తేన గర్భేణ సా దేవీ అధికం శుశుభే తదా । సందీప్తపుత్రసంయుక్త తేజోజ్వాలాసమన్వితా
ఆ గర్భంతో ఆ దేవి మరింత ప్రకాశవంతంగా కనిపించింది. అగ్నిలాంటి తేజస్సుతో కూడిన కుమారుని తల్లి కావడం వల్ల ఆమె లోకంలో వెలిగింది.
సా హి జజ్ఞే చ తపసా తనయం దేవసన్నిభమ్ । అంతరిక్షే తతో నేదుర్దేవదుందుభయస్తదా
ఆమె తపస్సుతో దేవతతో సమానమైన కుమారుని ప్రసవించింది. అప్పుడే ఆకాశంలో దేవతల డుండుభులు మోగాయి.
శంఖాన్దధ్ముర్మహాదేవా గంధర్వా లలితం జగుః । అప్సరసస్తథా సర్వా ననృతుస్తాస్తదా కిల
మహాదేవతలు శంఖాలు ఊదారు, గంధర్వులు మధురంగా పాడారు, అప్పట్లో అందరు అప్సరసలు నాట్యం చేశారు.
అథ బ్రహ్మాసురైః సార్ద్ధం సమాయాతో ద్విజోత్తమః । చకార నామ తస్యైవ సువ్రతేతి సమాహితః
తర్వాత బ్రహ్మతో పాటు అసురులు కూడా వచ్చారు, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా! ఆ బాలుడికి 'సువ్రతుడు' అని పేరు పెట్టారు.
నామ కృత్వా తతో దేవా జగ్ముః సర్వే మహౌజసః । గతేషు తేషు దేవేషు సోమశర్మాసు తస్య చ
పేరు పెట్టిన తరువాత, ఆ మహాబలశాలి దేవతలు అందరూ వెళ్లిపోయారు. వారు వెళ్లిన తరువాత సోమశర్మ—
జాతకర్మాదికం కర్మ చకార ద్విజసత్తమః । జాతే పుత్రే మహాభాగే సువ్రతే దేవనిర్మితే
ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు, తన కుమారుడు సువ్రతుని జన్మోత్సవాది కర్మలు అన్నీ శాస్త్రోక్తంగా నిర్వహించాడు.
తస్య గేహే మహాలక్ష్మీర్ధనధాన్యసమాకులా । గజాశ్వమహిషీ గావః కాంచనం రత్నమేవ చ
ఆ ఇంట్లో మహాలక్ష్మి నిలయం చేసుకుని, ధనం, ధాన్యం సమృద్ధిగా ఉండేవి. ఏనుగులు, గుర్రాలు, ఎద్దులు, ఆవులు, బంగారం, రత్నాలు అన్నీ సమృద్ధిగా ఉండేవి.
యథా కుబేరభవనం శుశుభే ధనసంచయైః । తత్సోమశర్మణో గేహం తథైవ పరిరాజతే
కుబేరుని ఇంటి దగ్గర ధనపు గుట్టలతో ఎలా ప్రకాశించిందో, అలాగే సోమశర్మ ఇంట కూడా అద్భుతంగా వెలిగేది.
ధ్యానపుణ్యాదికం కర్మ చకా రద్విజసత్తమః । తీర్థయాత్రాం గతో విప్రో నానాపుణ్యసమాకులః
ఆ బ్రాహ్మణుడు ధ్యానం, పుణ్యకార్యాలు చేస్తూ, అనేక సత్కార్యాలతో తీర్థయాత్రలు చేశాడు.
అన్యాని యాని పుణ్యాని దానాని ద్విజసత్తమః । చకార తత్ర మేధావీ జ్ఞానపుణ్య సమన్వితః
అక్కడ ఆ జ్ఞానవంతుడు, పుణ్యశీలుడు, ఇతర పుణ్యకార్యాలు, దానాలు కూడా చేసేవాడు.
ఏవం సాధయతే ధర్మం పాలయేచ్చ పునఃపునః । పుత్రస్య జాతకర్మాది కర్మాణి ద్విజసత్తమః
అలా ధర్మాన్ని ఆచరించి, పునఃపునః ఆచారాలు పాటిస్తూ, తన కుమారునికి జననాది శుభకార్యాలు నిర్వహించాడు.
