ఆయాంతి యాంతి తే సర్వే తాపం దత్వా సుదారుణమ్ । పుత్రరూపేణ తే సర్వే సంసారే ద్విజసత్తమ
వారు వచ్చి పోతూ, తీవ్రమైన బాధను కలిగిస్తారు. ఈ లోకంలో కుమారుల రూపంలో ఉన్నవారు అందరూ ఇలానే ఉంటారు, ద్విజశ్రేష్ఠ.
పూర్వజన్మకృతం పుణ్యం యత్త్వయా పరిపాలితమ్ । తత్సర్వం హి ప్రవక్ష్యామి శ్రూయతామద్భుతం పునః
నీవు గత జన్మలో సంపాదించి, కాపాడుకున్న పుణ్యాన్ని నేను ఇప్పుడు పూర్తిగా చెబుతాను. ఈ అద్భుతమైన కథను మళ్లీ విను.
వసిష్ఠ ఉవాచ- భవాఞ్ఛూద్రో మహాప్రాజ్ఞ పూర్వజన్మని నాన్యథా । కృషికర్త్తా జ్ఞానహీనో మహాలోభేన సంయుతః
వశిష్ఠుడు పలికాడు — మహాప్రజ్ఞుడా! నీవు గత జన్మలో శూద్రుడివి, రైతుగా ఉండేవాడివి, జ్ఞానం లేని వాడివి, ఎక్కువ లోభంతో నిండివుండేవాడివి.
ఏకభార్యా సదా ద్వేషీ బహుపుత్రో హ్యదత్తవాన్ । ధర్మం నైవ విజానాసి సత్యం నైవ పరిశ్రుతమ్
ఒక భార్యతో ఉండి, ఎప్పుడూ కోపంగా ఉండేవాడివి, అనేక మంది కుమారులు ఉన్నా ఎవరికి ఏమి ఇవ్వలేదు. నీకు ధర్మం తెలియదు, సత్యం గురించి వినలేదు కూడా.
దానం నైవ త్వయా దత్తం శాస్త్రం నైవ ప్రతిశ్రుతమ్ । కృతా నైవ త్వయా తీర్థే యాత్రా చైవ మహామతే
నీవు ఎప్పుడూ దానం చేయలేదు, శాస్త్రాలు చదవలేదు. తీర్థయాత్రలు కూడా ఎప్పుడూ చేయలేదు, మహామతివంతుడా.
ఏవం కృతం త్వయా విప్ర కృషిమార్గం పునః పునః । పశూనాం పాలనం సర్వ గవాం చైవ ద్విజోత్తమ
ఇలా నీవు మళ్లీ మళ్లీ రైతు పనిలో, పశువుల సంరక్షణలో, ఆవులను చూసుకోవడంలో నిమగ్నమయ్యేవాడివి, ద్విజశ్రేష్ఠ.
మహిషీణాం తథాఽశ్వానాం పాలనం చ పునః పునః । ఏవం పూ ర్వంకృతం కర్మ త్వయైవ ద్విజసత్తమ
అలాగే, నీవు మళ్లీ మళ్లీ ఎద్దులు, గుర్రాలను చూసుకునేవాడివి. గతంలో నీవు చేసిన పని ఇదే, ద్విజశ్రేష్ఠ.
విపులం చ ధనం తద్వల్లోభేన పరిసంచితమ్ । తస్య వ్యయం సుపుణ్యేన న కృతం తు త్వయా కదా
నీవు ఎక్కువ ధనాన్ని లోభంతో కూడి కూడబెట్టావు. కానీ ఆ ధనాన్ని పుణ్యకార్యాలకు ఎప్పుడూ ఖర్చు పెట్టలేదు.
పాత్రే దానం న దత్తం తు దృష్ట్వా దుర్బలమేవ చ । కృపాం కృత్వా న దత్తం తు భవతా ధనమేవ చ
యోగ్యుడైనవారికి దానం చేయలేదు, బలహీనులను చూసినా కనికరించలేదు. దయ చూపి ధనం ఇవ్వలేదు, కేవలం కూడబెట్టడమే చేశావు.
గోమహిష్యాదికం సర్వం పశూనాం సంచితం త్వయా । విక్రీయ చ ధనం విప్ర సంచితం విపులం త్వయా
ఆవులు, ఎద్దులు, ఇతర పశువులను కూడబెట్టావు. వాటిని అమ్మి, ద్విజుడా, నీవు విస్తారమైన ధనాన్ని కూడబెట్టావు.
