మహాపాతకసంకీర్ణముపపాతకసంవృతమ్। పశ్యంతి యే నరాస్సూరం తే పూతా గురుకిల్బిషాత్
ఎవరైనా సూర్యుని దర్శిస్తే, ఎంతటి మహాపాతకాలు, చిన్నపాపాలు ఉన్నా, వారు పెద్దపెద్ద పాపాలనుండి కూడా పవిత్రులు అవుతారు.
అస్యోపాసనమాత్రేణ సర్వరోగాత్ప్రముచ్యతే। నాంధత్వం న చ దారిద్ర్యం దుఃఖం న చ శోచ్యతామ్
ఆయనను కేవలం పూజించినా, అన్ని రకాల వ్యాధులనుండి విముక్తి కలుగుతుంది; అంధత్వం ఉండదు, దారిద్ర్యం ఉండదు, బాధ ఉండదు, శోకానికి కారణం ఉండదు.
లభతే చ ఇహాముత్ర సముపాస్య విరోచనమ్। అదృష్టా నైవ లోకైశ్చ దేవా హరిహరాదయః
విరోచనుని ఇక్కడ పూజిస్తే, ఇహలోకంలోను పరలోకంలోను ఫలితాలు లభిస్తాయి; మనుషులకు కనబడని హరి, హరాదులాంటి దేవతలు కూడా కనబడరు.
ధ్యానరూపప్రగమ్యాస్తే దృష్టో దేవో హ్యయం స్మృతః। దేవా ఊచుః। అస్తు ప్రసాదనారాధ్యశ్చాస్తూపాసనపూజనమ్
ధ్యానం ద్వారా చేరవచ్చని, దర్శించవచ్చని ఈ దేవుడు ప్రసిద్ధి. దేవతలు ఇలా అన్నారు: 'ఆయన అనుగ్రహం కోసం పూజ, ఆరాధన జరగాలి.'
అస్యైవ దర్శనం బ్రహ్మన్ప్రలయానలసంమితమ్। సర్వే నరాదయస్సత్వా మృతావస్థాం గతా భువి
బ్రహ్మన్, ఆయనను దర్శించడం ప్రళయాగ్ని లాంటిది; భూమిపై మరణించిన ప్రాణులు కూడా,
అస్య తేజఃప్రభావేణ ప్రణష్టాస్సాగరాదయః। న సమర్థా వయం సోఢుం కథమన్యే పృథగ్జనాః
ఆయన తేజస్సు ప్రభావంతో సముద్రాలు మొదలైనవి నశించిపోతాయి; మేమే తట్టుకోలేకపోతే, మరి ఇతర జీవులు ఎలా తట్టుకుంటారు?
తస్మాత్తవప్రసాదాచ్చ పూజయామో యథా రవిమ్। యజంతి చ నరా భక్త్యా తదుపాయో విధీయతామ్
అందుకే, నీ కృపతో మేము సూర్యునిలా ఆయనను పూజిస్తున్నాం; భక్తితో మనుషులు పూజించడానికి మార్గం చెప్పుము.
దేవానాం వచనం శ్రుత్వా గతో బ్రహ్మఖగేశ్వరమ్। గత్వా స్తోతుం సమారేభే సర్వలోకహితాయ వై
దేవతల మాటలు విని, ఆయన ఆకాశాధిపతిని దర్శించడానికి వెళ్లాడు; వెళ్లి, అన్ని లోకాల శ్రేయస్సు కోసం స్తుతించసాగాడు.
దేవత్వం సర్వలోకస్య చక్షుర్భూతో నిరామయః। బ్రహ్మరూపధరః సాక్షాద్దుష్ప్రేక్ష్యః ప్రలయానలః
నీవే అన్ని లోకాల దైవత్వం, అందరికీ కళ్ళు, రోగరహితుడు; బ్రహ్మస్వరూపుడై, ప్రత్యక్షంగా కనిపించే ప్రళయాగ్ని వలె దుర్దర్శుడు.
సర్వదేవస్థితస్త్వం హి సదా వాయుసఖస్తనౌ। అన్నాదిపాచనం త్వత్తో జీవనం చ భవేద్ధ్రువమ్
నీవే అన్ని దేవతల్లో నివసించే వాడు, ఎప్పుడూ వాయువు మిత్రుడై శరీరంలో ఉన్నవాడు; అన్నం మొదలైనవి పాకడానికి, జీవించడానికి కారణం నీవే.
