ఈశ్వరస్యాంతికస్థా చ గ్రహీతుం తాం ససార సః। తతః కామవిచేతాశ్చ ఉన్మత్తీకృతచేతనః
ఈశ్వరుని దగ్గర ఉండి, అతడు పట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించగా ఆమె పారిపోయింది; దాంతో అతడు కోరికతో మనస్సు తిప్పబడిపోయాడు.
న జహాతి శివాం ధాత్రీం పార్వతీం దైత్యపుంగవః। తతో ధ్యానాత్సమాగమ్య మిలితః పార్వతీం ధవః
అయినా ఆ దైత్యులలో శ్రేష్ఠుడు పార్వతిని, శుభమయమైన తల్లిని వదలలేదు; తరువాత ధ్యానం ద్వారా భర్త పార్వతిని చేరాడు.
దృష్ట్వా తం చ స దైత్యేన్ద్రః ప్రగతస్తు స్వమాలయమ్। సజ్జీకృత్య స్వయోధాంశ్చ శంభుం జేతుం సముత్సుకః
అతన్ని చూసిన దైత్యాధిపతి తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్లాడు; తన యోధులను సిద్ధం చేసి శంభును ఓడించేందుకు ఉత్సాహంగా తయారయ్యాడు.
గౌరీమేవ సమానేతుం కామమోహాదచేతనః। ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు త్రిదశా గత్వా తం నందినేరితాః
కామమోహంతో జ్ఞానం పోయి, అతడు గౌరీని మాత్రమే పొందాలని తహతహలాడాడు; ఇది విని దేవతలు నంది సూచనతో అక్కడికి వెళ్లారు.
అకుర్వంశ్చ మహద్యుద్ధం ఘోరం లోకభయంకరమ్। దైత్యాన్రణే మృతాంస్తత్ర దైత్యాచార్యో హ్యజీవయత్
వారు భయంకరమైన, లోకాలను భయపెట్టే గొప్ప యుద్ధం చేశారు; ఆ యుద్ధంలో చనిపోయిన దైత్యులను వారి గురువు తిరిగి బ్రతికించాడు.
ఏతద్వృత్తం తు కైలాసే సర్వే చైవ న్యవేదయన్। క్రోధాచ్ఛంభుస్తదా వాక్యం నందినం నిజగాద హ
కైలాసంలో జరిగిన ఈ సంగతులన్నీ అందరూ తెలియజేశారు; అప్పుడు కోపంతో శంభు నందికి ఇలా అన్నాడు.
గచ్ఛ దైత్యాలయం వీర ద్రుతమేవ మమాజ్ఞయా। పశ్యతాం సర్వదైత్యానాం దైత్యేంద్రస్య చ సంసది
వీరా! నా ఆజ్ఞతో వెంటనే దైత్యుల ఇంటికి వెళ్లి, అందరు దైత్యులు, వారి రాజు చూస్తుండగా
గృహీత్వా చికురేఽత్యర్థం భార్గవం తం దురాత్మకమ్। లబ్ధ్వా చాస్మత్సకాశం వై విహ్వలం చానయ క్షణాత్
ఆ దుష్టుడైన భృగువును బలంగా జుట్టు పట్టుకుని, వెంటనే నా దగ్గరకు తిప్పి తీసుకురా.
తతో నందీశ్వరః శ్రీమాన్పార్వతీపతినేరితః। కావ్యం తం కుంతలే ధృత్వా దైత్యానాం పురతో బలాత్
అప్పుడా మహిమాన్వితుడైన నందీశ్వరుడు పార్వతీభర్త ఆదేశంతో, కావ్యుడిని జుట్టు పట్టుకుని బలవంతంగా దైత్యుల ముందు లాక్కొచ్చాడు.
ఆనయంతం చ తం దైత్యా జఘ్నుః ప్రహరణైః శరైః। న శేకుస్తే రుజాం కర్తుం నందినో బలశాలినః
అతన్ని తీసుకెళ్తుండగా దైత్యులు ఆయుధాలతో, బాణాలతో కొట్టారు; అయినా వారు బలవంతుడైన నందికి ఏమి హాని చేయలేకపోయారు.
దేవానామగ్రతో నందీ గృహీత్వా తం చ కుంతలే। హరస్య పురతో హృష్టః సహ తేన సమాయయౌ
దేవతల ముందుగా నంది, అతన్ని జుట్టు పట్టుకుని, ఆనందంగా హరుడి సమక్షానికి అతనితో కలిసి వెళ్లాడు.
