దాతారం చ మహాత్మానం భర్తారం కశ్యపం తదా । భక్త్యా ప్రణమ్య విప్రేన్ద్ర తమువాచ మహామతిమ్
ఆమె భక్తితో తన భర్త మహాత్ముడు, దాత, కశ్యపుని వందించి, జ్ఞానవంతుడైన అతనితో ఇలా చెప్పింది.
భగవన్నష్టపుత్రాహం కృతా దేవేన చక్రిణా । దైతేయా దానవాః సర్వే దేవైశ్చైవ నిపాతితాః
ప్రభూ! నేను చక్రధారి దేవుని చేత నా కుమారులను కోల్పోయాను. దైత్యులు, దానవులు అందరూ దేవతల చేతిలో మరణించారు.
పుత్రశోకానలేనాహం సంతప్తా మునిసత్తమ । మమానందకరం పుత్రం సర్వతేజోహరం విభో
మహర్షీ! కుమారుల శోకాగ్నిలో నేను కాలిపోతున్నాను. ప్రభూ! నాకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే, అన్ని శక్తులలో ముందుండే కుమారుణ్ణి ప్రసాదించండి.
సుబలం చారుసర్వాంగం దేవరాజసమప్రభమ్ । బుద్ధిమంతం సుసర్వజ్ఞం జ్ఞాతారం సర్వపండితమ్
బలమైన, అందమైన అవయవాలతో, దేవరాజుని వలె ప్రకాశించే, తెలివైన, అన్ని విషయాల్లో జ్ఞానం కలవాడై, సర్వపండితుడై ఉండాలి.
తపస్తేజః సమాయుక్తం సబలం చారులక్షణమ్ । బ్రహ్మణ్యం జ్ఞానవేత్తారం దేవబ్రాహ్మణపూజకమ్
తపస్సు, బలం, శుభలక్షణాలతో కూడినవాడై, బ్రాహ్మణ్యాన్ని పాటించేవాడై, జ్ఞానాన్ని తెలిసినవాడై, దేవతలు బ్రాహ్మణులను పూజించేవాడై ఉండాలి.
జేతారం సర్వలోకానాం మమానందకరం ద్విజ । సర్వలక్షణసంపన్నం పుత్రం మే దేహి త్వం విభో
అన్ని లోకాలను జయించే వాడై, నాకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే కుమారుణ్ణి, అన్ని లక్షణాలతో నిండిన కుమారుణ్ణి ప్రసాదించండి ప్రభూ.
ఏవమాకర్ణ్య వై తస్యాః కశ్యపో వాక్యముత్తమమ్ । కృపావిష్టమనాస్తుష్టో దుఃఖితాయా ద్విజోత్తమ
ఆమె మాటలు విని, కశ్యపుడు కరుణతో, సంతోషంతో, ఆ దుఃఖితురాలిని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
తామువాచ మహాభాగ కృపణాం దీనమానసామ్ । తస్యాః శిరసి సంన్యస్య స్వహస్తం భావతత్పరః
ఆ దయనీయురాలైన, మనసు దిగులుగా ఉన్న దితిని ఉద్దేశించి, తన చేతిని ఆమె తలపై ఉంచి, మంగళాన్ని కోరుతూ ఇలా అన్నాడు.
భవిష్యతి మహాభాగే యాదృశో వాంఛితః సుతః । ఏవముక్త్వా జగామాసౌ మేరుం గిరివరోత్తమమ్
మహాభాగే! నీవు కోరుకున్నట్లే కుమారుడు కలుగుతాడు. ఇలా చెప్పి, అతడు మేరు పర్వతానికి వెళ్లిపోయాడు.
తపస్తేపే నిరాలంబః సాధయన్పరమవ్రతః । ఏతస్మిన్నంతరే సా తు దధార గర్భముత్తమమ్
అతడు ఆధారంలేకుండా తపస్సు చేస్తూ, పరమవ్రతాన్ని ఆచరించాడు. ఈలోపులో ఆమె ఉత్తమమైన గర్భాన్ని ధరించింది.