ఉత్పత్తిప్రలయౌ దేవ త్వమేకో భువనేశ్వరః। త్వదృతే సర్వలోకానాం దినైకం నాస్తి జీవనమ్
దేవా, నీవే జగత్తుకు ఉత్పత్తి, లయకారుడు; నీవు లేకపోతే, అన్ని లోకాలకూ ఒక్క రోజు కూడా జీవితం ఉండదు.
ప్రభుస్త్వం సర్వలోకానాం త్రాతా గోప్తా పితా ప్రసూః। చరాచరాణాం సర్వేషాం త్వత్ప్రసాదాద్ధృతం జగత్
నీవే అన్ని లోకాల ప్రభువు, రక్షకుడు, తండ్రి, సృష్టికర్త; నీ అనుగ్రహంతో చరాచర జగత్తు నిలబడుతోంది.
దేవేషు త్వత్సమో నాస్తి భగవంస్త్వఖిలేషు చ। సర్వత్ర తేఽస్తి సద్భావస్త్వయైవ ధారితం జగత్
భగవంతుడా, దేవతల్లోను, ఎక్కడైనా నీకు సమానం లేరు; నీ సత్యస్వరూపం ఎక్కడైనా ఉంది, నీ వల్లే జగత్తు నిలబడుతోంది.
రూపగంధాదికారీ త్వం రసానాం స్వాదుతా త్వయా। ఏవం విశ్వేశ్వరః సూరో నిఖిలస్థితికారకః
రూపం, వాసన మొదలైన వాటికి నీవే అధిపతి; రుచులకు మాధుర్యం నీ వల్లే; ఇలాగే, విశ్వేశ్వరుడైన సూర్యుడు సర్వస్థితికి కారణుడు.
తీర్థానాం పుణ్యక్షేత్రాణాం మఖానాం జగతః ప్రభో। త్వమేకః ప్రయతో హేతుస్సర్వసాక్షీ గుణాకరః
తీర్థాలు, పవిత్రక్షేత్రాలు, యజ్ఞాలకు, జగత్ప్రభూ, నీవే ప్రధాన కారణం, సర్వసాక్షి, గుణాల నిలయం.
సర్వజ్ఞః సర్వకర్తా చ హర్తా పాతా సదోత్సుకః। ధ్వాంతపంకామయఘ్నశ్చ దారిద్ర్యదుఃఖనాశనః
నీవే సర్వజ్ఞుడు, సర్వకర్త, సంహారకుడు, రక్షకుడు, ఎప్పుడూ ఉత్సాహంగా ఉన్నవాడు; అంధకారపు మలినాన్ని, దారిద్ర్యం, బాధలను తొలగించేవాడు.
ప్రేత్యేహ చ పరో బంధుః సర్వజ్ఞః సర్వలోచనః। త్వదృతే సర్వలోకానాముపకారీ న విద్యతే
ఈ లోకంలోనూ, మరణానంతరం కూడా, సర్వజ్ఞుడు, అన్నీ చూసేవాడు అయిన నీవే అందరికీ మిత్రుడవు. నీతో పోల్చితే, అన్నీ ప్రజలకు మేలు చేసేవాడు మరెవరూ లేరు.
ఆదిత్య ఉవాచ-। పితామహ మహాప్రాజ్ఞ విశ్వేంద్ర విశ్వభావక। బ్రూహి శీఘ్రం పరం యత్తే కరిష్యామి మతం విధే
ఆదిత్యుడు ఇలా అన్నాడు: 'బ్రహ్మదేవా! మహాపండితుడా! విశ్వేశ్వరుడా! జగత్తుకు మూలమైనవాడా! మీరు ఏది కోరుకుంటారో త్వరగా చెప్పండి. నేను మీ అభిప్రాయాన్ని నెరవేర్చుతాను.'
బ్రహ్మోవాచ-। మయూఖస్త్వతిచండశ్చ లోకానామతిదుఃసహః। యథైవ మృదుతామేతి తథా కురు సురేశ్వర
బ్రహ్మదేవుడు ఇలా అన్నాడు: 'నీ కిరణాలు చాలా ఘోరంగా, లోకాలకు భరించలేనివిగా ఉన్నాయి. దేవతల అధిపతీ! అవి మృదువుగా మారేలా చేయుము.'
ఆదిత్య ఉవాచ-। కిరణాః కోటికోటిర్మే లోకనాశకరాః పరాః। న చాభీష్టకరా లోకే ప్రయోగాచ్ఛిన్ధి తాన్ప్రభో
ఆదిత్యుడు ఇలా అన్నాడు: 'నా కిరణాలు కోట్ల కొద్దీ ఉన్నాయి, అవి లోకాలను నాశనం చేసే శక్తివంతమైనవి. ఇవి ఇక్కడ మేలు చేయడం లేదు. ప్రభూ! మీరు మీ శక్తితో వాటిని తొలగించండి.'
