సర్వమేతత్కరిష్యామి భవతః సుఖముత్తమమ్ । ఏవమాభాష్య ధర్మాత్మా విష్ణుశర్మా మహామతిః
మీ ఆనందానికి కావలసినదంతా నేను చేస్తాను అని ధర్మమయుడైన, మహామతిశాలి విష్ణుశర్మా అన్నాడు.
పితరం తం నమస్కృత్య పునః కృత్వా ప్రదక్షిణమ్ । బలేన మహతా సోపి తపసా నియమేన చ
తండ్రికి నమస్కరించి, ప్రదక్షిణం చేసి, గొప్ప బలంతో, తపస్సుతో, నియమంతో బయలుదేరాడు.
అంతరిక్షగతశ్చాసీద్గచ్ఛమానస్య ధీమతః । స మహావాయువేగేన ఐంద్రం సంప్రతిగచ్ఛతి
ఆ ధీమంతుడు ఆకాశంలో ప్రయాణిస్తూ, మహా గాలివేగంతో ఇంద్రలోకానికి దూసుకెళ్లాడు.
సూత ఉవాచ- ప్రస్థితస్తేన మార్గేణ ప్రవిష్టో గగనాంతరే । స దృష్టో దేవదేవేన సహస్రాక్షేణ ధీమతా
సూతుడు చెప్పాడు: ఆ మార్గంలో బయలుదేరి, ఆకాశ మధ్యలో ప్రవేశించిన అతన్ని, సహస్రాక్షుడైన దేవేంద్రుడు చూశాడు.
ఉద్యమం తస్య వై జ్ఞాత్వా చక్రే విఘ్నం సురాధిరాట్ । మేనికాంతామువాచేదం గచ్ఛ త్వం మమ శాసనాత్
అతని ఉద్దేశాన్ని గ్రహించిన దేవేంద్రుడు అడ్డంకి కలిగించాడు. అతను మేనికను ఇలా ఆజ్ఞాపించాడు: 'నా మాటకు లోబడి వెళ్ళు.'
సమాచరస్వాస్య శీఘ్రం గత్వా విఘ్నం సుమధ్యమే । అస్యైవ విప్రవర్యస్య పుత్రస్య శివశర్మణః
'సుందరి, నీవు త్వరగా వెళ్ళి, ఈ శివశర్మ కుమారుడైన బ్రాహ్మణుడికి అడ్డంకి కలిగించు.'
తథా కురుష్వ భద్రం తే యథా నాయాతి మే గృహమ్ । ఏవమాకర్ణ్య తద్వాక్యం మేనికా ప్రస్థితా త్వరాత్
'అతను నా ఇంటికి రాకుండా నీవు అలా చేయు. నీకు మంగళం కలుగును.' అని వినగానే మేనిక వేగంగా బయలుదేరింది.
సూత ఉవాచ- రూపౌదార్యగుణోపేతా సర్వాలంకారభూషితా । నందనస్య వనస్యాంతే దోలాయాం సముపస్థితా
సూతుడు చెప్పాడు: అందం, ఉదారత, అన్ని అలంకారాలతో అలంకరించబడిన ఆమె, నందనవనపు అంచున ఊయలలో కనిపించింది.
సుస్వరేణ ప్రగాయంతీ గీతం వీణాస్వరోపమమ్ । తేన దృష్టా విశాలాక్షీ చతురా చారులోచనా
తన మధుర స్వరంతో, వీణా ధ్వనిని తలపించే పాట పాడుతూ, విశాలమైన కళ్ళతో, చతురతతో, అందమైన కళ్ళతో ఉన్న ఆమెను అతను చూశాడు.
వ్యవసాయం తతో జ్ఞాత్వా తస్యా విఘ్నమనుత్తమమ్ । ఇంద్రేణ ప్రేషితా చైషా న చ భద్రకరా భవేత్
ఆమె ఉద్దేశం గొప్ప అడ్డంకి కలిగించడమేనని, ఆమెను ఇంద్రుడు పంపాడని గ్రహించి, ఆమె వల్ల మేలు జరగదని తెలిసాడు.
