ప్రవిష్టో వైష్ణవం ధామ స మునిర్దుర్లభం పదమ్ । నత్వన్యైః ప్రాప్యతే పుణ్యైస్తపోభిర్ముక్తిదం పదమ్
ఆ ముని వైష్ణవ ధామంలోకి ప్రవేశించాడు. అది చాలా అరుదైన స్థానం; ఇతరులు ఎంత పుణ్యములు, తపస్సు చేసినా, ఆ ముక్తిని పొందలేరు.
విష్ణోస్తు చింతనైర్న్యాసధ్యానజ్ఞానైః స్తవైస్తథా । న దానైస్తీర్థయాత్రాభిర్దృశ్యతే మధుసూదనః
విష్ణువు ధ్యానం, సమర్పణ, ధ్యానజ్ఞానం, స్తోత్రాలతో మాత్రమే మధుసూదనుడు దర్శించబడతాడు; దానం, తీర్థయాత్రలతో కాదు.
సమాధిజ్ఞానయోగేన దృశ్యతే పరమం పదమ్ । మహాయోగైర్యథా విప్రః ప్రవిష్టో వైష్ణవీం తనుమ్
సమాధిలో జ్ఞానయోగంతో పరమపదాన్ని దర్శించవచ్చు. మహాయోగులు ఎలా వైష్ణవ స్వరూపంలోకి ప్రవేశించారో, అలాగే.
సూత ఉవాచ- తతస్తత్ర తపస్తేపే సోమశర్మా మహాద్యుతిః । అశ్మలోష్టసమం మేనే కాంచనంభూషణం పునః
సూతుడు చెప్పాడు: అక్కడ సోమశర్మ అనే మహాతేజస్సు తపస్సు చేశాడు. బంగారు ఆభరణాలను రాళ్లతో సమానంగా భావించాడు.
జితాహారః స ధర్మాత్మా నిద్రయా పరివర్జితః । స సర్వాన్విషయాంస్త్యక్త్వా ఏకాంతమపి సేవతే
ఆ ధార్మికుడు ఆహారాన్ని జయించి, నిద్రను వదిలి, అన్ని ఇంద్రియ విషయాలను త్యజించి, ఏకాంతంలో సేవ చేశాడు.
యోగాసనసమారూఢో నిరాశో నిఃపరిగ్రహః । తస్య వేలా సుసంప్రాప్తా మృత్యుకాలస్య వై తదా
ఆయన యోగాసనంలో కూర్చుని, ఆశలు లేక, ఏదీ తనది అనుకోకుండా ఉన్నాడు. అప్పుడే ఆయనకు మరణసమయం సమీపించింది.
ఆగతా దానవా విప్రం సోమశర్మాణమంతికే । మృత్యుకాలే తు సంప్రాప్తే ప్రాణయాత్రా ప్రవర్తినః
మరణ సమయం వచ్చినప్పుడు, దానవులు సోమశర్మ అనే మునివారి దగ్గరకు వచ్చి, ఆయన ప్రాణాన్ని తీసేందుకు ప్రయత్నించారు.
శాలిగ్రామే మహాక్షేత్రే ఋషీణాం మానవర్ద్ధనే । కేచిద్వదంతి వై దైత్యాః కేచిద్వదంతి దానవాః
శాలిగ్రామం అనే మహాక్షేత్రంలో, అది ఋషుల మహిమను పెంచుతుంది. కొందరు వారిని దైత్యులు అంటారు, మరికొందరు దానవులు అంటారు.
ఏవంవిధో మహాశబ్దః కర్ణరంధ్రం గతస్తదా । తస్యైవ విప్రవర్యస్య సుచిరాత్సోమశర్మణః
ఎంతో కాలం తర్వాత, ఆ సోమశర్మ అనే గొప్ప బ్రాహ్మణుడి చెవిలో ఒక మహాశబ్దం ప్రవేశించింది.
జ్ఞానధ్యానవిలగ్నస్య ప్రవిష్టం దైత్యజం భయమ్ । తేన ధ్యానేన తస్యాపి దైత్యభీత్యైవ వై తదా
జ్ఞాన ధ్యానంలో లీనమైనవాడైన అతనిలో దైత్యుల వల్ల భయం ప్రవేశించింది. ఆ ధ్యానంతో కూడినవాడికీ దైత్యభయం కలిగింది.