తక్రం ఘృతం తథా క్షీరం విక్రయిత్వా తతో దధి । దుష్కాలం చింతితం విప్ర మోహితో విష్ణుమాయయా
మజ్జిగ, నెయ్యి, పాలు, తరువాత పెరుగు అమ్మేవాడివి. కష్టకాలం వస్తుందేమో అని ఆందోళన పడేవాడివి, విష్ణుమాయ వల్ల మాయలో పడిపోయేవాడివి.
కృతం మహార్ఘమేవాత్ర అన్నం బ్రాహ్మణసత్తమ । నిర్దయేన త్వయా దానం న దత్తం తు కదాచన
నీవు అన్నాన్ని చాలా ఖరీదుగా చేసేవాడివి, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠ. నీవు ఎప్పుడూ దయ లేకుండా దానం చేయలేదు.
దేవానాం పూజనం విప్ర భవతా న కృతం కదా । ప్రాప్య పర్వాణి విప్రేభ్యో ద్రవ్యం న చ సమర్పితమ్
నీవు దేవతలను ఎప్పుడూ పూజించలేదు, బ్రాహ్మణుడా. పండుగలు వచ్చినా, బ్రాహ్మణులకు దానం ఇవ్వలేదు.
శ్రాద్ధంకాలంతుసంప్రాప్యశ్రద్ధయానకృతంత్వయా । భార్యా వదతి తే సాధ్వీ దినమేనం సమాగతమ్
పితృకర్మలు చేయాల్సిన సమయం వచ్చినప్పుడు, నీవు విశ్వాసంతో చేయలేదు. నీ సతీమంతుడు ఆ రోజు వచ్చిందని చెప్పేది.
శ్వశురస్య శ్రాద్ధకాలః శ్వశ్ర్వాశ్చైవ మహామతే । త్వం శ్రుత్వా తద్వచస్తస్యా గృహం త్యక్త్వా పలాయసే
శ్వశురుని, శ్వశురమ్మ ancestral karma సమయం వచ్చినప్పుడు, మహామతివంతుడా, భార్య మాట విని, నీవు ఇంటిని వదిలి పారిపోతేవాడివి.
ధర్మమార్గం న దృష్టం తే శ్రుతం నైవ కదా త్వయా । లోభో మాతాపితా భ్రాతా లోభః స్వజనబాంధవాః
నీవు ఎప్పుడూ ధర్మమార్గాన్ని చూడలేదు, వినలేదు కూడా. లోభమే నీ తల్లి, తండ్రి, అన్నయ్య, లోభమే నీ బంధువులు.
పాలితం లోభమేవైకం త్యక్త్వా ధర్మం సదైవ హి । తస్మాద్దుఃఖీ భవాఞ్జాతో దరిద్రేణాతిపీడితః
నీవు ఎప్పుడూ ధర్మాన్ని వదిలిపెట్టి, కేవలం లోభాన్ని మాత్రమే ఆశ్రయించావు. అందుకే నీవు దారుణమైన దారిద్య్రంలో బాధపడుతూ జన్మించావు.
దినేదినే మహాతృష్ణా హృదయే తే ప్రవర్ద్ధతే । యదాయదా గృహే ద్రవ్యం వృద్ధిమాయాతి తే తదా
ప్రతి రోజూ నీ మనసులో గొప్ప ఆశ పెరుగుతూనే ఉంది. ఇంట్లో ధనం పెరిగినప్పుడల్లా ఆ తృష్ణ ఇంకా ఎక్కువ అవుతుంది.
తృష్ణయా దహ్యమానస్తు తయా త్వం వహ్నిరూపయా । రాత్రౌ వా సుప్రసుప్తస్తు నిశ్చితో హి ప్రచింతసి
ఆ తృష్ణ నిన్ను అగ్నిలా కాలుస్తోంది. రాత్రి బాగా నిద్రపోయినా, నీ మనసు మాత్రం ఆందోళనతో నిండిపోతుంది.
దినం ప్రాప్య మహామోహైర్వ్యాపితోసి సదైవ హి । సహస్రం లక్షం మే కోటిః కదా అర్బుదమేవ చ
పగలు వచ్చినప్పుడు, నీవు ఎప్పుడూ పెద్ద మాయలో మునిగి ఉంటావు—'ఎప్పుడు నాకు వెయ్యి, లక్ష, కోటి, లేదా పదిలక్షలు వస్తాయో?' అని ఆలోచిస్తూ ఉంటావు.
