సగజం సుందరం దృష్ట్వా పురుషం దివ్యలక్షణమ్ । వ్యతర్కయత్సోమశర్మా విస్మయావిష్టమానసః
ఆ అందమైన ఏనుగును, దివ్య లక్షణాలున్న పురుషునిని చూసి, సోమశర్ముడు ఆశ్చర్యంతో మనసు నిండిపోయి ఆలోచించసాగాడు.
కోఽయం ప్రయాతి దివ్యాంగః పంథానం ప్రాప్య సువ్రతః । ఏవం చింతయతస్తస్య యావద్గృహం సమాప్తవాన్
ఈ దివ్య స్వరూపుడెవరు? ఎంత సద్గుణాలున్నవాడు! ఈ మార్గంలో ఎవరు వెళ్తున్నారు? ఇలా ఆలోచిస్తూ ఉండగా, అతడు తన ఇంటికి చేరాడు.
ప్రవిశంతం గృహద్వారం దేవరూపం మనోహరమ్ । హర్షేణ మహతావిష్టః సోమశర్మా ద్విజోత్తమః
ఇంటి గుమ్మానికి ప్రవేశిస్తున్నప్పుడు, ఆ దేవస్వరూపుడిని చూసి, ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు సోమశర్ముడు అపారమైన ఆనందంతో నిండిపోయాడు.
స్వగృహం ప్రతి ధర్మాత్మా త్వరమాణః ప్రయాతి చ । గృహద్వారం గతో యావత్తావత్తం తు న పశ్యతి
ధర్మాత్ముడు తన ఇంటి వైపు త్వరగా పరుగెత్తాడు. ఇంటి గుమ్మానికి చేరుకున్నప్పుడు, అక్కడ అతడిని చూడలేకపోయాడు.
పతితాన్యేవ పుష్పాణి సౌహృద్యాని మహామతిః । దివ్యాని వాసయుక్తాని ప్రాంగణే ద్విజసత్తమః
అక్కడ ఆ బ్రాహ్మణుని ఇంటి ప్రాంగణంలో స్నేహపూర్వకంగా పడ్డ దివ్యమైన, సువాసనలతో కూడిన పుష్పాలు మాత్రమే కనిపించాయి.
చందనైః కుంకుమైః పుణ్యైః సుగంధైస్తు విలేపితమ్ । స్వకీయం ప్రాంగణే దృష్ట్వా దూర్వాక్షతసమన్వితమ్
తన ఇంటి ప్రాంగణంలో, చందనం, కుంకుమ, పవిత్రమైన సుగంధ ద్రవ్యాలతో పూసి, దూర్వా గడ్డి, అక్షతాలతో అలంకరించబడి ఉన్నదని చూశాడు.
స ఏవం విస్మయావిష్టశ్చింతయానః పునః పునః । దదర్శ సుమనాం ప్రాజ్ఞో దివ్యమంగలసంపదమ్
ఇలా ఆశ్చర్యంతో మునిగిపోయి, మళ్లీ మళ్లీ ఆలోచిస్తూ, ఆ జ్ఞాని సోమశర్ముడు దివ్యమైన మంగళకరమైన ఐశ్వర్యాన్ని చూశాడు.
సోమశర్మోవాచ- కేన దత్తాని దివ్యాని ఏతాన్యాభరణాని చ । శృంగారంరూపసౌభాగ్యం వస్త్రాలంకారభూషణమ్
సోమశర్ముడు ఇలా అన్నాడు — ఈ దివ్యమైన ఆభరణాలు ఎవరు ఇచ్చారు? ఈ అలంకరణ, అందం, వస్త్రాభరణాలన్నీ ఎవరు ఇచ్చారు?
తన్మే త్వం కారణం భద్రే కథయస్వావిశంకితా । ఏవం సంభాష్యతాం భార్యాం విరరామ ద్విజోత్తమః
ఓ మృదువైనవాడా, దీనికి కారణం ఏమిటో నిస్సంకోచంగా నాకు చెప్పు. ఇలా తన భార్యతో మాట్లాడి, ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు మౌనంగా నిలిచాడు.
