యోగయుక్తో యథా మృత్యుం కౌమోదక్యాహనచ్చ తమ్। తతః పునా రుషావిష్టో హిరణ్యాక్షో మహాబలః
యోగబలంతో, విష్ణువు కౌమోదకీ గదతో అతడిని మరణంలా బలంగా కొట్టాడు. అప్పుడు మళ్లీ కోపంతో నిండిన మహాబలుడు హిరణ్యాక్షుడు—
ముష్టినా ప్రాహరద్దేవం దక్షిణే తు భుజే ప్రభోః। ఏవం యుద్ధం మహాఘోరం సవ్యాసవ్యం గతాగతమ్
తన కుడి చేయిపై దేవుడిని ముష్టితో బలంగా కొట్టాడు. ఇలా, ఎదురుదాడులు, ముందుకు వెనక్కు పోవడాలు కలిగిన భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది.
పరిభ్రమణవిక్షేపం కృతానుకరణం తథా। తతో బ్రహ్మాదయో దేవా యుద్ధం పశ్యంతి ఖే స్థితాః
ఇద్దరూ చుట్టూ తిరుగుతూ, విసిరిపడుతూ, ఒకరినొకరు అనుకరిస్తూ యుద్ధం సాగింది. అప్పుడు బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు ఆకాశంలో నిలబడి ఆ యుద్ధాన్ని చూశారు.
స్వస్తి ప్రజాభ్యో దేవేభ్య ఋషిభ్యశ్చేతి చాబ్రువన్। ఊచుశ్చ దేవదేవేశం విష్ణుం వారాహరూపిణమ్
ప్రజలకు, దేవతలకు, ఋషులకు శుభం కలగాలని వారు పలికారు. తరువాత వారు దేవతల దేవుడైన వరాహరూపి విష్ణువును సంబోధించారు.
మా క్రీడ బాలవద్దేవ జహ్యముం దేవకంటకమ్। తతో విష్ణుర్మహాతేజా మాయావారాహరూపధృత్
"ఓ దేవా! పిల్లవాడిలా ఆటలాడవద్దు, ఈ దేవతలకు బాధ కలిగించే దైత్యుణ్ణి సంహరించు." అని వారు అన్నారు. అప్పుడు మహాతేజస్సుతో ఉన్న విష్ణువు మాయతో వరాహరూపాన్ని ధరించాడు.
బ్రహ్మాద్యనుమతిం ప్రాప్య చక్రం ప్రాక్షిపదుల్బణమ్। సహస్రసూర్యసంకాశం సహస్రారం మహాప్రభమ్
బ్రహ్మ మొదలైనవారి అనుమతి పొంది, వెయ్యి సూర్యుల్లా ప్రకాశించే, వెయ్యి రంధ్రాలు గల మహోన్నతమైన చక్రాన్ని విష్ణువు విసిరాడు.
దైత్యాంతకరణం రౌద్రం ప్రలయాగ్నిసమప్రభమ్। తచ్చక్రం విష్ణునా ముక్తం హిరణ్యాక్షం మహాబలమ్
దైత్యులను నాశనం చేసే, ప్రళయాగ్నిలా భయంకరంగా ఉన్న ఆ చక్రాన్ని విష్ణువు విసిరాడు. అది మహాబలుడు హిరణ్యాక్షుణ్ణి వెంటనే బూడిదగా మార్చింది.
చకార భస్మసాత్సద్యో బ్రహ్మాదీనాం చ పశ్యతామ్। దైత్యాంతకరణం రౌద్రం చక్రం చాగమదచ్యుతమ్
బ్రహ్మ మొదలైనవారు చూస్తుండగానే, ఆ చక్రం హిరణ్యాక్షుణ్ణి క్షణంలో బూడిదగా చేసింది. ఆ భయంకరమైన దైత్యనాశక చక్రం తిరిగి అచ్యుతుని వద్దకు వచ్చింది.
తతో బ్రహ్మాదయో దేవాః శక్రముఖ్యాశ్చ లోకపాః। దృష్ట్వా చ విజయం విష్ణోః స్తువంతి స్మ సమాగతాః
తర్వాత బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు, ఇంద్రుడు మొదలైన లోకపాలకులు, విష్ణువు గెలుపును చూసి, అక్కడికి చేరి ఆయనను స్తుతించారు.
దేవా ఊచుః-। నతాః స్మ విష్ణుం జగదాదిభూతం సురాసురేంద్రం జగతాం ప్రపాలకమ్। యన్నాభిపద్మాత్కిల పద్మయోనిర్బభూవ తం వై శరణం గతాః స్మః
దేవతలు అన్నారు: "ప్రపంచానికి ఆదిగా ఉన్న, దేవాసురులకు అధిపతిగా, లోకాల రక్షకుడైన విష్ణువుకు నమస్కరిస్తున్నాం. ఆయన నాభిలోని పద్మం నుండి బ్రహ్మ జన్మించాడు. మేమంతా ఆయనను శరణు పొందాము."
