ఉత్పత్తిప్రలయౌ దేవ త్వమేకో భువనేశ్వరః। త్వదృతే సర్వలోకానాం దినైకం నాస్తి జీవనమ్
దేవా, నీవే జగత్తుకు ఉత్పత్తి, లయకారుడు; నీవు లేకపోతే, అన్ని లోకాలకూ ఒక్క రోజు కూడా జీవితం ఉండదు.
ప్రభుస్త్వం సర్వలోకానాం త్రాతా గోప్తా పితా ప్రసూః। చరాచరాణాం సర్వేషాం త్వత్ప్రసాదాద్ధృతం జగత్
నీవే అన్ని లోకాల ప్రభువు, రక్షకుడు, తండ్రి, సృష్టికర్త; నీ అనుగ్రహంతో చరాచర జగత్తు నిలబడుతోంది.
దేవేషు త్వత్సమో నాస్తి భగవంస్త్వఖిలేషు చ। సర్వత్ర తేఽస్తి సద్భావస్త్వయైవ ధారితం జగత్
భగవంతుడా, దేవతల్లోను, ఎక్కడైనా నీకు సమానం లేరు; నీ సత్యస్వరూపం ఎక్కడైనా ఉంది, నీ వల్లే జగత్తు నిలబడుతోంది.
రూపగంధాదికారీ త్వం రసానాం స్వాదుతా త్వయా। ఏవం విశ్వేశ్వరః సూరో నిఖిలస్థితికారకః
రూపం, వాసన మొదలైన వాటికి నీవే అధిపతి; రుచులకు మాధుర్యం నీ వల్లే; ఇలాగే, విశ్వేశ్వరుడైన సూర్యుడు సర్వస్థితికి కారణుడు.
తీర్థానాం పుణ్యక్షేత్రాణాం మఖానాం జగతః ప్రభో। త్వమేకః ప్రయతో హేతుస్సర్వసాక్షీ గుణాకరః
తీర్థాలు, పవిత్రక్షేత్రాలు, యజ్ఞాలకు, జగత్ప్రభూ, నీవే ప్రధాన కారణం, సర్వసాక్షి, గుణాల నిలయం.
సర్వజ్ఞః సర్వకర్తా చ హర్తా పాతా సదోత్సుకః। ధ్వాంతపంకామయఘ్నశ్చ దారిద్ర్యదుఃఖనాశనః
నీవే సర్వజ్ఞుడు, సర్వకర్త, సంహారకుడు, రక్షకుడు, ఎప్పుడూ ఉత్సాహంగా ఉన్నవాడు; అంధకారపు మలినాన్ని, దారిద్ర్యం, బాధలను తొలగించేవాడు.
ప్రేత్యేహ చ పరో బంధుః సర్వజ్ఞః సర్వలోచనః। త్వదృతే సర్వలోకానాముపకారీ న విద్యతే
ఈ లోకంలోనూ, మరణానంతరం కూడా, సర్వజ్ఞుడు, అన్నీ చూసేవాడు అయిన నీవే అందరికీ మిత్రుడవు. నీతో పోల్చితే, అన్నీ ప్రజలకు మేలు చేసేవాడు మరెవరూ లేరు.
ఆదిత్య ఉవాచ-। పితామహ మహాప్రాజ్ఞ విశ్వేంద్ర విశ్వభావక। బ్రూహి శీఘ్రం పరం యత్తే కరిష్యామి మతం విధే
ఆదిత్యుడు ఇలా అన్నాడు: 'బ్రహ్మదేవా! మహాపండితుడా! విశ్వేశ్వరుడా! జగత్తుకు మూలమైనవాడా! మీరు ఏది కోరుకుంటారో త్వరగా చెప్పండి. నేను మీ అభిప్రాయాన్ని నెరవేర్చుతాను.'
బ్రహ్మోవాచ-। మయూఖస్త్వతిచండశ్చ లోకానామతిదుఃసహః। యథైవ మృదుతామేతి తథా కురు సురేశ్వర
బ్రహ్మదేవుడు ఇలా అన్నాడు: 'నీ కిరణాలు చాలా ఘోరంగా, లోకాలకు భరించలేనివిగా ఉన్నాయి. దేవతల అధిపతీ! అవి మృదువుగా మారేలా చేయుము.'
ఆదిత్య ఉవాచ-। కిరణాః కోటికోటిర్మే లోకనాశకరాః పరాః। న చాభీష్టకరా లోకే ప్రయోగాచ్ఛిన్ధి తాన్ప్రభో
ఆదిత్యుడు ఇలా అన్నాడు: 'నా కిరణాలు కోట్ల కొద్దీ ఉన్నాయి, అవి లోకాలను నాశనం చేసే శక్తివంతమైనవి. ఇవి ఇక్కడ మేలు చేయడం లేదు. ప్రభూ! మీరు మీ శక్తితో వాటిని తొలగించండి.'
