కృతే జాతాః సురా భూమౌ న దైత్యాశ్చాన్యజాతయః। త్రేతాయామేకపాదం చ ద్విపదం ద్వాపరే యుగే
కృతయుగంలో భూమిపై దేవతలు మాత్రమే జన్మించారు, దైత్యులు లేదా ఇతర జాతులు లేరు; త్రేతాయుగంలో ఒక పాదం, ద్వాపరయుగంలో రెండు పాదాలు కలిగినవారు.
సంధ్యాయాం చ కలేరేవ సర్వపాదం చ సంకులమ్। దేవాదీనాం భవేజ్జాతం భారతం యత్ప్రవర్తితమ్
సంధికాలంలో, కలియుగంలో అన్ని పాదాలు కలిగి, కలవరంగా మారుతుంది; దేవతలు మొదలైనవారి జన్మ భరతా, నిర్ణయించిన విధంగా జరుగుతుంది.
యే తే దుర్యోధనస్యైవ యోధాః సైన్యాదయస్తథా। తే చ దైత్యాదయః సర్వే యే చ కర్ణాదయో భువి
దుర్యోధనుని యోధులు, ఆ సైన్యాలు, అలాగే దైత్యులు, కర్ణుడు లాంటి వారు భూమిపై ఉన్నవారు— వీళ్లంతా...
గాంగేయో వసుముఖ్యశ్చ ద్రోణో దేవమునిః ప్రభుః। అశ్వత్థామా హరః సాక్షాద్ధరిర్నందకులోద్భవః
గంగేయుడు, వసుముఖుడు, ద్రోణుడు అనే దేవముని ప్రభువు, అశ్వత్థాముడు స్వయంగా శివుడు, నందకులంలో జన్మించిన హరిదేవుడు— వీరందరూ...
పంచేంద్రాః పాండవా జాతా విదురో ధర్మ ఏవ చ। గాంధారీ ద్రౌపదీ కుంతీ చైతా దేవ్యో ధరాతలే
ఐదు ఇంద్రులు పాండవులుగా జన్మించారు, విధురుడు ధర్మస్వరూపుడు, గాంధారీ, ద్రౌపది, కుంటి— వీరు భూమిపై దేవతలు.
దేవదైత్యాః కలేర్మధ్యే దైత్యాశ్శేషే చ మానవాః। ఉత్పత్స్యంతే సదా ప్రేతాః క్రవ్యాదాః పశుపక్షిణః
కలియుగంలో దేవతలు, దైత్యులు, చివర్లో మానవులు, ఎప్పుడూ పుట్టే ప్రేతాలు, మాంసభక్షకులు, జంతువులు, పక్షులు— వీరందరూ...
తేషాం చ కులటా దాసీ నిత్యకష్టా యవీయసీ। నిత్యం ద్వంద్వేషు సంప్రీత్యా తేషామాచారభాషిణీ
వారి మధ్యలో వ్యభిచారిణులు, దాసులు, ఎప్పుడూ బాధపడేవారు, చిన్నవయసువారు, ఎప్పుడూ కలహాల్లో ఉండేవారు, తమ ఆచారాలను ఆనందంగా చెప్పేవారు—
కిల్బిషేషు చ సర్వేషు కలహేఽన్యాయకర్మణి। రతా దైత్యాదయో యే తే సర్వే నిరయగామినః
పాపాల్లో, కలహాల్లో, అన్యాయమైన పనుల్లో ఆనందపడే దైత్యులు మొదలైనవారు— వీరందరూ నరకానికి పోతారు.
వైశంపాయన ఉవాచ-। దైత్యాదీనాం మృషాభావాత్సురత్వం న సురాలయమ్। కథం భోగ్యం కథం సౌఖ్యమారోగ్యం బలసంచయమ్
వైశంపాయనుడు ఇలా అన్నాడు— దైత్యుల వంటి వారి మోసపూరిత స్వభావం వల్ల, దేవతలుగా ఉన్నా వారు దేవలోకానికి చేరరు; వారికి సుఖం, ఆనందం, ఆరోగ్యం, బలం ఎలా కలుగుతాయి?
రాజ్యమాయుస్తథా కీర్తిరభీష్టం దయితం బలమ్। నీతివిద్యాదికం భావ్యం జన్మవృద్ధం సనాతనమ్
రాజ్యం, ఆయుష్షు, కీర్తి, కావలసిన వస్తువులు, ప్రీతి, బలం, నైతి విద్యలు, జననం, పెరుగుదల, శాశ్వతమైనవి— ఇవన్నీ...
