తస్య వ్రతస్య భావేన త్వయా ప్రాప్తం మహత్కులమ్ । భూసురాణాం మహాప్రాజ్ఞం సత్యధర్మసమావిలమ్
ఆ వ్రతఫలంతో, నీవు గొప్ప వంశాన్ని, భూసురులలో మహాపండితుడిగా, సత్యధర్మాలతో కూడిన స్థితిని పొందావు.
తస్మై తు బ్రాహ్మణాయైవ వైష్ణవాయ మహాత్మనే । శ్రద్ధయా సత్యభావేన దత్తమన్నం సుసంస్కృతమ్
విష్ణుభక్తుడైన ఆ మహాత్ముడైన బ్రాహ్మణునికి, నీవు శ్రద్ధతో, సత్యభావంతో, బాగా సిద్ధమైన అన్నాన్ని సమర్పించావు.
తస్య దానస్య భావేన మిష్టాన్నముపతిష్ఠతి । మహామోహైః ప్రముగ్ధో హి తృష్ణయా వ్యాపితం మనః
ఆ దానఫలంతో, నీవు రుచికరమైన అన్నాన్ని పొందుతున్నావు. అయినా, మహా మోహంతో మాయలో పడి, మనస్సు తృష్ణలో నిమగ్నమై ఉంది.
పూర్వజన్మని తే విప్ర అర్థమేవ ప్రసంచితమ్ । న దత్తం బ్రాహ్మణేభ్యో హి దీనేష్వన్యేషు వై త్వయా
నీ మునుపటి జన్మలో, బ్రాహ్మణా, నీవు ధనాన్ని మాత్రమే కూడబెట్టావు, కానీ బ్రాహ్మణులకు లేదా ఇతర దరిద్రులకు దానం చేయలేదు.
దారేషు పుత్రలోభేన మ్రియమాణేన వై తదా । తస్య పాపస్య భావేన దారిద్రం త్వాముపావిశత్
భార్య, కుమారులపై మోహంతో, నీవు మరణించినప్పుడు, ఆ పాపఫలితంగా నీకు దారిద్ర్యం కలిగింది.
పుత్రలోభం పరిత్యజ్య స్నేహం త్యక్త్వా ప్రదూరతః । అపుత్రవాన్భవాఞ్జాతస్తస్య పాపస్య వై ఫలమ్
కుమారులపై మోహాన్ని వదిలి, దూరంగా ఉండి, ప్రేమను త్యజించి, నీవు కుమారులు లేని వాడిగా జన్మించావు — అది ఆ పాపానికి ఫలితం.
సుపుత్రం చ కులం విప్ర ధనధాన్యవరస్త్రియః । సుజన్మమరణం చైవ సుభోగాః సుఖమేవ చ
మంచి కుమారుడు, గొప్ప వంశం, ధనం, ధాన్యం, ఉత్తమ భార్యలు, శుభజన్మ మరణాలు, మంచి భోగాలు, సుఖం —
రాజ్యం స్వర్గశ్చ మోక్షశ్చ యద్యద్దుర్లభమేవ చ । ప్రసాదాత్తస్య దేవస్య విష్ణోశ్చైవ మహాత్మనః
రాజ్యం, స్వర్గం, మోక్షం, ఇంకా సాధించడానికి కష్టమైనదైనా, ఇవన్నీ ఆ మహావిష్ణువు కృప వల్ల లభిస్తాయి.
తస్మాదారాధ్య గోవిన్దం నారాయణమనామయమ్ । ప్రాప్స్యసి త్వం పరం స్థానం తద్విష్ణోః పరమం పదమ్
అందువల్ల, నారాయణుడు అయిన గోవిందుని భక్తితో పూజిస్తే, నీవు పరమస్థానం, అంటే విష్ణువు యొక్క పరమపదాన్ని పొందుతావు.
సుపుత్ర త్వం ధనం ధాన్యం సుభోగాన్సుఖమేవ చ । పూర్వజన్మకృతం సర్వం యత్త్వయా పరిచేష్టితమ్
మంచి కుమారుడు, ధనం, ధాన్యం, మంచి భోగాలు, సుఖం — ఇవన్నీ నీవు మునుపటి జన్మల్లో కోరుకున్నవి —
తన్మయా కథితం విప్ర తవాగ్రే పరినిష్ఠితమ్ । ఏవం జ్ఞాత్వా మహాభాగ నారాయణపరో భవ
ఈ మాటలు ఆమె నీ ముందే చెప్పింది, బ్రాహ్మణా. ఇది తెలిసిన తర్వాత, మహాభాగా, నీవు నారాయణుని భక్తుడవిగా ఉండాలి.