గృహీత్వా భార్గవం శంభురసురాణాం గురుం రుషా। అగిలద్రౌద్రమూర్తోఽసౌ కాలాంతకసమః ప్రభుః
శంభు, అసురుల గురువు అయిన భృగువును కోపంతో పట్టుకుని, భయంకరమైన రౌద్రమూర్తిని ధరించి, యమునికి సమానమైన ప్రభువుగా మారాడు.
తతో దైత్యపతిః క్రుద్ధః సర్వసైన్యవృతో బలీ। దుద్రావ శంకరం తత్ర ఘోరైః ప్రహరణాదిభిః
అప్పుడు దైత్యాధిపతి, మహాబలుడు, కోపంతో తన సైన్యంతో కూడి, ఘోరమైన ఆయుధాలతో శంకరుడిపై దాడిచేశాడు.
త్రిదశాశ్చ తథా క్రుద్ధాస్తతో విద్యాధరాదయః। ప్రయయుః సమరం తత్ర దైత్యానాం చ భృశం రుషా
అలాగే దేవతలు కూడా కోపంతో, విద్యాధరులు మొదలైనవారు కూడా, దైత్యులపై తీవ్రంగా ఆగ్రహంతో యుద్ధానికి ముందుకు వచ్చారు.
ఏతస్మిన్నంతరే ఘోరం యుద్ధం భీష్మం సముత్థితమ్। దేవదానవయోరేవం సర్వలోకభయంకరమ్
ఈలోపులోనే దేవతలు, దానవుల మధ్య భయంకరమైన, భయపెట్టే యుద్ధం ప్రారంభమైంది, అది అన్ని లోకాలకూ భయాన్ని కలిగించింది.
తతః ప్రత్యయితాస్త్రైశ్చ దేవా నిఘ్నంతి దానవాన్। దనుజా నిర్జరాంస్తత్ర వినిఘ్నంతి మహాహవే
తర్వాత దేవతలు నమ్మకమైన ఆయుధాలతో దానవులను సంహరించగా, దానవులు కూడా ఆ మహాయుద్ధంలో అమరులను చంపారు.
శాతకుంభమయాఙ్గైస్తే శరైర్వజ్రసమానకైః। బిభిదూ రత్నపుంఖైశ్చ పరస్పరజయైషిణః
బంగారు వర్ణపు శరీరాలతో, వజ్రానికి సమానమైన బాణాలతో, రత్నపూంఖాలతో అలంకరించి, పరస్పరం జయాన్ని కోరుతూ ఒకరినొకరు గాయపరిచారు.
దీపయంతి భృశం కాంతైస్తద్గాత్రాణి నభాంసి చ। వీర్యవంతో మహాదైత్యా న మోఘైరస్త్రసంచయైః
వీర్యవంతులైన మహాదైత్యులు, తమ ప్రకాశవంతమైన ఆయుధాలతో, ఆకాశాన్ని, శరీరాలను ప్రకాశింపజేశారు; వారి ఆయుధాల వాన వృథా కాలేదు.
హత్వా చ పాతయామాసుః కాశ్యపాః సురసత్తమాః। జగద్వ్యాప్తం మహాసైన్యం బలాయుధసుసంవృతమ్
కశ్యపునందనులైన ఉత్తమ దేవతలు, శత్రువులను సంహరించి, ప్రపంచాన్ని నింపిన మహాసైన్యాన్ని, బలమైన ఆయుధాలతో కప్పివేశారు.
నీతం క్షయం సురైః సర్వైః శస్త్రైః ప్రత్యయితైః క్షణాత్। స్వయం చ యుధ్యమానేన మహాదేవేన యత్నతః
అన్ని దేవతలు నమ్మకమైన ఆయుధాలతో క్షణంలో వారిని నాశనం చేశారు; మహాదేవుడు కూడా స్వయంగా శ్రమతో యుద్ధం చేశాడు.
శూలోద్ధృతోపి సుచిరమవినష్టోఽథ నమ్రధీః। అన్ధకో గణతాం నీత్వా కృతో భృంగీరిటిర్ద్విజ
శూలంతో చాలా సేపు కొట్టబడినా, అంధకుడు వినాశించలేదు; అతని అహంకారం తగ్గిపోయి, శివుని గణాధిపతిగా నియమించబడ్డాడు, ద్విజులారా.
