పులస్త్య ఉవాచ-। ఇత్యుక్తః ప్రయయౌ భూప నారదో గంధమాదనమ్। నారాయణం మునివరం ద్రష్టుం బదరికాశ్రమే
పులస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: రాజా, అలా చెప్పగానే నారదుడు గంధమాదన పర్వతానికి వెళ్లి, బదరికాశ్రమంలో మహర్షి నారాయణుణ్ణి దర్శించడానికి బయలుదేరాడు.
ఇతి శ్రీపాద్మపురాణే ప్రథమే సృష్టిఖండే భౌమోత్పత్తిపూజనం నామైకాశీతితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో, మొదటి సృష్టిఖండంలో, భౌముని ఉద్భవాన్ని భూమిపై పూజించే అనే ఎనభై ఒకటవ అధ్యాయం ముగిసింది.
భీష్మ ఉవాచ- శ్రుతం సూర్యస్య చంద్రస్య భౌమస్యాపి ప్రపూజనం। బుధస్య సోమసూనోశ్చ పూజనం కథయాధునా
భీష్ముడు అడిగాడు: సూర్యుడు, చంద్రుడు, భౌముని పూజ గురించి వినాము. ఇప్పుడు సోముని కుమారుడైన బుధుని పూజను వివరించండి.
పులస్త్య ఉవాచ-। తారాగర్భసముద్భూతో బుధశ్చంద్రకుమారకః। సౌమ్యః క్రూరో గ్రహో జ్ఞేయః శుభాశుభప్రదో నృణాం
పులస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: తారాదేవి గర్భంలో జన్మించిన చంద్రుని కుమారుడు బుధుడు. అతడు మృదువైనవాడైనా, కొన్నిసార్లు కఠినుడూ, మంచి చెడు ఫలితాలను మనుషులకు ఇస్తాడు.
శరాకారం మండలం తు బుధస్య పరికీర్తితం। హరిన్మణిసమైర్వర్ణైశ్చూర్ణైః కుర్యాత్తు మండలం
బుధుని మండలం బాణాకారంగా ఉంటుందని చెప్పబడింది. ఆ మండలాన్ని పచ్చని మణుల వర్ణానికి సమానమైన రంగు పొడులతో తయారు చేయాలి.
పూజయేత్తత్ర గంధాద్యైః పుష్పైర్ధూపైస్సుశోభనైః। దానం చ విధివత్కుర్యాద్దశారిష్టే చ గోచరే
అక్కడ సుగంధద్రవ్యాలు, అందమైన పువ్వులు, ధూపాలతో పూజ చేయాలి. బుధుడు పదవ నక్షత్రంలో లేదా సంచారంలో ఉన్నప్పుడు నియమానుసారం దానం చేయాలి.
కర్పూరాశ్చైవ ముద్గాశ్చ హరిద్వస్త్రం హరిన్మణిః। సువర్ణం చ యథాశక్తి దద్యాద్బోధనతుష్టయే
కర్పూరం, పెసలు, పచ్చని వస్త్రం, పచ్చమణి, బంగారం — వీటిని తన శక్తికి తగినట్లుగా బుధుని సంతుష్టికోసం దానం చేయాలి.
సోమపుత్ర మహాప్రాజ్ఞ వేదవేదాంగపారగ। నమస్తే గ్రహమధ్యస్థ ప్రసన్నో భవ మే సదా
ఓ సోముని కుమారుడా, మహాజ్ఞానీ, వేదాలు మరియు వాటి ఉపాంగాలను పూర్తిగా తెలిసినవాడా, గ్రహాల మధ్య నివసించే దేవా, నన్ను ఎల్లప్పుడూ అనుగ్రహించు అని నమస్కరిస్తున్నాను.
ఇతి స్తుత్వా మహారాజ బుధం భక్త్యా సమాహితః। ప్రాప్నుయాన్నిఖిలాన్కామాన్సోమసూనుప్రసాదతః
ఇలా భక్తితో, ఏకాగ్రతతో బుధుని స్తుతించినవాడు, రాజా, సోముని కుమారుడు బుధుని అనుగ్రహంతో అన్ని కోరికలు పొందుతాడు.