దానాధ్యయనకర్మాణి యజ్ఞాది చ కథం ప్రభో। ఏతదాప్తాయ శిష్యాయ మహ్యం భో వక్తుమర్హసి
దానం, అధ్యయనం, కర్మలు, యజ్ఞాలు మొదలైనవి— ఇవి ఎలా సంపాదించాలి ప్రభూ? నేనొక శిష్యునిగా, మీరు నాకు చెప్పాలి.
వ్యాస ఉవాచ-। దైత్యానాం సాహసాదేవ తపో భవతి నిశ్చితమ్। వ్రతం యజ్ఞాదికం చైవ సంప్రీతిః స్వజనస్య చ
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు— దైత్యులకు ధైర్యంతోనే తపస్సు కలుగుతుంది; వ్రతాలు, యజ్ఞాలు, తమవారిపై ప్రేమ కూడా అలాగే.
యో దాంతో విగుణైర్ముక్తో నీతిశాస్రార్థతత్త్వగః। ఏతైశ్చ వివిధైః పూతః స భవేత్సురలక్షణః
ఎవడు తనను తాను నియంత్రించుకుంటాడో, దోషాల నుంచి విముక్తుడై, నైతిక శాస్త్ర తత్వాన్ని తెలుసుకున్నవాడో, ఈ మంచి లక్షణాలతో పవిత్రుడవుతాడో, వాడే దేవతల లక్షణాలు కలవాడు.
పురాణాగమకర్మాణి నాకేష్వత్ర చ వై ద్విజ। స్వయమాచరతే పుణ్యం స ధరోద్ధరణక్షమః
పురాణాలు, ఆగమాల్లో చెప్పిన పనులను స్వయంగా ఆచరించే వాడు, ఇక్కడా, స్వర్గంలోనూ, పుణ్యకార్యాలు చేసే వాడు భూమిని రక్షించగలడు.
విశేషాద్వైష్ణవం దృష్ట్వా ప్రీయతే పూజయేచ్చ యః। విముక్తస్సర్వపాపేభ్యస్స ధరోద్ధరణక్షమః
విశేషంగా, వైష్ణవుణ్ని చూసి ఆనందించి పూజించే వాడు, అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తుడై, భూమిని రక్షించగలడు.
షట్కర్మనిరతో విప్రస్సర్వయజ్ఞరతస్సదా। ధర్మాఖ్యానప్రియో నిత్యం స ధరోద్ధరణక్షమః
ఆరు కర్మల్లో నిమగ్నమైన బ్రాహ్మణుడు, ఎల్లప్పుడూ యజ్ఞాల్లో పాల్గొనేవాడు, ధర్మకథలు వినడాన్ని ఇష్టపడేవాడు, వాడే భూమిని రక్షించగలడు.
విశ్వాసఘాతినో యే చ కృతఘ్నా వ్రతలోపినః। ద్విజదేవేషు విద్విష్టాః శాతయంతి ధరాం నరాః
ఎవరు విశ్వాసాన్ని ద్రోహిస్తారో, కృతఘ్నులవారో, వ్రతాలు పాడుచేసేవారో, ద్విజులు దేవతలను ద్వేషించేవారో, వారు భూమిని నాశనం చేస్తారు.
యే చ మద్యరతాః పాపా ద్యూతకర్మరతాస్తథా। పాషండపతితాలాపాః శాతయంతి ధరాం నరాః
మద్యపానం, పాపకార్యాలు, జూదంలో ఆనందించే వారు, పాశండులు, పతితుల సాంగత్యాన్ని ఇష్టపడేవారు, వారు భూమిని నాశనం చేస్తారు.
సుకర్మరహితా యే చ నిత్యోద్వేగాశ్చ నిర్భయాః। స్మృతిశాస్త్రార్థకోద్విగ్నాశ్శాతయంతి ధరాం నరాః
మంచి పనులు లేని వారు, ఎప్పుడూ కలవరపడేవారు, ధైర్యం లేని వారు, శాస్త్రార్థాలతో మనసు కలవరపడేవారు, వారు భూమిని నాశనం చేస్తారు.
నిజవృత్తిం పరిత్యజ్య కుర్వంతి చాధమాం చ యే। గురునిందారతా ద్వేషాచ్ఛాతయంతి ధరాం నరాః
తమ కర్తవ్యాన్ని వదిలిపెట్టి, నీచమైన పనులు చేసే వారు, గురువును ద్వేషంతో నిందించడంలో ఆనందించే వారు, వారు భూమిని నాశనం చేస్తారు.
దాతారం యే రోధయంతి పాతకే ప్రేరయంతి చ। దీనానాథాన్పీడయంతి శాతయంతి ధరాం నరాః
దాతను అడ్డగించేవారు, పాపంలోకి ప్రేరేపించేవారు, దుర్బలులను, అనాధులను బాధించేవారు, భూమిని నాశనం చేసేవారు — ఇలాంటి మనుషులు పాపానికి పాల్పడతారు.
