గంధమాల్యేషు వస్త్రేషు శాస్త్రేష్వాభరణేషు చ। సంప్రీతశ్చాతిథౌ దానే పార్వణాదిషు కర్మసు
సువాసన గల పూలమాలలు, వస్త్రాలు, శాస్త్రాలు, ఆభరణాలు, అతిథులకు ఆనందంగా ఉండటం, దానం చేయడం, పర్వదినాది కర్మల్లో పాల్గొనడం — ఇవన్నీ అతనికి ఇష్టమైనవి.
స్నానదానాదిభిః కార్యే వ్రతైర్యజ్ఞైః సురార్చనైః। కాలో గచ్ఛతి పాఠైశ్చ న క్లీబం వాసరం భవేత్
స్నానం, దానం మొదలైన పనులు, వ్రతాలు, యజ్ఞాలు, దేవతార్చనలు, పాఠాలు — ఇవన్నీ చేస్తూ కాలం గడిపి, ఒక్కరోజు కూడా వృథా పోనివ్వడు.
అయమేవ మనుష్యాణాం సదాచారో నిరంతరమ్। దేవవన్మానవాచారో గీయతే మునిసత్తమైః
ఇదే మనుషులకు శాశ్వతమైన మంచి ఆచారం. దేవతలవంటి మానవుల ఆచరణను మునిశ్రేష్ఠులు ప్రశంసిస్తారు.
కింతు సత్త్వాధికో దేవో మనుష్యో భీత ఏవ చ। గంభీరః సర్వదా దేవః సదైవ మానవో మృదుః
అయితే, దేవుడు శక్తిలో ఎక్కువ, మనిషి ఎప్పుడూ భయంతో ఉంటాడు; దేవుడు ఎప్పుడూ లోతైనవాడు, మనిషి ఎప్పుడూ మృదువుగా ఉంటాడు.
ద్వయోస్తుత్యా చ సంప్రీతిర్న దైత్యాదౌ భవేత్కిల। ప్రీతిభావం పరం సౌఖ్యం సౌహృదం సుకృతం శుభమ్
కానీ, దేవతలు మరియు దైత్యాదుల మధ్య పరస్పర ఆనందం కలగదు; ప్రేమ వల్లే పరమానందం, స్నేహం, సద్గుణం, మంగళం కలుగుతాయి.
దైవమానుషయోరేవ దైత్యరాక్షసయోస్తథా। ప్రేతాదీనాం చ ప్రేతేషు పశౌ ప్రీతిః పశోరపి
దేవతలు-మనుషుల మధ్య, అలాగే దైత్యులు-రాక్షసుల మధ్య, ప్రేతాత్మలు-ప్రేతాత్మల మధ్య, జంతువులు-జంతువుల మధ్య మాత్రమే ప్రేమ ఉంటుంది.
కాకాదయః స్వజాతౌ చ తథాన్యే చ స్వజాతిషు। ప్రీతా భవంతి చాప్రీతా విద్యా తేషాం చ లక్షణమ్
కాకులు మొదలైనవి తమ జాతిలోనే ప్రేమ చూపిస్తాయి; అలాగే ఇతర జాతులవారు తమవారితోనే ప్రేమగా ఉంటారు. ప్రేమ, అప్రమేయత — ఇవే వారి లక్షణాలు.
ఏవం పుణ్యవిశేషేణ సవిశేషా సుజాతిషు। ప్రియాప్రియం విజానీయాత్పుణ్యాపుణ్యం గుణాగుణమ్
ఇలా, పుణ్యవిశేషంతో మంచి వంశాలలో ప్రియమైనది, అప్రమేయమైనది, పుణ్యం, పాపం, గుణం, దోషం — ఇవన్నీ తెలుసుకోవాలి.
దంపత్యోర్న సుఖం కించిజ్జాతిభేదాన్నృణాం భువి। స్వజాతిషు భవేత్ప్రీతిర్ముక్తో వా నిరయేపి వా
భూమిపై జాతి భేదం ఉన్న దంపతులకు ఎలాంటి సుఖం ఉండదు; స్వజాతిలో మాత్రమే ప్రేమ కలుగుతుంది, ముక్తుడైనా, నరకంలో ఉన్నవాడైనా.
అతిపుణ్యాల్లభేదాయుః శోభనాః పుణ్యకారిణః। పాపాత్మానో లభంతేఽన్తం యే చ దైత్యాదయో నరాః
అత్యంత పుణ్యంతో ఉన్నవారు మంచి ఆయుష్షు పొందుతారు; పాపాత్ములు, దైత్యులు మొదలైనవారు నాశనమవుతారు.
