అపహాయ గతా సేయం స్వర్గే తాత కిముచ్యతే । శివశర్మోపరిభవం పుత్రం భక్తిపరాయణమ్
తల్లి పరలోకానికి వెళ్లిపోయింది. తండ్రి, భక్తిపరుడు అయిన శివశర్మను బాధపెట్టిన ఆమె గురించి ఇంకేం చెప్పగలం?
యజ్ఞశర్మాణమాహూయ ఇత్యువాచ ద్విజోత్తమః । శివశర్మోవాచ- అనేనాపి సుతీక్ష్ణేన శస్త్రేణ నిశితేన వై
యజ్ఞశర్మను పిలిచి, ఆ గొప్ప బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు. శివశర్మ ఇలా చెప్పాడు: 'ఈ పదునైన ఆయుధంతోనైనా, సుతీక్ష్ణా—'
విచ్ఛిద్యాంగాని సర్వాణి యత్ర తత్ర క్షిపస్వ హ । తత్కృతం తేన పుత్రేణ యథాదేశః శ్రుతః పితుః
అతని అన్ని అవయవాలను కోసి, నీకు నచ్చిన చోట పడవేయి. తండ్రి చెప్పినట్లు ఆ కుమారుడు చేసాడు.
సమాయాతః పునః పశ్చాత్పితరం వాక్యమబ్రవీత్ । యథాదిష్టం త్వయా తాత తత్సర్వం కృతవానహమ్
తర్వాత తిరిగి వచ్చి తండ్రితో ఇలా అన్నాడు: 'తండ్రి, మీరు చెప్పినట్టు అన్నింటినీ చేశాను.'
సమాదిశ మమాన్యచ్చ కార్యకారణమద్య చ । తచ్చ సర్వం కరిష్యామి దుర్జయం దుర్లభం పితః
'ఇంకా ఏదైనా పని లేదా అవసరం ఉంటే, నేడు ఆదేశించండి తండ్రి. ఎంత కష్టమైనా, సాధ్యపడని పనైనా, నేను చేయగలను.'
తమాజ్ఞాయ మహాభాగం పితృభక్తం స చ ద్విజః । నిశ్చయం పరమం జ్ఞాత్వా ద్వితీయస్య విచింతయన్
అతని మాటలు విని, తండ్రికి ఎంతో భక్తి ఉన్నాడని, అతని దృఢ సంకల్పాన్ని గ్రహించిన ఆ బ్రాహ్మణుడు, రెండవ కుమారుని విషయం ఆలోచించాడు.
వేదశర్మాణమాహూయ గచ్ఛ త్వం మమ శాసనాత్ । స్త్రియా వినా న శక్నోమి స్థాతుం కందర్పమోహితః
వేదశర్మను పిలిచి ఇలా అన్నాడు: 'నా ఆజ్ఞతో వెళ్ళు. కామదేవుడి మాయలో పడి, స్త్రీ లేకుండా ఉండలేను.'
మాయయా దర్శితా నారీ సర్వసౌభాగ్యసంపదా । ఏనామానయ వత్స త్వం మమార్థే కృతనిశ్చయః
'మాయతో చూపబడిన, అన్ని శుభలక్షణాలు కలిగిన ఆ స్త్రీని, నా కోసమే నిశ్చయంగా తీసుకురా బిడ్డా.'
ఏవముక్తస్తథా ప్రాహ కరిష్యే తవ సుప్రియమ్ । పితరం తం నమస్కృత్య తామువాచ గతస్తతః
ఇలా చెప్పగానే, అతడు ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: 'మీకు ఎంతో ఇష్టమైనదాన్ని నేను చేస్తాను.' తండ్రికి నమస్కరించి, ఆ స్త్రీ దగ్గరకు వెళ్లి మాట్లాడాడు.
త్వాం దేవి యాచతే తాతః కామబాణప్రపీడితః । అతస్త్వం జరయా యుక్తే ప్రసాదసుముఖీ భవ
'దేవీ, నా తండ్రి కామబాణాల బాధతో నిన్ను కోరుతున్నాడు. కాబట్టి, వృద్ధాప్యంతో ఉన్నా, దయతో సుస్మితంగా ఉండు.'
భజ త్వం చారుసర్వాంగి పితరం మమ సుందరి । ఏవమాకర్ణితం తస్య మాయయా వేదశర్మణః
'అందమైనవాడా, నా తండ్రితో కలవు సుందరివి.' ఇలా వేదశర్మ మాయతో ఆమెతో చెప్పాడు.