ఏతే చాన్యే చ బహవః పాపకర్మకృతో నరాః। పురుషాన్పాతయిత్వా తు శాతయంతి ధరాం నరాః
ఇలాంటి వారు మాత్రమే కాదు, ఇంకా అనేకమంది దుష్టులు, ఇతరులను పతనానికి గురిచేసి, భూమిని నాశనం చేస్తారు.
య ఇదం శృణుయాద్రమ్యం గుహ్యాద్గుహ్యం పరం హితమ్। న తస్య దుర్గతిర్దుఃఖం దౌర్భాగ్యం దీనతా భువి
ఈ మధురమైన, అతి రహస్యమైన, శ్రేయస్కరమైన ఉపదేశాన్ని ఎవరు వినినా, వారికి భూమిపై దుర్గతి, దుఃఖం, దురదృష్టం, దారిద్ర్యం ఉండవు.
న దైత్యాదౌ భవేజ్జన్మ స్వర్లోకే శాశ్వతం సుఖమ్। నాకాలే మరణం తస్య న చ పాపైః ప్రలిప్యతే
వారు దైత్యులలో లేదా ఇతర లోకాల్లో జన్మించరు; స్వర్గంలో శాశ్వతమైన సుఖం పొందరు; అకాలమరణం కలుగదు; పాపాలు అంటవు.
ఇహ సర్వజనాధ్యక్షస్త్రిదివే త్రిదివేశ్వరః। కల్పంకల్పం దివం భుక్త్వా మోక్షమార్గం వ్రజత్యసౌ
ఇక్కడ సమస్త జనులపై అధికారం కలిగి ఉంటారు; స్వర్గంలో దేవతలకు అధిపతిగా ఉంటారు; అనేక యుగాలు స్వర్గసుఖాన్ని అనుభవించి, చివరికి మోక్షమార్గాన్ని చేరుకుంటారు.
వైశంపాయన ఉవాచ- ప్రభవత్యయమాకాశే నిత్యం ద్విజవర ప్రభో। కోఽయం కో వా ప్రభావోస్య కుత్ర జాతో ఘృణీశ్వరః
వైశంపాయనుడు ఇలా అన్నాడు — ప్రభూ! ఈ ఆకాశంలో ఎప్పుడూ ప్రకాశించేది ఏమిటి? ఇది ఎవరి తేజస్సు? ఈ దయగల ప్రభువు ఎక్కడ జన్మించాడు?
కిం కరోతి హి కార్యం వై యతో రశ్మిమయో భృశమ్। దేవైర్మునివరైస్సిద్ధైశ్చారణైర్దైత్యరాక్షసైః
ఇతడు ఏమి చేస్తాడు? ఇతని పని ఏమిటి? ఎందుకంటే ఇతడు అత్యంత కాంతివంతుడుగా కనిపిస్తున్నాడు. దేవతలు, మహర్షులు, సిద్ధులు, చరణులు, దైత్యులు, రాక్షసులు —
నిఖిలైర్మానుషైః పూజ్యః సదైవ బ్రాహ్మణాదిభిః। వ్యాస ఉవాచ-। పరమం బ్రహ్మణస్తేజో బ్రహ్మదేహాద్వినిస్సృతమ్
అందరు మనుష్యులు, ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణులు మొదలైనవారు ఎప్పుడూ ఇతడిని పూజిస్తారు. వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు — ఇది పరబ్రహ్మ తేజస్సు, బ్రహ్మదేవుని శరీరంనుండి వెలువడింది.
సాక్షాద్బ్రహ్మమయం విద్ధి ధర్మకామార్థమోక్షదమ్। మయూఖైర్నిర్మలైః కూటమతిచండం సుదుఃసహమ్
ఇది నేరుగా బ్రహ్మస్వరూపమే అని తెలుసుకో. ఇది ధర్మాన్ని, కామాన్ని, అర్థాన్ని, మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. దీని కాంతిరశ్ములు నిర్మలంగా, భయంకరంగా, భరించలేనంత తీవ్రముగా ఉంటాయి.
దృష్ట్వా ప్రదుద్రువుర్లోకాః కరైశ్చండైః ప్రపీడితాః। తతశ్చ సాగరాః సర్వే వరనద్యో నదాదయః
దానిని చూసి ప్రజలు భయపడి పారిపోయారు; దాని ఉగ్రమైన కిరణాల వల్ల బాధపడ్డారు. అప్పుడు సముద్రాలు, గొప్ప నదులు, ఇతర ప్రవాహాలు అన్నీ —