అత్రినేత్రోద్భవ శ్రీమన్క్షీరోద మథనోద్భవ। మహేశముకటావాస తుభ్యం చంద్ర నమోస్తుతే
త్రినేత్రుని నుండి జన్మించినవాడా, పాలసముద్ర మథనం వల్ల ఉద్భవించినవాడా, మహేశుని శిరస్సుపై నివసించువాడా చంద్రుడా, నీకు నమస్కారం.
దివ్యరూప నమస్తుభ్యం సుధాకర జగత్పతే। శుక్లపక్షే తథా కృష్ణే త్రియామాయాం విదుర్బుధాః
దివ్యరూపుడా, అమృతకరుడా, జగత్పతీ! శుక్లపక్షంలోను, కృష్ణపక్షంలోను, మూడవ యామను జ్ఞానులు తెలుసుకుంటారు.
ఊఁ హ్రాం హ్రీం సోమాయ నమః ఇతి జప్యమంత్రః। ప్రభాతే జపనీయః-। ఏవం యః పూజయేత్సోమం శ్రావయేచ్చ శృణోతి వా। స పీయూషసమో లోకే భవేజ్జన్మని జన్మని
'ఊ హ్రాం హ్రీం సోమాయ నమః' అనే జపమంత్రాన్ని ఉదయాన్నే జపించాలి. ఈ విధంగా సోముని పూజించే, చదివే లేదా వినే వాడు ప్రతి జన్మలోను లోకంలో అమృతసముడవుతాడు.
ఏవం సహస్రనామ్నా యః స్తౌతి పూజయతే భువి। సోఽక్షయం లభతే స్వర్గం పునరావృత్తిదుర్లభమ్
ఈ సహస్రనామాలతో భూమిపై ఎవరు స్తోత్రం చేసి పూజిస్తారో వారు అక్షయమైన స్వర్గాన్ని పొందుతారు, పునర్జన్మ కలగడం చాలా కష్టం.
ఇతి సోమపూజా-। పిత్తలే భాజనే కాంస్యే దధిపూర్ణే ఘృతే శివే। న్యూనోఽధికస్తు విభవాచ్ఛ్రుత్వా కర్మవిమత్సరః
ఇలా సోముని పూజలో, పిత్తల లేదా కాంస్య పాత్రలో పెరుగు, నెయ్యి నింపి, ఎవరి సామర్థ్యానుసారం తక్కువైనా ఎక్కువైనా, ఈ విధానాన్ని వినినవాడు అసూయ లేకుండా సమర్పించాలి.
స్వర్ణే వా రాజతే వారే సౌమ్యే కృష్ణభవే బుధమ్। సంస్థాప్య సర్వసంస్థానే దద్యాద్బహుసుతాయ చ
లేదా బంగారం లేదా వెండి పాత్రలో, శుభదినంలో, కృష్ణపక్ష బుధవారం, ప్రతీ పవిత్ర స్థలంలో పెట్టి, అనేక మంది కుమారులు ఉన్నవారికి ఇవ్వాలి.
పరం భవతి సౌభాగ్యం పీయూషాదధికం భృశమ్। స్త్రీణాం చ పురుషాణాం చ న దౌర్భాగ్యం కదాచన
ఇలా చేస్తే, అమృతాన్ని మించిన గొప్ప అదృష్టం కలుగుతుంది; స్త్రీలకు, పురుషులకు ఎప్పుడూ దురదృష్టం ఉండదు.
రూపసౌభాగ్యకామోహం దధిపూర్ణం చ భాజనమ్। దదామి కాంస్యపాత్రస్థం దేహి సౌభాగ్యరూపకమ్
రూపం, అదృష్టం కావాలని ఆశించి, పెరుగు నింపిన కాంస్య పాత్రను సమర్పిస్తున్నాను; నాకు కూడా అందం, అదృష్టం కలుగజేయు.
ద్విజాయ వాక్యపూర్వేణ దద్యాద్విమత్సరో నరః। శక్తితో దక్షిణా దేయా తథా వస్త్రాదికం నవమ్
బ్రాహ్మణునికి ముందుగా చెప్పిన విధంగా, అసూయ లేకుండా ఇవ్వాలి; తన శక్తికి తగినట్టు దక్షిణ, అలాగే కొత్త వస్త్రాలు మొదలైనవి కూడా ఇవ్వాలి.
