పాపౌఘభూరిభారస్య దాహార్థే చ ప్రజాపతిః । ప్రయాగం విదధే భూప ప్రజానాం చ హితే స్థితః
పాపాల భారాన్ని కాల్చడానికి, ప్రజల మేలు కోసం, సృష్టికర్త అయిన బ్రహ్మ దేవుడు ప్రయాగాన్ని ఏర్పరిచాడు.
శృణు స్థానమిదం సమ్యక్సితాసిత జలం కిల । పాపరూప పశూనాం చ బ్రహ్మణా విహితం పురా
ఈ స్థలాన్ని గురించి విను. తెలుపు, నలుపు నీళ్ళతో కూడిన ఈ ప్రదేశాన్ని, పాపాత్ముల కోసం బ్రహ్మ దేవుడు పురాతన కాలంలో ఏర్పరిచాడు.
సితాసితజలే మజ్జేదపి పాపశతాన్వితః । మకరస్థే రవౌ మాఘే నైవ గర్భేషు మజ్జతి
మకర రాశిలో రవి ఉన్న మాఘ మాసంలో తెలుపు, నలుపు నీళ్ళలో మునిగితే, వందల పాపాలు ఉన్నవాడైనా మళ్లీ గర్భంలో పడడు.
సూనారతోఽపి యో మర్త్యః ప్రయాగే స్నానమాచరేత్ । మాఘేమాసి నరవ్యాఘ్ర స యాతి పరమంపదమ్
తన భార్యపై మమకారం ఉన్న మనిషి అయినా, మాఘ మాసంలో ప్రయాగంలో స్నానం చేస్తే, నరసింహుడా, అతడు పరమ పదాన్ని పొందుతాడు.
సితాసితా తు యా ధారా సరస్వత్యావిగర్భితా । తన్మార్గం విష్ణులోకస్య సృష్టికర్తా ససర్జ వై
సరస్వతి నదిలోనుంచి ఉద్భవించిన తెలుపు, నలుపు నీటి ప్రవాహాన్ని, విష్ణు లోకానికి దారి కావాలని సృష్టికర్త బ్రహ్మ ఏర్పరిచాడు.
దుస్తరా వైష్ణవీ మాయా దేవైరపి సుదుర్జయా । ప్రయాగే దహ్యతే సా తు మాఘే మాసి నరాధిప
విష్ణువు మాయను దాటి పోవడం దేవతలకే చాలా కష్టం. కానీ మాఘ మాసంలో ప్రయాగంలో ఆ మాయ పూర్తిగా కాలిపోతుంది, రాజా.
తేజోమయేషు లోకేషు భుక్త్వా భోగాననేకశః । పశ్చాచ్చక్రిణి లీయంతే ప్రయాగే మాఘ మజ్జనాత్
ప్రయాగంలో మాఘ మాసంలో స్నానం చేసినవారు, ప్రకాశవంతమైన లోకాల్లో అనేక సుఖాలు అనుభవించిన తరువాత, చివరికి విష్ణువు చక్రంలో లీనమవుతారు.
ఉపస్పృశతి యో మాఘే మకరార్కే సితాసితే । న తత్పుణ్యం చ సంఖ్యాతుం చిత్రగుప్తోఽపి వేత్యలమ్
మకర రాశిలో రవి ఉన్న మాఘ మాసంలో తెలుపు, నలుపు నీటిని తాకినవాడి పుణ్యాన్ని, చిత్రగుప్తుడు కూడా లెక్కించలేడు.
సన్నిమజ్జతి యో మాఘే మకరస్థ సితాసితే । తస్య పుణ్యస్య మాహాత్మ్యం వక్తుం బ్రహ్మాపి న క్షమః
మకర రాశిలో రవి ఉన్న మాఘ మాసంలో తెలుపు, నలుపు నీటిలో పూర్తిగా మునిగినవాడి పుణ్య మహిమను బ్రహ్మ దేవుడికీ వివరించలేరు.
సంవత్సరశతం సాగ్రం నిరాహారస్య యత్ఫలమ్ । ప్రయాగే మాఘమాసే తు త్ర్యహస్నానస్య తత్ఫలమ్
మాఘ మాసంలో ప్రయాగంలో మూడు రోజులు స్నానం చేస్తే, వంద సంవత్సరాలు ఉపవాసం చేసినంత ఫలం లభిస్తుంది.
స్వర్ణభారసహస్రేణ కురుక్షేత్రరవిగ్రహే । యత్ఫలం లభతే మాఘే వేణ్యాః స్నానాద్దినే దినే
మాఘ మాసంలో వేణీ నదిలో ప్రతిరోజూ స్నానం చేస్తే, కురుక్షేత్రంలో సూర్యగ్రహణ సమయంలో వెయ్యి బంగారు భారాలు దానం చేసినంత పుణ్యం లభిస్తుంది.