సుమనోవాచ- శృణు కాంత సమాయాతః కశ్చిద్దేవవరోత్తమః । శ్వేతనాగసమారూఢో దివ్యాభరణభూషితః
సుమనా ఇలా చెప్పింది— విను ప్రియమా, ఒక గొప్ప దేవత, తెల్ల ఏనుగుపై కూర్చుని, దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడి, ఇక్కడికి వచ్చాడు.
దివ్యగంధానులిప్తాంగో దివ్యాశ్చర్యసమన్వితః । న జానే కో హి దేవోసౌ విప్రగంధర్వసేవితః
ఆయన శరీరం దివ్య సుగంధాలతో పూసి, అద్భుతమైన లక్షణాలతో మెరిసిపోతుండగా, బ్రాహ్మణులు, గంధర్వులు సేవించే ఆ దేవుడు ఎవరో నాకు తెలియదు.
స్తూయమానః సమాయాతో దేవగంధర్వచారణైః । యోషితః పుణ్యరూపాఢ్యా రూపశృంగారసంయుతాః
ఆయన దేవతలు, గంధర్వులు, చారణులు స్తుతిస్తూ వచ్చినప్పుడు, పుణ్యరూపంతో, అందంతో, శృంగారంతో నిండిన స్త్రీలు ఆయనతో పాటు ఉన్నారు.
సర్వాభరణశోభాఢ్యాః సర్వాః పూర్ణమనోరథాః । తాభిః సహ సమక్షం మే పురుషేణ మహాత్మనా
ఆ స్త్రీలు అన్నీ రకాల ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, తమ కోరికలు అన్నీ నెరవేరినవారు. ఆ మహాత్ముడితో కలిసి, నా ఎదుట వారు నిలిచారు.
చతుష్కం పూరితం రత్నైః సర్వశోభాసమన్వితమ్ । తత్రాహమాసనే పుణ్యే స్థాపితా బ్రాహ్మణైః కిల
నాలుగు వైపులా రత్నాలతో నిండిన, అన్ని వైభవాలతో మెరిసే ఒక ఆసనం, ఆ పవిత్ర స్థలంలో బ్రాహ్మణులు నాకు ఏర్పాటు చేశారు.
వస్త్రాలంకారభూషాం మే దదుస్తే సర్వ ఏవ హి । వేదమంగలగీతైస్తు శాస్త్రగీతైశ్చ పుణ్యదైః
వారు అందరూ నాకు వస్త్రాలు, అలంకారాలు ఇచ్చారు. వేదమంగళగీతలు, శాస్త్రపారాయణ గీతలు పాడుతూ, పుణ్యాన్ని ప్రసాదించారు.
అభిషిక్తాస్మి తైః సర్వైరంతర్ధానం పునర్గతాః । మామేవం పరితః సర్వే పునరూచుర్ద్విజోత్తమ
వారు అందరూ నన్ను అభిషేకించారు. ఆ తరువాత వారు కనబడకుండా పోయారు. అప్పుడా వారు నన్ను చుట్టుముట్టి మళ్లీ ఇలా అన్నారు, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా—
తవ గేహం వయం సర్వే వసిష్యామః సదైవ హి । శుచిర్భవ సుకల్యాణి భర్త్రా సార్ద్ధం సదైవ హి
మేమంతా ఎప్పుడూ నీ ఇంట్లోనే నివసిస్తాము. నీవు పవిత్రంగా ఉండి, భర్తతో కలిసి సుఖంగా జీవించు.
ఏవముక్త్వా గతాః సర్వే ఏవం దృష్టం మయైవ హి । తయా యత్కథితం వృత్తం సమాకర్ణ్య మహామతిః
ఇలా చెప్పి వారు అందరూ వెళ్లిపోయారు. ఇదంతా నేను ప్రత్యక్షంగా చూశాను. ఆమె చెప్పిన సంగతిని ఆ మహామతి శ్రద్ధగా వినిపించాడు.
పునశ్చింతాం ప్రపన్నోఽసౌ కిమిదం దేవనిర్మితమ్ । విచిన్తయిత్వాథ తదా సోమశర్మా మహామతిః
అతడు మళ్లీ ఆలోచనలో పడిపోయాడు— 'ఇది దేవతలు చేసిన కార్యమా?' అని. ఆ తరువాత సోమశర్మ ఆ విషయాన్ని లోతుగా పరిశీలించాడు.