తతో విరించినా తూర్ణం రవివాక్యవశాద్ధ్రువం। ఆహూయ విశ్వకర్మాణం కృత్వా వజ్రమయీం భ్రమి
ఆ తరువాత, బ్రహ్మదేవుని ఆజ్ఞతో, ఆదిత్యుని మాటను అనుసరించి, విశ్వకర్మను వెంటనే పిలిపించి, వజ్రమయం చక్రాన్ని తయారు చేయించారు.
చిచ్ఛేద చ రవేర్భానూన్ప్రలయానలసన్నిభాన్। తైరేవ రచితం తత్ర విష్ణోశ్చక్రం సుదర్శనమ్
విశ్వకర్ముడు ఆ ప్రళయాగ్ని వంటి ఆదిత్యుని కిరణాలను కోసి, అదే కిరణాలతో అక్కడ విష్ణువుకు సుదర్శన చక్రాన్ని తయారు చేశాడు.
అమోఘం యమదండం చ శూలం పశుపతేస్తథా। కాలస్య చ పరః ఖడ్గశ్శక్తిర్గురుప్రమోదినీ
యమధర్మరాజు దండం, పశుపతికి త్రిశూలం, కాలునికి గొప్ప ఖడ్గం, గురువును ఆనందపరిచే శక్తి — ఇవన్నీ కూడా తయారయ్యాయి.
చండికాయాః పరం శస్త్రం విచిత్రం శూలకం తథా। చక్రే బ్రహ్మాజ్ఞయా శీఘ్రం తేనైవ విశ్వకర్మణా
చండికాదేవికి అత్యుత్తమ ఆయుధం, అద్భుతమైన చిన్న త్రిశూలం — ఇవన్నీ కూడా బ్రహ్మదేవుని ఆజ్ఞతో విశ్వకర్ముడు త్వరగా తయారు చేశాడు.
సహస్రకిరణం శిష్టమన్యచ్చైవ ప్రశాతితమ్। అజనోపాయభావేన పునశ్చ కశ్యపాన్మునే
వెయ్యి కిరణాలు మిగిలిపోయాయి, మిగతావన్నీ తగ్గించబడ్డాయి. జన్మించని విధానంతో, మునీశ్వరా! ఆదిత్యుడు మళ్లీ కశ్యపునుంచి జన్మించాడు.
అదితేర్గర్భసంజాత ఆదిత్య ఇతి వై స్మృతః। అయం చరతి విశ్వాంతే మేరుశృంగం భ్రమత్యపి
అదితి గర్భంలో జన్మించినవాడు కాబట్టి, ఆయనను ఆదిత్యుడు అని పిలుస్తారు. జగత్తు అంతమయ్యాక, ఆయన మేరు శిఖరాన్ని చుట్టుకుంటూ సంచరిస్తూ ఉంటాడు.
సదోర్ధ్వం దినరాత్రం చ ధరణ్యా లక్షయోజనే। గ్రహాశ్చంద్రాదయస్తత్ర చరంతి విధినోదితాః
భూమి పైభాగంలో, రాత్రి పగలు, లక్ష యోజనల దూరంలో, చంద్రుడు మొదలైన గ్రహాలు విధి ప్రకారం అక్కడ సంచరిస్తుంటాయి.
సూరః సంచరతే మాసాన్ద్వాదశద్వాదశాత్మకః। సంక్రమాదస్య సంక్రాంతిః సర్వైరేవ ప్రతీయతే
సూర్యుడు పన్నెండు నెలలు తాను తాను వేర్వేరు రూపాలతో సంచరిస్తాడు. ఆయన సంచరణ మార్పును అందరూ గుర్తిస్తారు.
తాసు యద్వా ఫలం బ్రూమో లోకానాం నిఖిలం మునే। ధనుర్మిథునమీనేషు కన్యాయాం షడశీతయః
ఆ రాశుల్లో అన్ని ప్రజలకు కలిగే ఫలితాన్ని చెబుతాను, మునీశ్వరా! ధనుస్సు, మిథునం, మీనం, కన్యా రాశుల్లో ఎనభై ఆరు ఫలితం లభిస్తుంది.
వృషవృశ్చికకుంభేషు సింహే విష్ణుపదీ స్మృతా। తర్పణం చాక్షయం విద్ధి దానం దేవార్చనం తథా
వృషభం, వృశ్చికం, కుంభం, సింహ రాశుల్లో 'విష్ణుపదీ' అని అంటారు. ఆ సమయంలో తర్పణం, దానం, దేవతార్చన చేయడం నిత్యమైన ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
షడశీతిసహస్రాణి షడశీతౌ ఫలం భవేత్। విష్ణుపద్యాం తు లక్షం తు అయనే కోటికోటకం
ఎనభై ఆరు వేల మందికి ఎనభై ఆరు ఫలితం లభిస్తుంది. కానీ విష్ణుపదీలో లక్ష ఫలం, అయన సమయంలో కోట్లు కోట్లు ఫలితం లభిస్తుంది.