సత్వరం చైవ తత్ప్రాణా గతాస్తస్య మహాత్మనః । దైత్యభయేన సంయుక్తః స హి మృత్యువశం గతః
దైత్యుల భయంతో కూడిన ఆ మహాత్ముని ప్రాణాలు వేగంగా విడిచిపోయాయి. ఆయన మరణాధీనుడయ్యాడు.
తస్మాద్దైత్యగృహే జాతో హిరణ్యకశిపోః సుతః । దేవాసురే మహాయుద్ధే నిహతశ్చక్రపాణినా
అందువల్ల, అతను దైత్యుల ఇంట్లో హిరణ్యకశిపుని కుమారుడిగా జన్మించాడు. దేవాసుర యుద్ధంలో చక్రపాణి చేతిలో హతుడయ్యాడు.
యుద్ధ్యమానేన తేనాపి ప్రహ్లాదేన మహాత్మనా । సుదృష్టం వాసుదేవత్వం విశ్వరూపసమన్వితమ్
ప్రహ్లాదుడు అనే మహాత్ముడితో యుద్ధం చేస్తుండగా, వాసుదేవుని విశ్వరూపాన్ని స్పష్టంగా చూశాడు.
యోగాభ్యాసేన పూర్వేణ జ్ఞానమాసీన్మహాత్మనః । సస్మార పూర్వకం సర్వం చరితం శివశర్మణః
మునుపటి యోగాభ్యాసంతో ఆ మహాత్మునికి జ్ఞానం కలిగింది. శివశర్మ చేసిన పూర్వకర్మలను అన్నింటినీ గుర్తు చేసుకున్నాడు.
ప్రాగహం సోమశర్మాఖ్యః ప్రవిష్టో దానవీం తనుమ్ । అస్మాత్కాయాత్కదా పుణ్యం కేవలం ధామ ఉత్తమమ్
మునుపు నేను సోమశర్మ అనే పేరుతో ఉండి, దానవ శరీరంలోకి ప్రవేశించాను. ఈ శరీరం వదిలి, నేను ఎప్పుడు పరమపవిత్రమైన ధామాన్ని పొందుతానో?
ప్రయాస్యామి మహాపుణ్యైర్జ్ఞానాఖ్యైర్మోక్షదాయకమ్ । సమరే మ్రియమాణేన ప్రహ్లాదేన మహాత్మనా
పెద్ద పుణ్యాలు, జ్ఞానం కలిగి, మోక్షాన్ని ప్రసాదించే వాటితో, ప్రహ్లాదుడు అనే మహాత్ముడు యుద్ధంలో మరణిస్తుండగా, నేను పరమధామానికి వెళ్ళిపోతాను.
ఏవం చింతా కృతా పూర్వం శ్రూయతాం ద్విజసత్తమాః । ఏవం తు చ సమాఖ్యాతం సర్వసందేహనాశనమ్
ఇంతకు ముందు ఇలా ఆలోచించబడింది. ఇప్పుడు మీరు అందరూ వినండి, మేధావులారా. ఇలా వివరించబడినది, ఇది అన్ని సందేహాలను తొలగిస్తుంది.
సూత ఉవాచ- ప్రహ్లాదే నిహతే సంఖ్యే దేవదేవేన చక్రిణా । రురుదే కమలా సా తు హతపుత్రా చ కామినీ
సూతుడు చెప్పాడు — దేవతల దేవుడు, చక్రధారి శ్రీహరి చేత యుద్ధంలో ప్రహ్లాదుడు చనిపోయినప్పుడు, అతని ప్రియమైన భార్య కమల, తన కుమారుడిని కోల్పోయిన తల్లి, దుఃఖంతో కన్నీళ్లు పెట్టింది.
ప్రహ్లాదస్య తు యా మాతా హిరణ్యకశిపోః ప్రియా । ప్రహ్లాదస్య మహాశోకైర్దివారాత్రౌ ప్రశోచతి
ప్రహ్లాదుని తల్లి, హిరణ్యకశిపుని ప్రియమైన భార్య, ప్రహ్లాదుని కోసం గొప్ప దుఃఖంతో పగలు రాత్రి ఏడ్చింది.
పతివ్రతా మహాభాగా కమలా నామ తత్ప్రియా । రోదమానాం దివారాత్రౌ నారదస్తామువాచ హ
పతివ్రత, మహాభాగ్యవంతురాలు అయిన కమల అనే ఆమె, పగలు రాత్రి ఏడుస్తూ ఉండగా, నారదుడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
మా శుచస్త్వం మహాభాగే పుత్రార్థం పుణ్యభాగిని । నిహతో వాసుదేవేన తవ పుత్రః సమేష్యతి
నారదుడు అన్నాడు — మహాభాగ్యవంతురాలా, పుణ్యవంతురాలా, నీ కుమారుడి కోసం బాధపడవద్దు. వాసుదేవుడు చంపినప్పటికీ, నీ కుమారుడు మళ్లీ నీ వద్దకు వస్తాడు.
