నరాః సత్పుత్రమిచ్ఛంతి కులవంశప్రభావకమ్ । స్త్రియో లోకే మహాభాగాః సుపుణ్యాః పుణ్యవత్సలాః
పురుషులు మంచి కుమారుడిని, వంశానికి కీర్తి తెచ్చే వారిని కోరుకుంటారు. ఈ లోకంలో సత్కార్యాల పట్ల ప్రేమతో, పుణ్యంతో నిండిన స్త్రీలు,
సుతమిచ్ఛంతి సర్వత్ర పుణ్యాంగం పుణ్యసాధకమ్ । కుక్షిం యస్యా గతో గర్భః సుపుణ్యః పరివర్త్తతే
ప్రతి చోటా సత్కార్యాలకోసం, పుణ్యాన్ని సాధించే కుమారుడిని కోరుకుంటారు. ఒక స్త్రీ గర్భంలో పుణ్యవంతుడైన శిశువు ప్రవేశిస్తే, గొప్ప పుణ్యం కలుగుతుంది.
పుణ్యాన్పుత్రాన్ప్రసూయేత సా నారీ పుణ్యభాగినీ । కులాచారం కులాధారం పితృమాతృప్రతారకమ్
పుణ్యంతో నిండిన స్త్రీ మంచి కుమారులను ప్రసవిస్తుంది — వారు వంశ పరంపరను నిలబెట్టేవారు, కుటుంబానికి ఆధారంగా ఉండేవారు, తల్లిదండ్రులకు గౌరవాన్ని తెచ్చేవారు.
వినా పుణ్యైః కథం నారీ సంప్రాప్నోతి సుతోత్తమమ్ । న జానే కీదృశైః పుణ్యైరేష భర్తా సుపుణ్యభాక్
పుణ్యం లేకుండా ఒక స్త్రీకి ఉత్తమ కుమారుడు ఎలా లభిస్తాడు? ఈ భర్తకు ఇంత గొప్ప పుణ్యం ఏ విధంగా దక్కిందో నాకు తెలియదు.
సంజాతో ధర్మవీర్యోపి ధర్మాత్మా ధర్మవత్సలః । యస్య వీర్యాన్మయా ప్రాప్తా యూయం పుత్రాస్తతోధికాః
ఆయన ధర్మబలంతో జన్మించాడు, ధర్మాన్ని ప్రేమించేవాడు, ధర్మానికి అంకితుడైనవాడు. ఆయన బలంతోనే నేను మీలాంటి గొప్ప కుమారులను పొందాను.
ఏవం పుణ్యప్రభావోయం భవంతః పుణ్యవత్సలాః । మమ పుత్రాస్తు సంజాతాః పితృభక్తిపరాయణాః
ఇది పుణ్యశక్తి ప్రభావమే — అందుకే మీరు అందరూ సత్కార్యాల పట్ల ప్రేమతో ఉన్నారు. నా కుమారులు తండ్రికి భక్తితో పుట్టారు.
అహో లోకేషు పుణ్యైశ్చ సుపుత్రః పరిలభ్యతే । ఏకైకశోధికాః పంచ మయా ప్రాప్తా మహాశయాః
ఈ లోకాల్లో పుణ్యంతోనే మంచి కుమారుడు లభిస్తాడు. నేను ఐదుగురు గొప్ప కుమారులను పొందాను — ఒక్కొక్కరు మరొకరిని మించేవారు.
యజ్వానః పుణ్యశీలాశ్చ తపస్తేజః పరాక్రమాః । ఏవం సంవర్ధితాస్తే తు తయా మాత్రా పునః పునః
వారు యజ్ఞాలు చేసే వారు, మంచి స్వభావం కలవారు, తపస్సు, తేజస్సు, పరాక్రమంతో నిండినవారు. ఇలా వారు తల్లి చేత పునఃపునః పెంచబడ్డారు.
హర్షేణ మహతావిష్టాః ప్రణేముర్మాతరం సుతాః । పుత్రా ఊచుః- సుపుణ్యైః ప్రాప్యతే మాతా సన్మాతా సుపితా కిల
పెద్ద ఆనందంతో కుమారులు తల్లిని వందనం చేసి ఇలా అన్నారు: 'తల్లి, గొప్ప పుణ్యంతోనే మంచి తల్లి, మంచి తండ్రి లభిస్తారు.'