బ్రహ్మాత్మజేనాపి మహానుభావః స విప్రవర్యః పరిబోధితో హి । హర్షేణయుక్తః స మహానుభావో భక్త్యా వసిష్ఠం ప్రణిపత్య తత్ర
బ్రహ్మదేవుని కుమారుడైన వసిష్ఠుడు కూడా ఆ మహానుభావుడైన బ్రాహ్మణునికి బోధించాడు. ఆనందంతో నిండిన ఆ గొప్పవాడు అక్కడ వసిష్ఠుని భక్తితో నమస్కరించాడు.
ఆమంత్ర్య విప్రం స జగామ గేహం తాం ప్రాప్య భార్యాం సుమనాం ప్రహర్షః । సర్వం హి వృత్తం మమపూర్వచేష్టితం తేనైవ విప్రేణ తవ ప్రసాదాత్
ఆ బ్రాహ్మణునికి వీడ్కోలు చెప్పి, ఇంటికి వెళ్లి, తన భార్య సుమనను కలిసినప్పుడు అతడు ఎంతో సంతోషించాడు. నా గత కార్యాలన్నీ, నీ అనుగ్రహంతో, ఆ బ్రాహ్మణుడు చెప్పాడు.
భద్రే వసిష్ఠేన వికాశనీతమద్యైవ మోహం పరినాశితం మే । ఆరాధయిష్యే మధుసూదనం హి యాస్యామి మోక్షం పరమం పదం తత్
భద్రే, ఈ రోజు వసిష్ఠుడు నాకు స్పష్టతను ఇచ్చి మాయను తొలగించాడు. నేను మధుసూదనుని ఆరాధించి, పరమ మోక్షాన్ని పొందుతాను.
ఆకర్ణ్య వాక్యం పరమం మహాంతం సుమంగలం మంగలదాయకం హి । హర్షేణ యుక్తా తమువాచ కాంతం పుణ్యోసి విప్రేణ విబోధితోఽసి
ఆ మహత్తరమైన, మంగళకరమైన, పుణ్యమయమైన మాటలు విని, ఆమె ఆనందంతో తన ప్రియుడితో ఇలా చెప్పింది: 'నీవు పుణ్యశీలివి, బ్రాహ్మణుని ద్వారా జ్ఞానం పొందావు.'
సూత ఉవాచ- సోమశర్మా మహాప్రాజ్ఞః సుమనయా సహ సత్తమః । కపిలాసంగమే పుణ్యే రేవాతీరే సుపుణ్యదే
సూతుడు చెప్పాడు — సోమశర్మ అనే మహాపండితుడు, తన భార్య సుమనతో కలిసి, పవిత్రమైన కపిలా సంగమంలో, రేవా నది తీరంలో ఉన్నారు.
స్నాత్వా తత్ర స మేధావీ తర్పయిత్వా సురాన్పితౄన్ । తపస్తేపే సుశాంతాత్మా జపన్నారాయణం శివమ్
అక్కడ స్నానం చేసి, ఆ మేధావి దేవతలకు, పితృదేవతలకు తర్పణం చేసి, మనస్సు ప్రశాంతంగా నారాయణుని పవిత్ర నామాన్ని జపిస్తూ తపస్సు చేశాడు.
ద్వాదశాక్షరమంత్రేణ ధ్యానయుక్తో మహామనాః । తస్యైవ దేవదేవస్య వాసుదేవస్య సువ్రతః
పన్నెండు అక్షరాల మంత్రంతో ధ్యానంలో లీనమై, మనస్సు స్థిరంగా, దేవతల దేవుడైన వాసుదేవుని నిష్ఠతో వ్రతాలు ఆచరించాడు.
ఆసనే శయనే యానే స్వప్నే పశ్యతి కేశవమ్ । సదైవ నిశ్చలో భూత్వా కామక్రోధవివర్జితః
ఆయన కూర్చుని ఉన్నా, పడుకుని ఉన్నా, ప్రయాణంలో ఉన్నా, కలలో ఉన్నా ఎప్పుడూ కేశవుని దర్శించేవాడు. ఎల్లప్పుడూ స్థిరంగా, కోరికలు, కోపం లేకుండా ఉండేవాడు.
సా చ సాధ్వీ మహాభాగా పతివ్రతపరాయణా । సుమనా కాంతమేవాపి శుశ్రూషతి తపోన్వితమ్
ఆ సుమన అనే సతీమంతుడు, తన భర్తను ఎంతో భక్తితో సేవిస్తూ, తపస్సులో ఉన్న తన ప్రియుడికి అండగా ఉండేది.
