ఏవం యః కురుతే దానం సోమోద్దిష్టం ద్విజాతయే। స్వర్లోకే నరలోకే వా రూపసౌభాగ్యభుగ్భవేత్
ఇలా సోమునికి చెప్పిన దానాన్ని బ్రాహ్మణునికి ఇచ్చినవాడు, స్వర్గంలోనైనా భూమిపై అయినా అందం, అదృష్టాన్ని అనుభవిస్తాడు.
ఇతి శ్రీపాద్మపురాణే ప్రథమే సృష్టిఖండే సోమార్చనం। నామాశీతితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో, మొదటి సృష్టిఖండంలో, 'సోమార్చనము' అనే ఎనభైవ అధ్యాయం పూర్తయింది.
వైశంపాయన ఉవాచ-। ఉద్భవం లోహితాంగస్య సంతోషం తు జనేషు చ। ప్రభావం వైభవం తేజః శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్త్వతః
వైశంపాయనుడు ఇలా అన్నాడు: లోహితాంగుని ఉద్భవం, జనులలో ఆయన సంతృప్తి, ప్రభావం, ఐశ్వర్యం, తేజస్సు — ఇవన్నీ నిజంగా వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది.
వ్యాస ఉవాచ-। హరాంశసంభవో దేవః కుజాతః పృథివీసుతః। సత్త్వస్థస్సత్వసంపూర్ణశ్శూరః శక్తిధరో భువి
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: హరుని భాగంగా పుట్టిన దేవుడు కుజుడు, భూమి కుమారుడు, సత్వగుణంలో నిలిచి, సద్గుణాలతో నిండినవాడు, ధైర్యవంతుడు, శక్తివంతుడు.
తీక్ష్ణః క్రూరగ్రహో దేవో లోహితాంగః ప్రతాపవాన్। కుమారో రూపసంపన్నో విద్యుత్పాతమయః ప్రభుః
తీవ్రమైనవాడు, గ్రహాలలో క్రూరుడు, లోహితాంగుడు మహాశక్తివంతుడు; యవ్వనంతో, అందంతో నిండినవాడు, మెరుపులాంటి ప్రభావంతో ఉన్న ప్రభువు.
అనేన భర్జితా దైత్యాః క్రవ్యాదాయ సురద్విషః। దశాయోగాచ్చ మనుజా ఉద్భిజ్జాః పశుపక్షిణః
ఆయన చేత దానవులు, మాంసాహారులు, దేవతలకు శత్రువులు కాల్చబడ్డారు; ఆయన పదిరకాల యోగం వల్ల మనుషులు, మొక్కలు, జంతువులు, పక్షులు పుట్టారు.
వైశంపాయన ఉవాచ-। శంభోరేష కథం జాతః కథం జాతో మహీసుతః। గ్రహో దేవః కథం క్రూర ఏతదిచ్ఛామి వేదితుమ్
వైశంపాయనుడు అన్నాడు: ఆయన శంభువుని నుండి ఎలా పుట్టాడు? భూమి నుండి ఎలా జన్మించాడు? ఆ గ్రహం ఎలా క్రూరదేవుడయ్యాడు? ఇవన్నీ తెలుసుకోవాలని ఉంది.
కథమస్య భవేత్తుష్టిః సర్వలోకేషు సర్వదా। గురో మయ్యాప్తభావే తు వద నిస్సంశయం ముఖాత్
ఆయన అన్ని లోకాలలో ఎప్పుడూ ఎలా సంతృప్తుడవుతాడు? గురువుగారు, నాపై నమ్మకంతో, సందేహం లేకుండా నీవు నోటితో చెప్పండి.
వ్యాస ఉవాచ-। హిరణ్యాక్షకులే ధీమానసురాణాం చ పార్థివః। అంధకేతి సమాఖ్యాతో దైత్యః సర్వసురాంతకృత్
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: హిరణ్యాక్ష వంశంలో, జ్ఞానవంతులైన అసురులలో, అంధకుడు అనే రాజు పుట్టాడు; అతను అందరి దేవతలను సంహరించేవాడు.
జాతో విష్ణువరాదేవ జాతో విష్ణుపరాక్రమః। తేనైవ నిర్జితా దేవాస్సేన్ద్రాః క్రతుభుజః క్రమాత్
విష్ణువు వరంతో పుట్టినవాడు, విష్ణువు శక్తిని కలిగినవాడు; అతని చేత దేవతలు, ఇంద్రుడు, యజ్ఞంలో పాల్గొనేవారు ఒక్కొక్కరుగా ఓడించబడ్డారు.