భవతీ పుణ్యకృన్మాతా నో భాగ్యైస్తు ప్రవర్తితా । యస్యా గర్భోదరం ప్రాప్య సుపుణ్యైశ్చ ప్రవర్ద్ధితాః
'మీరు పుణ్యకార్యాలు చేసే తల్లివి, అదృష్టం వల్ల మాత్రమే కాదు. మీ గర్భంలో ప్రవేశించి, పుణ్యంతో పెరిగాము.'
జన్మజన్మని త్వం మాతా పితా చైవ భవిష్యథః । పితోవాచ- శృణుధ్వం మామకాః పుత్రాః సువరం పుణ్యదాయకమ్
'ప్రతి జన్మలో మీరు మా తల్లిగా, తండ్రిగా ఉండాలి.' తండ్రి ఇలా అన్నాడు: 'నా కుమారులారా, ఈ ఉత్తమమైన, పుణ్యాన్ని ఇచ్చే వరాన్ని వినండి.'
మయి తుష్టే సుతా భోగా నను భుంజంతు చాక్షయాన్ । పుత్రా ఊచుః- యది తాత ప్రసన్నోసి వరం దాతుమిహేచ్ఛసి
'నేను సంతోషంగా ఉంటే, నా కుమారులు ఎప్పటికీ తరుగని సుఖాలను అనుభవించాలి.' కుమారులు ఇలా అన్నారు: 'తండ్రీ, మీరు సంతోషంగా ఉంటే, వరం ఇవ్వాలని కోరుకుంటే,'
అస్మాన్ప్రేషయ గోలోకం వైష్ణవం దాహవర్జితమ్ । పితోవాచ- గచ్ఛధ్వం వైష్ణవం లోకం యూయం విగతకల్మషాః
'మమ్మల్ని గోలొకానికి పంపించండి, విష్ణువు లోకానికి, అక్కడ ఎలాంటి దహనం ఉండదు.' తండ్రి అన్నాడు: 'మీరు పాపరహితులై విష్ణు లోకానికి వెళ్ళండి.'
మత్ప్రసాదాత్తపోభిశ్చ పితృభక్త్యానయా స్వయా । ఏవముక్తే తు తేనాపి సువాక్యే ఋషిణా తతః
'నా అనుగ్రహంతో, తపస్సుతో, తండ్రిపట్ల మీరు చూపిన భక్తితో ఇది సాధ్యమైంది.' ఋషి ఈ మంగళకరమైన మాటలు పలికినప్పుడు,
శంఖచక్రగదాపాణిర్గరుడారూఢ ఆగతః । సపుత్రం శివశర్మాణమిత్యువాచ పునః పునః
అప్పుడు శంఖం, చక్రం, గదను ధరించినవాడు, గరుడునిపై కూర్చొని వచ్చి, శివశర్మను కుమారులతో కలిసి పునఃపునః ఇలా ఉద్దేశించాడు:
సపుత్రేణ త్వయాద్యైవ జితో భక్త్యాస్మి వై ద్విజ । పుత్రైః సార్ద్ధం సమాగచ్ఛ చతుర్భిః పుణ్యకారిభిః
'ఇవాళ నీ భక్తితో, నీ కుమారులతో కలిసి నువ్వు నన్ను జయించావు, ద్విజుడా! నీవు నీ నలుగురు పుణ్యకార్యాలు చేసిన కుమారులతో కలిసి రా.'
అనయా భార్యయా సార్ద్ధం పుణ్యయా పతికామ్యయా । శివశర్మోవాచ- అమీ గచ్ఛంతు పుత్రా మే వైష్ణవం లోకముత్తమమ్
ఈ ధర్మపత్నితో, భర్తిని ఎంతో ప్రేమించే సతీమంతుడైన భార్యతో కలిసి, శివశర్మ ఇలా అన్నాడు— నా కుమారులు వైష్ణవ లోకానికి, పరమమైన లోకానికి వెళ్లాలి.
కంచిత్కాలం తు నేష్యామి భూమౌ వై భార్యయా సహ । అనేనాపి సుపుత్రేణ అంత్యేన సోమశర్మణా
కొంతకాలం భూమిపై నా భార్యతో పాటు, ఈ మంచి కుమారుడు సోమశర్మతో కలిసి నేను ఉండబోతున్నాను.
