త్వామేవ నిహనిష్యామి సహ దేవగణైరిహ। ఇత్యుక్త్వా ధనురాదాయ జఘాన విశిఖైర్విభుమ్
ఇక్కడ నిన్ను దేవతలతో కలిసి చంపుతాను అని చెప్పి, తన విల్లు తీసుకుని ప్రభువును బాణాలతో గాయపరిచాడు.
మాధవస్తాన్బిభేదాథ శరైర్వజ్రసమప్రభైః। బహుభిస్సర్వగాత్రేషు జఘాన చ మధుం తతః
ఆ సమయంలో మాధవుడు వజ్రంలా మెరిసే బాణాలతో వారిని చీల్చాడు; అనేక బాణాలతో మధును అన్ని అవయవాల్లో గాయపరిచాడు.
మాయయా ఛాదితః సోభూద్దైత్యస్తం సురసత్తమాః। యే వై శూరాశ్చ రుద్రాద్యాస్త్రిదశాస్సత్త్వధారిణః
అసురుడు మాయతో దాగిపోయాడు. అప్పుడు రుద్రుడు మొదలైన వీర దేవతలు, త్రిదశలు, బలవంతులు అందరూ అక్కడ ఉన్నారు.
దేవ్యో నానావిధాశ్చాపి సాయుధా వాహనాన్వితాః। సేనాన్యో గణపా దేవా లోకేశ హరవిష్ణవః
వివిధ రకాల ఆయుధాలు ధరించిన, వాహనాలపై ఉన్న దేవతలు, సేనాధిపతులు, గణపతులు, లోకపతులు, హరి, విష్ణువు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
అన్యే గ్రహాదయో దేవాః సర్వే యుధ్యన్తి సంగతాః। వినష్టాశ్చ తదా దేవా మధోర్వై మాయయా ధ్రువమ్
ఇంకా గ్రహాలు మొదలైన ఇతర దేవతలు కూడి యుద్ధం చేశారు. కానీ మధువు మాయతో దేవతలు అంతా ఓడిపోయారు.
సంముఖే విముఖే చైవ శరశక్త్యృష్టివృష్టిభిః। పతంతి సహసా దేవా భూమౌ శస్త్రాభిపీడితాః
ముందు వెనుకగా బాణాలు, శక్తులు, ఇష్టికల వర్షంలో దేవతలు ఆయుధాల బలానికి తాళలేక భూమిపై పడిపోయారు.
ఏతస్మిన్నంతరే విష్ణుర్గృహీత్వా చ సుదర్శనమ్। అసురాన్మాయయా దేవాన్జఘాన రణమూర్ధని
అంతలో విష్ణువు సుదర్శన చక్రాన్ని తీసుకుని, మాయతో యుద్ధమధ్యంలో అసురులను, దేవతలను గాయపరిచాడు.
అథ తేషాం శిరాంస్యేష ఛిత్వా చైవ సహస్రశః। పాతయామాస దేవేశో దైత్యానాం చ సురాత్మనామ్
తరువాత దేవతాధిపతి వేల కొద్దీ వారి తలలు నరికివేసి, ఆ అసురులను, దేవతస్వభావం ఉన్నవారిని పడగొట్టాడు.
ఏవమన్యాన్విభుర్దైత్యాన్ద్రావయామాస సంగరాత్। తం దృష్ట్వా మునయో దేవాః సర్వే విస్మయమాయయుః
ఇలా ప్రభువు మిగతా దైత్యులను యుద్ధభూమి నుండి తరిమేశాడు. ఇది చూసి మునులు, దేవతలు అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు.
కర్ణే కర్ణే ప్రజల్పంతే దేవా మునిగణాస్తథా। సదా దేవైకగోప్తా చ హరిరవ్యయ ఈశ్వరః
ఒకరికి ఒకరు చెవిలో చెవికి దేవతలు, మునులు మాట్లాడుకుంటూ, 'హరి ఎప్పుడూ దేవతలకే రక్షకుడు, అవినాశి ప్రభువు' అని అన్నారు.
సర్వసాక్షీ త్వయం దేవో దైత్యజిష్ణుర్యుగే యుగే। కథం హంతి సురాన్సర్వాన్కల్పాంత ఇహ జాయతే
ఈ దేవుడు అన్నింటికీ సాక్షి, ప్రతి యుగంలో దైత్యులను సంహరించేవాడు. మరి ఇక్కడ కల్పాంతంలో దేవతలను ఎందుకు నాశనం చేసి, పునర్జన్మ ఎత్తుతాడు?
ఏతస్మిన్నంతరే దూరే మధుర్మాయాం ప్రయోజితా। హరరూపధరో భూత్వా అబ్రవీద్ధరిమవ్యయమ్
అంతలో దూరంలో మధువు తన మాయను ప్రయోగించాడు. హరుని రూపం ధరించి, అవినాశి హరిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
దైత్యానామగ్రతః పాప రణే దేవాన్సమంతతః। హత్వా కిం తే శివం చాద్య ధర్మకీర్తి యశో గుణాః
దైత్యుల ముందు, పాపీ, నీవు యుద్ధంలో దేవతలను చంపావు. నీకు ఈ రోజు ఏమి మేలు, ఏమి ధర్మం, ఏమి కీర్తి, ఏమి గుణం ఉంది?
మహతోన్మత్తభావేన న జానాసి పరాన్స్వకాన్। అతస్త్వాం నిశితైర్బాణైర్నయామి యమసాదనమ్
పెద్ద మత్తులో నీవు నీవారు, శత్రువులు ఎవరో గుర్తించలేవు. అందుకే పదునైన బాణాలతో నిన్ను యమలోకానికి పంపిస్తాను.
ఏవముక్త్వా శరైరుగ్రైర్జఘాన కేశవం రణే। నిచకర్త శరాంస్తాంస్తు మాధవో వాక్యమబ్రవీత్
ఇలా చెప్పి, అతడు రణరంగంలో కేశవుని మీద ఘోరమైన బాణాలతో దాడి చేశాడు. మాధవుడు ఆ బాణాలను నరికివేసి ఇలా అన్నాడు.
జానామి త్వాం రణే దైత్యం హరరూపధరం ప్రియమ్। శూరం శూరవికర్మాణం మధుం మాయానియోజితమ్
యుద్ధంలో హరుని రూపంలో ఉన్న దైత్యుడా, మధువా, నీ మాయను నాకు తెలుసు. నీవు వీరుడవు, వీరచర్యలు చేసే వాడవు.
మిథ్యాలోకం ప్రదాస్యామి పాతయిత్వా రణాజిరే। ఏతస్మిన్నంతరే తీక్ష్ణైః శరైర్వివ్యాధ సంయుగే
నిన్ను యుద్ధభూమిలో పడగొట్టి, మాయలోకాన్ని నీకు ఇస్తాను. అంతలో అతడు పదునైన బాణాలతో యుద్ధంలో గాయపరిచాడు.
జటిలం వృషకేతుం చ వృషభస్థం మహేశ్వరమ్। తయోర్యుద్ధమతీవాసీద్దేవదానవయోస్తదా
జటాధారి, వృషధ్వజుడు, వృషభంపై కూర్చున్న మహేశ్వరుడు—ఆ సమయంలో దేవతలు, దానవుల మధ్య ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది.
పరస్పరం భిందతోశ్చ ప్రాప్తాన్ప్రాప్తాన్శరాన్శరైః। క్షురప్రేణ ధనుస్తస్య చిచ్ఛేద హరిరవ్యయః
ఒకరిని ఒకరు బాణాలతో కొడుతుండగా, అవినాశి హరి తన క్షురప్రమైన బాణంతో అతని ధనుస్సును కోసేశాడు.
తతశ్చ పాతయామాస ఘోటకం వృషరూపిణమ్। స దైత్యశ్శూలహస్తోథ ప్రదుద్రావ జగత్పతిమ్
తరువాత వృషరూపంలో ఉన్న గుర్రాన్ని నేలకూల్చాడు; ఆ దైత్యుడు శూలాన్ని పట్టుకుని జగత్పతిని చూసి పారిపోయాడు.
భ్రామయిత్వా తతః శూలం జఘాన పరమేశ్వరమ్। త్రిభిశ్చిచ్ఛేద బాణైశ్చ శూలం కాలానలప్రభమ్
ఆ తరువాత శూలాన్ని తిప్పి పరమేశ్వరుడిని గాయపరిచాడు; కానీ కాలాగ్నిలా మెరిసే ఆ శూలాన్ని హరి మూడు బాణాలతో కోసేశాడు.
తతః క్రూరో మహాబాహుర్మధుర్మాయాతిమాయికః। దేవీరూపం సమాస్థాయ సింహస్థః ప్రయయౌ హరిః
తర్వాత క్రూరుడు, మహాబాహువు అయిన మధు తన మాయతో దేవీ రూపం ధరించి, సింహంపై కూర్చొని హరి వైపు వచ్చాడు.
శరైర్బహువిధైర్విష్ణుం జఘానైవాబ్రవీద్వచః। స్వామీ తు మే సురశ్రేష్ఠ త్వయైవ పాతితో యుధి
అతడు అనేక విధాలైన బాణాలతో విష్ణువును గాయపరిచి ఇలా అన్నాడు: 'దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, యుద్ధంలో నువ్వే నా ప్రభువును పడగొట్టావు.'
అహం త్వాం చ హనిష్యామి సుతౌ స్కందవినాయకౌ। ఉక్తవంతం చ దైతేయం జఘాన బహుమార్గణైః
'నేను నిన్ను, నీ కుమారులు స్కందుడు, వినాయకుడిని చంపుతాను.' అని చెప్పిన ఆ దైత్యుడిని అనేక బాణాలతో గాయపరిచారు.
స పపాత మహీపృష్ఠే గతాసుర్లోహితోద్గిరః। పితరౌ నిహతౌ దృష్ట్వా మాయాబద్ధో మహాబలః
అతడు ప్రాణం విడిచిపెట్టి, రక్తం కారుతూ భూమిపై పడిపోయాడు; తల్లిదండ్రులు చనిపోయినదాన్ని చూసి, మాయలో చిక్కుకున్న మహాబలుడు అయ్యాడు.
స్కందః శక్తిం సమాదాయ ప్రాయాద్యోధయితుం హరిమ్। తతో ధాతాఽబ్రవీద్వాక్యం స్కందం మోహప్రపీడితమ్
అప్పుడు స్కందుడు తన శక్తిని తీసుకుని హరిని యుద్ధానికి ఎదుర్కొనడానికి వెళ్లాడు; అప్పుడు మోహంతో బాధపడుతున్న స్కందునితో ధాతా ఇలా అన్నాడు.
పశ్య తే పితరౌ దూరే పశ్యంతౌ యుద్ధమీదృశమ్। అంతరిక్షే భ్రమంతౌ చ సంస్థితౌ లోకసాక్షిణౌ
'నీ తల్లిదండ్రులు దూరంగా ఈ యుద్ధాన్ని చూస్తున్నారు; వారు ఆకాశంలో సంచరిస్తూ, లోకాలందరికీ సాక్షులుగా నిలిచారు.'
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తతో దృష్ట్వా తత్రైవాంతరధీయత। తతో ధుంధుశ్చ సుంధుశ్చ భ్రాతరావతిదర్పితౌ
ఇలా విని, వారిని చూసి, అక్కడే స్కందుడు అంతర్ధానమయ్యాడు; ఆ తరువాత ధుంధు, సుంధు అనే సోదరులు అత్యంత గర్వంతో నిండిపోయారు.
వధం ప్రతి హరేర్యుద్ధే పేతతుర్గరుడోపరి। ఖడ్గహస్తం చ ధుంధుం చ సగదం సుంధుమేవ చ
హరిని యుద్ధంలో చంపేందుకు వారు గరుడుపైకి దూకారు; ధుంధు ఖడ్గాన్ని పట్టుకుని, సుంధు గదను పట్టుకుని వచ్చారు.
చిచ్ఛేద నందకేనైకం గదయా సాదయత్పరమ్। పేతతుస్తౌ ధరాపృష్ఠే ప్రవీరౌ క్షతవిక్షతౌ
ఒకరిని నందకంతో కోసి, మరొకరిని గదతో కొట్టి పడగొట్టాడు; ఇద్దరూ వీరులు గాయాలతో భూమిపై పడిపోయారు.