ఏవం జ్ఞాత్వా జగామాథ సత్వరేణ ద్విజోత్తమః । తయా దృష్టస్తథా పృష్టః క్వ యాస్యసి మహామతే
అది తెలుసుకున్న ఆ ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు త్వరగా వెళ్లాడు. ఆమె అతన్ని చూసి, 'మహామతీ, ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు?' అని అడిగింది.
విష్ణుశర్మా తదోవాచ మేనికాం కామచారిణీమ్ । ఇంద్రలోకం ప్రయాస్యామి పితురర్థే త్వరాన్వితః
విష్ణుశర్మా, స్వేచ్ఛగా తిరిగే మేనికను చూచి, 'నా తండ్రి కోసం త్వరగా ఇంద్రలోకానికి వెళ్తున్నాను' అని అన్నాడు.
మేనికా విష్ణుశర్మాణం ప్రత్యువాచ ప్రియం పునః । కామబాణైః ప్రభిన్నాహం త్వామద్య శరణం గతా
మెనకా విష్ణుశర్మాను ప్రేమతో మళ్లీ ఇలా చెప్పింది: కామబాణాలతో నా హృదయం గాయపడింది. నేడు నేను నిన్ను ఆశ్రయించాను.
రక్షస్వ ద్విజశార్దూల యది ధర్మమిహేచ్ఛసి । యావద్ధి త్వం మయా దృష్టః కామాకులితచేతసా
బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా! నీకు ఇక్కడ ధర్మం కావాలనుకుంటే నన్ను కాపాడు. ఎందుకంటే నిన్ను చూసినప్పటి నుండి నా మనసు పూర్తిగా కామంతో మునిగిపోయింది.
కామానలేన సందగ్ధా తావదేవ న సంశయః । సంభ్రాంతా కామసంతప్తా ప్రసాదసుముఖో భవ
కామాగ్నిలో నేను కాలిపోతున్నాను, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. నేను గందరగోళంగా, కామంతో బాధపడుతున్నాను. దయచేసి సౌమ్యంగా ఉండి నన్ను కాపాడు.
విష్ణుశర్మోవాచ- చరిత్రం దేవదేవస్య విదితం మే వరాననే । భవత్యాశ్చప్రజానామినాహంచైతాదృశఃశుభే
విష్ణుశర్మా ఇలా అన్నాడు: దేవతల దేవుని స్వభావం నాకు తెలుసు, అందమైనవాడా! నీ ఉద్దేశ్యాలు కూడా నాకు బాగా తెలుసు. నేను నువ్వు చూస్తున్నట్లే ఉన్నాను, శుభలక్షణాలే!
భవత్యాస్తేజసా రూపైరన్యే ముహ్యంతి శోభనే । విశ్వామిత్రాదయో దేవి పుత్రోహం శివశర్మణః
నీ తేజస్సు, అందంతో ఇతరులు మాయలో పడిపోతున్నారు, సుందరివి! దేవి! నేను శివశర్ముని కుమారుడిని, విశ్వామిత్రుడు మొదలైనవారిలా.
యోగసిద్ధిం గతస్యాపి తపః సిద్ధస్య చాబలే । కామాదయో మహాదోషా ఆదావేవ వినిర్జితాః
యోగసిద్ధి, తపస్సులో నిపుణత వచ్చినా కూడా, చిన్నవాడా! కామాది మహాపాపాలు నేను మొదట్లోనే జయించాను.
అన్యం భజ విశాలాక్షి ఇంద్రలోకం వ్రజామ్యహమ్ । ఏవముక్త్వా జగామాథ త్వరితో ద్విజసత్తమః
విశాలనేత్రలదీ! నువ్వు ఇంకొకరిని ఆశ్రయించు. నేను ఇంద్రలోకానికి వెళ్తున్నాను. ఇలా చెప్పి ఆ ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు వేగంగా వెళ్లిపోయాడు.
నిష్ఫలా మేనకా జాతా పృష్టా దేవేన వజ్రిణా । విభీషాం దర్శయామాస నానారూపాం పునః పునః
మెనకా నిరర్థకురాలైంది. వజ్రాయుధుడైన దేవుడు అడిగినప్పుడు, ఆమె భయంకరమైన అనేక రూపాలు మళ్లీ మళ్లీ చూపించింది.