తతో దేవా విధిం గత్వా వచనం చేదమబ్రువన్। అన్ధకేనైవ చాస్మాకం హృతం రాజ్యం సుఖం మఖః
అప్పుడా దేవతలు సృష్టికర్త వద్దకు వెళ్లి ఇలా అన్నారు: 'అంధకుడు మా రాజ్యాన్ని, సుఖాన్ని, యజ్ఞాలను తీసుకున్నాడు.'
తస్మాత్తస్య వధోపాయ ఉచ్యతాం తద్విధీయతామ్। అథ ధాతాఽబ్రవీద్వాక్యం దేవానస్య చ నైధనమ్
అందువల్ల అతని వధకు మార్గం చెప్పండి, అది జరగాలి.' అప్పుడు ధాతా దేవతలకు ఇలా అన్నాడు: 'అతని మరణ సమయం ఇంకా రాలేదు.'
నాస్తి విష్ణువరాదేవ పీయూషస్య చ భక్షణాత్। కింతు తస్యాసురత్వస్య యథా పరిభవో ధ్రువమ్
విష్ణువు ఇచ్చే వరమో, అమృతం తినడమో అతనికి లాభం లేదు; కానీ అతని అసుర స్వభావానికి కలిగే అవమానం మాత్రం తప్పదు.
కుర్వే లోకహితార్థాయ శ్రద్ధాం కామసమన్వితామ్। విచికిత్సా తు తత్రైవ సర్వాస్త్రీరతిగచ్ఛతి
లోకానికి మేలు కోసం, కోరికతో కూడిన నమ్మకాన్ని నేను సృష్టించాను; కానీ స్త్రీల విషయంలో మాత్రమే అనుమానం కలుగుతుంది.
త్యక్త్వైకాం పార్వతీం దుర్గాం న తస్య మానసం స్థిరమ్। తతః క్రుద్ధో జగత్స్వామీ తం చ వైరూప్యతాం నయేత్
పార్వతిని, దుర్గను వదిలేసినవాడికి మనస్సు స్థిరంగా ఉండదు; అందుకే జగత్తు అధిపతి కోపంతో అతన్ని వికలాంగుడిగా మారుస్తాడు.
తతోఽసురత్వం సంత్యజ్య గణస్తస్య భవిష్యతి। ఏవముక్త్వా ప్రజాధ్యక్షః శ్రద్ధాం కామసమన్వితామ్
అతను అసుర స్వభావాన్ని వదిలేస్తే, అతని అనుచరులు గణాలవుతారు; ఇలా చెప్పి ప్రజాపతి కోరికతో కూడిన నమ్మకాన్ని సృష్టించాడు.
విచికిత్సాం స్వమాయాం చ ప్రేషయామాస తం ప్రతి। తతో విచేష్టితః కామాద్యోషాన్వేషణతత్పరః
అతని దగ్గరికి అనుమానాన్ని, తన మాయను పంపించాడు; దాంతో అతడు కోరికతో గందరగోళంగా స్త్రీలను వెతకడంలో మునిగిపోయాడు.
స్వదారాన్పరయోషాం చ నాపశ్యద్విచికిత్సయా। తతో మాయాప్రయుక్తోసౌ త్రైలోక్యం విచచార హ
అనుమానం వల్ల తన భార్యను, పరస్త్రీని తేడా చేయలేకపోయాడు; అలా మాయతో మోసపోయి మూడు లోకాల్లో తిరిగాడు.
దృష్టం చ హిమవత్పృష్ఠే స్త్రీరత్నం చాతిశోభనం। దృష్ట్వా చ పార్వతీం దైత్యః కామస్య వశగోఽభవత్
హిమవంతు పర్వతంపై అద్భుతంగా అందమైన స్త్రీరత్నాన్ని చూశాడు; పార్వతిని చూసి ఆ దైత్యుడు కోరికకు లోనయ్యాడు.
జ్ఞానలోపాత్తతో దుర్గాం గ్రహీతుం తాం స చేచ్ఛతి। ఉమా చ కోటవీరూపం కృత్వా దేహస్య చాత్మనః
జ్ఞానం పోయినందువల్ల దుర్గను పట్టుకోవాలని ఆశించాడు; కానీ ఉమా తనను తాను ముసలి, భయంకరమైన రూపంలో చూపించింది.