తతో దేవాన్సమాభాష్య శుక్రముద్గీర్ణవాన్శివః। భూమౌ నిపతితో గర్భస్తతో భౌమ ఇతి స్మృతః
తర్వాత శివుడు దేవతలను ఉద్దేశించి మాట్లాడి, తన వీర్యాన్ని బయటకు వదిలాడు; ఆ గర్భం భూమిపై పడింది, అందుకే అతన్ని 'భౌముడు' అని పిలుస్తారు.
శుక్రశ్శివం సమాభాష్య గతో దైత్యాన్ముదాన్వితః। ఏవం భౌమస్సముత్పన్నో హరాంశో భూసముద్భవః
శుక్రుడు శివునితో మాట్లాడి, ఆనందంతో దైత్యుల దగ్గరకు వెళ్లాడు; ఇలా భౌముడు, హరుని అంశంగా, భూమి నుండి జన్మించాడు.
తస్య పూజా చతుర్థ్యాం తు భౌమవారే చ సువ్రతైః। దశాద్యరిష్టే చ తథా గోచరేఽనిష్టరాశిగే
సద్భక్తులు చవితి రోజునా, మంగళవారం రోజునా, దోషగ్రహాలు లేదా అనిష్ట రాశుల్లో ఉన్నప్పుడు భౌముని పూజ చేయాలి.
త్రికోణే మండలే చైవ రక్తపుష్పానులేపనైః। ఏవం వై పూజితో భౌమః ప్రయచ్ఛతి మతిం ధనమ్
త్రికోణంలోనూ, మండలంలోనూ, ఎరుపు పువ్వులు, గంధాలతో భౌముని పూజిస్తే, ఆయన బుద్ధిని, ధనాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.
పుత్రాన్సుఖంయశశ్చైవకింభూయఃశ్రోతుమిచ్ఛసి। వ్యాస ఉవాచ-। ఏతద్వః కథితం శిష్యా ధర్మాఖ్యానం శుభావహమ్
పిల్లలు, సుఖం, యశస్సు గురించి ఇంకా వినాలనుకుంటున్నారా? వ్యాసుడు చెప్పాడు: శిష్యులారా, నేను మీకు ఈ ధర్మకథను చెప్పాను, ఇది మంగళాన్ని ఇస్తుంది.
యచ్ఛ్రుత్వా న పునర్భూయో జాయతే మ్రియతేపి వా। ద్విజాతీనాం పుణ్యదం చ సంసేవ్యం చ శుభేప్సుభిః
ఇది వినినవారు మళ్లీ జన్మించరు, మరణించరు; ఇది ద్విజులకు పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది, మంగళాన్ని కోరేవారు దీనిని ఆచరించాలి.
యథాసుఖం చ గచ్ఛధ్వం కృతకృత్యా మమాజ్ఞయా। బ్రహ్మోవాచ-। ఏవం విశ్రావ్య భగవాన్వ్యాసః సత్యవతీసుతః
మీరు నా ఆజ్ఞతో, మీ కర్తవ్యాలు పూర్తిచేసుకుని, సంతోషంగా వెళ్లండి. బ్రహ్మ చెప్పాడు: ఇలా సత్యవతీ కుమారుడు అయిన వ్యాసుడు ఈ విధంగా ప్రకటించాడు.
నిర్ణీయ ధర్మం వివిధం శమ్యాప్రాసమగాత్సుత। త్వమపి శ్రద్ధయా వత్స జ్ఞాత్వా తత్త్వం యథాసుఖమ్
ధర్మాన్ని అనేక విధాలుగా తెలుసుకున్న శమ్యుడు తన ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు. నీవు కూడా, బిడ్డా, నిజమైన విషయాన్ని విశ్వాసంతో గ్రహించి, నీకు ఇష్టమైనట్లు ఆచరించు.
విహరస్వ యథాకాలం గాయమానో హరిం ముదా। లోకాన్ధర్మం చోపదిశన్ప్రీణయన్జగతాం గురుమ్
సరైన సమయంలో ఆనందంగా హరి మహిమను పాడుతూ, జనులకు ధర్మాన్ని బోధిస్తూ, జగతికి గురువైన దేవుని సంతోషపెట్టుతూ జీవించు.