సా దితిః సర్వధర్మజ్ఞా చారుకర్మా మనస్వినీ । శతవర్షప్రమాణం సా శుచి స్వాంతా బభూవ హ
అన్ని ధర్మాలను తెలిసిన, చక్కని కార్యాలు చేసే, మనసు స్థిరంగా ఉంచుకున్న దితి, వంద సంవత్సరాలు పవిత్రంగా ఉండింది.
తయా వై జనితః పుత్రో బ్రహ్మతేజః సమన్వితః । అథ కశ్యప ఆయాతో హర్షేణ మహతాన్వితః
ఆమె ద్వారా బ్రాహ్మతేజస్సుతో కూడిన కుమారుడు జన్మించాడు. ఆ తరువాత కశ్యపుడు అపారమైన ఆనందంతో అక్కడికి వచ్చాడు.
చకార నామ మేధావీ తస్య పుత్రస్య సత్తమః । బలమిత్యబ్రవీత్పుత్రం నామతః సదృశో మహాన్
ఆ జ్ఞానవంతుడు తన గొప్ప కుమారుడికి 'బల' అని పేరు పెట్టి, 'ఈ పేరు నీకు తగినదే' అని చెప్పాడు.
ఏవం నామ చకారాథ వ్రతబంధం చకార సః । ప్రాహ పుత్ర మహాభాగ బ్రహ్మచర్యం ప్రసాధయ
అలా పేరు పెట్టిన తరువాత, అతనికి ఒక వ్రతాన్ని కూడా నిర్ణయించాడు. 'నా కుమారా, నీవు బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటించు' అని చెప్పాడు.
ఏవమేవం కరిష్యామి తవ వాక్యం ద్విజోత్తమ । వేదస్యాధ్యయనం కుర్యాం బ్రహ్మచర్యేణ సత్తమ
'మీరు చెప్పినట్లు నేను చేస్తాను, ద్విజశ్రేష్ఠా. బ్రహ్మచర్యంతో వేదాన్ని నేర్చుకుంటాను' అని అతడు సమాధానమిచ్చాడు.
ఏవం వర్షశతం సాగ్రం గతం తస్య తపస్యతః । మాతుః సమక్షమాయాతస్తపస్తేజః సమన్వితః
అలా అతడు తపస్సు చేస్తూ నూరు సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి. ఆ తపస్సు వల్ల మెరుపుతో కూడి, తన తల్లిదగ్గరకు వచ్చాడు.
తపోవీర్యమయం దివ్యం బ్రహ్మచర్యం మహాత్మనః । దితిః పశ్యతి పుత్రస్య హర్షేణ మహతాన్వితా
తన కుమారుడి తపస్సు శక్తితో నిండిన దివ్యమైన బ్రహ్మచర్యాన్ని చూసి, దితి ఎంతో ఆనందంతో ఉప్పొంగింది.
తమువాచ మహాత్మానం బలం పుత్రం తపస్వినమ్ । మేధావినం మహాత్మానం ప్రజ్ఞాజ్ఞానవిశారదమ్
ఆమె తన కుమారుడైన బలుడిని, తపస్సులో నిపుణుడైన, జ్ఞానవంతుడైన, వివేకశీలుడైన మహాత్ముడిని ఇలా ఉద్దేశించి పలికింది.
త్వయి జీవతి మేధావిన్ప్రజీవంతి సుతా మమ । హిరణ్యకశిపాద్యాస్తే యే హతాశ్చక్రపాణినా
'బుద్ధిమంతుడా, నీవు బ్రతికినంతకాలం నా కుమారులు, హిరణ్యకశిపుడు మొదలైన వారు, చక్రాయుధుడిచేత చనిపోయిన వారు, నీలో జీవిస్తారు.'
వైరం సాధయ మే వత్స జహి దేవాన్రిపూన్రణే । సా దనుస్తమువాచేదం బలం పుత్రం మహాబలమ్
'నా బిడ్డా, నా శత్రుత్వాన్ని నీవు నెరవేర్చు. యుద్ధంలో దేవతలను, మన శత్రువులను సంహరించు' అని దితి తన బలవంతుడైన కుమారుడితో చెప్పింది.
