దాతారం యే రోధయంతి పాతకే ప్రేరయంతి చ। దీనానాథాన్పీడయంతి శాతయంతి ధరాం నరాః
దాతను అడ్డగించేవారు, పాపంలోకి ప్రేరేపించేవారు, దుర్బలులను, అనాధులను బాధించేవారు, భూమిని నాశనం చేసేవారు — ఇలాంటి మనుషులు పాపానికి పాల్పడతారు.
ఏతే చాన్యే చ బహవః పాపకర్మకృతో నరాః। పురుషాన్పాతయిత్వా తు శాతయంతి ధరాం నరాః
ఇలాంటి వారు మాత్రమే కాదు, ఇంకా అనేకమంది దుష్టులు, ఇతరులను పతనానికి గురిచేసి, భూమిని నాశనం చేస్తారు.
య ఇదం శృణుయాద్రమ్యం గుహ్యాద్గుహ్యం పరం హితమ్। న తస్య దుర్గతిర్దుఃఖం దౌర్భాగ్యం దీనతా భువి
ఈ మధురమైన, అతి రహస్యమైన, శ్రేయస్కరమైన ఉపదేశాన్ని ఎవరు వినినా, వారికి భూమిపై దుర్గతి, దుఃఖం, దురదృష్టం, దారిద్ర్యం ఉండవు.
న దైత్యాదౌ భవేజ్జన్మ స్వర్లోకే శాశ్వతం సుఖమ్। నాకాలే మరణం తస్య న చ పాపైః ప్రలిప్యతే
వారు దైత్యులలో లేదా ఇతర లోకాల్లో జన్మించరు; స్వర్గంలో శాశ్వతమైన సుఖం పొందరు; అకాలమరణం కలుగదు; పాపాలు అంటవు.
ఇహ సర్వజనాధ్యక్షస్త్రిదివే త్రిదివేశ్వరః। కల్పంకల్పం దివం భుక్త్వా మోక్షమార్గం వ్రజత్యసౌ
ఇక్కడ సమస్త జనులపై అధికారం కలిగి ఉంటారు; స్వర్గంలో దేవతలకు అధిపతిగా ఉంటారు; అనేక యుగాలు స్వర్గసుఖాన్ని అనుభవించి, చివరికి మోక్షమార్గాన్ని చేరుకుంటారు.
వైశంపాయన ఉవాచ- ప్రభవత్యయమాకాశే నిత్యం ద్విజవర ప్రభో। కోఽయం కో వా ప్రభావోస్య కుత్ర జాతో ఘృణీశ్వరః
వైశంపాయనుడు ఇలా అన్నాడు — ప్రభూ! ఈ ఆకాశంలో ఎప్పుడూ ప్రకాశించేది ఏమిటి? ఇది ఎవరి తేజస్సు? ఈ దయగల ప్రభువు ఎక్కడ జన్మించాడు?
కిం కరోతి హి కార్యం వై యతో రశ్మిమయో భృశమ్। దేవైర్మునివరైస్సిద్ధైశ్చారణైర్దైత్యరాక్షసైః
ఇతడు ఏమి చేస్తాడు? ఇతని పని ఏమిటి? ఎందుకంటే ఇతడు అత్యంత కాంతివంతుడుగా కనిపిస్తున్నాడు. దేవతలు, మహర్షులు, సిద్ధులు, చరణులు, దైత్యులు, రాక్షసులు —
నిఖిలైర్మానుషైః పూజ్యః సదైవ బ్రాహ్మణాదిభిః। వ్యాస ఉవాచ-। పరమం బ్రహ్మణస్తేజో బ్రహ్మదేహాద్వినిస్సృతమ్
అందరు మనుష్యులు, ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణులు మొదలైనవారు ఎప్పుడూ ఇతడిని పూజిస్తారు. వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు — ఇది పరబ్రహ్మ తేజస్సు, బ్రహ్మదేవుని శరీరంనుండి వెలువడింది.
సాక్షాద్బ్రహ్మమయం విద్ధి ధర్మకామార్థమోక్షదమ్। మయూఖైర్నిర్మలైః కూటమతిచండం సుదుఃసహమ్
ఇది నేరుగా బ్రహ్మస్వరూపమే అని తెలుసుకో. ఇది ధర్మాన్ని, కామాన్ని, అర్థాన్ని, మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. దీని కాంతిరశ్ములు నిర్మలంగా, భయంకరంగా, భరించలేనంత తీవ్రముగా ఉంటాయి.