భోజ్యాన్నం సర్వసమ్పూర్ణం తాంబూలం సుమనోహరమ్। పుష్పమాలాదికం దద్యాద్రూపసౌభాగ్యహేతవే
అన్ని రకాల భోజనాలు, రుచికరమైన తాంబూలం, పుష్పమాలలు మొదలైనవి అందం, అదృష్టం కోసం సమర్పించాలి.
ఏవం యః కురుతే దానం సోమోద్దిష్టం ద్విజాతయే। స్వర్లోకే నరలోకే వా రూపసౌభాగ్యభుగ్భవేత్
ఇలా సోమునికి చెప్పిన దానాన్ని బ్రాహ్మణునికి ఇచ్చినవాడు, స్వర్గంలోనైనా భూమిపై అయినా అందం, అదృష్టాన్ని అనుభవిస్తాడు.
ఇతి శ్రీపాద్మపురాణే ప్రథమే సృష్టిఖండే సోమార్చనం। నామాశీతితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో, మొదటి సృష్టిఖండంలో, 'సోమార్చనము' అనే ఎనభైవ అధ్యాయం పూర్తయింది.
వైశంపాయన ఉవాచ-। ఉద్భవం లోహితాంగస్య సంతోషం తు జనేషు చ। ప్రభావం వైభవం తేజః శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్త్వతః
వైశంపాయనుడు ఇలా అన్నాడు: లోహితాంగుని ఉద్భవం, జనులలో ఆయన సంతృప్తి, ప్రభావం, ఐశ్వర్యం, తేజస్సు — ఇవన్నీ నిజంగా వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది.
వ్యాస ఉవాచ-। హరాంశసంభవో దేవః కుజాతః పృథివీసుతః। సత్త్వస్థస్సత్వసంపూర్ణశ్శూరః శక్తిధరో భువి
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: హరుని భాగంగా పుట్టిన దేవుడు కుజుడు, భూమి కుమారుడు, సత్వగుణంలో నిలిచి, సద్గుణాలతో నిండినవాడు, ధైర్యవంతుడు, శక్తివంతుడు.
తీక్ష్ణః క్రూరగ్రహో దేవో లోహితాంగః ప్రతాపవాన్। కుమారో రూపసంపన్నో విద్యుత్పాతమయః ప్రభుః
తీవ్రమైనవాడు, గ్రహాలలో క్రూరుడు, లోహితాంగుడు మహాశక్తివంతుడు; యవ్వనంతో, అందంతో నిండినవాడు, మెరుపులాంటి ప్రభావంతో ఉన్న ప్రభువు.
అనేన భర్జితా దైత్యాః క్రవ్యాదాయ సురద్విషః। దశాయోగాచ్చ మనుజా ఉద్భిజ్జాః పశుపక్షిణః
ఆయన చేత దానవులు, మాంసాహారులు, దేవతలకు శత్రువులు కాల్చబడ్డారు; ఆయన పదిరకాల యోగం వల్ల మనుషులు, మొక్కలు, జంతువులు, పక్షులు పుట్టారు.
వైశంపాయన ఉవాచ-। శంభోరేష కథం జాతః కథం జాతో మహీసుతః। గ్రహో దేవః కథం క్రూర ఏతదిచ్ఛామి వేదితుమ్
వైశంపాయనుడు అన్నాడు: ఆయన శంభువుని నుండి ఎలా పుట్టాడు? భూమి నుండి ఎలా జన్మించాడు? ఆ గ్రహం ఎలా క్రూరదేవుడయ్యాడు? ఇవన్నీ తెలుసుకోవాలని ఉంది.
కథమస్య భవేత్తుష్టిః సర్వలోకేషు సర్వదా। గురో మయ్యాప్తభావే తు వద నిస్సంశయం ముఖాత్
ఆయన అన్ని లోకాలలో ఎప్పుడూ ఎలా సంతృప్తుడవుతాడు? గురువుగారు, నాపై నమ్మకంతో, సందేహం లేకుండా నీవు నోటితో చెప్పండి.
వ్యాస ఉవాచ-। హిరణ్యాక్షకులే ధీమానసురాణాం చ పార్థివః। అంధకేతి సమాఖ్యాతో దైత్యః సర్వసురాంతకృత్
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: హిరణ్యాక్ష వంశంలో, జ్ఞానవంతులైన అసురులలో, అంధకుడు అనే రాజు పుట్టాడు; అతను అందరి దేవతలను సంహరించేవాడు.
జాతో విష్ణువరాదేవ జాతో విష్ణుపరాక్రమః। తేనైవ నిర్జితా దేవాస్సేన్ద్రాః క్రతుభుజః క్రమాత్
విష్ణువు వరంతో పుట్టినవాడు, విష్ణువు శక్తిని కలిగినవాడు; అతని చేత దేవతలు, ఇంద్రుడు, యజ్ఞంలో పాల్గొనేవారు ఒక్కొక్కరుగా ఓడించబడ్డారు.