వివాహం కారయామాస హర్షేణ మహతా కిల । పుత్రస్య పుత్రాః సంజాతాః సగుణా లక్షణాన్వితాః
తన కుమారునికి పెళ్లి ఘనంగా జరిపించాడు. ఆ కుమారునికి సద్గుణాలు, శుభలక్షణాలు ఉన్న కుమారులు పుట్టారు.
సత్యధర్మతపోపేతా దానధర్మరతాః సదా । స తేషాం పుణ్యకర్మాణి సోమశర్మా చకార హ
వారు ఎప్పుడూ సత్యం, ధర్మం, తపస్సు పాటిస్తూ, దానధర్మాలలో ఆనందిస్తూ ఉండేవారు. సోమశర్మ వారికి పుణ్యకార్యాలు చేసేవాడు.
పౌత్రాణాం తు మహాభాగస్తేషాం సుఖేన మోదతే । సర్వం సౌఖ్యం చ సంభుజ్య జరారోగవివర్జితః
ఆతడు తన మనవళ్లతో ఎంతో ఆనందంగా ఉండేవాడు. వృద్ధాప్యం, వ్యాధి లేని జీవితం, సంపూర్ణ సుఖాలు అనుభవించాడు.
పంచవింశాబ్దికో యద్వత్తద్వత్కాయం తు తస్య హి । సూర్యతేజః ప్రతీకాశః సోమశర్మా మహామతిః
ఇరవై ఐదు సంవత్సరాల వయస్సు వాడివలె అతని శరీరం యౌవనంగా ఉండేది. మహామతి సోమశర్మ సూర్యుడి తేజస్సుతో మెరిసేవాడు.
సా చాపి శుశుభే దేవీ సుమనా పుణ్యమంగలైః । పుత్రపౌత్రైర్మహాభాగా దానవ్రతైశ్చ సంయమైః
ఆ దేవి కూడా తన కుమారులు, మనవళ్ళతో, పుణ్యమంగళాలతో, దానవ్రతాలు, నియమాలతో ఆనందంగా, ప్రకాశంగా కనిపించేది.
అతిభాతి విశాలాక్షీ పుణ్యైః పతివ్రతాదిభిః । తారుణ్యేన సమాయుక్తా యథా షోడశవార్షికీ
ఆ విశాలమైన కళ్లవాడైన ఆవిడ, పతివ్రతా ధర్మం, పుణ్యాలతో, యౌవనంతో, పదహారు సంవత్సరాల యువతిలా మెరిసేది.
మోదమానౌ మహాత్మానౌ దంపతీ చారుమంగలౌ । హర్షేణ చ సమాయుక్తౌ పుణ్యాత్మానౌ మహోదయౌ
ఆ మహాత్ములు అయిన దంపతులు, అందంగా, మంగళకరంగా, పుణ్యాత్ములుగా, మహోన్నతులుగా, పరస్పరం ఆనందంగా జీవించారు.
ఏవం తయోస్తు వృత్తాంతం పుణ్యాచారసమన్వితమ్ । సువ్రతస్య ప్రవక్ష్యామి వ్రతచర్యాం ద్విజోత్తమాః
ఇలా వారి పుణ్యాచరణ, సువ్రతుడి వ్రతాచరణ కథను ఇప్పుడు మీకు వివరంగా చెబుతాను, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా.
యథా తేన సమారాధ్య నారాయణమనామయమ్
అతడు ఎలా నారాయణుని నిర్దోషిగా ఆరాధించాడో—
సూత ఉవాచ- ఏకదా వ్యాస దేవోఽసౌ బ్రహ్మాణం జగతః పతిమ్ । సువ్రతాఖ్యానకం సర్వం పప్రచ్ఛాతీవ విస్మితః
సూతుడు చెప్పాడు— ఒకసారి వ్యాసదేవుడు, ప్రపంచానికి అధిపతైన బ్రహ్మను ఆశ్చర్యంతో, సువ్రతుని కథను పూర్తిగా అడిగాడు.