తతో విరించినా తూర్ణం రవివాక్యవశాద్ధ్రువం। ఆహూయ విశ్వకర్మాణం కృత్వా వజ్రమయీం భ్రమి
ఆ తరువాత, బ్రహ్మదేవుని ఆజ్ఞతో, ఆదిత్యుని మాటను అనుసరించి, విశ్వకర్మను వెంటనే పిలిపించి, వజ్రమయం చక్రాన్ని తయారు చేయించారు.
చిచ్ఛేద చ రవేర్భానూన్ప్రలయానలసన్నిభాన్। తైరేవ రచితం తత్ర విష్ణోశ్చక్రం సుదర్శనమ్
విశ్వకర్ముడు ఆ ప్రళయాగ్ని వంటి ఆదిత్యుని కిరణాలను కోసి, అదే కిరణాలతో అక్కడ విష్ణువుకు సుదర్శన చక్రాన్ని తయారు చేశాడు.
అమోఘం యమదండం చ శూలం పశుపతేస్తథా। కాలస్య చ పరః ఖడ్గశ్శక్తిర్గురుప్రమోదినీ
యమధర్మరాజు దండం, పశుపతికి త్రిశూలం, కాలునికి గొప్ప ఖడ్గం, గురువును ఆనందపరిచే శక్తి — ఇవన్నీ కూడా తయారయ్యాయి.
చండికాయాః పరం శస్త్రం విచిత్రం శూలకం తథా। చక్రే బ్రహ్మాజ్ఞయా శీఘ్రం తేనైవ విశ్వకర్మణా
చండికాదేవికి అత్యుత్తమ ఆయుధం, అద్భుతమైన చిన్న త్రిశూలం — ఇవన్నీ కూడా బ్రహ్మదేవుని ఆజ్ఞతో విశ్వకర్ముడు త్వరగా తయారు చేశాడు.
సహస్రకిరణం శిష్టమన్యచ్చైవ ప్రశాతితమ్। అజనోపాయభావేన పునశ్చ కశ్యపాన్మునే
వెయ్యి కిరణాలు మిగిలిపోయాయి, మిగతావన్నీ తగ్గించబడ్డాయి. జన్మించని విధానంతో, మునీశ్వరా! ఆదిత్యుడు మళ్లీ కశ్యపునుంచి జన్మించాడు.
అదితేర్గర్భసంజాత ఆదిత్య ఇతి వై స్మృతః। అయం చరతి విశ్వాంతే మేరుశృంగం భ్రమత్యపి
అదితి గర్భంలో జన్మించినవాడు కాబట్టి, ఆయనను ఆదిత్యుడు అని పిలుస్తారు. జగత్తు అంతమయ్యాక, ఆయన మేరు శిఖరాన్ని చుట్టుకుంటూ సంచరిస్తూ ఉంటాడు.
సదోర్ధ్వం దినరాత్రం చ ధరణ్యా లక్షయోజనే। గ్రహాశ్చంద్రాదయస్తత్ర చరంతి విధినోదితాః
భూమి పైభాగంలో, రాత్రి పగలు, లక్ష యోజనల దూరంలో, చంద్రుడు మొదలైన గ్రహాలు విధి ప్రకారం అక్కడ సంచరిస్తుంటాయి.
సూరః సంచరతే మాసాన్ద్వాదశద్వాదశాత్మకః। సంక్రమాదస్య సంక్రాంతిః సర్వైరేవ ప్రతీయతే
సూర్యుడు పన్నెండు నెలలు తాను తాను వేర్వేరు రూపాలతో సంచరిస్తాడు. ఆయన సంచరణ మార్పును అందరూ గుర్తిస్తారు.
తాసు యద్వా ఫలం బ్రూమో లోకానాం నిఖిలం మునే। ధనుర్మిథునమీనేషు కన్యాయాం షడశీతయః
ఆ రాశుల్లో అన్ని ప్రజలకు కలిగే ఫలితాన్ని చెబుతాను, మునీశ్వరా! ధనుస్సు, మిథునం, మీనం, కన్యా రాశుల్లో ఎనభై ఆరు ఫలితం లభిస్తుంది.
వృషవృశ్చికకుంభేషు సింహే విష్ణుపదీ స్మృతా। తర్పణం చాక్షయం విద్ధి దానం దేవార్చనం తథా
వృషభం, వృశ్చికం, కుంభం, సింహ రాశుల్లో 'విష్ణుపదీ' అని అంటారు. ఆ సమయంలో తర్పణం, దానం, దేవతార్చన చేయడం నిత్యమైన ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.