దేవానామగ్రతో నందీ గృహీత్వా తం చ కుంతలే। హరస్య పురతో హృష్టః సహ తేన సమాయయౌ
దేవతల ముందుగా నంది, అతన్ని జుట్టు పట్టుకుని, ఆనందంగా హరుడి సమక్షానికి అతనితో కలిసి వెళ్లాడు.
గృహీత్వా భార్గవం శంభురసురాణాం గురుం రుషా। అగిలద్రౌద్రమూర్తోఽసౌ కాలాంతకసమః ప్రభుః
శంభు, అసురుల గురువు అయిన భృగువును కోపంతో పట్టుకుని, భయంకరమైన రౌద్రమూర్తిని ధరించి, యమునికి సమానమైన ప్రభువుగా మారాడు.
తతో దైత్యపతిః క్రుద్ధః సర్వసైన్యవృతో బలీ। దుద్రావ శంకరం తత్ర ఘోరైః ప్రహరణాదిభిః
అప్పుడు దైత్యాధిపతి, మహాబలుడు, కోపంతో తన సైన్యంతో కూడి, ఘోరమైన ఆయుధాలతో శంకరుడిపై దాడిచేశాడు.
త్రిదశాశ్చ తథా క్రుద్ధాస్తతో విద్యాధరాదయః। ప్రయయుః సమరం తత్ర దైత్యానాం చ భృశం రుషా
అలాగే దేవతలు కూడా కోపంతో, విద్యాధరులు మొదలైనవారు కూడా, దైత్యులపై తీవ్రంగా ఆగ్రహంతో యుద్ధానికి ముందుకు వచ్చారు.
ఏతస్మిన్నంతరే ఘోరం యుద్ధం భీష్మం సముత్థితమ్। దేవదానవయోరేవం సర్వలోకభయంకరమ్
ఈలోపులోనే దేవతలు, దానవుల మధ్య భయంకరమైన, భయపెట్టే యుద్ధం ప్రారంభమైంది, అది అన్ని లోకాలకూ భయాన్ని కలిగించింది.
తతః ప్రత్యయితాస్త్రైశ్చ దేవా నిఘ్నంతి దానవాన్। దనుజా నిర్జరాంస్తత్ర వినిఘ్నంతి మహాహవే
తర్వాత దేవతలు నమ్మకమైన ఆయుధాలతో దానవులను సంహరించగా, దానవులు కూడా ఆ మహాయుద్ధంలో అమరులను చంపారు.
శాతకుంభమయాఙ్గైస్తే శరైర్వజ్రసమానకైః। బిభిదూ రత్నపుంఖైశ్చ పరస్పరజయైషిణః
బంగారు వర్ణపు శరీరాలతో, వజ్రానికి సమానమైన బాణాలతో, రత్నపూంఖాలతో అలంకరించి, పరస్పరం జయాన్ని కోరుతూ ఒకరినొకరు గాయపరిచారు.
దీపయంతి భృశం కాంతైస్తద్గాత్రాణి నభాంసి చ। వీర్యవంతో మహాదైత్యా న మోఘైరస్త్రసంచయైః
వీర్యవంతులైన మహాదైత్యులు, తమ ప్రకాశవంతమైన ఆయుధాలతో, ఆకాశాన్ని, శరీరాలను ప్రకాశింపజేశారు; వారి ఆయుధాల వాన వృథా కాలేదు.
హత్వా చ పాతయామాసుః కాశ్యపాః సురసత్తమాః। జగద్వ్యాప్తం మహాసైన్యం బలాయుధసుసంవృతమ్
కశ్యపునందనులైన ఉత్తమ దేవతలు, శత్రువులను సంహరించి, ప్రపంచాన్ని నింపిన మహాసైన్యాన్ని, బలమైన ఆయుధాలతో కప్పివేశారు.
నీతం క్షయం సురైః సర్వైః శస్త్రైః ప్రత్యయితైః క్షణాత్। స్వయం చ యుధ్యమానేన మహాదేవేన యత్నతః
అన్ని దేవతలు నమ్మకమైన ఆయుధాలతో క్షణంలో వారిని నాశనం చేశారు; మహాదేవుడు కూడా స్వయంగా శ్రమతో యుద్ధం చేశాడు.
శూలోద్ధృతోపి సుచిరమవినష్టోఽథ నమ్రధీః। అన్ధకో గణతాం నీత్వా కృతో భృంగీరిటిర్ద్విజ
శూలంతో చాలా సేపు కొట్టబడినా, అంధకుడు వినాశించలేదు; అతని అహంకారం తగ్గిపోయి, శివుని గణాధిపతిగా నియమించబడ్డాడు, ద్విజులారా.