నమోనమో మత్స్యవపుర్ద్ధరాయ నమోస్తు తే కచ్ఛపరూపధారిణే। నమః ప్రకుర్మశ్చ నృసింహరూపిణే తథా పునర్వామనరూపిణే నమః
"మత్స్యరూపాన్ని ధరించిన నీకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం. కూర్మరూపాన్ని ధరించిన నీకు నమస్కారం. నరసింహరూపానికి, మళ్లీ వామనరూపానికి కూడా నమస్కారం."
నమోస్తు తే క్షత్రవినాశనాయ రామాయ రామాయ దశాస్యనాశినే। ప్రలంబహంత్రే శితివాససే నమో నమోస్తు బుద్ధాయ చ దైత్యమోహినే
"క్షత్రియులను నాశనం చేసినవాడవు, రాముడవు, దశముఖుడిని సంహరించినవాడవు. ప్రలంబుని హంతకుడవు, తెలుపు వస్త్రాలు ధరించినవాడవు, మళ్లీ బుద్ధుడవు, దైత్యులను మాయలో పడేసేవాడవు, నీకు నమస్కారం."
మ్లేచ్ఛాంతకాయాపి చ కల్కినామ్నే నమః పునః క్రోడవపుర్ధరాయ। జగద్ధితార్థం చ యుగేయుగే భవాన్బిభర్తి రూపం త్వసురాభవాయ
"మ్లేచ్ఛులను సంహరించేవాడవు, కల్కిరూపుడవు, మళ్లీ వరాహరూపాన్ని ధరించినవాడవు. లోకహితార్థంగా ప్రతి యుగంలోనూ, అసురులను నాశనం చేయడానికి నువ్వే అనేక రూపాలు ధరిస్తావు."
నిషూదితోఽయం హ్యధునా కిల త్వయా దైత్యో హిరణ్యాక్ష ఇతి ప్రగల్భః। యశ్చేంద్రముఖ్యాన్కిలలోకపాలాన్సంహేలయా చైవ తిరశ్చకార
"ఈ గర్విష్టుడు హిరణ్యాక్షుడు ఇప్పుడు నీ చేతిలో సంహరించబడ్డాడు. ఇంతకు ముందు ఇంద్రుడు మొదలైన లోకపాలకులను కూడా తక్కువగా చూసి అవమానించాడు."
స వై త్వయా దేవహితార్థమేవ నిపాతితో దేవవర ప్రసీద। త్వమస్య విశ్వస్య విసర్గకర్తా బ్రాహ్మేణ రూపేణ చ దేవదేవ
"దేవతల హితార్థంగా ఇతడిని నువ్వే సంహరించావు, ఓ దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా! దయచూపు. నువ్వే ఈ సృష్టికి బ్రహ్మరూపంలో కర్తవు, దేవతల దేవుడవు."
పాతా త్వమేవాస్య యుగేయుగే చ రూపాణి ధత్సే సుమనోహరాణి। త్వమేవ కాలాగ్నిహరశ్చ భూత్వా విశ్వం క్షయం నేష్యసి చాంతకాలే
"ప్రతి యుగంలోనూ నువ్వే ఈ లోకానికి రక్షకుడవు, అతి అందమైన రూపాలు ధరించేవాడవు. నువ్వే కాలాగ్ని రూపంలో అంత్యకాలంలో ప్రపంచాన్ని నాశనం చేయవు."
అతో భవానేవ చ విశ్వకారణం న తే పరం జీవమజీవమీశ। యత్కించ భూతం చ భవిష్యరూపం ప్రవర్త్తమానం చ తథైవ రూపమ్
కాబట్టి, ఈ జగత్తుకు కారణం నీవే పరమేశ్వరా, నీకు సమానంగా మరొకటి లేదు, జీవమయమైనదీ, అజీవమయమైనదీ కాదు. ఏదైతే ఉన్నదో, భవిష్యత్తులో ఉండబోయేదో, ఇప్పుడు ప్రబలంగా కనిపిస్తున్నదో, అవన్నీ నీ రూపాలే.
సర్వం త్వమేవాసి చరాచరాఖ్యం న భాతి విశ్వం త్వదృతే చ కించిత్। అస్తీతి నాస్తీతి చ భేదనిష్ఠం త్వయ్యేవ భాతం సదసత్స్వరూపమ్
ఈ లోకంలో చరాచరమయమైన ప్రతిదీ నీవే. నీకు వేరుగా ఏదీ ప్రకాశించదు. ఉన్నది, లేనిది, భేదమయమైన భావాలు, సత్తా, అసత్తా అన్న అన్నీ నీలోనే కనిపిస్తాయి.
తతో భవంతం కతమోపి దేవ న జ్ఞాతుమర్హత్యవిపక్వబుద్ధిః। ఋతే భవత్పాదపరాయణం జనం తేనాగతా స్మశ్శరణం శరణ్యమ్
దేవా, పరిపక్వతలేని బుద్ధి కలవారు నిన్ను తెలుసుకోలేరు. నీ పాదాలకు శరణాగతులైనవారిని తప్ప ఇంకెవ్వరూ నిన్ను గ్రహించలేరు. అందుకే మేము నిన్ను శరణు కోరాము.