ఏవముక్తే శుభే వాక్యే ఋషిణా సత్యభాషిణా । తానువాచాథ దేవేశః సుపుత్రాఞ్ఛివశర్మణః
అలా ఆ సత్యవంతుడు, ఋషి శుభమైన మాటలు చెప్పిన తర్వాత, దేవతల అధిపతి శివశర్మకు మంచి కుమారులను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
గచ్ఛంతు మోక్షదం లోకం దాహప్రలయవర్జితమ్ । ఏవముక్తే తతో విప్రాశ్చత్వారః సత్యచేతసః
వారు ముక్తిని ప్రసాదించే, దహనమూ నాశనమూ లేని లోకానికి వెళ్లాలి. ఇలా చెప్పగానే, ఆ నలుగురు సత్యబుద్ధి బ్రాహ్మణులు
విష్ణురూపధరాః సర్వే బభూవుస్తత్క్షణాదపి । ఇంద్రనీలసమావర్ణైః శంఖచక్రగదాధరాః
అందరూ ఒక్కసారిగా విష్ణువుగా మారిపోయారు. వారు ఇంద్రనీల రత్నంలా నీలంగా మెరిసిపోతూ, శంఖం, చక్రం, గదను ధరించి ఉన్నారు.
సర్వాభరణసౌభాగ్యా విష్ణురూపా మహౌజసః । హారకంకణశోభాఢ్యా రత్నమాలాభిశోభితాః
అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, విష్ణువుగా, గొప్ప తేజస్సుతో, హారాలు, కంకణాలు ధరించి, రత్నాల మాలలతో మెరిసిపోతున్నారు.
సూర్యతేజఃప్రతీకాశాస్తేజోజ్వాలాభిరావృతాః । ప్రవిష్టా వైష్ణవం కాయం పశ్యతః శివశర్మణః
వారు సూర్యుని తేజస్సులా మెరిసిపోతూ, అగ్ని జ్వాలలతో చుట్టుముట్టబడి, శివశర్మ చూస్తుండగానే వైష్ణవ శరీరంలో ప్రవేశించారు.
దీపం దీపా యథా యాంతి తద్వల్లీనా మహామతే । గతాస్తే వైష్ణవం ధామ పితృభక్త్యా ద్విజోత్తమాః
ఎన్ని దీపాలు ఒకదానిలో కలిసిపోతాయో, అలాగే ఆ ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు తండ్రి భక్తితో వైష్ణవ ధామాన్ని పొందారు.
ప్రభావం తు ప్రవక్ష్యామి సుసత్యం సోమశర్మణః
ఇప్పుడు నేను సోమశర్మ మహిమను నిజంగా వివరించబోతున్నాను.
సూత ఉవాచ- గతేషు తేషు గోలోకం వైష్ణవం తమసః పరమ్ । శివశర్మా మహాప్రాజ్ఞః కనిష్ఠం వాక్యమబ్రవీత్
సూతుడు చెప్పాడు— వారు గోలోకానికి, అంధకారానికి అతీతమైన వైష్ణవ లోకానికి వెళ్లిన తర్వాత, మహాపండితుడైన శివశర్మ తన చిన్న కుమారుడితో ఇలా మాట్లాడాడు.
బ్రాహ్మణ ఉవాచ- సోమశర్మన్మహాప్రాజ్ఞ త్వం పితుర్భక్తితత్పరః । అమృతస్య మహాకుంభం రక్ష దత్తం మయాధునా
బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు— సోమశర్మ, నీవు మహాపండితుడవు, తండ్రికి ఎంతో భక్తుడవు. ఇప్పుడు నేను నీకు ఇచ్చే అమృతపు గొప్ప కుంభాన్ని కాపాడు.
తీర్థయాత్రాం ప్రయాస్యామి అనయా భార్యయా సహ । ఏవమస్తు మహాభాగ కరిష్యే రక్షణం శుభమ్
ఈ భార్యతో కలిసి నేను తీర్థయాత్రకు వెళ్ళబోతున్నాను. అదేవిధంగా, ఓ భాగ్యవంతుడా, నేను ఈ కుంభాన్ని బాగా కాపాడతాను.
కుంభం దత్వా స మేధావీ తస్య హస్తే మహాత్మనః । దశవర్షప్రమాణం తు తపస్తేపే నిరంతరమ్
ఆ మేధావి తన గొప్ప కుమారుడి చేతిలో కుంభాన్ని ఇచ్చి, పదేళ్ల పాటు నిరంతరంగా తపస్సు చేశాడు.
కుంభం రక్షతి ధర్మాత్మా దివారాత్రమతంద్రితః । పునః స హి సమాయాతః శివశర్మా మహాయశాః
ధర్మాత్ముడైన సోమశర్మ ఆ కుంభాన్ని రాత్రింబగళూ అలసిపోకుండా కాపాడాడు. తరువాత మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన శివశర్మ మళ్లీ వచ్చాడు.