కృతే జాతాః సురా భూమౌ న దైత్యాశ్చాన్యజాతయః। త్రేతాయామేకపాదం చ ద్విపదం ద్వాపరే యుగే
కృతయుగంలో భూమిపై దేవతలు మాత్రమే జన్మించారు, దైత్యులు లేదా ఇతర జాతులు లేరు; త్రేతాయుగంలో ఒక పాదం, ద్వాపరయుగంలో రెండు పాదాలు కలిగినవారు.
సంధ్యాయాం చ కలేరేవ సర్వపాదం చ సంకులమ్। దేవాదీనాం భవేజ్జాతం భారతం యత్ప్రవర్తితమ్
సంధికాలంలో, కలియుగంలో అన్ని పాదాలు కలిగి, కలవరంగా మారుతుంది; దేవతలు మొదలైనవారి జన్మ భరతా, నిర్ణయించిన విధంగా జరుగుతుంది.
యే తే దుర్యోధనస్యైవ యోధాః సైన్యాదయస్తథా। తే చ దైత్యాదయః సర్వే యే చ కర్ణాదయో భువి
దుర్యోధనుని యోధులు, ఆ సైన్యాలు, అలాగే దైత్యులు, కర్ణుడు లాంటి వారు భూమిపై ఉన్నవారు— వీళ్లంతా...
గాంగేయో వసుముఖ్యశ్చ ద్రోణో దేవమునిః ప్రభుః। అశ్వత్థామా హరః సాక్షాద్ధరిర్నందకులోద్భవః
గంగేయుడు, వసుముఖుడు, ద్రోణుడు అనే దేవముని ప్రభువు, అశ్వత్థాముడు స్వయంగా శివుడు, నందకులంలో జన్మించిన హరిదేవుడు— వీరందరూ...
పంచేంద్రాః పాండవా జాతా విదురో ధర్మ ఏవ చ। గాంధారీ ద్రౌపదీ కుంతీ చైతా దేవ్యో ధరాతలే
ఐదు ఇంద్రులు పాండవులుగా జన్మించారు, విధురుడు ధర్మస్వరూపుడు, గాంధారీ, ద్రౌపది, కుంటి— వీరు భూమిపై దేవతలు.
దేవదైత్యాః కలేర్మధ్యే దైత్యాశ్శేషే చ మానవాః। ఉత్పత్స్యంతే సదా ప్రేతాః క్రవ్యాదాః పశుపక్షిణః
కలియుగంలో దేవతలు, దైత్యులు, చివర్లో మానవులు, ఎప్పుడూ పుట్టే ప్రేతాలు, మాంసభక్షకులు, జంతువులు, పక్షులు— వీరందరూ...
తేషాం చ కులటా దాసీ నిత్యకష్టా యవీయసీ। నిత్యం ద్వంద్వేషు సంప్రీత్యా తేషామాచారభాషిణీ
వారి మధ్యలో వ్యభిచారిణులు, దాసులు, ఎప్పుడూ బాధపడేవారు, చిన్నవయసువారు, ఎప్పుడూ కలహాల్లో ఉండేవారు, తమ ఆచారాలను ఆనందంగా చెప్పేవారు—
కిల్బిషేషు చ సర్వేషు కలహేఽన్యాయకర్మణి। రతా దైత్యాదయో యే తే సర్వే నిరయగామినః
పాపాల్లో, కలహాల్లో, అన్యాయమైన పనుల్లో ఆనందపడే దైత్యులు మొదలైనవారు— వీరందరూ నరకానికి పోతారు.
వైశంపాయన ఉవాచ-। దైత్యాదీనాం మృషాభావాత్సురత్వం న సురాలయమ్। కథం భోగ్యం కథం సౌఖ్యమారోగ్యం బలసంచయమ్
వైశంపాయనుడు ఇలా అన్నాడు— దైత్యుల వంటి వారి మోసపూరిత స్వభావం వల్ల, దేవతలుగా ఉన్నా వారు దేవలోకానికి చేరరు; వారికి సుఖం, ఆనందం, ఆరోగ్యం, బలం ఎలా కలుగుతాయి?
రాజ్యమాయుస్తథా కీర్తిరభీష్టం దయితం బలమ్। నీతివిద్యాదికం భావ్యం జన్మవృద్ధం సనాతనమ్
రాజ్యం, ఆయుష్షు, కీర్తి, కావలసిన వస్తువులు, ప్రీతి, బలం, నైతి విద్యలు, జననం, పెరుగుదల, శాశ్వతమైనవి— ఇవన్నీ...