యథానలేన సందగ్ధాస్తృణానాం సంచయా ద్విజాః । భస్మీభూతా భవంత్యేవ తథా తాస్తా విభీషికాః
బ్రాహ్మణులారా! మంటలో పడి గడ్డి రాశులు బూడిద అయ్యేలా, ఆ భయాలు కూడా అంతేగా నాశనం అయ్యాయి.
విప్రస్య తేజసా తస్య పితృభక్తస్య సత్తమాః । ప్రలయం గతాస్తు ఘోరాస్తా దారుణా భీషికా ద్విజాః
ఆ పితృభక్తుడైన బ్రాహ్మణుని తేజస్సుతో, మహానుభావులారా! ఆ ఘోరమైన, భయంకరమైన విఘ్నాలు అంతమయ్యాయి.
స విఘ్నాన్దర్శయామాస సహస్రాక్షః పునః పునః । తేజసాఽనాశయద్విప్రః స్వకీయేన మహాయశాః
వెయ్యి కళ్లున్న ఇంద్రుడు మళ్లీ మళ్లీ విఘ్నాలు చూపించాడు. కానీ ఆ మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన బ్రాహ్మణుడు తన తేజస్సుతో వాటిని నాశనం చేశాడు.
ఏవం విఘ్నాన్బహూంస్తస్య ఇంద్రస్యాపి మహాత్మనః । నాశయామాస మేధావీ తపసస్తేజసాపి వా
ఇలా ఆ మేధావి తన తపస్సు, తేజస్సుతో మహాత్ముడైన ఇంద్రుడి అనేక విఘ్నాలను కూడా నాశనం చేశాడు.
నష్టేషు తేషు విఘ్నేషు దారుణేషు మహత్సు చ । జ్ఞాత్వా తస్య కృతాన్విఘ్నాన్దారుణాన్భీషణాకృతీన్
ఆ మహా భయంకరమైన విఘ్నాలు నశించినప్పుడు, ఇంద్రుడు అటువంటి భయానకమైన అడ్డంకులను సృష్టించాడని తెలుసుకున్నాడు.
అథ క్రుద్ధో మహాతేజా విష్ణుశర్మా ద్విజోత్తమః । ఇంద్రం ప్రతి మహాభాగో రాగరక్తాంతలోచనః
అప్పుడు ఆ మహాతేజస్సు కలిగిన, ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు అయిన విష్ణుశర్మా కోపంతో, కన్నులు ఎర్రగా అయ్యి ఇంద్రుని వైపు చూశాడు.
ఇంద్ర లోకాదహం చేంద్రం పాతయిష్యామి నాన్యథా । నిజధర్మే రతస్యాద్య యో విఘ్నం తు సమాచరేత్
నేను ఇంద్రుని ఇంద్రలోకంనుంచి పడగొడతాను, ఇది తప్ప వేరొక మార్గం లేదు. తన ధర్మంలో నిబద్ధుడై ఉన్నవారికి ఎవరు విఘ్నం కలిగిస్తే,
తస్య దండం ప్రదాస్యామి యో వై హన్యాత్స హన్యతే । ఏవమన్యం కరిష్యామి దేవానాం పాలకం పునః
అటువంటి వారిని నేను శిక్షిస్తాను. ఎవరు హత్య చేస్తే వారు హతమవుతారు. ఇలా దేవతలకు మరో రక్షకుడిని నియమిస్తాను.
ఏవం సముద్యతో విప్ర ఇంద్రనాశాయ సత్తమః । తావదేవ సమాయాతో దేవేంద్రః పాకశాసనః
ఇలా ఇంద్రుని నాశనం చేయాలని సంకల్పించిన ఆ ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు చర్యకు సిద్ధమవుతున్నప్పుడు, వజ్రాయుధుడైన దేవేంద్రుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
భో భో విప్ర మహాప్రాజ్ఞ తపసా నియమేన చ । దమేన సత్యశౌచాభ్యాం త్వత్సమో నాస్తి చాపరః
ఓ బ్రాహ్మణా! ఓ మహాపండితా! నీ తపస్సు, నియమం, దమం, సత్యం, శౌచం వల్ల నీకు సమానుడు మరొకడు లేడు.