తతో దేవా విధిం గత్వా వచనం చేదమబ్రువన్। అన్ధకేనైవ చాస్మాకం హృతం రాజ్యం సుఖం మఖః
అప్పుడా దేవతలు సృష్టికర్త వద్దకు వెళ్లి ఇలా అన్నారు: 'అంధకుడు మా రాజ్యాన్ని, సుఖాన్ని, యజ్ఞాలను తీసుకున్నాడు.'
తస్మాత్తస్య వధోపాయ ఉచ్యతాం తద్విధీయతామ్। అథ ధాతాఽబ్రవీద్వాక్యం దేవానస్య చ నైధనమ్
అందువల్ల అతని వధకు మార్గం చెప్పండి, అది జరగాలి.' అప్పుడు ధాతా దేవతలకు ఇలా అన్నాడు: 'అతని మరణ సమయం ఇంకా రాలేదు.'
నాస్తి విష్ణువరాదేవ పీయూషస్య చ భక్షణాత్। కింతు తస్యాసురత్వస్య యథా పరిభవో ధ్రువమ్
విష్ణువు ఇచ్చే వరమో, అమృతం తినడమో అతనికి లాభం లేదు; కానీ అతని అసుర స్వభావానికి కలిగే అవమానం మాత్రం తప్పదు.
కుర్వే లోకహితార్థాయ శ్రద్ధాం కామసమన్వితామ్। విచికిత్సా తు తత్రైవ సర్వాస్త్రీరతిగచ్ఛతి
లోకానికి మేలు కోసం, కోరికతో కూడిన నమ్మకాన్ని నేను సృష్టించాను; కానీ స్త్రీల విషయంలో మాత్రమే అనుమానం కలుగుతుంది.
త్యక్త్వైకాం పార్వతీం దుర్గాం న తస్య మానసం స్థిరమ్। తతః క్రుద్ధో జగత్స్వామీ తం చ వైరూప్యతాం నయేత్
పార్వతిని, దుర్గను వదిలేసినవాడికి మనస్సు స్థిరంగా ఉండదు; అందుకే జగత్తు అధిపతి కోపంతో అతన్ని వికలాంగుడిగా మారుస్తాడు.
తతోఽసురత్వం సంత్యజ్య గణస్తస్య భవిష్యతి। ఏవముక్త్వా ప్రజాధ్యక్షః శ్రద్ధాం కామసమన్వితామ్
అతను అసుర స్వభావాన్ని వదిలేస్తే, అతని అనుచరులు గణాలవుతారు; ఇలా చెప్పి ప్రజాపతి కోరికతో కూడిన నమ్మకాన్ని సృష్టించాడు.
విచికిత్సాం స్వమాయాం చ ప్రేషయామాస తం ప్రతి। తతో విచేష్టితః కామాద్యోషాన్వేషణతత్పరః
అతని దగ్గరికి అనుమానాన్ని, తన మాయను పంపించాడు; దాంతో అతడు కోరికతో గందరగోళంగా స్త్రీలను వెతకడంలో మునిగిపోయాడు.
స్వదారాన్పరయోషాం చ నాపశ్యద్విచికిత్సయా। తతో మాయాప్రయుక్తోసౌ త్రైలోక్యం విచచార హ
అనుమానం వల్ల తన భార్యను, పరస్త్రీని తేడా చేయలేకపోయాడు; అలా మాయతో మోసపోయి మూడు లోకాల్లో తిరిగాడు.
దృష్టం చ హిమవత్పృష్ఠే స్త్రీరత్నం చాతిశోభనం। దృష్ట్వా చ పార్వతీం దైత్యః కామస్య వశగోఽభవత్
హిమవంతు పర్వతంపై అద్భుతంగా అందమైన స్త్రీరత్నాన్ని చూశాడు; పార్వతిని చూసి ఆ దైత్యుడు కోరికకు లోనయ్యాడు.
జ్ఞానలోపాత్తతో దుర్గాం గ్రహీతుం తాం స చేచ్ఛతి। ఉమా చ కోటవీరూపం కృత్వా దేహస్య చాత్మనః
జ్ఞానం పోయినందువల్ల దుర్గను పట్టుకోవాలని ఆశించాడు; కానీ ఉమా తనను తాను ముసలి, భయంకరమైన రూపంలో చూపించింది.