రాజసూయసహస్రస్య రాజన్నవికలం ఫలమ్ । సితాసితే తు మాఘే చ స్నానానాం భవతి ధ్రువమ్
మాఘ మాసంలో తెలుపు, నలుపు నీటిలో స్నానం చేస్తే, వెయ్యి రాజసూయ యాగాల పుణ్యం పూర్తిగా లభిస్తుంది.
పృథివ్యాం యాని తీర్థాని పుర్యః సప్త చ యాః పునః । వేణ్యాం స్నాతుం సమాయాంతి మాఘేమాసి నృపోత్తమ
ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, భూమిపై ఉన్న అన్ని పవిత్ర క్షేత్రాలు, అలాగే ఏడు పురాలు కూడా, మాఘమాసంలో వేణీ నదిలో స్నానం చేయడానికి అక్కడికి చేరుకుంటాయి.
సర్వతీర్థాని కృష్ణాని పాపినాం సంగదోషతః । భవంతి శుక్లవర్ణాని ప్రయాగే మాఘమజ్జనాత్
పాపుల సంయోగంతో అన్ని తీర్థ జలాలు ముదురు రంగులో మారిపోతాయి. కాని మాఘమాసంలో ప్రయాగంలో స్నానం చేస్తే అవి తెల్లగా, పవిత్రంగా మారుతాయి.
ఆకల్పసంచితం పాపం జన్మభిర్యన్నరైర్నృప । తద్భవేద్భస్మసాన్మాఘే స్నాతానాం చ సితాసితే
ఓ రాజా, ఎన్నో కాలాలుగా, జన్మలుగా మనుషులు చేసిన పాపాలు మాఘమాసంలో స్నానం చేసినవారికి, వారు తెల్లవారైనా, నల్లవారైనా, బూడిదై పోతాయి.
వాఙ్మనఃకాయజం పాపం నరస్య విలయం వ్రజేత్ । ప్రయాగే మాఘమాసే తు త్ర్యహస్నాతస్య నిశ్చితమ్
ప్రయాగంలో మాఘమాసంలో మూడు రోజులు స్నానం చేసినవానికి మాటతో, మనసుతో, శరీరంతో చేసిన పాపాలు తప్పక నశించిపోతాయి.
ప్రయాగే మాఘమాసే యస్త్ర్యహం స్నాతి చ మానవః । పాపం త్యక్త్వా దివం యాతి జీర్ణాం త్వచమివోరగః
ప్రయాగంలో మాఘమాసంలో మూడు రోజులు స్నానం చేసిన మనిషి, పాపాలను వదిలిపెట్టి, పాత చర్మాన్ని విడిచిపెట్టిన పాము లాగా స్వర్గానికి చేరుకుంటాడు.
కురుక్షేత్రసమా గంగా యత్రకుత్రావగాహితా । తస్మాద్దశగుణా పుణ్యా యత్ర వింధ్యేన సంగతా
గంగానదిలో ఎక్కడైనా స్నానం చేసినా అది కురుక్షేత్రానికి సమానం. కానీ గంగా వింధ్య పర్వతంతో కలిసే చోట ఆమె పుణ్యం పది రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుంది.
తస్మాచ్ఛతగుణా గంగా కాశ్యాముత్తరవాహినీ । కాశ్యాః శతగుణాః ప్రోక్తా గంగాయామునసంగమే
అక్కడ కాశీలో ఉత్తరదిశగా ప్రవహించే గంగా నది వంద రెట్లు ఎక్కువ పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది. అలాగే గంగా-యమునా సంగమంలో కాశీకి వంద రెట్లు ఎక్కువ మహిమ కలదు.
సా సహస్రగుణా తాసాం భవేత్పశ్చిమవాహినీ । యా రాజన్దర్శనాదేవ బ్రహ్మహత్యాపహారిణీ
ఇవన్నిటిలోను పశ్చిమదిశగా ప్రవహించే గంగా నది వెయ్యి రెట్లు ఎక్కువ శక్తివంతంగా ఉంటుంది. ఓ రాజా, ఆమెను కేవలం దర్శించినా బ్రహ్మహత్యా పాపం పోతుంది.
యా పశ్చాద్వాహినీ గంగా కాలింద్యా సహ సంగతా । హంతి కోటికృతం పాపం సా మాఘే నృప దుర్లభా 6.127.