స్త్ర్యువాచ- జరయా పీడితస్యాపి నైవేచ్ఛామి కదాచన । సశ్లేష్మముఖరోగస్య వ్యాధిగ్రస్తస్య సాంప్రతమ్
ఆ స్త్రీ ఇలా అన్నది: 'వృద్ధాప్యంతో బాధపడుతున్నా, ఇప్పుడు శ్లేష్మ, గొంతు వ్యాధులతో బాధపడుతున్న వాడిని నేను ఎప్పుడూ కోరను.'
శిథిలస్యాపి చార్తస్య తస్య వృద్ధస్య సంగమమ్ । భవంతం రంతుమిచ్ఛామి కరిష్యే తవ సుప్రియమ్
'అతడు బలహీనుడైనా, బాధపడుతున్న వృద్ధుడైనా, అతనితో కలవాలని నాకు లేదు. నీవు నాతో ఆనందించు, నీకు ఇష్టమైనదాన్ని చేస్తాను.'
భవంతం రూపసౌభాగ్యైర్గుణరత్నైరలంకృతమ్ । దివ్యలక్షణసంపన్నం దివ్యరూపం మహౌజసమ్
'నీవు అందంతో, అదృష్టంతో, మంచి లక్షణాలతో అలంకరించబడి, దివ్య లక్షణాలు, దివ్య రూపం, గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్నావు.'
కిం కరిష్యసి తాతేన వృద్ధేన శృణు మానద । మమాంగభోగభావేన సర్వం ప్రాప్స్యసి దుర్లభమ్
'ఆ వృద్ధ తండ్రితో నీవు ఏమి చేస్తావు? విను మహనీయుడా, నా శరీర సుఖాన్ని అనుభవిస్తే, సాధించలేని దానిని కూడా పొందగలవు.'
యద్యత్త్వమిచ్ఛసే విప్ర తద్దదామి న సంశయః । ఏతద్వాక్యం మహచ్ఛ్రుత్వా అప్రియం పాపసంకులమ్
'బ్రాహ్మణా, నీవు ఏది కోరినా, నేను సందేహం లేకుండా ఇస్తాను.' ఈ మాటలు, పెద్దవిగా, అపరిచితంగా, పాపంతో నిండినవిగా విన్నాడు.
వేదశర్మోవాచ- అధర్మయుక్తం తే వాక్యమయుక్తం పాపమిశ్రితమ్ । నేదృశం మాం వదేర్దేవి పితృభక్తిమనాగసమ్
వేదశర్మ ఇలా అన్నాడు: 'నీ మాటలు ధర్మానికి విరుద్ధంగా, అనుచితంగా, పాపంతో కలిసినవిగా ఉన్నాయి. దేవీ, నేను తండ్రికి భక్తుడిని, నిష్పాపుడిని, ఇలాంటి మాటలు నాతో చెప్పవద్దు.'
పితురర్థం సమాయాతస్త్వామహం ప్రార్థయే శుభే । అన్యదేవం న వక్తవ్యం భజ త్వం పితరం మమ
'తండ్రి కోసం నేను వచ్చాను, శుభమైనవాడివి నిన్ను కోరుతున్నాను. వేరేలా మాట్లాడవద్దు, నా తండ్రితో కలవు.'
యద్యత్త్వమిచ్ఛసే దేవి త్రైలోక్యే సచరాచరమ్ । తత్తద్దద్మి న సందేహో దేవరాజ్యాధికం శుభే
ఓ దేవి, నీవు మూడువెళ్లలో ఏదైనా, చలించేదైనా, నిలిచిపోయేదైనా, కోరుకుంటే, నేను నీకు ఇస్తాను. దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. దేవతల రాజ్యానికంటే ఎక్కువగా కూడా ఇస్తాను, ఓ మంగళకరమైనవాడా.
స్త్ర్యువాచ- ఏవం సమర్థో దాతుం మే పితురర్థే యదా భవాన్ । తదా మే దర్శయాద్యైవ సేంద్రాస్త్వం సమహేశ్వరాన్
ఆ స్త్రీ ఇలా చెప్పింది — నన్ను నువ్వు నాన్నకోసం ఏదైనా ఇవ్వగలవని చెప్పావు కదా. అయితే నేడు నీవు ఇంద్రుడు, ఇతర మహాదేవతలతో సమానమని నాకు చూపించు.
