శూలోద్ధృతోపి సుచిరమవినష్టోఽథ నమ్రధీః। అన్ధకో గణతాం నీత్వా కృతో భృంగీరిటిర్ద్విజ
శూలంతో చాలా సేపు కొట్టబడినా, అంధకుడు వినాశించలేదు; అతని అహంకారం తగ్గిపోయి, శివుని గణాధిపతిగా నియమించబడ్డాడు, ద్విజులారా.
తతో దేవాన్సమాభాష్య శుక్రముద్గీర్ణవాన్శివః। భూమౌ నిపతితో గర్భస్తతో భౌమ ఇతి స్మృతః
తర్వాత శివుడు దేవతలను ఉద్దేశించి మాట్లాడి, తన వీర్యాన్ని బయటకు వదిలాడు; ఆ గర్భం భూమిపై పడింది, అందుకే అతన్ని 'భౌముడు' అని పిలుస్తారు.
శుక్రశ్శివం సమాభాష్య గతో దైత్యాన్ముదాన్వితః। ఏవం భౌమస్సముత్పన్నో హరాంశో భూసముద్భవః
శుక్రుడు శివునితో మాట్లాడి, ఆనందంతో దైత్యుల దగ్గరకు వెళ్లాడు; ఇలా భౌముడు, హరుని అంశంగా, భూమి నుండి జన్మించాడు.
తస్య పూజా చతుర్థ్యాం తు భౌమవారే చ సువ్రతైః। దశాద్యరిష్టే చ తథా గోచరేఽనిష్టరాశిగే
సద్భక్తులు చవితి రోజునా, మంగళవారం రోజునా, దోషగ్రహాలు లేదా అనిష్ట రాశుల్లో ఉన్నప్పుడు భౌముని పూజ చేయాలి.
త్రికోణే మండలే చైవ రక్తపుష్పానులేపనైః। ఏవం వై పూజితో భౌమః ప్రయచ్ఛతి మతిం ధనమ్
త్రికోణంలోనూ, మండలంలోనూ, ఎరుపు పువ్వులు, గంధాలతో భౌముని పూజిస్తే, ఆయన బుద్ధిని, ధనాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.
పుత్రాన్సుఖంయశశ్చైవకింభూయఃశ్రోతుమిచ్ఛసి। వ్యాస ఉవాచ-। ఏతద్వః కథితం శిష్యా ధర్మాఖ్యానం శుభావహమ్
పిల్లలు, సుఖం, యశస్సు గురించి ఇంకా వినాలనుకుంటున్నారా? వ్యాసుడు చెప్పాడు: శిష్యులారా, నేను మీకు ఈ ధర్మకథను చెప్పాను, ఇది మంగళాన్ని ఇస్తుంది.
యచ్ఛ్రుత్వా న పునర్భూయో జాయతే మ్రియతేపి వా। ద్విజాతీనాం పుణ్యదం చ సంసేవ్యం చ శుభేప్సుభిః
ఇది వినినవారు మళ్లీ జన్మించరు, మరణించరు; ఇది ద్విజులకు పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది, మంగళాన్ని కోరేవారు దీనిని ఆచరించాలి.
యథాసుఖం చ గచ్ఛధ్వం కృతకృత్యా మమాజ్ఞయా। బ్రహ్మోవాచ-। ఏవం విశ్రావ్య భగవాన్వ్యాసః సత్యవతీసుతః
మీరు నా ఆజ్ఞతో, మీ కర్తవ్యాలు పూర్తిచేసుకుని, సంతోషంగా వెళ్లండి. బ్రహ్మ చెప్పాడు: ఇలా సత్యవతీ కుమారుడు అయిన వ్యాసుడు ఈ విధంగా ప్రకటించాడు.
నిర్ణీయ ధర్మం వివిధం శమ్యాప్రాసమగాత్సుత। త్వమపి శ్రద్ధయా వత్స జ్ఞాత్వా తత్త్వం యథాసుఖమ్
ధర్మాన్ని అనేక విధాలుగా తెలుసుకున్న శమ్యుడు తన ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు. నీవు కూడా, బిడ్డా, నిజమైన విషయాన్ని విశ్వాసంతో గ్రహించి, నీకు ఇష్టమైనట్లు ఆచరించు.
విహరస్వ యథాకాలం గాయమానో హరిం ముదా। లోకాన్ధర్మం చోపదిశన్ప్రీణయన్జగతాం గురుమ్
సరైన సమయంలో ఆనందంగా హరి మహిమను పాడుతూ, జనులకు ధర్మాన్ని బోధిస్తూ, జగతికి గురువైన దేవుని సంతోషపెట్టుతూ జీవించు.