తతో దేవాన్సమాభాష్య శుక్రముద్గీర్ణవాన్శివః। భూమౌ నిపతితో గర్భస్తతో భౌమ ఇతి స్మృతః
తర్వాత శివుడు దేవతలను ఉద్దేశించి మాట్లాడి, తన వీర్యాన్ని బయటకు వదిలాడు; ఆ గర్భం భూమిపై పడింది, అందుకే అతన్ని 'భౌముడు' అని పిలుస్తారు.
శుక్రశ్శివం సమాభాష్య గతో దైత్యాన్ముదాన్వితః। ఏవం భౌమస్సముత్పన్నో హరాంశో భూసముద్భవః
శుక్రుడు శివునితో మాట్లాడి, ఆనందంతో దైత్యుల దగ్గరకు వెళ్లాడు; ఇలా భౌముడు, హరుని అంశంగా, భూమి నుండి జన్మించాడు.
తస్య పూజా చతుర్థ్యాం తు భౌమవారే చ సువ్రతైః। దశాద్యరిష్టే చ తథా గోచరేఽనిష్టరాశిగే
సద్భక్తులు చవితి రోజునా, మంగళవారం రోజునా, దోషగ్రహాలు లేదా అనిష్ట రాశుల్లో ఉన్నప్పుడు భౌముని పూజ చేయాలి.
త్రికోణే మండలే చైవ రక్తపుష్పానులేపనైః। ఏవం వై పూజితో భౌమః ప్రయచ్ఛతి మతిం ధనమ్
త్రికోణంలోనూ, మండలంలోనూ, ఎరుపు పువ్వులు, గంధాలతో భౌముని పూజిస్తే, ఆయన బుద్ధిని, ధనాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.
పుత్రాన్సుఖంయశశ్చైవకింభూయఃశ్రోతుమిచ్ఛసి। వ్యాస ఉవాచ-। ఏతద్వః కథితం శిష్యా ధర్మాఖ్యానం శుభావహమ్
పిల్లలు, సుఖం, యశస్సు గురించి ఇంకా వినాలనుకుంటున్నారా? వ్యాసుడు చెప్పాడు: శిష్యులారా, నేను మీకు ఈ ధర్మకథను చెప్పాను, ఇది మంగళాన్ని ఇస్తుంది.
యచ్ఛ్రుత్వా న పునర్భూయో జాయతే మ్రియతేపి వా। ద్విజాతీనాం పుణ్యదం చ సంసేవ్యం చ శుభేప్సుభిః
ఇది వినినవారు మళ్లీ జన్మించరు, మరణించరు; ఇది ద్విజులకు పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది, మంగళాన్ని కోరేవారు దీనిని ఆచరించాలి.
యథాసుఖం చ గచ్ఛధ్వం కృతకృత్యా మమాజ్ఞయా। బ్రహ్మోవాచ-। ఏవం విశ్రావ్య భగవాన్వ్యాసః సత్యవతీసుతః
మీరు నా ఆజ్ఞతో, మీ కర్తవ్యాలు పూర్తిచేసుకుని, సంతోషంగా వెళ్లండి. బ్రహ్మ చెప్పాడు: ఇలా సత్యవతీ కుమారుడు అయిన వ్యాసుడు ఈ విధంగా ప్రకటించాడు.
నిర్ణీయ ధర్మం వివిధం శమ్యాప్రాసమగాత్సుత। త్వమపి శ్రద్ధయా వత్స జ్ఞాత్వా తత్త్వం యథాసుఖమ్
ధర్మాన్ని అనేక విధాలుగా తెలుసుకున్న శమ్యుడు తన ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు. నీవు కూడా, బిడ్డా, నిజమైన విషయాన్ని విశ్వాసంతో గ్రహించి, నీకు ఇష్టమైనట్లు ఆచరించు.
విహరస్వ యథాకాలం గాయమానో హరిం ముదా। లోకాన్ధర్మం చోపదిశన్ప్రీణయన్జగతాం గురుమ్
సరైన సమయంలో ఆనందంగా హరి మహిమను పాడుతూ, జనులకు ధర్మాన్ని బోధిస్తూ, జగతికి గురువైన దేవుని సంతోషపెట్టుతూ జీవించు.