వ్యాస ఉవాచ- లోకాత్మఁల్లోకవిన్యాస దేవదేవ మహాప్రభో । సువ్రతస్యాథ చరితం శ్రోతుమిచ్ఛామి సాంప్రతమ్
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు— ఓ లోకాత్మా, లోకాలను ఏర్పరిచిన దేవదేవా, మహాప్రభూ! ఇప్పుడు సువ్రతుని కథను వినాలని నాకు కోరిక.
బ్రహ్మోవాచ- పారాశర్యమహాభాగ శ్రూయతాం పుణ్యముత్తమమ్ । సువ్రతస్య సువిప్రస్య తపశ్చర్యాసమన్వితమ్
బ్రహ్మ ఇలా అన్నాడు— ఓ పరాశరుని కుమారుడా, మహాభాగుడా! సువ్రతుడు అనే మహాబ్రాహ్మణుని తపస్సుతో కూడిన పుణ్యమైన కథను విను.
సువ్రతో నామ మేధావీ బాల్యాదపి స చింతయన్ । గర్భే నారాయణం దేవం దృష్టవాన్పురుషోత్తమమ్
సువ్రతుడు అనే జ్ఞానవంతుడు చిన్నప్పటి నుండే ఆలోచిస్తూ, గర్భంలోనే నారాయణుడైన పరమాత్మను దర్శించాడు.
స పూర్వకర్మాభ్యాసేన హరేర్ధ్యానం గతస్తదా । శంఖచక్రధరం దేవం పద్మనాభం సుపుణ్యదమ్
ఆ బాలుడు తన పూర్వజన్మల పుణ్యఫలంతో హరిదేవుని ధ్యానంలో లీనమయ్యాడు. శంఖం, చక్రం ధరించిన పద్మనాభుని దర్శించి, ఆయన అనుగ్రహంతో మహా పుణ్యాన్ని పొందాడు.
ధ్యాయతే చింతయేత్సో హి గీతే జ్ఞానే ప్రపాఠనే । ఏవం దేవం హరిం ధ్యాయన్సదైవ ద్విజసత్తమః
అతడు పాటల్లోనైనా, జ్ఞానంలోనైనా, పఠనంలోనైనా ఎప్పుడూ హరిదేవుని ధ్యానిస్తూ, ఆలోచిస్తూ ఉంటాడు. ఓ ఉత్తమ ద్విజుడా, అతడు ఎల్లప్పుడూ హరిని మనసులో ఉంచుతాడు.
క్రీడత్యేవం సదా డింభైః సార్ద్ధం చ బాలకోత్తమః । బాలకానాం స్వకం నామ హరేశ్చైవ మహాత్మనః
అలా ఆ గొప్ప బాలుడు తనతోటి పిల్లలతో కలిసి ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఆడుకుంటూ, తన పేరు కూడా, హరిదేవుని పేరు కూడా పలుకుతూ ఉంటాడు.
చకార స హి మేధావీ పుణ్యాత్మా పుణ్యవత్సలః । సమాహ్వయతి వై మిత్రం హరేర్నామ్నా మహామతిః
ఆ తెలివైన, పుణ్యాత్ముడు, పుణ్యాన్ని ఇష్టపడే బాలుడు తన మిత్రుడిని హరిదేవుని పేరుతో పిలిచేవాడు.
భోభోః కేశవ ఏహ్యేహి ఏహి మాధవచక్రధృక్ । క్రీడస్వ చ మయా సార్ధం త్వమేవ పురుషోత్తమ
"ఓ కేశవా! రా రా! ఓ మాధవా, చక్రాన్ని ధరించినవాడా! నాతో కలిసి ఆడు, నీవే పురుషోత్తముడు!" అని పిలిచేవాడు.
సమమేవం ప్రగంతవ్యమావాభ్యాం మధుసూదన । ఏవమేవ సమాహ్వానం నామభిశ్చ హరేర్ద్విజః
"మనిద్దరం కలసి పోదాం, ఓ మధుసూదనా!" అని హరిదేవుని పేర్లతో తన మిత్రుడిని పిలిచేవాడు ఆ ద్విజుడు.