విష్ణుపద్యాం తు యద్దానమక్షయం పరికీర్తితం। దాతుర్వదామి సాన్నిధ్యం సదా జన్మనిజన్మని
విష్ణుపదీలో ఇచ్చే దానం నిత్యమైనదిగా చెప్పబడింది. దాతకు ప్రతి జన్మలో కూడా నా సమీపం లభిస్తుందని నేను ప్రకటిస్తున్నాను.
శీతే తూలపటీదానాన్న దుఃఖం జాయతే తనౌ। తులాదానే తల్పదానే ద్వయోరేవాక్షయం ఫలం
చలికాలంలో పత్తి లేదా వస్త్రాన్ని దానం చేస్తే శరీరానికి బాధ కలగదు. తులా లేదా మంచం దానం చేస్తే రెండింటికీ నిత్యఫలం లభిస్తుంది.
సర్వోపకరణాం శయ్యాం యో దదాతి విమత్సరః। వర్ణముఖ్యాయ విప్రాయ స రాజపదవీం లభేత్
ఎవరైనా అసూయ లేకుండా, అన్ని ఉపకరణాలతో కూడిన మంచాన్ని, గొప్ప బ్రాహ్మణునికి దానం చేస్తే, అతడు రాజపదవిని పొందుతాడు.
తథైవాగ్నిం జలం దత్వా నదీతీరే పథిప్రగే। దత్వా చ తైలతాంబూలమూర్వ్యా అధిపతిర్భవేత్౫౦ 1.77.50 సత్యభావాద్ద్విజం నత్వా ధనీ చాక్షయతాం వ్రజేత్। మాఘే మాస్యసితే పక్షే పంచదశ్యామహర్ముఖే
అలాగే, నది ఒడ్డున ఉదయం అగ్ని, నీరు సమర్పించి, నూనె, పానసపాకు, ఒక మూలికను దానం చేసినవాడు అధిపతిగా అవుతాడు. నిజాయితీ గల బ్రాహ్మణుడిని నమస్కరించి, మాఘమాసంలో శుక్లపక్ష పౌర్ణమి రోజున దానం చేసినవాడు, ఎప్పటికీ తగ్గని ధనాన్ని పొందుతాడు.
పితౄంస్తిలజలైరేవ తర్పయిత్వాక్షయో దివి। సులక్షణాం చ గాం దత్వా హేమశృంగాం మణిప్రభామ్
తిలలు, నీటితో పితృదేవతలను తృప్తిపరిచినవాడు స్వర్గంలో ఎప్పటికీ తగ్గని ఫలితాన్ని పొందుతాడు. మంచి లక్షణాలు కలిగి, బంగారు కొమ్ములు, మణుల కాంతి ఉన్న ఆవును దానం చేసినవాడు కూడా అద్భుతమైన ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
రౌప్యఖురప్రదేశాం చ తథా కాంస్యసుదోహనామ్। ఏతాం దత్వా ద్విజాగ్ర్యాయ సార్వభౌమో భవేన్నృపః
వెండి కాళ్లు, మేత కోసం స్థలం, కాంస్యపు పాలపాత్ర కలిగిన ఆవును అగ్రగణ్య బ్రాహ్మణుడికి దానం చేస్తే, రాజు సమస్త భూమిపై పరిపాలకుడవుతాడు.
దత్వాన్నాభరణం రాజా మండలేశో ధనీశ్వరః। తిలధేనుం తు యో దద్యాత్సర్వోపస్కరణాన్వితామ్
అన్నం, ఆభరణాలు దానం చేసిన రాజు తన రాజ్యంలో ధనవంతుడవుతాడు. అన్ని ఉపకరణాలతో కూడిన తిలధేనువును ఎవడు దానం చేస్తే,
సప్తజన్మార్జితాత్పాపాన్ముక్తో నాకేఽక్షయో భవేత్। భోజ్యాన్నం బ్రాహ్మణే దత్వా అక్షయం స్వర్గమశ్నుతే
ఏడు జన్మల్లో కూడిన పాపాల నుండి విముక్తి పొంది, స్వర్గంలో ఎప్పటికీ తగ్గని స్థితిని పొందుతాడు. బ్రాహ్మణునికి భోజ్యాన్నాన్ని దానం చేసినవాడు ఎప్పటికీ తగ్గని స్వర్గాన్ని అనుభవిస్తాడు.
ధాన్యం వస్త్రం తథా భృత్యం గృహపీఠాదికం చ యత్। యో దదాతి ద్విజాగ్ర్యాయ తం చ లక్ష్మీర్న ముంచతి
ధాన్యం, వస్త్రాలు, సేవకులు, ఇంటి సామాగ్రి — ఇవన్నీ అగ్రగణ్య బ్రాహ్మణునికి దానం చేసినవాడిని లక్ష్మీదేవి ఎప్పుడూ వదలదు.