ఏవం జ్ఞాత్వా జగామాథ సత్వరేణ ద్విజోత్తమః । తయా దృష్టస్తథా పృష్టః క్వ యాస్యసి మహామతే
అది తెలుసుకున్న ఆ ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు త్వరగా వెళ్లాడు. ఆమె అతన్ని చూసి, 'మహామతీ, ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు?' అని అడిగింది.
విష్ణుశర్మా తదోవాచ మేనికాం కామచారిణీమ్ । ఇంద్రలోకం ప్రయాస్యామి పితురర్థే త్వరాన్వితః
విష్ణుశర్మా, స్వేచ్ఛగా తిరిగే మేనికను చూచి, 'నా తండ్రి కోసం త్వరగా ఇంద్రలోకానికి వెళ్తున్నాను' అని అన్నాడు.
మేనికా విష్ణుశర్మాణం ప్రత్యువాచ ప్రియం పునః । కామబాణైః ప్రభిన్నాహం త్వామద్య శరణం గతా
మెనకా విష్ణుశర్మాను ప్రేమతో మళ్లీ ఇలా చెప్పింది: కామబాణాలతో నా హృదయం గాయపడింది. నేడు నేను నిన్ను ఆశ్రయించాను.
రక్షస్వ ద్విజశార్దూల యది ధర్మమిహేచ్ఛసి । యావద్ధి త్వం మయా దృష్టః కామాకులితచేతసా
బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా! నీకు ఇక్కడ ధర్మం కావాలనుకుంటే నన్ను కాపాడు. ఎందుకంటే నిన్ను చూసినప్పటి నుండి నా మనసు పూర్తిగా కామంతో మునిగిపోయింది.
కామానలేన సందగ్ధా తావదేవ న సంశయః । సంభ్రాంతా కామసంతప్తా ప్రసాదసుముఖో భవ
కామాగ్నిలో నేను కాలిపోతున్నాను, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. నేను గందరగోళంగా, కామంతో బాధపడుతున్నాను. దయచేసి సౌమ్యంగా ఉండి నన్ను కాపాడు.
విష్ణుశర్మోవాచ- చరిత్రం దేవదేవస్య విదితం మే వరాననే । భవత్యాశ్చప్రజానామినాహంచైతాదృశఃశుభే
విష్ణుశర్మా ఇలా అన్నాడు: దేవతల దేవుని స్వభావం నాకు తెలుసు, అందమైనవాడా! నీ ఉద్దేశ్యాలు కూడా నాకు బాగా తెలుసు. నేను నువ్వు చూస్తున్నట్లే ఉన్నాను, శుభలక్షణాలే!
భవత్యాస్తేజసా రూపైరన్యే ముహ్యంతి శోభనే । విశ్వామిత్రాదయో దేవి పుత్రోహం శివశర్మణః
నీ తేజస్సు, అందంతో ఇతరులు మాయలో పడిపోతున్నారు, సుందరివి! దేవి! నేను శివశర్ముని కుమారుడిని, విశ్వామిత్రుడు మొదలైనవారిలా.
యోగసిద్ధిం గతస్యాపి తపః సిద్ధస్య చాబలే । కామాదయో మహాదోషా ఆదావేవ వినిర్జితాః
యోగసిద్ధి, తపస్సులో నిపుణత వచ్చినా కూడా, చిన్నవాడా! కామాది మహాపాపాలు నేను మొదట్లోనే జయించాను.
అన్యం భజ విశాలాక్షి ఇంద్రలోకం వ్రజామ్యహమ్ । ఏవముక్త్వా జగామాథ త్వరితో ద్విజసత్తమః
విశాలనేత్రలదీ! నువ్వు ఇంకొకరిని ఆశ్రయించు. నేను ఇంద్రలోకానికి వెళ్తున్నాను. ఇలా చెప్పి ఆ ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు వేగంగా వెళ్లిపోయాడు.
నిష్ఫలా మేనకా జాతా పృష్టా దేవేన వజ్రిణా । విభీషాం దర్శయామాస నానారూపాం పునః పునః
మెనకా నిరర్థకురాలైంది. వజ్రాయుధుడైన దేవుడు అడిగినప్పుడు, ఆమె భయంకరమైన అనేక రూపాలు మళ్లీ మళ్లీ చూపించింది.