పులస్త్య ఉవాచ-। ఇత్యుక్తః ప్రయయౌ భూప నారదో గంధమాదనమ్। నారాయణం మునివరం ద్రష్టుం బదరికాశ్రమే
పులస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: రాజా, అలా చెప్పగానే నారదుడు గంధమాదన పర్వతానికి వెళ్లి, బదరికాశ్రమంలో మహర్షి నారాయణుణ్ణి దర్శించడానికి బయలుదేరాడు.
ఇతి శ్రీపాద్మపురాణే ప్రథమే సృష్టిఖండే భౌమోత్పత్తిపూజనం నామైకాశీతితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో, మొదటి సృష్టిఖండంలో, భౌముని ఉద్భవాన్ని భూమిపై పూజించే అనే ఎనభై ఒకటవ అధ్యాయం ముగిసింది.
భీష్మ ఉవాచ- శ్రుతం సూర్యస్య చంద్రస్య భౌమస్యాపి ప్రపూజనం। బుధస్య సోమసూనోశ్చ పూజనం కథయాధునా
భీష్ముడు అడిగాడు: సూర్యుడు, చంద్రుడు, భౌముని పూజ గురించి వినాము. ఇప్పుడు సోముని కుమారుడైన బుధుని పూజను వివరించండి.
పులస్త్య ఉవాచ-। తారాగర్భసముద్భూతో బుధశ్చంద్రకుమారకః। సౌమ్యః క్రూరో గ్రహో జ్ఞేయః శుభాశుభప్రదో నృణాం
పులస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: తారాదేవి గర్భంలో జన్మించిన చంద్రుని కుమారుడు బుధుడు. అతడు మృదువైనవాడైనా, కొన్నిసార్లు కఠినుడూ, మంచి చెడు ఫలితాలను మనుషులకు ఇస్తాడు.
శరాకారం మండలం తు బుధస్య పరికీర్తితం। హరిన్మణిసమైర్వర్ణైశ్చూర్ణైః కుర్యాత్తు మండలం
బుధుని మండలం బాణాకారంగా ఉంటుందని చెప్పబడింది. ఆ మండలాన్ని పచ్చని మణుల వర్ణానికి సమానమైన రంగు పొడులతో తయారు చేయాలి.
పూజయేత్తత్ర గంధాద్యైః పుష్పైర్ధూపైస్సుశోభనైః। దానం చ విధివత్కుర్యాద్దశారిష్టే చ గోచరే
అక్కడ సుగంధద్రవ్యాలు, అందమైన పువ్వులు, ధూపాలతో పూజ చేయాలి. బుధుడు పదవ నక్షత్రంలో లేదా సంచారంలో ఉన్నప్పుడు నియమానుసారం దానం చేయాలి.
కర్పూరాశ్చైవ ముద్గాశ్చ హరిద్వస్త్రం హరిన్మణిః। సువర్ణం చ యథాశక్తి దద్యాద్బోధనతుష్టయే
కర్పూరం, పెసలు, పచ్చని వస్త్రం, పచ్చమణి, బంగారం — వీటిని తన శక్తికి తగినట్లుగా బుధుని సంతుష్టికోసం దానం చేయాలి.
సోమపుత్ర మహాప్రాజ్ఞ వేదవేదాంగపారగ। నమస్తే గ్రహమధ్యస్థ ప్రసన్నో భవ మే సదా
ఓ సోముని కుమారుడా, మహాజ్ఞానీ, వేదాలు మరియు వాటి ఉపాంగాలను పూర్తిగా తెలిసినవాడా, గ్రహాల మధ్య నివసించే దేవా, నన్ను ఎల్లప్పుడూ అనుగ్రహించు అని నమస్కరిస్తున్నాను.
ఇతి స్తుత్వా మహారాజ బుధం భక్త్యా సమాహితః। ప్రాప్నుయాన్నిఖిలాన్కామాన్సోమసూనుప్రసాదతః
ఇలా భక్తితో, ఏకాగ్రతతో బుధుని స్తుతించినవాడు, రాజా, సోముని కుమారుడు బుధుని అనుగ్రహంతో అన్ని కోరికలు పొందుతాడు.