దృష్ట్వా ప్రదుద్రువుర్లోకాః కరైశ్చండైః ప్రపీడితాః। తతశ్చ సాగరాః సర్వే వరనద్యో నదాదయః
దానిని చూసి ప్రజలు భయపడి పారిపోయారు; దాని ఉగ్రమైన కిరణాల వల్ల బాధపడ్డారు. అప్పుడు సముద్రాలు, గొప్ప నదులు, ఇతర ప్రవాహాలు అన్నీ —
శుష్యంతి జంతవస్తత్ర మ్రియంతే చాతురా జనాః। అథ శక్రాదయో దేవా బ్రహ్మాణం సముపాగతాః
అక్కడ జీవులు ఎండిపోయాయి, తెలివైనవారు మరణించారు. అప్పుడు ఇంద్రుడు మరియు ఇతర దేవతలు బ్రహ్మను ఆశ్రయించారు.
ఇమమర్థం తదా ప్రోచుర్దేవాంశ్చ విధిరబ్రవీత్। ఆదిర్బ్రహ్మతనోర్దేవాః సత్త్వగో జనకః ప్రభుః
అప్పుడు దేవతలు ఈ విషయాన్ని చెప్పారు. సృష్టికర్త ఇలా అన్నాడు — దేవతలు బ్రహ్మదేహానికి మూలం, ఆయనే సమస్త ప్రాణులకు జనకుడు, ప్రభువు.
అయం రజోమయః సాక్షాత్సుధాంశుస్తనుమధ్యగః। ఏతాభ్యాం పాలితా లోకాస్త్రైలోక్యే సచరాచరాః
ఇతడు రాజోగుణంతో కూడినవాడు, నేరుగా అమృతకిరణులతో ప్రకాశించే వాడు, ఇతని శరీరం మధ్యలో ఉంది. వీరిద్దరి ద్వారా మూడు లోకాలలోని చరాచరములు రక్షించబడుతున్నాయి.
దివ్యోపపాదకా దేవా యే వాత్రైవ జరాయుజాః। అండజాః స్వేదజాశ్చైవ యే వాత్రైవోద్భిజ్జాదయః
దివ్యమార్గంలో పుట్టిన దేవతలు, ఇక్కడ గర్భంలో, అండంలో, చెమటలో, మొలకల్లో పుట్టినవారు —
సూర్యస్యాస్య ప్రభావం తు వక్తుమేవ న శక్నుమః। అనేన రక్షితా లోకా జనితాః పాలితా ధ్రువమ్
ఈ సూర్యుని మహిమను వివరించడానికే మేము సద్దులు కాదు. ఇతని వల్ల లోకాలు రక్షించబడుతున్నాయి, సృష్టించబడుతున్నాయి, నిలిచిపోతున్నాయి.
అస్యైవ సదృశో నాస్తి సర్వేషాం పరిరక్షణాత్। యం చ దృష్ట్వాప్యుషఃకాలే పాపరాశిః ప్రలీయతే
అందరినీ రక్షించడంలో ఇతనికి సమానం ఎవ్వరూ లేరు. ఉదయాన్నే ఇతడిని దర్శించినా పాపాలు నశిస్తాయి.
తమారాధ్య జనా మోక్షం సాధయంతి ద్విజాతయః। సంధ్యోపాసనకాలే తు విప్రా బ్రహ్మవిదః కిల
ఇతడిని ఆరాధించేవారు మోక్షాన్ని పొందుతారు. సంధ్యావందన సమయంలో బ్రాహ్మణులు, బ్రహ్మజ్ఞులు ఇతడిని పూజిస్తారు.
ఉద్బాహవో భవంత్యేవ తే చ దేవప్రపూజితాః। అస్యైవ మండలస్థాం చ దేవీం సంధ్యాస్వరూపిణీం
వారు చేతులు పైకి ఎత్తి దేవతలు పూజించే వారవుతారు. ఇతని మండలంలో సంధ్యారూపిణి దేవీ స్థితి చెందుతారు.
సముపాస్య ద్విజాస్సర్వే లభంతే స్వర్గమోక్షకౌ। ధరాయాం పతితోచ్ఛిష్టాః పూతాస్తే చాస్య రశ్మిభిః
ద్విజులు అందరూ భక్తితో పూజిస్తే, వారికి స్వర్గమూ, మోక్షమూ లభిస్తాయి. భూమిపై పతితులైనా, అపవిత్రులైనా, ఆయన కిరణాలతో పవిత్రులు అవుతారు.
సంధ్యోపాసనమాత్రేణ కల్మషాత్పూతతాం వ్రజేత్। దృష్ట్వా చాండాలకం గోఘ్నం పతితం కుష్ఠసంగతమ్
సంధ్యా పూజను కేవలం చేయడమే వల్ల, పాపాలు తొలగిపోతాయి. చండాలుడిని, పశుహంతకుడిని, పతితుడిని, కుష్ఠురోగిని చూసినా పవిత్రత లభిస్తుంది.