దాతుమేవం సమర్థోసి దుర్లభం సాంప్రతం కిల । కిం తే బలం మహాభాగ దర్శయస్వ త్వమాత్మనః
నీవు ఇప్పుడు దొరకని దానిని కూడా ఇవ్వగలవని నిజమే. నీ శక్తి ఎంత ఉందో, ఓ భాగ్యశాలి, నీ స్వంత బలాన్ని నాకు చూపించు.
వేదశర్మోవాచ- పశ్య పశ్య బలం దేవి ప్రభావం తపసో మమ । మయాహూతాః సమాయాతా ఇంద్రాద్యాః సురసత్తమాః
వేదశర్మ ఇలా అన్నాడు — ఓ దేవి, నా తపస్సు వల్ల నాకు ఉన్న బలాన్ని చూడు, చూడు. నేను పిలిచిన వెంటనే ఇంద్రుడు మొదలైన ముఖ్యమైన దేవతలు ఇక్కడికి వచ్చారు.
వేదశర్మాణమూచుస్తే కిం కుర్మో హి ద్విజోత్తమ । యమేవమిచ్ఛసే విప్ర తం దదామో న సంశయః
దేవతలు వేదశర్మను అడిగారు — ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణా, మేము ఏమి చేయాలి? నీవు ఏది కోరుకుంటే అది మేము ఇస్తాము, ఎలాంటి సందేహం లేదు.
వేదశర్మోవాచ- యది దేవాః ప్రసాన్నా మే ప్రసాదసుముఖా యది । దదంతు విమలాం భక్తిం పాదయోః పితురేవ మే
వేదశర్మ ఇలా అన్నాడు — దేవతలు నాపై దయతో ఉన్నారు, వారి ముఖాలు సంతోషంగా ఉన్నాయి కదా. అయితే, నా తండ్రి పాదాలపై నాకూ నిర్మలమైన భక్తిని ఇవ్వాలి.
ఏవమస్తు సురాః సర్వే యథాయాతాస్తథా గతాః । తమువాచ తథా దృష్ట్వా దృష్టం తే తపసో బలమ్
అందుకు అందరు దేవతలు 'అలా జరగాలి' అని అనుమతించారు. వారు వచ్చినట్లే తిరిగి వెళ్లిపోయారు. అప్పుడు ఆమె చూసి ఇలా చెప్పింది — నీవు తపస్సు బలాన్ని చూశావు.
దేవైస్తు నాస్తి మే కార్యం యది దాతుమిహేచ్ఛసి । యన్మాం నయసి గుర్వర్థం తత్కురుష్వ మమ ప్రియమ్
నాకు దేవతలతో ఎలాంటి పని లేదు. నువ్వు ఇవ్వాలని అనుకుంటే, నా గురువు కోసం నన్ను నీవు కోరినట్లు చేయి. నా మనసు తీరేలా చేయు.
దేహి త్వం స్వం శిరో విప్ర స్వహస్తేన నికృత్య వై । వేదశర్మోవాచ- ధన్యోహమద్య సంజాతో ముక్తశ్చైవ ఋణత్రయాత్
ఓ బ్రాహ్మణా, నువ్వు నీ చేతితో నీ తలను కోసి నాకు ఇవ్వు. వేదశర్మ ఇలా అన్నాడు — నేడు నేను ధన్యుడనయ్యాను, మూడు ఋణాల నుంచి విముక్తుడనయ్యాను.
స్వశిరో దేవి దాస్యామి గృహ్యతాం గృహ్యతాం శుభే । శితేన తీక్ష్ణధారేణ శస్త్రేణ ద్విజసత్తమః
ఓ దేవి, నేను నా తల ఇస్తాను, తీసుకో, తీసుకో మంగళకరమైనవాడా. పదునైన ఆయుధంతో ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు తల కోసాడు.
నికృత్య స్వం శిరశ్చాథ దత్తం తస్యై ప్రహస్య చ । రుధిరేణ ప్లుతం సా చ పరిగృహ్య గతా మునిమ్
తర్వాత అతను తన తలను కోసి, చిరునవ్వుతో ఆమెకు ఇచ్చాడు. ఆమె రక్తంతో తడిసి, ఆ తలను తీసుకుని మునివరకు వెళ్లింది.
స్త్ర్యువాచ- తవార్థే ప్రేషితం విప్ర పుత్రేణ వేదశర్మణా । ఏతచ్ఛిరః సంగృహాణ నికృత్తం చాత్మనాత్మనః
ఆ స్త్రీ ఇలా చెప్పింది — నీ కోసమే వేదశర్మ కుమారుడు నన్ను పంపించాడు, బ్రాహ్మణా. అతను తన చేతితో కోసిన ఈ తలను స్వీకరించు.