ఈశ్వరస్యాంతికస్థా చ గ్రహీతుం తాం ససార సః। తతః కామవిచేతాశ్చ ఉన్మత్తీకృతచేతనః
ఈశ్వరుని దగ్గర ఉండి, అతడు పట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించగా ఆమె పారిపోయింది; దాంతో అతడు కోరికతో మనస్సు తిప్పబడిపోయాడు.
న జహాతి శివాం ధాత్రీం పార్వతీం దైత్యపుంగవః। తతో ధ్యానాత్సమాగమ్య మిలితః పార్వతీం ధవః
అయినా ఆ దైత్యులలో శ్రేష్ఠుడు పార్వతిని, శుభమయమైన తల్లిని వదలలేదు; తరువాత ధ్యానం ద్వారా భర్త పార్వతిని చేరాడు.
దృష్ట్వా తం చ స దైత్యేన్ద్రః ప్రగతస్తు స్వమాలయమ్। సజ్జీకృత్య స్వయోధాంశ్చ శంభుం జేతుం సముత్సుకః
అతన్ని చూసిన దైత్యాధిపతి తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్లాడు; తన యోధులను సిద్ధం చేసి శంభును ఓడించేందుకు ఉత్సాహంగా తయారయ్యాడు.
గౌరీమేవ సమానేతుం కామమోహాదచేతనః। ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు త్రిదశా గత్వా తం నందినేరితాః
కామమోహంతో జ్ఞానం పోయి, అతడు గౌరీని మాత్రమే పొందాలని తహతహలాడాడు; ఇది విని దేవతలు నంది సూచనతో అక్కడికి వెళ్లారు.
అకుర్వంశ్చ మహద్యుద్ధం ఘోరం లోకభయంకరమ్। దైత్యాన్రణే మృతాంస్తత్ర దైత్యాచార్యో హ్యజీవయత్
వారు భయంకరమైన, లోకాలను భయపెట్టే గొప్ప యుద్ధం చేశారు; ఆ యుద్ధంలో చనిపోయిన దైత్యులను వారి గురువు తిరిగి బ్రతికించాడు.
ఏతద్వృత్తం తు కైలాసే సర్వే చైవ న్యవేదయన్। క్రోధాచ్ఛంభుస్తదా వాక్యం నందినం నిజగాద హ
కైలాసంలో జరిగిన ఈ సంగతులన్నీ అందరూ తెలియజేశారు; అప్పుడు కోపంతో శంభు నందికి ఇలా అన్నాడు.
గచ్ఛ దైత్యాలయం వీర ద్రుతమేవ మమాజ్ఞయా। పశ్యతాం సర్వదైత్యానాం దైత్యేంద్రస్య చ సంసది
వీరా! నా ఆజ్ఞతో వెంటనే దైత్యుల ఇంటికి వెళ్లి, అందరు దైత్యులు, వారి రాజు చూస్తుండగా
గృహీత్వా చికురేఽత్యర్థం భార్గవం తం దురాత్మకమ్। లబ్ధ్వా చాస్మత్సకాశం వై విహ్వలం చానయ క్షణాత్
ఆ దుష్టుడైన భృగువును బలంగా జుట్టు పట్టుకుని, వెంటనే నా దగ్గరకు తిప్పి తీసుకురా.
తతో నందీశ్వరః శ్రీమాన్పార్వతీపతినేరితః। కావ్యం తం కుంతలే ధృత్వా దైత్యానాం పురతో బలాత్
అప్పుడా మహిమాన్వితుడైన నందీశ్వరుడు పార్వతీభర్త ఆదేశంతో, కావ్యుడిని జుట్టు పట్టుకుని బలవంతంగా దైత్యుల ముందు లాక్కొచ్చాడు.
ఆనయంతం చ తం దైత్యా జఘ్నుః ప్రహరణైః శరైః। న శేకుస్తే రుజాం కర్తుం నందినో బలశాలినః
అతన్ని తీసుకెళ్తుండగా దైత్యులు ఆయుధాలతో, బాణాలతో కొట్టారు; అయినా వారు బలవంతుడైన నందికి ఏమి హాని చేయలేకపోయారు.