గురోశ్చ పూజనం ప్రోక్తం పట్టసాకారమండలే। పీతవర్ణైః సునిష్పన్నైశ్చూర్ణైరాజన్సుశోభనైః
గురువు పూజను చతురస్ర మండలంపై చేయాలని చెప్పబడింది. ఆ మండలాన్ని పసుపు రంగు పొడులతో అందంగా తయారు చేయాలి.
పీతైర్గంధయుతైః పుష్పైర్వస్త్రైర్హేమ్నా చ పూజయేత్। దశాగోచరయోర్దౌష్ట్యే దానం దద్యాచ్చ శక్తితః
పసుపు వాసన కలిగిన పువ్వులు, వస్త్రాలు, బంగారం వాడి గురువుని పూజించాలి. గురువు పదవ నక్షత్రంలో లేదా సంచారంలో ఉన్నప్పుడు తన శక్తికి తగినట్లు దానం చేయాలి.
చణకద్విదలం చైవ పీతవస్త్రం సువర్ణకం। పుష్యరాగం తు విప్రాయ దద్యాచ్చారిష్టశాంతయే
పెసరపప్పు, పసుపు వస్త్రం, బంగారం, పుష్యరాగం — వీటిని బ్రాహ్మణునికి దానం చేయాలి, అపశకునాలను నివారించేందుకు.
బృహస్పతే సురాచార్య సర్వశాస్త్రవిశారద। దానేనానేన సంతుష్టో భవ సౌమ్యో మమాధునా
ఓ బృహస్పతి, దేవతల గురువా, అన్ని శాస్త్రాల్లో నిపుణుడా, ఈ దానంతో సంతోషపడి, నాకు ఇప్పుడు అనుగ్రహించు.
ఏవం కృతే తు రాజేంద్ర స్వానుకూలో భవేద్గురుః। సర్వాన్కామానవాప్నోతి నరో గురుసమర్చనాత్
ఇలా చేసినవాడికి, రాజా, గురువు అనుకూలంగా ఉంటాడు. గురువుని పూజించటం వల్ల మనిషి అన్ని కోరికలను పొందుతాడు.
భార్గవస్యాపి వక్ష్యామి పూజనం నృపతేధునా। యత్కృత్వా సర్వకామాప్తిః సమ్యక్పుంసాం ప్రజాయతే
ఇప్పుడు భార్గవుని పూజను కూడా వివరిస్తాను, రాజా. దాన్ని సరిగా చేయడం వల్ల, ప్రతి మనిషికీ అన్ని కోరికలు నెరవేరతాయి.
పంచకోణం సముద్దిష్టం మండలం భార్గవస్య తు। చూర్ణకైః శ్వేతవర్ణైశ్చ విధినా సుధియా కృతం
భార్గవుని మండలం అయస్కాంతాకారంగా ఉంటుందని చెప్పబడింది. ఆ మండలాన్ని తెల్లని రంగు పొడులతో, నియమప్రకారం, నిపుణుడిగా తయారు చేయాలి.
శ్వేతగంధైశ్చ పుష్పైశ్చ వస్త్రైశ్చాపి సితైస్తథా। పూజయేద్భార్గవం భక్త్యా నరః శ్రద్ధాసమన్వితః
శ్వేతవాసనలు, తెల్లని పరిమళభరిత పువ్వులు తీసుకుని, భక్తితో, విశ్వాసంతో భార్గవుని పూజించాలి.
రౌప్యం చ దక్షిణాదానం యథాశక్తి ప్రకీర్తితం। దశాద్యరిష్టే చోత్పన్నే సితమశ్వం ప్రదాపయేత్
తన శక్తికి తగినంత వెండిని దక్షిణగా ఇవ్వాలి. పెద్ద అపశకుని సంభవించినప్పుడు తెల్ల గుర్రాన్ని దానం చేయాలి.
తండులాః శ్వేతవస్త్రం చ రౌప్యం చందనమేవ చ। కర్పూరం చ సుగంధాఢ్యం దేయం దానం ద్విజాతయే
బియ్యం, తెల్ల వస్త్రం, వెండి, చందనం, పరిమళభరితమైన కర్పూరం — ఇవన్నీ ద్విజాతులకు దానం చేయాలి.