గురోశ్చ పూజనం ప్రోక్తం పట్టసాకారమండలే। పీతవర్ణైః సునిష్పన్నైశ్చూర్ణైరాజన్సుశోభనైః
గురువు పూజను చతురస్ర మండలంపై చేయాలని చెప్పబడింది. ఆ మండలాన్ని పసుపు రంగు పొడులతో అందంగా తయారు చేయాలి.
పీతైర్గంధయుతైః పుష్పైర్వస్త్రైర్హేమ్నా చ పూజయేత్। దశాగోచరయోర్దౌష్ట్యే దానం దద్యాచ్చ శక్తితః
పసుపు వాసన కలిగిన పువ్వులు, వస్త్రాలు, బంగారం వాడి గురువుని పూజించాలి. గురువు పదవ నక్షత్రంలో లేదా సంచారంలో ఉన్నప్పుడు తన శక్తికి తగినట్లు దానం చేయాలి.
చణకద్విదలం చైవ పీతవస్త్రం సువర్ణకం। పుష్యరాగం తు విప్రాయ దద్యాచ్చారిష్టశాంతయే
పెసరపప్పు, పసుపు వస్త్రం, బంగారం, పుష్యరాగం — వీటిని బ్రాహ్మణునికి దానం చేయాలి, అపశకునాలను నివారించేందుకు.
బృహస్పతే సురాచార్య సర్వశాస్త్రవిశారద। దానేనానేన సంతుష్టో భవ సౌమ్యో మమాధునా
ఓ బృహస్పతి, దేవతల గురువా, అన్ని శాస్త్రాల్లో నిపుణుడా, ఈ దానంతో సంతోషపడి, నాకు ఇప్పుడు అనుగ్రహించు.
ఏవం కృతే తు రాజేంద్ర స్వానుకూలో భవేద్గురుః। సర్వాన్కామానవాప్నోతి నరో గురుసమర్చనాత్
ఇలా చేసినవాడికి, రాజా, గురువు అనుకూలంగా ఉంటాడు. గురువుని పూజించటం వల్ల మనిషి అన్ని కోరికలను పొందుతాడు.
భార్గవస్యాపి వక్ష్యామి పూజనం నృపతేధునా। యత్కృత్వా సర్వకామాప్తిః సమ్యక్పుంసాం ప్రజాయతే
ఇప్పుడు భార్గవుని పూజను కూడా వివరిస్తాను, రాజా. దాన్ని సరిగా చేయడం వల్ల, ప్రతి మనిషికీ అన్ని కోరికలు నెరవేరతాయి.
పంచకోణం సముద్దిష్టం మండలం భార్గవస్య తు। చూర్ణకైః శ్వేతవర్ణైశ్చ విధినా సుధియా కృతం
భార్గవుని మండలం అయస్కాంతాకారంగా ఉంటుందని చెప్పబడింది. ఆ మండలాన్ని తెల్లని రంగు పొడులతో, నియమప్రకారం, నిపుణుడిగా తయారు చేయాలి.
శ్వేతగంధైశ్చ పుష్పైశ్చ వస్త్రైశ్చాపి సితైస్తథా। పూజయేద్భార్గవం భక్త్యా నరః శ్రద్ధాసమన్వితః
శ్వేతవాసనలు, తెల్లని పరిమళభరిత పువ్వులు తీసుకుని, భక్తితో, విశ్వాసంతో భార్గవుని పూజించాలి.
రౌప్యం చ దక్షిణాదానం యథాశక్తి ప్రకీర్తితం। దశాద్యరిష్టే చోత్పన్నే సితమశ్వం ప్రదాపయేత్
తన శక్తికి తగినంత వెండిని దక్షిణగా ఇవ్వాలి. పెద్ద అపశకుని సంభవించినప్పుడు తెల్ల గుర్రాన్ని దానం చేయాలి.
తండులాః శ్వేతవస్త్రం చ రౌప్యం చందనమేవ చ। కర్పూరం చ సుగంధాఢ్యం దేయం దానం ద్విజాతయే
బియ్యం, తెల్ల వస్త్రం, వెండి, చందనం, పరిమళభరితమైన కర్పూరం — ఇవన్నీ ద్విజాతులకు దానం చేయాలి.
భృగుపుత్ర మహాభాగ దానవానాం పురోహిత। దానేనానేన సంతుష్టో భవ సర్వాసురార్చిత
భృగుపుత్రా! మహాభాగా! దానవుల గురువా! ఈ దానంతో సంతృప్తి చెందుము. అందరు అసురులు నిన్ను ఆరాధిస్తారు.