తాంశ్చ ఛిత్వా శరైః శౌరిస్తం చ వివ్యాధ మార్గణైః। ప్రగౌరవాదహార్యాభైః సంస్పర్శాద్బాడవానలైః
ఆ బాణాలను తన బాణాలతో కోసి, ధైర్యవంతుడు అతనిని బరువైన, ఎదుర్కోలేని, తగిలిన వెంటనే అగ్నిలా మండే ఆయుధాలతో గాయపరిచాడు.
శరైశ్చ భేదకైస్తీక్ష్ణైః ఖగమైశ్చ మనోజవైః। లాఘవాత్కేశవాస్త్రస్య తూలశుష్కతృణోపమైః
తీవ్రంగా గుచ్చే బాణాలు, మనస్సు వేగంతో కత్తులు, కేశవుని ఆయుధాల చురుకుతో, అవి పొడి గడ్డి లేదా పత్తిలా తేలికగా మారిపోయాయి.
హైమైః శరసహస్రైస్తు తాడితో దైత్యపుంగవః। బాధయాభ్యర్దితః క్రుద్ధో ధృత్వా శిఖరిణం రణే
బంగారు తలంతో ఉన్న వేలాది బాణాలతో తాకబడిన రాక్షసాధిపతి, బాధతో కోపంగా మారి, యుద్ధంలో ఒక పర్వతాన్ని ఎత్తుకున్నాడు.
జఘాన మాధవం వేగాద్ధిరణ్యాక్షో మహాబలః। తం చ సంచూర్ణయామాస గదయా లీలయా హరిః
బలవంతుడైన హిరణ్యాక్షుడు వేగంగా మాధవుని మీద దాడి చేశాడు. కానీ హరి, ఆ రాక్షసుని గదతో సులభంగా చూర్ణం చేశాడు.
ఏవం పర్వతసాహస్రం పాతితం తు క్రమేణ హి। తథైవ లాఘవాచ్చూర్ణం హరిణా దానవారిణా
ఇలా వెరుసగా వెయ్యి పర్వతాలు విసిరినా, అవన్నీ హరికి చురుకుతో దానవ శత్రువు చేతిలో పొడి అయిపోయాయి.
పునర్బాహుసహస్రాణి కృత్వాసౌ దానవోత్తమః। శరైః శక్తిభిరత్యుగ్రైః శూలైః పరశుకాదిభిః
మళ్లీ ఆ దానవోత్తముడు వేలాది చేతులను సృష్టించి, అత్యంత భయంకరమైన బాణాలు, శక్తులు, త్రిశూలాలు, పరశువులు మొదలైన ఆయుధాలతో
వవర్ష బహుభిర్విష్ణుం క్రోధావిష్టేన చేతసా। తాంస్తు తేనైవ ప్రహితాంశ్చిచ్ఛేద సురసత్తమః
కోపంతో మనసు నిండినవాడై అనేక ఆయుధాలను విష్ణువుపై వర్షంలా కురిపించాడు. కాని ఆ దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు, అతడు పంపిన ఆయుధాలను కోసిపారేశాడు.
శరైర్దీప్తైర్మహాఘోరైరసురాణాం భయంకరైః। వివ్యాధ సర్వగాత్రేషు శంభుశూలోపమైశ్శరైః
దహించే, భయంకరమైన, రాక్షసులకు భయపెట్టే బాణాలతో, శంభువు త్రిశూలంలాంటి బాణాలతో వారి శరీరంలోని అన్ని భాగాలను గాయపరిచాడు.
దానవాధిపతిః సంఖ్యే హ్యవ్యయో హరిరీశ్వరః। స చ కశ్మలతాం గత్వా సర్వశక్తిమనుత్తమామ్
యుద్ధంలో నశించని హరి, దేవతల అధిపతి, పరమశక్తి కలిగిన రాక్షసాధిపతిని స్పృహ కోల్పోయేలా చేశాడు.
కాలజిహ్వోపమాం ఘోరామష్టఘంటాసమన్వితామ్। హరేరురసి పీనే చ విద్రుత్యా పాతయద్ద్రుతమ్
కాలం నాలుకలా భయంకరంగా, ఎనిమిది గంటలతో అలంకరించబడిన ఆయుధాన్ని హరి విస్తారమైన ఛాతిపై వేగంగా విసిరాడు.