మహాపాతకసంకీర్ణముపపాతకసంవృతమ్। పశ్యంతి యే నరాస్సూరం తే పూతా గురుకిల్బిషాత్
ఎవరైనా సూర్యుని దర్శిస్తే, ఎంతటి మహాపాతకాలు, చిన్నపాపాలు ఉన్నా, వారు పెద్దపెద్ద పాపాలనుండి కూడా పవిత్రులు అవుతారు.
అస్యోపాసనమాత్రేణ సర్వరోగాత్ప్రముచ్యతే। నాంధత్వం న చ దారిద్ర్యం దుఃఖం న చ శోచ్యతామ్
ఆయనను కేవలం పూజించినా, అన్ని రకాల వ్యాధులనుండి విముక్తి కలుగుతుంది; అంధత్వం ఉండదు, దారిద్ర్యం ఉండదు, బాధ ఉండదు, శోకానికి కారణం ఉండదు.
లభతే చ ఇహాముత్ర సముపాస్య విరోచనమ్। అదృష్టా నైవ లోకైశ్చ దేవా హరిహరాదయః
విరోచనుని ఇక్కడ పూజిస్తే, ఇహలోకంలోను పరలోకంలోను ఫలితాలు లభిస్తాయి; మనుషులకు కనబడని హరి, హరాదులాంటి దేవతలు కూడా కనబడరు.
ధ్యానరూపప్రగమ్యాస్తే దృష్టో దేవో హ్యయం స్మృతః। దేవా ఊచుః। అస్తు ప్రసాదనారాధ్యశ్చాస్తూపాసనపూజనమ్
ధ్యానం ద్వారా చేరవచ్చని, దర్శించవచ్చని ఈ దేవుడు ప్రసిద్ధి. దేవతలు ఇలా అన్నారు: 'ఆయన అనుగ్రహం కోసం పూజ, ఆరాధన జరగాలి.'
అస్యైవ దర్శనం బ్రహ్మన్ప్రలయానలసంమితమ్। సర్వే నరాదయస్సత్వా మృతావస్థాం గతా భువి
బ్రహ్మన్, ఆయనను దర్శించడం ప్రళయాగ్ని లాంటిది; భూమిపై మరణించిన ప్రాణులు కూడా,
అస్య తేజఃప్రభావేణ ప్రణష్టాస్సాగరాదయః। న సమర్థా వయం సోఢుం కథమన్యే పృథగ్జనాః
ఆయన తేజస్సు ప్రభావంతో సముద్రాలు మొదలైనవి నశించిపోతాయి; మేమే తట్టుకోలేకపోతే, మరి ఇతర జీవులు ఎలా తట్టుకుంటారు?
తస్మాత్తవప్రసాదాచ్చ పూజయామో యథా రవిమ్। యజంతి చ నరా భక్త్యా తదుపాయో విధీయతామ్
అందుకే, నీ కృపతో మేము సూర్యునిలా ఆయనను పూజిస్తున్నాం; భక్తితో మనుషులు పూజించడానికి మార్గం చెప్పుము.
దేవానాం వచనం శ్రుత్వా గతో బ్రహ్మఖగేశ్వరమ్। గత్వా స్తోతుం సమారేభే సర్వలోకహితాయ వై
దేవతల మాటలు విని, ఆయన ఆకాశాధిపతిని దర్శించడానికి వెళ్లాడు; వెళ్లి, అన్ని లోకాల శ్రేయస్సు కోసం స్తుతించసాగాడు.
దేవత్వం సర్వలోకస్య చక్షుర్భూతో నిరామయః। బ్రహ్మరూపధరః సాక్షాద్దుష్ప్రేక్ష్యః ప్రలయానలః
నీవే అన్ని లోకాల దైవత్వం, అందరికీ కళ్ళు, రోగరహితుడు; బ్రహ్మస్వరూపుడై, ప్రత్యక్షంగా కనిపించే ప్రళయాగ్ని వలె దుర్దర్శుడు.
సర్వదేవస్థితస్త్వం హి సదా వాయుసఖస్తనౌ। అన్నాదిపాచనం త్వత్తో జీవనం చ భవేద్ధ్రువమ్
నీవే అన్ని దేవతల్లో నివసించే వాడు, ఎప్పుడూ వాయువు మిత్రుడై శరీరంలో ఉన్నవాడు; అన్నం మొదలైనవి పాకడానికి, జీవించడానికి కారణం నీవే.