పులస్త్య ఉవాచ-। ఇత్యుక్తః ప్రయయౌ భూప నారదో గంధమాదనమ్। నారాయణం మునివరం ద్రష్టుం బదరికాశ్రమే
పులస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: రాజా, అలా చెప్పగానే నారదుడు గంధమాదన పర్వతానికి వెళ్లి, బదరికాశ్రమంలో మహర్షి నారాయణుణ్ణి దర్శించడానికి బయలుదేరాడు.
ఇతి శ్రీపాద్మపురాణే ప్రథమే సృష్టిఖండే భౌమోత్పత్తిపూజనం నామైకాశీతితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో, మొదటి సృష్టిఖండంలో, భౌముని ఉద్భవాన్ని భూమిపై పూజించే అనే ఎనభై ఒకటవ అధ్యాయం ముగిసింది.
భీష్మ ఉవాచ- శ్రుతం సూర్యస్య చంద్రస్య భౌమస్యాపి ప్రపూజనం। బుధస్య సోమసూనోశ్చ పూజనం కథయాధునా
భీష్ముడు అడిగాడు: సూర్యుడు, చంద్రుడు, భౌముని పూజ గురించి వినాము. ఇప్పుడు సోముని కుమారుడైన బుధుని పూజను వివరించండి.
పులస్త్య ఉవాచ-। తారాగర్భసముద్భూతో బుధశ్చంద్రకుమారకః। సౌమ్యః క్రూరో గ్రహో జ్ఞేయః శుభాశుభప్రదో నృణాం
పులస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: తారాదేవి గర్భంలో జన్మించిన చంద్రుని కుమారుడు బుధుడు. అతడు మృదువైనవాడైనా, కొన్నిసార్లు కఠినుడూ, మంచి చెడు ఫలితాలను మనుషులకు ఇస్తాడు.
శరాకారం మండలం తు బుధస్య పరికీర్తితం। హరిన్మణిసమైర్వర్ణైశ్చూర్ణైః కుర్యాత్తు మండలం
బుధుని మండలం బాణాకారంగా ఉంటుందని చెప్పబడింది. ఆ మండలాన్ని పచ్చని మణుల వర్ణానికి సమానమైన రంగు పొడులతో తయారు చేయాలి.
పూజయేత్తత్ర గంధాద్యైః పుష్పైర్ధూపైస్సుశోభనైః। దానం చ విధివత్కుర్యాద్దశారిష్టే చ గోచరే
అక్కడ సుగంధద్రవ్యాలు, అందమైన పువ్వులు, ధూపాలతో పూజ చేయాలి. బుధుడు పదవ నక్షత్రంలో లేదా సంచారంలో ఉన్నప్పుడు నియమానుసారం దానం చేయాలి.
కర్పూరాశ్చైవ ముద్గాశ్చ హరిద్వస్త్రం హరిన్మణిః। సువర్ణం చ యథాశక్తి దద్యాద్బోధనతుష్టయే
కర్పూరం, పెసలు, పచ్చని వస్త్రం, పచ్చమణి, బంగారం — వీటిని తన శక్తికి తగినట్లుగా బుధుని సంతుష్టికోసం దానం చేయాలి.
సోమపుత్ర మహాప్రాజ్ఞ వేదవేదాంగపారగ। నమస్తే గ్రహమధ్యస్థ ప్రసన్నో భవ మే సదా
ఓ సోముని కుమారుడా, మహాజ్ఞానీ, వేదాలు మరియు వాటి ఉపాంగాలను పూర్తిగా తెలిసినవాడా, గ్రహాల మధ్య నివసించే దేవా, నన్ను ఎల్లప్పుడూ అనుగ్రహించు అని నమస్కరిస్తున్నాను.
ఇతి స్తుత్వా మహారాజ బుధం భక్త్యా సమాహితః। ప్రాప్నుయాన్నిఖిలాన్కామాన్సోమసూనుప్రసాదతః
ఇలా భక్తితో, ఏకాగ్రతతో బుధుని స్తుతించినవాడు, రాజా, సోముని కుమారుడు బుధుని అనుగ్రహంతో అన్ని కోరికలు పొందుతాడు.
గురోశ్చ పూజనం ప్రోక్తం పట్టసాకారమండలే। పీతవర్ణైః సునిష్పన్నైశ్చూర్ణైరాజన్సుశోభనైః
గురువు పూజను చతురస్ర మండలంపై చేయాలని చెప్పబడింది. ఆ మండలాన్ని పసుపు రంగు పొడులతో అందంగా తయారు చేయాలి.