శుశుభే స సురశ్రేష్ఠస్తడిత్త్వత్సాన్ద్రమేఘవత్। తతశ్చ చుక్రుశుర్దైత్యా జయేతి సాధువాదినః
దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన వాడు మెరుపులు మెరిపించే మేఘంలా, చంద్రకాంతి కలిసిన మబ్బులా ప్రకాశించాడు. అప్పుడు దైత్యులు 'విజయం!' అంటూ హర్షంతో అరవసాగారు.
తతశ్చక్రం దైత్యసైన్యే దానవారిర్వ్యసర్జయత్। తేషాం శిరాంసి సంచ్ఛిద్య మాధవం పునరాగమత్
ఆ తర్వాత దానవ శత్రువు తన చక్రాన్ని దైత్య సైన్యంపై విసిరాడు. అది వారి తలలు నరికేసి మాధవుని వద్దకు తిరిగి వచ్చింది.
స దైత్యం శక్తిపాతేన పాతయామాస వై రణే। చిరాత్సంజ్ఞాం సమాలంబ్య వహ్నిబాణేన కేశవమ్
అతడు యుద్ధంలో దైత్యుడిని శక్తితో కొట్టి పడగొట్టాడు. చాలా సేపటి తర్వాత, చైతన్యం పొందిన దైత్యుడు అగ్నిబాణంతో కేశవుని గాయపరిచాడు.
నిజఘాన రణే క్రుద్ధో హరిః కౌబేరమాక్షిపత్। తతో ముమోచ మాయాస్త్రం చాసురం చాతిదారుణమ్
యుద్ధంలో కోపంతో హరి కౌబేరుడిని సంహరించాడు. వెంటనే ఆ అసురుడు భయంకరమైన మాయాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
సింహవ్యాఘ్రలులాయాంశ్చ తద్వద్ద్విప సరీసృపాన్। జఘాన సమరే విష్ణుం హిరణ్యాక్షః ప్రతాపవాన్
సింహాలు, పులులు, నక్కలు, అలాగే ఏనుగులు, పాములు—ఇవి అన్నింటినీ ఉపయోగించి పరాక్రమశాలి హిరణ్యాక్షుడు యుద్ధంలో విష్ణువును గాయపరిచాడు.
తతో మాయాస్త్రసంభూతాన్శస్త్రాస్త్రౌఘాన్రణే హరిః। ప్రచిచ్ఛేద శరైరేవ శూలేనైవమతాడయత్
తర్వాత హరి యుద్ధంలో మాయాస్త్రంతో పుట్టిన ఆయుధాల వర్షాన్ని బాణాలతో నశింపజేశాడు, శూలంతో కూడా వాటిని కొట్టాడు.
స విహ్వలిత సర్వాంగస్తత్క్షణం లోహితోక్షితః। విచకర్ష హరన్విష్ణురసృగ్విప్లుతవిగ్రహః
అతని శరీరం మొత్తం వణికిపోయి, ఆ క్షణంలో రక్తంతో తడిసిపోయింది. విష్ణువు, రక్తంలో మునిగిన రూపంతో, ఆ అసురుడిని లాగిపట్టాడు.
తచ్ఛూలం చ త్రిభిర్బాణైః ప్రవివ్యాధ సురాధిపః। వరూథం సధ్వజం కేతుం రథం చైవాతపత్రకమ్
దేవేంద్రుడు ఆ శూలాన్ని మూడు బాణాలతో చీల్చాడు. కవచం, పతాకా, ధ్వజం, రథం, గొడుగు—వాటినీ తుదముట్టించాడు.
యంతారం చ ప్రచిచ్ఛేద దశభిశ్చ హరిః శరైః। పాతితే చ రథే దైత్యః సంప్లుత్యాథ రథం పరమ్
హరి పది బాణాలతో రథసారథిని చంపాడు. రథం పడిపోయిన తర్వాత, దైత్యుడు దూకి మరో గొప్ప రథాన్ని ఎక్కాడు.
ఆరురోహ స దైత్యేంద్రః సంముఖం చాకరోద్బలీ। తతో యుద్ధం మహాఘోరమభవల్లోమహర్షణమ్
ఆ దైత్యేంద్రుడు కొత్త రథాన్ని ఎక్కి ప్రత్యర్థిని ధైర్యంగా ఎదుర్కొన్నాడు. అప్పుడు భయంకరమైన, రోమాలు నిక్కబొడిచే యుద్ధం మొదలైంది.