ఆదావింద్రం హి దేవేంద్రం ద్రుతం సూదయ పుత్రక । పశ్చాద్దేవా నిపాత్యంతాం తతో గరుడవాహనః
'మొదటగా, నా కుమారా, వెంటనే దేవేంద్రుడైన ఇంద్రుడిని సంహరించు. తరువాత మిగతా దేవతలను పడగొట్టు. ఆ తరువాత గరుడవాహనుడిని కూడా జయించు.'
తయోరాకర్ణ్య సా దేవీ అదితిః పతిదేవతా । దుఃఖేన మహతావిష్టా పుత్రమింద్రమభాషత
ఇలా వారిద్దరి మాటలు విని, భర్తను భక్తిగా సేవించే అదితి దేవి, గొప్ప దుఃఖంతో తన కుమారుడైన ఇంద్రునితో మాట్లాడింది.
దితిపుత్రో మహాకాయో వర్ద్ధతే బ్రహ్మతేజసా । దేవానాం హి వధార్థాయ తపస్తేపే నిరంజనే
'దితి కుమారుడు మహాకాయుడు, బ్రహ్మతేజంతో పెరుగుతున్నాడు. దేవతలను నాశనం చేయడానికి అతడు పవిత్రమైన తపస్సు చేశాడు.'
ఏవం జానీహి దేవేశ యది క్షేమమిహేచ్ఛసి । ఏవమాకర్ణ్య తద్వాక్యం స మాతుః పాకశాసనః
'దేవేంద్రా, నీవు రక్షణ కోరుకుంటే ఈ సంగతిని తెలుసుకో.' తల్లి మాటలు విని, వజ్రాయుధాన్ని ధరించిన ఇంద్రుడు—
చింతామవాప దుఃఖేన మహతీం దేవరాట్తదా । మహాభయేన సంత్రస్తశ్చింతయామాస వై తతః
ఆ సమయంలో దేవేంద్రుడు తీవ్రమైన ఆందోళన, దుఃఖంతో నిండిపోయాడు. మహా భయంతో వణిగి, ఆ విషయం గురించి ఆలోచించసాగాడు.
కథమేనం హనిష్యామి దేవధర్మవిదూషకమ్ । ఇతి నిశ్చిత్య దేవేశో బలస్య నిధనం ప్రతి
'దేవత ధర్మాన్ని అతిక్రమించే వాడిని నేను ఎలా సంహరిస్తాను?' అని నిర్ణయించుకుని, దేవేంద్రుడు బలుడి నాశనం గురించి ఆలోచించాడు.
ఏకదా హి బలః సోపి సంధ్యార్థం సింధుమాశ్రితః । కృష్ణాజినేన దివ్యేన దండకాష్ఠేన రాజితః
ఒకసారి, బలుడు కూడా సంధ్యావందనం కోసం సముద్రతీరానికి వెళ్లాడు. అతడు దివ్యమైన మేకచర్మం, పవిత్ర కఠినాన్ని ధరించి ఉన్నాడు.
అమలేనాపి పుణ్యేన బ్రహ్మచర్యేణ తేన సః । సాగరస్యోపకంఠే తం సంధ్యాసనముపాగతమ్
పవిత్రమైన బ్రహ్మచర్యంతో, సముద్రతీరంలో సంధ్యాసనానికి చేరుకున్నాడు.
జపమానం సుశాంతం తం దదృశే పాకశాసనః । వజ్రేణ తేన దివ్యేన తాడితో దితినందనః
అప్పుడు వజ్రాయుధుడు ఇంద్రుడు, జపంలో నిమగ్నమై ప్రశాంతంగా ఉన్న బలుడిని చూచి, తన దివ్య వజ్రాయుధంతో దితి కుమారుడిని కొట్టాడు.
బలం నిపతితం దృష్ట్వా గతసత్వం గతం భువి । హర్షేణ మహతావిష్టో దేవరాణ్ముముదే తదా
బలుడు నేలపై పడి, ప్రాణం విడిచినదాన్ని చూసి, దేవతాధిపతి ఇంద్రుడు అపారమైన ఆనందంతో ఉల్లాసపడ్డాడు.