భృగుపుత్ర మహాభాగ దానవానాం పురోహిత। దానేనానేన సంతుష్టో భవ సర్వాసురార్చిత
భృగుపుత్రా! మహాభాగా! దానవుల గురువా! ఈ దానంతో సంతృప్తి చెందుము. అందరు అసురులు నిన్ను ఆరాధిస్తారు.
ఇతి మంత్రం సముచ్చార్య దద్యాద్దానం యథోదితం। తస్య తుష్టో భవత్యాశు భార్గవః కురునందన
ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించి, చెప్పిన విధంగా దానం చేయాలి. అప్పుడు భార్గవుడు త్వరగా సంతోషిస్తాడు, ఓ కురునందన.
శనైశ్చరస్య పూజార్థం మండలం చ నరాకృతి। కృత్వా చూర్ణైః కృష్ణవర్ణైః పూజయేత్తత్ర భక్తితః
శనైశ్చరుని పూజ కోసం నరాకార మండలాన్ని నల్లని పొడులతో వేసి, అక్కడ భక్తితో పూజించాలి.
కృష్ణైర్గన్ధైశ్చ పుష్పైశ్చ వస్త్రైశ్చాపి తథావిధైః। లోహం చ దక్షిణాదానం పిణ్యాకం చ తిలస్య చ
నల్లని పరిమళభరిత పువ్వులు, నల్ల వస్త్రాలు, ఇనుము దక్షిణగా, నువ్వుల పిండి వంటకాలు — ఇవన్నీ సమర్పించాలి.
దానం శనైశ్చరారిష్టే కృష్ణాం గాం కృష్ణవస్త్రకం। సువర్ణం చ యథాశక్తి దద్యాన్నీలమణిం తథా
శనైశ్చరుని అపశకుని నివారణకు నల్ల ఆవును, నల్ల వస్త్రాన్ని, తన శక్తికి తగినంత బంగారాన్ని, నీలమణిని దానం చేయాలి.
సూర్యసూనో మహాభాగ ఛాయాపుత్ర మహాబల। అధోదృష్టే భవ శనే ప్రసన్నోఽస్మాత్ప్రదానతః
సూర్యుని కుమారుడా! మహాబలశాలి! ఛాయా పుత్రుడా! ఓ శని! ఈ దానంతో సంతోషించి, నీ దృష్టిని కిందికి మళ్లించు.
ఏవం స్తుత్వా శనిం భక్త్యా యశ్చ దద్యాద్ద్విజాతయే। స్వానుకూలో భవేత్తస్య శనిః పాపే చ గోచరే
ఈ విధంగా భక్తితో శనిని స్తుతించి, ద్విజాతికి దానం చేస్తే, శని అతనికి అనుకూలంగా ఉంటాడు, పాపయోగంలోనైనా.
రాహోర్వర్ణాదికం సర్వం శనివన్మండలం తథా। సూర్యాకారం సముద్దిష్టం తత్ర పూజార్కసూనువత్
రాహువు రంగులు, రూపాలు అన్నీ, శనిలా మండలాన్ని సూర్యుని ఆకారంలో వేసి, అక్కడ సూర్యపుత్రుని విధంగా పూజించాలి.
గోమేదం సర్షపాశ్చైవ తిలా మాషాశ్చ కృష్ణకాః। మహిషీ చ తథా చ్ఛాగో దానం రాహోః ప్రకీర్తితమ్
గోమెదక రత్నం, ఆవాలు, నల్ల నువ్వులు, నల్ల మినుములు, మహిషి, మేక — ఇవన్నీ రాహువుకు దానంగా చెప్పబడ్డాయి.
సింహికాసుత దైత్యేంద్ర రాహో చంద్రార్కమర్దన। భవ తుష్టో మహాభాగ దానేనానేన సువ్రత
సింహికా కుమారుడా! దైత్యేంద్రా! రాహూ! చంద్రార్కమర్దనా! మహాభాగుడా! సువ్రతుడా! ఈ దానంతో సంతోషించు.
కేతోర్మండలకం కుర్యాద్ధ్వజాకృతిసుశోభనమ్। శనివత్సకలం జ్ఞేయం పూజావర్ణాదికం నృప
కేతువుకు ధ్వజాకారంలో అందమైన మండలాన్ని వేసి, శనిలా అన్ని పూజా విధానాలు, రంగులు పాటించాలి, ఓ రాజా.