పశ్చిమదిశగా ప్రవహించే గంగా, కాలిందీతో కలిసి ఉన్న చోట కోటి పాపాలను నశింపజేస్తుంది. ఓ రాజా, మాఘమాసంలో ఆమెను చేరడం చాలా అరుదు.
యత్కథ్యతేఽమృతం రాజన్సా వేణీ భువి కీర్తితా । తస్యాం మాఘే ముహూర్తం తు దేవానామపి దుర్లభమ్
ఓ రాజా, అమృతమని చెప్పబడేది భూమిపై వేణీ నదిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. మాఘమాసంలో అక్కడ ఒక్క క్షణం గడపడం కూడా దేవతలకు దుర్లభం.
బ్రహ్మావిష్ణుర్మహాదేవో రుద్రాదిత్యమరుద్గణాః । గంధర్వా లోకపాలాశ్చ యక్షకిన్నరపన్నగాః
బ్రహ్మా, విష్ణువు, మహాదేవుడు, రుద్రుడు, ఆదిత్యులు, మరుత్ గణాలు, గంధర్వులు, లోకపాళకులు, యక్షులు, కిన్నరులు, నాగులు,
అణిమాదిగుణైః సిద్ధా యే చాన్యే తత్త్వవాదినః । బ్రహ్మాణీ పార్వతీ లక్ష్మీః శచీ మేనాదితిర్దితిః
అణిమాది శక్తులు కలిగిన సిద్ధులు, ఇతర తత్వవేత్తలు, బ్రహ్మాణీ, పార్వతీ, లక్ష్మీ, శచీ, మేన, అదితి, దితి,
సర్వాస్తా దేవపత్న్యశ్చ తథా నాగాంగనా నృప । ఘృతాచీ మేనకా రంభా ఉర్వశీ చ తిలోత్తమా
అన్ని దేవతా భార్యలు, అలాగే నాగకన్యలు, ఘృతాచీ, మేనకా, రంభా, ఉర్వశీ, తిలోత్తమా — వీరందరూ,
గణా హ్యప్సరసాం సర్వే పితౄణాం చ గణాస్తథా । స్నాతుమాయాంతి తే సర్వే మాఘే వేణ్యాం నరాధిప
అప్సరసల గణాలు, పితృదేవతల గణాలు కూడా, వీరందరూ మాఘమాసంలో వేణీ నదిలో స్నానం చేయడానికి వస్తారు, ఓ నరాధిపా.
కృతే యుగే స్వరూపేణ కలౌ ప్రచ్ఛన్నరూపిణః । ప్రయాగే మాఘమాసే తు త్ర్యహస్నానస్య యత్ఫలమ్
కృతయుగంలో వారు తమ అసలైన రూపంలో వస్తారు; కలియుగంలో మాత్రం దాగిన రూపంలో వస్తారు. ప్రయాగంలో మాఘమాసంలో మూడు రోజులు స్నానం చేసిన ఫలితం —
నాశ్వమేధసహస్రేణ తత్ఫలం లభతే భువి । త్ర్యహస్నానఫలం మాఘే పురా కాంచనమాలినీ
భూమిపై వెయ్యి అశ్వమేధ యాగాలు చేసినా ఆ ఫలితం దొరకదు. మాఘమాసంలో మూడు రోజులు స్నానం చేసిన ఫలితాన్ని పురాతన కాలంలో కాంచనమాలినీ ఇచ్చింది.
రాక్షసాయ దదౌ భూప తేన ముక్తః స పాపకృత్ । కార్తవీర్య ఉవాచ । భగవన్రాక్షసః కోఽసౌ సా కా కాంచనమాలినీ
ఆమె ఆ ఫలితాన్ని ఒక రాక్షసునికి ఇచ్చింది, ఓ రాజా. అందువల్ల ఆ పాపి విముక్తుడయ్యాడు. కార్తవీర్యుడు ఇలా అడిగాడు: భగవన్, ఆ రాక్షసుడు ఎవరు? కాంచనమాలినీ ఎవరు?
కథం దత్తవతీ ధర్మం కథం వా తస్య సద్గతిః । ఏతత్కథయ యోగీంద్ర అత్రిసంతానభాస్కర । యది త్వం మన్యసే శ్రావ్యం పరం కౌతూహలం హి మే
ఆమె ఎలా ఆ ధర్మఫలాన్ని ఇచ్చింది? అతడు ఎలా శుభగతి పొందాడు? యోగీంద్రా, అత్రిసంతాన భాస్కరా, ఇది నాకు చాలా ఆసక్తిగా ఉంది. వినదగ్గదిగా నీవు భావిస్తే దయచేసి చెప్పు.