బ్రహ్మకర్మణి సంయుక్తః సాధర్మ్యం ధర్మముత్తమమ్ । తస్మాద్గర్భం మహాభాగా దధార వ్రతశాలినీ
బ్రాహ్మణ ధర్మంలో నిమగ్నుడై, ఉత్తమమైన నీతి పాటిస్తూ, ఆ మహాభాగ్యవంతురాలు, వ్రతాన్ని పాటిస్తూ గర్భాన్ని ధరించింది.
తేన గర్భేణ సా దేవీ అధికం శుశుభే తదా । సందీప్తపుత్రసంయుక్త తేజోజ్వాలాసమన్వితా
ఆ గర్భంతో ఆ దేవి మరింత ప్రకాశవంతంగా కనిపించింది. అగ్నిలాంటి తేజస్సుతో కూడిన కుమారుని తల్లి కావడం వల్ల ఆమె లోకంలో వెలిగింది.
సా హి జజ్ఞే చ తపసా తనయం దేవసన్నిభమ్ । అంతరిక్షే తతో నేదుర్దేవదుందుభయస్తదా
ఆమె తపస్సుతో దేవతతో సమానమైన కుమారుని ప్రసవించింది. అప్పుడే ఆకాశంలో దేవతల డుండుభులు మోగాయి.
శంఖాన్దధ్ముర్మహాదేవా గంధర్వా లలితం జగుః । అప్సరసస్తథా సర్వా ననృతుస్తాస్తదా కిల
మహాదేవతలు శంఖాలు ఊదారు, గంధర్వులు మధురంగా పాడారు, అప్పట్లో అందరు అప్సరసలు నాట్యం చేశారు.
అథ బ్రహ్మాసురైః సార్ద్ధం సమాయాతో ద్విజోత్తమః । చకార నామ తస్యైవ సువ్రతేతి సమాహితః
తర్వాత బ్రహ్మతో పాటు అసురులు కూడా వచ్చారు, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా! ఆ బాలుడికి 'సువ్రతుడు' అని పేరు పెట్టారు.
నామ కృత్వా తతో దేవా జగ్ముః సర్వే మహౌజసః । గతేషు తేషు దేవేషు సోమశర్మాసు తస్య చ
పేరు పెట్టిన తరువాత, ఆ మహాబలశాలి దేవతలు అందరూ వెళ్లిపోయారు. వారు వెళ్లిన తరువాత సోమశర్మ—
జాతకర్మాదికం కర్మ చకార ద్విజసత్తమః । జాతే పుత్రే మహాభాగే సువ్రతే దేవనిర్మితే
ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు, తన కుమారుడు సువ్రతుని జన్మోత్సవాది కర్మలు అన్నీ శాస్త్రోక్తంగా నిర్వహించాడు.
తస్య గేహే మహాలక్ష్మీర్ధనధాన్యసమాకులా । గజాశ్వమహిషీ గావః కాంచనం రత్నమేవ చ
ఆ ఇంట్లో మహాలక్ష్మి నిలయం చేసుకుని, ధనం, ధాన్యం సమృద్ధిగా ఉండేవి. ఏనుగులు, గుర్రాలు, ఎద్దులు, ఆవులు, బంగారం, రత్నాలు అన్నీ సమృద్ధిగా ఉండేవి.
యథా కుబేరభవనం శుశుభే ధనసంచయైః । తత్సోమశర్మణో గేహం తథైవ పరిరాజతే
కుబేరుని ఇంటి దగ్గర ధనపు గుట్టలతో ఎలా ప్రకాశించిందో, అలాగే సోమశర్మ ఇంట కూడా అద్భుతంగా వెలిగేది.
ధ్యానపుణ్యాదికం కర్మ చకా రద్విజసత్తమః । తీర్థయాత్రాం గతో విప్రో నానాపుణ్యసమాకులః
ఆ బ్రాహ్మణుడు ధ్యానం, పుణ్యకార్యాలు చేస్తూ, అనేక సత్కార్యాలతో తీర్థయాత్రలు చేశాడు.
అన్యాని యాని పుణ్యాని దానాని ద్విజసత్తమః । చకార తత్ర మేధావీ జ్ఞానపుణ్య సమన్వితః
అక్కడ ఆ జ్ఞానవంతుడు, పుణ్యశీలుడు, ఇతర పుణ్యకార్యాలు, దానాలు కూడా చేసేవాడు.