ధ్యాయమానస్య తస్యాపి విఘ్నైః సందర్శితం భయమ్ । సర్పా విషోల్బణాః కృష్ణాస్తత్ర యాంతి మహాత్మనః
ఆయన ధ్యానంలో ఉన్నప్పుడు, కొన్ని విఘ్నాలు వచ్చి భయాన్ని కలిగించాయి. విషంతో నిండిన నల్ల పాములు ఆ మహాత్ముడి దగ్గరకు వచ్చాయి.
పార్శ్వే తే తప్యమానస్య తస్య తే సోమశర్మణః । సింహవ్యాఘ్రగజా దృష్టా భయమేవం ప్రచక్రిరే
ఆయన తపస్సు చేస్తున్నప్పుడు, పక్కనే సింహాలు, పులులు, ఏనుగులు కనిపించి సోమశర్మకు భయాన్ని కలిగించాయి.
వేతాలా రాక్షసా భూతాః కూష్మాండాః ప్రేతభైరవాః । భయం విదర్శయంత్యేతే దారుణం ప్రాణనాశనమ్
వేతాళులు, రాక్షసులు, భూతాలు, కూష్మాండాలు, ప్రేతాలు, భైరవులు అక్కడ ప్రత్యక్షమై, భయంకరమైన, ప్రాణహానికరమైన భయాన్ని చూపించాయి.
నానావిధా మహాభీమాః సింహాస్తత్ర సమాగతాః । దంష్ట్రాకరాలవక్త్రాశ్చ జగర్జుశ్చాతిభైరవమ్
వివిధ రకాల భయంకరమైన సింహాలు అక్కడ చేరి, పెద్ద పెద్ద పంజాలతో, భయానకమైన ముఖాలతో గర్జించాయి.
విష్ణోర్ధ్యానాత్స ధర్మాత్మా న చచాల మహామతిః । మహావిఘ్నైః సుసంరూఢైశ్చాలితో మునిపుంగవః
విష్ణువు ధ్యానం వల్ల ఆ ధర్మాత్ముడు, మహామతి ఎలాంటి విఘ్నాలొచ్చినా కూడా కదలలేదు. మహావిఘ్నాలు వచ్చినా ఆ మునిపుంగవుడు స్థిరంగా ఉన్నాడు.
ఏవం న చలతే ధ్యానాత్సోమశర్మా ద్విజోత్తమః । ఝంఝావాతైశ్చ శీతేన మహావృష్ట్యా సుపీడితః
ఇలా సోమశర్మ అనే ఉత్తమ ద్విజుడు ధ్యానం నుండి కదలలేదు. బలమైన గాలులు, చలి, భారీ వర్షం వచ్చినా కూడా అతడు తట్టుకుని ఉన్నాడు.
భంభారావమహాభీమః సింహస్తత్ర సమాగతః । తం దృష్ట్వా భయవిత్రస్తః సస్మార నృహరిం ద్విజః
అక్కడ భయంకరంగా గర్జించే ఒక సింహం ప్రత్యక్షమైంది. దాన్ని చూసి, ఆ బ్రాహ్మణుడు భయంతో నృసింహుని స్మరించాడు.
ఇంద్రనీలప్రతీకాశం పీతవస్త్రం మహౌజసమ్ । శంఖచక్రధరం దేవం గదాపంకజధారిణమ్
ఆయన నీలమణిలా మెరిసే, పసుపు వస్త్రాలు ధరించిన, అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న, శంఖం, చక్రం, గద, పద్మం పట్టుకున్న దేవుడిని చూశాడు.
మహామౌక్తికహారేణ ఇందువర్ణానుకారిణా । కౌస్తుభేనాపి రత్నేన ద్యోతమానం జనార్దనమ్
చంద్రుని వర్ణాన్ని పోలిన గొప్ప ముత్యాల హారంతో, కౌస్తుభ మణితో అలంకరించబడి ప్రకాశిస్తున్న జనార్దనుడు కనిపించాడు.
శ్రీవత్సాంకేన దివ్యేన హృదయం యస్య రాజతే । సర్వాభరణశోభాంగం శతపత్రనిభేక్షణమ్
యావనితి హృదయంలో దివ్యమైన శ్రీవత్సం మెరుస్తోంది. ఆయన శరీరం అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉంది. ఆయన చూపు శతదళ పద్మాన్ని పోలి ఉంది.