యథానలేన సందగ్ధాస్తృణానాం సంచయా ద్విజాః । భస్మీభూతా భవంత్యేవ తథా తాస్తా విభీషికాః
బ్రాహ్మణులారా! మంటలో పడి గడ్డి రాశులు బూడిద అయ్యేలా, ఆ భయాలు కూడా అంతేగా నాశనం అయ్యాయి.
విప్రస్య తేజసా తస్య పితృభక్తస్య సత్తమాః । ప్రలయం గతాస్తు ఘోరాస్తా దారుణా భీషికా ద్విజాః
ఆ పితృభక్తుడైన బ్రాహ్మణుని తేజస్సుతో, మహానుభావులారా! ఆ ఘోరమైన, భయంకరమైన విఘ్నాలు అంతమయ్యాయి.
స విఘ్నాన్దర్శయామాస సహస్రాక్షః పునః పునః । తేజసాఽనాశయద్విప్రః స్వకీయేన మహాయశాః
వెయ్యి కళ్లున్న ఇంద్రుడు మళ్లీ మళ్లీ విఘ్నాలు చూపించాడు. కానీ ఆ మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన బ్రాహ్మణుడు తన తేజస్సుతో వాటిని నాశనం చేశాడు.
ఏవం విఘ్నాన్బహూంస్తస్య ఇంద్రస్యాపి మహాత్మనః । నాశయామాస మేధావీ తపసస్తేజసాపి వా
ఇలా ఆ మేధావి తన తపస్సు, తేజస్సుతో మహాత్ముడైన ఇంద్రుడి అనేక విఘ్నాలను కూడా నాశనం చేశాడు.
నష్టేషు తేషు విఘ్నేషు దారుణేషు మహత్సు చ । జ్ఞాత్వా తస్య కృతాన్విఘ్నాన్దారుణాన్భీషణాకృతీన్
ఆ మహా భయంకరమైన విఘ్నాలు నశించినప్పుడు, ఇంద్రుడు అటువంటి భయానకమైన అడ్డంకులను సృష్టించాడని తెలుసుకున్నాడు.
అథ క్రుద్ధో మహాతేజా విష్ణుశర్మా ద్విజోత్తమః । ఇంద్రం ప్రతి మహాభాగో రాగరక్తాంతలోచనః
అప్పుడు ఆ మహాతేజస్సు కలిగిన, ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు అయిన విష్ణుశర్మా కోపంతో, కన్నులు ఎర్రగా అయ్యి ఇంద్రుని వైపు చూశాడు.
ఇంద్ర లోకాదహం చేంద్రం పాతయిష్యామి నాన్యథా । నిజధర్మే రతస్యాద్య యో విఘ్నం తు సమాచరేత్
నేను ఇంద్రుని ఇంద్రలోకంనుంచి పడగొడతాను, ఇది తప్ప వేరొక మార్గం లేదు. తన ధర్మంలో నిబద్ధుడై ఉన్నవారికి ఎవరు విఘ్నం కలిగిస్తే,
తస్య దండం ప్రదాస్యామి యో వై హన్యాత్స హన్యతే । ఏవమన్యం కరిష్యామి దేవానాం పాలకం పునః
అటువంటి వారిని నేను శిక్షిస్తాను. ఎవరు హత్య చేస్తే వారు హతమవుతారు. ఇలా దేవతలకు మరో రక్షకుడిని నియమిస్తాను.
ఏవం సముద్యతో విప్ర ఇంద్రనాశాయ సత్తమః । తావదేవ సమాయాతో దేవేంద్రః పాకశాసనః
ఇలా ఇంద్రుని నాశనం చేయాలని సంకల్పించిన ఆ ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు చర్యకు సిద్ధమవుతున్నప్పుడు, వజ్రాయుధుడైన దేవేంద్రుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
భో భో విప్ర మహాప్రాజ్ఞ తపసా నియమేన చ । దమేన సత్యశౌచాభ్యాం త్వత్సమో నాస్తి చాపరః
ఓ బ్రాహ్మణా! ఓ మహాపండితా! నీ తపస్సు, నియమం, దమం, సత్యం, శౌచం వల్ల నీకు సమానుడు మరొకడు లేడు.