హిరణ్యాక్షస్య చ హరేర్లోకవిస్మాపనం మహత్। అస్త్రయుద్ధం తథాన్యోన్యం కృతప్రతికృతం చ తత్
హిరణ్యాక్షుడు, హరిద్వయుల మధ్య, ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యపరిచే గొప్ప ఆయుధయుద్ధం జరిగింది. ఒకరు వేసిన ఆయుధాన్ని మరొకరు తిప్పికొట్టారు.
తతో నియుద్ధే సతతం దివ్యవర్షశతం గతమ్। తతో దైత్యో మహాసత్వో వవృధే వామనో యథా
ఆ యుద్ధంలో శతదివ్య సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి. ఆ తర్వాత మహాబలశాలి దైత్యుడు వామనుడు పెరిగినట్లే పెరిగిపోయాడు.
ముఖేన జగ్రాహ రుషా త్రైలోక్యం సచరాచరమ్। భూమండలం సముద్ధృత్య వివేశ చ రసాతలమ్
కోపంతో తన నోటితో మూడు లోకాలను, అందులోని చరాచరాలతో కలిపి పట్టుకున్నాడు. భూమిని పైకి ఎత్తి, రసాతలంలోకి ప్రవేశించాడు.
శేషాశ్చ వివిశుర్దైత్యాస్తమను ప్రీతిసంయుతాః। తతో విష్ణుర్మహాతేజా జ్ఞాత్వా దైత్యబలం మహత్
మిగిలిన దైత్యులు ఆనందంతో అతని వెంట వెళ్లి రసాతలంలోకి ప్రవేశించారు. అప్పుడు మహాతేజస్సుతో ఉన్న విష్ణువు, దైత్యబలాన్ని తెలుసుకొని—
దధార రూపం వారాహం దైత్యరాజజిఘాంసయా। ధృత్వా క్రోడతనుం విష్ణుర్వివేశ తమనుద్రుతమ్
దైత్యరాజును సంహరించాలనే సంకల్పంతో విష్ణువు వరాహరూపాన్ని ధరించాడు. కందిరూపాన్ని తీసుకుని, పారిపోతున్న దైత్యుని వెంట వెళ్లాడు.
తత్ర గత్వా రసామూలే రసాతలగతాం మహీమ్। దృష్ట్వా స్వదంష్ట్రయోర్దధ్రే లోకాధారాం వసుంధరామ్
అక్కడ రసాతలానికి వెళ్లి, అక్కడ ఉన్న భూమిని చూసి, లోకాల ఆధారమైన vasundhara ను తన దంతాలపై ఉంచాడు.
తాం ధృత్వా గచ్ఛతస్తస్య విష్ణోరమితతేజసః। సమాజగామ దైత్యేంద్రో ధృష్టం వాగ్భిస్తుదన్నను
అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న విష్ణువు భూమిని తీసుకుని వెళ్తుండగా, దైత్యేంద్రుడు దగ్గరకు వచ్చి, దుర్భాషలతో ధైర్యంగా దూషిస్తూ ఎదురయ్యాడు.
మాయాక్రోడతనుర్విష్ణుర్దుర్వచాంసి సహన్రుషా। జలోపరి దధారేమాం ధరాం భూధర ఏవ చ
మాయావి వరాహరూపంలో ఉన్న విష్ణువు, కోపంతో దుర్వాక్యాలను సహించాడు. ఆ సమయంలో, నీటిమీద ఈ భూమిని పర్వతంలా మోశాడు.
తస్యాం న్యస్య స్వసత్వం చ స చకార తదాచలామ్। తతః పశ్చాత్స సంలగ్నో దైత్యరాట్సముపస్థితః
అక్కడ తన సొంత తత్వాన్ని ఉంచి, ఆ వస్తువును అచలంగా మార్చాడు. ఆ తర్వాత దానితో ఏకమై, దైత్యుల రాజు అక్కడికి వచ్చాడు.
క్రోధేన మహతావిష్టో జఘాన గదయా హరిమ్। మాయయా సూకరో విష్ణుస్తాం గదాం సమవంచయత్
పెద్ద కోపంతో అతడు హరిని గదతో కొట్టాడు. కానీ మాయతో వరాహరూపంలో ఉన్న విష్ణువు ఆ గదను తప్పించుకున్నాడు.