భవిష్యతి కదా ఖర్వో నిఖర్వశ్చాథ మే గృహే । ఏవం సహస్రం లక్షం చ కోటిరర్బుదమేవ చ
'ఎప్పుడు నా ఇంట్లో ఖర్వం, నిఖర్వం వస్తాయో?' అని కూడా ఆలోచిస్తావు. ఇలాగే వెయ్యి, లక్ష, కోటి, అర్బుదం గురించి కలలు కంటూ ఉంటావు.
ఖర్వో నిఖర్వః సంజాతస్తృష్ణా నైవ ప్రగచ్ఛతి । తవ కాయం పరిత్యజ్య వృద్ధిమాయాతి సర్వదా
ఖర్వాలు, నిఖర్వాలు వచ్చినా నీ తృష్ణ మాత్రం పోదు. అది నీ శరీరాన్ని వదిలిపెట్టి ఇంకా పెరుగుతూనే ఉంటుంది.
నైవ దత్తం హుతం విప్ర భుక్తం నైవ కదా త్వయా । ఖనితం భూమిమధ్యే తు క్షిప్తం పుత్రానజానతే
నీతో ఎప్పుడూ దానం చేయలేదు, హోమం చేయలేదు, సంపదను ఆస్వాదించలేదు బ్రాహ్మణా. భూమిలో పాతినదాన్ని నీ పిల్లలు కూడా తెలుసుకోరు.
అన్యమేవముపాయం తు ద్రవ్యాగమనకారణాత్ । కురుషే సర్వదా విప్ర లోకాన్పృచ్ఛసి బుద్ధిమాన్
ధనం సంపాదించడానికి నీవు ఎప్పుడూ కొత్త మార్గాలు వెతుకుతావు బ్రాహ్మణా, అందరినీ అడిగి తెలివిగా ప్రయత్నిస్తావు.
ఖనిత్రమంజనం వాదం ధాతువాదమతః పరమ్ । పృచ్ఛమానో భ్రమస్యేకస్తృష్ణయా పరిమోహితః
నీవు తవ్వడం, పాదరసం, లోహాల గురించి తెలుసుకోవడానికి ఎక్కడికక్కడ అడుగుతావు. తృష్ణ వల్ల మాయలో పడి, అయోమయంలో తిరుగుతావు.
స్పర్శంచింతయసేనిత్యంకల్పాన్సిద్ధిప్రదాయకాన్ । ప్రవేశం వివరాణాం తు చింతమానః సు పృచ్ఛసి
నీవు ఎప్పుడూ పరసు, కల్పవృక్ష రత్నాల గురించి ఆలోచిస్తూ, గుహల్లోకి ఎలా వెళ్లాలో తెలుసుకోవాలని ఉత్సాహంగా అడుగుతుంటావు.
తృష్ణానలేన దగ్ధేన సుఖం నైవ ప్రగచ్ఛసి । తృష్ణానలేన సందీప్తో హాహాభూతో విచేతనః
తృష్ణ అనే అగ్నిలో కాలిపోతూ, నీవు ఎప్పుడూ సుఖాన్ని పొందలేవు. ఆ తృష్ణ నిన్ను పూర్తిగా ముంచెత్తి, నీకు జ్ఞానం పోయేలా చేస్తుంది.
ఏవం ముగ్ధోసి విప్రేంద్ర గతస్త్వం కాలవశ్యతామ్ । దారాపుత్రేషు తద్ద్రవ్యం పృచ్ఛమానేషు వై త్వయా
ఇలా బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, నీవు మాయలో పడి కాలానికి లోబడి పోయావు. నీ భార్య, పిల్లలు ఆ ధనం గురించి నిన్ను అడుగుతూనే ఉన్నారు.
కథితం నైవ వృత్తాంతం ప్రాణాంస్త్యక్త్వా గతో యమమ్ । ఏవం సర్వం మయా ఖ్యాతం వృత్తాంతం తవ పూర్వకమ్
నీవు వాళ్లకు ఆ విషయాన్ని ఎప్పుడూ చెప్పలేదు. ప్రాణాలు వదిలి యముని వద్దకు వెళ్లిపోయావు. నీ గత కథను పూర్తిగా నేను నీకు వివరించాను.
అనేన కర్మణా విప్ర నిర్ధనోసి దరిద్రవాన్ । సంసారే యస్య సత్పుత్రా భక్తిమంతః సదైవ హి
ఈ పాపం వల్లే బ్రాహ్మణా, నీవు దరిద్రుడవయ్యావు. ఈ లోకంలో ఎవరికైనా మంచి పిల్లలు ఉంటే, వారికి ఎప్పుడూ ఆనందమే.