అనయా పితృభక్త్యా తే జితోహం దైవతైః సహ । మమాపరాధం త్వం సర్వం క్షంతుమర్హసి సత్తమ
నీ తండ్రిపట్ల ఉన్న భక్తితో నీవు నన్ను, దేవతలతో కలిసి, జయించావు. మహానుభావుడా, నా చేసిన తప్పులన్నింటినీ నీవు క్షమించాలి.
వరం వరయ భద్రం తే దుర్లభం చ దదామ్యహమ్ । విష్ణుశర్మా తదోవాచ దేవరాజం తథాగతమ్
నీకు శుభం కలగాలి, నీవు కోరిన వరాన్ని అడుగు; అందుబాటులో లేని వరాన్నైనా నేను ఇస్తాను. అప్పుడు విష్ణుశర్మా అక్కడికి వచ్చిన దేవేంద్రునితో ఇలా అన్నాడు.
విప్రతేజో మహేంద్రేద్రం అసహ్యం దేవదైవతైః । పితృభక్తస్య దేవేశ దుఃసహం సర్వథా విభో
బ్రాహ్మణుని తేజస్సు ఇంద్రుడికైనా, ఇతర దేవతలకైనా భరించలేనిది. దేవతల అధిపతీ, తండ్రిపట్ల ఉన్న భక్తి ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఎదుర్కోలేనిది.
తేజోభంగో న కర్త్తవ్యో బ్రాహ్మణానాం మహాత్మనామ్ । పుత్రపౌత్రైః సమస్తైస్తు బ్రహ్మవిష్ణుహరాన్పునః
మహాత్ములైన బ్రాహ్మణుల తేజస్సును ఎప్పుడూ తగ్గించకూడదు. వారి కుమారులు, మనవులతో కలిసి, వారు మళ్లీ బ్రహ్మ, విష్ణు, హరులను కూడా సంహరిస్తారు.
నాశయంతే న సందేహో యది రుష్టా ద్విజోత్తమాః । నాగచ్ఛేద్యద్భవానద్య తదా రాజ్యమనుత్తమమ్
ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు కోపపడితే నాశనం తప్పదు, దీనిలో సందేహం లేదు. నువ్వు ఈ రోజు రాకపోతే, నీ అప్రతిమ రాజ్యం నిలబడదు.
ఆత్మతపః ప్రభావేణ అన్యస్మై త్వం మహాత్మనే । దాతుకామస్తు సంజాతో రోషపూర్ణేన చక్షుషా
తన స్వంత తపస్సు బలంతో, మరో మహాత్ముడికి వరమివ్వాలని అతడు ఉత్సాహంగా ఉన్నాడు; అతని కళ్లలో కోపం నిండింది.
భవానద్య సమాయాతో వరం దాతుమిహేచ్ఛసి । అమృతం దేహి దేవేంద్ర పితృభక్తిం తథాచలామ్
నీవు ఈ రోజు ఇక్కడికి వచ్చి వరం ఇవ్వాలనుకుంటున్నావు. దేవేంద్రా, నాకు అమృతాన్ని, అలాగే తండ్రిపట్ల అచంచలమైన భక్తిని ఇవ్వు.
ఏవంవిధం వరం దేహి యది తుష్టోసి శత్రుహన్ । ఏవం దదామి పుణ్యం తే వరం చామృతసంయుతమ్
శత్రువులను సంహరించేవాడా, నీవు సంతోషంగా ఉంటే ఇలాంటి వరాన్ని ఇవ్వు. నేను నీకు పుణ్యమైన వరాన్ని, అమృతంతో కూడినదాన్ని ఇస్తాను.
ఏవమాభాష్య తం విప్రమమృతం దత్తవాన్స్వయమ్ । సకుంభం దత్తవాంస్తస్మై ప్రీయమాణేన చాత్మనా
ఇలా చెప్పి, ఆ బ్రాహ్మణునికి స్వయంగా అమృతాన్ని ఇచ్చాడు. తన మనసు ఆనందంతో నిండిపోయి, అతనికి ఒక కుంభాన్ని కూడా ఇచ్చాడు.
అచలా తే భవేద్విప్ర భక్తిః పితరి సర్వదా । ఏవమాభాష్య తం విప్రం విసృజ్య చ సహస్రదృక్
బ్రాహ్మణుడా, నీ తండ్రిపట్ల ఉన్న భక్తి ఎప్పుడూ నిలకడగా ఉంటుంది. ఇలా చెప్పి, ఆ బ్రాహ్మణునిని దేవేంద్రుడు అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయాడు.