ఆదిత్యరథసంకాశం రథరత్నవిభూషితమ్। శాతకుంభమయం దివ్యం ఘంటాచామరభూషితమ్
ఆయన సూర్యుని రథంలా ప్రకాశించే, రత్నాలతో అలంకరించబడిన, నిక్కళసువర్ణంతో చేసిన, గంటలు, చామరాలతో అలంకరించిన దివ్యరథాన్ని ఎక్కాడు.
పతాకాధ్వజసంపూర్ణం రమ్యం శక్రరథోపమమ్। సమారుహ్య మహావీరో హిరణ్యాక్షోఽసురాధిపః
పతాకలు, ధ్వజాలతో నిండిన, అందంగా, ఇంద్రుని రథానికి సమానమైన ఆ రథాన్ని మహావీరుడు అయిన హిరణ్యాక్షుడు, అసురాధిపతి, ఎక్కాడు.
జఘాన శరజాలైశ్చ దుర్నివార్యః సురాసురైః। ససైన్యాని గజాన్వీరో రథాంశ్చ సహ సైంధవాన్
దేవతలు, అసురులు ఎదుర్కొనలేని ఆయన, బాణవర్షాలతో సైన్యాలను, ఏనుగులను, రథాలను, సింధు యోధులతో సహా కొట్టాడు.
పాతయామాస భూమౌ చ శతశోథ సహస్రశః। ఏవం చరన్స వృందేషు నిఖిలేషు దివౌకసామ్
వీరులను, రథాలను వందల, వేల సంఖ్యలో భూమిపై పడగొట్టాడు. అలా ఆ యోధుడు దేవతల సమూహాల మధ్య సంచరించాడు.
పాతయామాస దైత్యేంద్రః శరౌఘాన్మృత్యుసన్నిభాన్। క్రమేణ సమరే చాథ దేవసైన్యాన్యమంథత
దైత్యేంద్రుడు మరణానికి సమానమైన బాణవర్షాలతో వారిని పడగొట్టాడు. యుద్ధంలో వరుసగా దేవసైన్యాలను నుళిపాడు.
యథా పుష్కరిణీవృందే గజః కంజవనం శితైః। శరపాతైరథో వేగాత్సింహనాదైః పునః పునః
ఎలుగుబంటి పద్మసరస్సులో కమలవనాలను దంతాలతో నాశనం చేసినట్లు, అతడు బాణవర్షాలతో, వేగంగా దాడులతో, సింహగర్జనలతో మళ్లీ మళ్లీ వారిని నాశనం చేశాడు.
ధరణ్యాం పతితా వేగాత్తదా దైత్యేశ్వరస్య చ। దశభిశ్చ సుతీక్ష్ణాగ్రైర్జయంతం స జఘాన హ
ఆ వేగానికి భూమిపై అనేక మంది పడిపోయారు. దైత్యేశ్వరుడు జయంతుడిని పదిహేను పదునైన బాణాలతో గాయపరిచాడు.
రేమంతం పంచభిర్బాణైః శక్రం పంచదశేన తు। చిత్రరథం వింశతిభిఃపంచవింశతిభిర్గుహమ్
రేమంతుడిని ఐదు బాణాలతో, ఇంద్రుడిని పదిహేను బాణాలతో, చిత్రరథుడిని ఇరవై బాణాలతో, గుహను ఇరవై ఐదు బాణాలతో గాయపరిచాడు.
హేరంబం త్రిశరేణైవ చత్వారింశచ్ఛరైర్యమమ్। తథైవ కాలం మృత్యుం చ పాణినా ద్విగుణేన చ
హేరంబుడిని మూడుసార్లు బాణాలతో, యమధర్మరాజును నలభై బాణాలతో, అలాగే కాలుడిని, మరణదేవుడిని రెండింతలు ఎక్కువ బాణాలతో గాయపరిచాడు.
గుహ్యకేశం జగత్ప్రాణం దశభిర్దశభిః శరైః। షడిభశ్చ సప్తభిశ్చైవ రుద్రాన్సర్వాన్పృథక్పృథక్
గుహ్యకేశుడిని, జగత్ప్రాణుడిని పది బాణాలతో గాయపరిచాడు. రుద్రులను ఒక్కొక్కరిని ఆరు, ఏడూ బాణాలతో గాయపరిచాడు.
వసూన్సర్వాంశ్చ సశరైః సిద్ధగంధర్వపన్నగాన్। దశాష్టదశభిః షడిభర్యుద్ధే దేవాన్భినత్త్యసౌ
వసువులను బాణాలతో, సిద్ధులు, గంధర్వులు, పన్నగులను కూడా బాణాలతో గాయపరిచాడు. యుద్ధంలో దేవతలను పది, పదెనిమిది, ఆరు బాణాలతో గాయపరిచాడు.
ఓజౌఘాదతివీర్యాత్తు శీఘ్రలాఘవర్దశనాన్। ఆపత్ప్రాప్తాః సురా భీత్యా ప్రతికర్తుం న చేశ్వరాః
అతని అపారమైన బలానికి, వేగానికి భయపడి, దేవతలు ఎంత శక్తివంతులైనా, ఎంత త్వరగా ఉన్నా, ఎదిరించలేకపోయారు.
మహేశశూలసంకాశైః శరైర్మర్మవిభేదిభిః। తాడితా నిర్జరా యుద్ధే మూర్చ్ఛితా ధరణీం యయుః
మహేశ్వరుని త్రిశూలంలా గాఢంగా గుచ్చే బాణాలతో యుద్ధంలో తాకబడిన అమరులు స్పృహ కోల్పోయి భూమిపై పడిపోయారు.
తస్యైవ సంముఖే స్థాతుం న శేకుః ప్రవరాస్సురాః। తతో దేవా వినిర్ధూతాస్త్రిదివేశేన సంయుతాః
ఆయన ఎదుట నిలబడటానికి ముఖ్యమైన దేవతలు కూడా శక్తించలేదు. అప్పుడు మూడు లోకాల అధిపతి వారిని ఓడించి వెనక్కు నడిపించాడు.
శరణ్యం తే హరిం తత్ర శరణం తాడితా యయుః। ఏతస్మిన్నంతరే విష్ణుః ప్రాహ జిష్ణుం ఖగేశ్వరమ్
అక్కడ గాయపడి ఉన్న దేవతలు రక్షకుడైన హరిని ఆశ్రయించారు. ఆ సమయంలో విష్ణువు, పక్షీరాజు జిష్ణువుతో మాటలాడాడు.
అధునా గచ్ఛ దైత్యస్య సంముఖం రణమూర్ధని। నాశాయ సతతస్తూర్ణం గతస్తస్యాంతికం జవాత్
ఇప్పుడు నీవు వెంటనే యుద్ధంలో రాక్షసుడి ఎదుటకు వెళ్లి, అతని నాశనానికి త్వరగా అతని దగ్గరకు చేరు.
సరథం మార్గణైర్భిత్వా విష్ణుమారోధయజ్జవమ్। రథస్య సంముఖే దైత్య ఉవాచ విష్ణుమవ్యయమ్
బాణాలతో అతని రథాన్ని ధ్వంసం చేసి, విష్ణువు వేగాన్ని ఆపేశాడు. ఆ సమయంలో రథానికి ఎదురుగా ఉన్న రాక్షసుడు, నశించని విష్ణువుతో మాట్లాడాడు.
అన్య సృష్టిం కరోమ్యద్య హత్వా త్వాం చ సనిర్జ్జరమ్। తతో విష్ణురువాచేదం గర్జంతం దైత్యపుంగవమ్
ఈ రోజు నిన్ను, అమరులతో పాటు సంహరించి, నేను మరో సృష్టిని సృష్టిస్తాను. అప్పుడు విష్ణువు, గర్జిస్తున్న ఆ రాక్షసాధిపతిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
శక్తస్త్వం స్పర్ద్ధనే పాప యది యుద్ధే స్థిరో భవ। తతః శరశతైరేవ జఘాన విష్ణుమవ్యయమ్
పాపీ! పోటీలో నీవు శక్తివంతుడివైతే యుద్ధంలో నిలబడు. వెంటనే అతడు విష్ణువును బాణవర్షంతో గాయపరిచాడు.
అసంభ్రాంతః స చిచ్ఛేద యమదండనిభాన్శరాన్। పునః శరసహస్రాణి ప్రేరయామాస తం రణే
అతడు ఏమాత్రం భయపడకుండా, యమధండంలాంటి బాణాలను కోసిపారేసి, మళ్లీ వేలాది బాణాలను యుద్ధంలో అతనిపై వదిలాడు.
తాంశ్చ ఛిత్వా శరైః శౌరిస్తం చ వివ్యాధ మార్గణైః। ప్రగౌరవాదహార్యాభైః సంస్పర్శాద్బాడవానలైః
ఆ బాణాలను తన బాణాలతో కోసి, ధైర్యవంతుడు అతనిని బరువైన, ఎదుర్కోలేని, తగిలిన వెంటనే అగ్నిలా మండే ఆయుధాలతో గాయపరిచాడు.
శరైశ్చ భేదకైస్తీక్ష్ణైః ఖగమైశ్చ మనోజవైః। లాఘవాత్కేశవాస్త్రస్య తూలశుష్కతృణోపమైః
తీవ్రంగా గుచ్చే బాణాలు, మనస్సు వేగంతో కత్తులు, కేశవుని ఆయుధాల చురుకుతో, అవి పొడి గడ్డి లేదా పత్తిలా తేలికగా మారిపోయాయి.
హైమైః శరసహస్రైస్తు తాడితో దైత్యపుంగవః। బాధయాభ్యర్దితః క్రుద్ధో ధృత్వా శిఖరిణం రణే
బంగారు తలంతో ఉన్న వేలాది బాణాలతో తాకబడిన రాక్షసాధిపతి, బాధతో కోపంగా మారి, యుద్ధంలో ఒక పర్వతాన్ని ఎత్తుకున్నాడు.
జఘాన మాధవం వేగాద్ధిరణ్యాక్షో మహాబలః। తం చ సంచూర్ణయామాస గదయా లీలయా హరిః
బలవంతుడైన హిరణ్యాక్షుడు వేగంగా మాధవుని మీద దాడి చేశాడు. కానీ హరి, ఆ రాక్షసుని గదతో సులభంగా చూర్ణం చేశాడు.
ఏవం పర్వతసాహస్రం పాతితం తు క్రమేణ హి। తథైవ లాఘవాచ్చూర్ణం హరిణా దానవారిణా
ఇలా వెరుసగా వెయ్యి పర్వతాలు విసిరినా, అవన్నీ హరికి చురుకుతో దానవ శత్రువు చేతిలో పొడి అయిపోయాయి.
పునర్బాహుసహస్రాణి కృత్వాసౌ దానవోత్తమః। శరైః శక్తిభిరత్యుగ్రైః శూలైః పరశుకాదిభిః
మళ్లీ ఆ దానవోత్తముడు వేలాది చేతులను సృష్టించి, అత్యంత భయంకరమైన బాణాలు, శక్తులు, త్రిశూలాలు, పరశువులు మొదలైన ఆయుధాలతో
వవర్ష బహుభిర్విష్ణుం క్రోధావిష్టేన చేతసా। తాంస్తు తేనైవ ప్రహితాంశ్చిచ్ఛేద సురసత్తమః
కోపంతో మనసు నిండినవాడై అనేక ఆయుధాలను విష్ణువుపై వర్షంలా కురిపించాడు. కాని ఆ దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు, అతడు పంపిన ఆయుధాలను కోసిపారేశాడు.
శరైర్దీప్తైర్మహాఘోరైరసురాణాం భయంకరైః। వివ్యాధ సర్వగాత్రేషు శంభుశూలోపమైశ్శరైః
దహించే, భయంకరమైన, రాక్షసులకు భయపెట్టే బాణాలతో, శంభువు త్రిశూలంలాంటి బాణాలతో వారి శరీరంలోని అన్ని భాగాలను గాయపరిచాడు.
దానవాధిపతిః సంఖ్యే హ్యవ్యయో హరిరీశ్వరః। స చ కశ్మలతాం గత్వా సర్వశక్తిమనుత్తమామ్
యుద్ధంలో నశించని హరి, దేవతల అధిపతి, పరమశక్తి కలిగిన రాక్షసాధిపతిని స్పృహ కోల్పోయేలా చేశాడు.
కాలజిహ్వోపమాం ఘోరామష్టఘంటాసమన్వితామ్। హరేరురసి పీనే చ విద్రుత్యా పాతయద్ద్రుతమ్
కాలం నాలుకలా భయంకరంగా, ఎనిమిది గంటలతో అలంకరించబడిన ఆయుధాన్ని హరి విస్తారమైన ఛాతిపై వేగంగా విసిరాడు.