దానాధ్యయనకర్మాణి యజ్ఞాది చ కథం ప్రభో। ఏతదాప్తాయ శిష్యాయ మహ్యం భో వక్తుమర్హసి
దానం, అధ్యయనం, కర్మలు, యజ్ఞాలు మొదలైనవి— ఇవి ఎలా సంపాదించాలి ప్రభూ? నేనొక శిష్యునిగా, మీరు నాకు చెప్పాలి.
వ్యాస ఉవాచ-। దైత్యానాం సాహసాదేవ తపో భవతి నిశ్చితమ్। వ్రతం యజ్ఞాదికం చైవ సంప్రీతిః స్వజనస్య చ
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు— దైత్యులకు ధైర్యంతోనే తపస్సు కలుగుతుంది; వ్రతాలు, యజ్ఞాలు, తమవారిపై ప్రేమ కూడా అలాగే.
యో దాంతో విగుణైర్ముక్తో నీతిశాస్రార్థతత్త్వగః। ఏతైశ్చ వివిధైః పూతః స భవేత్సురలక్షణః
ఎవడు తనను తాను నియంత్రించుకుంటాడో, దోషాల నుంచి విముక్తుడై, నైతిక శాస్త్ర తత్వాన్ని తెలుసుకున్నవాడో, ఈ మంచి లక్షణాలతో పవిత్రుడవుతాడో, వాడే దేవతల లక్షణాలు కలవాడు.
పురాణాగమకర్మాణి నాకేష్వత్ర చ వై ద్విజ। స్వయమాచరతే పుణ్యం స ధరోద్ధరణక్షమః
పురాణాలు, ఆగమాల్లో చెప్పిన పనులను స్వయంగా ఆచరించే వాడు, ఇక్కడా, స్వర్గంలోనూ, పుణ్యకార్యాలు చేసే వాడు భూమిని రక్షించగలడు.
విశేషాద్వైష్ణవం దృష్ట్వా ప్రీయతే పూజయేచ్చ యః। విముక్తస్సర్వపాపేభ్యస్స ధరోద్ధరణక్షమః
విశేషంగా, వైష్ణవుణ్ని చూసి ఆనందించి పూజించే వాడు, అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తుడై, భూమిని రక్షించగలడు.
షట్కర్మనిరతో విప్రస్సర్వయజ్ఞరతస్సదా। ధర్మాఖ్యానప్రియో నిత్యం స ధరోద్ధరణక్షమః
ఆరు కర్మల్లో నిమగ్నమైన బ్రాహ్మణుడు, ఎల్లప్పుడూ యజ్ఞాల్లో పాల్గొనేవాడు, ధర్మకథలు వినడాన్ని ఇష్టపడేవాడు, వాడే భూమిని రక్షించగలడు.
విశ్వాసఘాతినో యే చ కృతఘ్నా వ్రతలోపినః। ద్విజదేవేషు విద్విష్టాః శాతయంతి ధరాం నరాః
ఎవరు విశ్వాసాన్ని ద్రోహిస్తారో, కృతఘ్నులవారో, వ్రతాలు పాడుచేసేవారో, ద్విజులు దేవతలను ద్వేషించేవారో, వారు భూమిని నాశనం చేస్తారు.
యే చ మద్యరతాః పాపా ద్యూతకర్మరతాస్తథా। పాషండపతితాలాపాః శాతయంతి ధరాం నరాః
మద్యపానం, పాపకార్యాలు, జూదంలో ఆనందించే వారు, పాశండులు, పతితుల సాంగత్యాన్ని ఇష్టపడేవారు, వారు భూమిని నాశనం చేస్తారు.
సుకర్మరహితా యే చ నిత్యోద్వేగాశ్చ నిర్భయాః। స్మృతిశాస్త్రార్థకోద్విగ్నాశ్శాతయంతి ధరాం నరాః
మంచి పనులు లేని వారు, ఎప్పుడూ కలవరపడేవారు, ధైర్యం లేని వారు, శాస్త్రార్థాలతో మనసు కలవరపడేవారు, వారు భూమిని నాశనం చేస్తారు.
నిజవృత్తిం పరిత్యజ్య కుర్వంతి చాధమాం చ యే। గురునిందారతా ద్వేషాచ్ఛాతయంతి ధరాం నరాః
తమ కర్తవ్యాన్ని వదిలిపెట్టి, నీచమైన పనులు చేసే వారు, గురువును ద్వేషంతో నిందించడంలో ఆనందించే వారు, వారు భూమిని నాశనం చేస్తారు.