వ్యాస ఉవాచ-। తతో విష్ణుః ప్రసన్నాత్మా ఉవాచ త్రిదివౌకసః। తుష్టోస్మి దేవా భద్రం వో యుష్మత్స్తోత్రేణ సాంప్రతమ్
వ్యాసుడు చెప్పాడు — అప్పుడు విష్ణువు ఆనందంగా దేవతలను చూచి ఇలా అన్నాడు: "దేవతలారా, మీ స్తోత్రంతో నేను సంతోషించాను. మీకు మంగళం కలగాలి."
య ఇదం ప్రపఠేద్భక్త్యా విజయస్తోత్రమాదరాత్। న తస్య దుర్లభం దేవాస్త్రిషులోకేషు కించన
ఈ విజయస్తోత్రాన్ని భక్తితో, శ్రద్ధతో ఎవరు పఠిస్తారో వారికి మూడు లోకాలలో ఏదీ దుర్లభం కాదు.
గవాం శతసహస్రస్య సమ్యగ్దత్తస్య యత్ఫలమ్। తత్ఫలం సమవాప్నోతి కీర్తనాచ్ఛ్రవణాన్నరః
వంద వేల గోవులను సక్రమంగా దానం చేస్తే వచ్చే ఫలం, ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించడం లేదా వినడం వలన కూడా మనిషికి లభిస్తుంది.
సర్వకామప్రదం నిత్యం దేవదేవస్య కీర్తనమ్। అతః పరం మహాజ్ఞానం న భూతం న భవిష్యతి
దేవదేవుని కీర్తనం అన్ని కోరికలను నిత్యం తీర్చుతుంది. దీనికంటే గొప్ప జ్ఞానం గతంలో లేదు, భవిష్యత్తులో ఉండదు.
సంజయ ఉవాచ-। యేఽసురాశ్చ మృతా యుద్ధే సంముఖే విముఖేఽపి వా। గతిం తేషామహం బ్రహ్మన్శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్త్వతః
సంజయుడు చెప్పాడు — యుద్ధంలో ఎదురుగా లేదా వెనుక తిరిగి మరణించిన అసురుల గతి ఏమిటో నేను నిజంగా తెలుసుకోవాలని కోరుతున్నాను, బ్రహ్మన్.
అసంఖ్యాతా ఇమే దైత్యాస్త్రైలోక్యే సచరాచరే। అద్యాప్యాసన్గతాః కుత్ర ఏతన్మే శంస భో గురో
ఈ దైత్యులు మూడు లోకాలలో చరాచరమయంగా ఎన్నో మంది ఉన్నారు. ఇప్పటికీ వారు ఎక్కడికి వెళ్లారు? దయచేసి నాకి చెప్పండి గురువుగారు.
వ్యాస ఉవాచ-। యే మృతాస్సంముఖే శూరా దైత్యానాం ప్రవరా రణే। స్వయం ప్రాప్య చ దేవత్వం భోగ్యమశ్నంతి శాశ్వతమ్
వ్యాసుడు చెప్పాడు — యుద్ధంలో ధైర్యంగా ఎదుర్కొని మరణించిన దైత్యులలో శ్రేష్ఠులు తమ శౌర్యంతో దేవతల స్థితిని పొంది, శాశ్వతమైన సుఖాలను అనుభవిస్తున్నారు.
ప్రాసాదా యత్ర సౌవర్ణా నానారత్నావిభూషితాః। సర్వకామప్రదా వృక్షాః స్వర్ణదీతోయ సంయుతాః
అక్కడ బంగారు ప్రాసాదాలు, వివిధ రత్నాలతో అలంకరించబడి ఉంటాయి. అన్ని కోరికలను తీరుస్తున్న వృక్షాలు బంగారు నదుల నీటితో కలిసివుంటాయి.
పద్మోత్పలసుకల్హారైర్గంధాఢ్యైరన్యపుష్పకైః। దధిదుగ్ధాజ్యఖండైశ్చ యుతా పుష్కరిణీ శుభా
అందమైన పద్మాలు, ఉట్పలాలు, కల్హారాలు, పరిమళభరితమైన ఇతర పుష్పాలతో కూడిన పుష్కరిణులు, పెరుగు, పాల, నెయ్యి, మిఠాయిలతో నిండివుంటాయి.
అతీవరూపసంపన్నాః సదైవ నవయౌవనాః। తత్ర రాజ్యం ప్రకుర్వంతి తథైవ వసుధాతలే
వారు అతి అందంగా, ఎప్పుడూ నవయవ్వనంగా ఉంటారు. అక్కడ కూడా భూమిపై రాజ్యం చేసినట్లే పాలన చేస్తారు.
ఏవం జన్మాష్టకం ప్రాప్య ధనినోఽధ్యక్షమంత్రిణః। అర్ధసంముఖగాత్రేణ దివమశ్నంతి శాశ్వతమ్
ఇలా ఎనిమిది జన్మలు పొందిన తర్వాత వారు ధనవంతులు, అధికారి, మంత్రి పదవులు పొందుతారు. దేవతల వైపు అరచేతి శరీరంతో శాశ్వతమైన స్వర్గాన్ని అనుభవిస్తారు.