భూయః స్వలక్షణోపేతస్త్వత్సుతశ్చ మహామతిః । ప్రహ్లాదేతి చ వై నామ పునరస్య భవిష్యతి
నీ కుమారుడు మళ్లీ తన స్వంత లక్షణాలతో, గొప్ప జ్ఞానంతో జన్మించి, ప్రహ్లాదుడు అనే పేరుతోనే పునః పుట్టుకుంటాడు.
విహీనశ్చాసురైర్భావైర్దేవత్వేన సమన్వితః । ఇంద్రత్వే మోదతే భద్రే సర్వదేవైర్నమస్కృతః
అసుర గుణాలు పోయి, దైవ గుణాలు కలిగి, భద్రా, అతడు ఇంద్రునిగా దేవతలందరి ఆరాధనతో ఆనందిస్తాడు.
సుఖీభవమహాభాగేతేనపుత్రేణవైసదా । న ప్రకాశ్యా త్వయా దేవి సువార్తేయం చ కస్యచిత్
మహాభాగ్యవంతురాలా, నీకు ఇలాంటి కుమారుడు ఎప్పుడూ ఉంటాడు కనుక సంతోషంగా ఉండు. కానీ, దేవీ, ఈ శుభవార్తను ఎవరికీ చెప్పకూడదు.
కర్త్తవ్యమజ్ఞానభావైః సుగోప్యం కురు త్వం సదా । ఏవముక్త్వా గతో విప్రో నారదో మునిసత్తమః
అర్థం లేని వారికి ఈ విషయం ఎప్పుడూ రహస్యంగా ఉంచాలి. నీవు ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా దాచిపెట్టు. ఇలా చెప్పి, మునులలో శ్రేష్ఠుడు నారదుడు అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాడు.
కమలాయాశ్చోదరే తు జన్మా స్యానుత్తమం పునః । ప్రహ్లాదేతి చ వై నామ తస్యాఖ్యానం మహాత్మనః
కమల గర్భంలో మళ్లీ ఒక ఉత్తమమైన పుట్టుక జరుగుతుంది. ఆ మహాత్ముడికి మళ్లీ ప్రహ్లాదుడు అనే పేరే వస్తుంది.
బాల్యం భావం గతో విప్రాః కృష్ణమేవ వ్యచింతయత్ । నరసింహప్రసాదేన దేవరాజో భవేద్దివి
బాల్యావస్థకు వచ్చినప్పుడు, బ్రాహ్మణులారా, అతడు కృష్ణుని గురించే ధ్యానం చేశాడు. నరసింహుని కృపతో అతడు దేవతల రాజుగా స్వర్గంలో స్థానం పొందాడు.
దేవత్వం లభ్య చైవాసావైంద్రం పదమనుత్తమమ్ । మోక్షం యాస్యతి జ్ఞానాత్మా వైష్ణవం ధామ చోత్తమమ్
దైవత్వాన్ని, ఇంద్రుని అత్యుత్తమ పదవిని పొందిన తరువాత, జ్ఞానంతో కూడిన అతడు మోక్షాన్ని, వైష్ణవులలో అత్యున్నతమైన లోకాన్ని పొందుతాడు.
అసంఖ్యాతా మహాభాగాః సృష్టేర్భావా హ్యనేకశః । మోహ ఏవం న కర్త్తవ్యో జ్ఞానవద్భిర్మహాత్మభిః
మహాభాగ్యవంతులారా, సృష్టి మొదటి నుండి అనేక రకాల జన్మలు, స్థితులు లెక్కలేనన్ని ఉన్నాయి. అందువల్ల జ్ఞానులు, మహాత్ములు మాయలో పడకూడదు.
ఏతద్వః సర్వమాఖ్యాతం యథాపృష్టం ద్విజోత్తమాః । అన్యం పృచ్ఛ మహాభాగ సందేహం తే భినద్మ్యహమ్
మీరు అడిగినట్లుగా ఈ సంగతులన్నీ మీకు వివరించాను, ద్విజశ్రేష్ఠులారా. ఇంకో సందేహం ఉంటే అడుగు, మహాభాగ, నేను దాన్ని కూడా తొలగిస్తాను.