గీతిం గాయంతి గంధర్వాః శశంసుః పరమర్షయః। అథ క్రుద్ధో మహాతేజా దైత్యముఖ్యో మహాబలః
గంధర్వులు పాటలు పాడారు, మహర్షులు స్తుతించారు. అప్పుడు దైత్యుల నాయకుడు, మహాబలశాలి, మహాతేజస్వి కోపంతో ఉప్పొంగాడు.
కాలకేయ ఇతి ఖ్యాతః సేనానీర్దైత్యపస్య చ। స్యన్దనస్థో మహావీర్యో ధనురాదాయ తత్ర చ
కాలకేయుడు అని ప్రసిద్ధి చెందిన దైత్య సేనాధిపతి, తన రథంపై నిలబడి, గొప్ప బలంతో ధనుస్సును పట్టుకున్నాడు.
జఘాన సురసంఘాంస్తాన్నర్తయామాస భూతలే। నిరంతరశరౌఘేణ చ్ఛాదితం గగనం తదా౧౦౦ 1.65.
అతడు దేవతల గుంపులను నేలపై పడేసి, వారిని నాట్యమాడించినట్టు చేశాడు. ఆ సమయంలో అతని నిరంతర బాణవర్షంతో ఆకాశం మొత్తం కమ్మబడింది.
నిపతంతి శరాః సైన్యే కోటికోటి సహస్రశః। నిపతంతి తతో దేవాః సంయుగేష్వనివర్తినః
అనేక కోట్ల బాణాలు సైన్యంలో వర్షంలా పడిపోయాయి. ఆ తరువాత యుద్ధంలో వెనక్కి తగ్గని దేవతలు కూడా నేలపై పడిపోయారు.
రుధిరోద్గారిణస్సర్వే సిద్ధగంధర్వకిన్నరాః। విశిఖైః పీడితా దేవా నిపేతుర్ధరణీతలే
అన్ని సిద్ధులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు రక్తం ఉమ్ముతూ, బాణాల దెబ్బలకు బాధపడి, దేవతలు భూమిపై పడిపోయారు.
కేచిచ్ఛరశతైర్భిన్నాస్సహస్రైరయుతైస్తథా। పేతురుర్వ్యాం మహావీర్యా యే రణే సురపుంగవాః
యుద్ధంలో ముందుండే కొంతమంది దేవతలు, వందల, వేల, లక్షల బాణాలతో గాయపడి, భూమిపై కూలిపోయారు.
వ్యథితాశ్చాభవన్సర్వే స్యందనస్థా దివౌకసః। శరైః ప్రవ్యథితాస్తే తు స్థాతుం శక్తా న సంముఖే
రథాలపై ఉన్న దేవతలందరూ బాధతో వణికిపోయారు. బాణాల దెబ్బలకు వారు అతని ఎదుట నిలబడలేకపోయారు.
తేనావగాహితం సైన్యం గజేనేవ సరోవనమ్। శరైస్తస్యార్దితా దేవా వజ్రానలసమప్రభైః
ఒక ఏనుగు సరస్సులోకి ప్రవేశించినట్టు, అతడు ఆ సైన్యంలోకి చొచ్చుకుపోయాడు. అతని వజ్రం, అగ్నిలా మెరిసే బాణాల దెబ్బలకు దేవతలు తీవ్రంగా బాధపడ్డారు.
న శేకుః సమరే స్థాతుం మఘవంతం యయుస్తదా। చిత్రరథ ఇతి ఖ్యాతో దేవశ్శస్త్రభృతాం వరః
అప్పుడు వారు యుద్ధంలో నిలబడలేక, మఘవంతుని దగ్గరకు వెళ్లారు. ఆ సమయంలో దేవతల్లో ప్రసిద్ధి చెందిన, శస్త్రధారులలో శ్రేష్ఠుడు అయిన చిత్రరథుడు అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
యయౌ స్యందనమారుహ్య యుద్ధం ప్రతి ధనుర్ధరః। అబ్రవీద్వచనం సోపి సేనాన్యం తు మహాసురమ్
చిత్రరథుడు తన రథంపై ఎక్కి, యుద్ధానికి సిద్ధమై, ధనుస్సుతో ముందుకు వెళ్లాడు. అప్పుడు అతడు దైత్య సేనాధిపతిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
యథా హంసి మహాశూర సురసేనాం ముదాన్వితః। స త్వం ప్రశంసనీయశ్చ శూరోసి సురసంమతః
ఎలా నీవు, పరాక్రమశాలి, ఆనందంతో దేవతల సైన్యాన్ని సంహరించావో, అలా నీవు ప్రశంసకు పాత్రవాడవు, దేవతలందరికీ గౌరవించబడే వీరుడవు.
హిరణ్యాక్షప్రియం కర్మ కృతం యుద్ధే త్వయాధునా। ఇదానీం మమ బాణైశ్చ గచ్ఛస్వ యమమందిరమ్
హిరణ్యాక్షుడు సంతోషించే పని నీవు యుద్ధంలో చేసావు. ఇప్పుడు నా బాణాలతో యముని లోకానికి వెళ్ళిపో.
తతశ్చ కాలకేయస్తు స్మితో వచనమబ్రవీత్। పురైవ విజితో దేవ గణః సర్వః ప్రలీలయా
అప్పుడు కాలకేయుడు చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు: 'ఇప్పటికే నేను దేవతల గణాన్ని పూర్తిగా ఓడించాను, వారు అంతా నాశనం అయ్యారు.'
ఇదానీం తు స్థితం యుద్ధే బలం సర్వం తు హేలయా। యది తే నిధనే ప్రీతిరస్తీహ సురపుంగవ
ఇప్పుడు యుద్ధంలో ఉన్న నా బలం అంతా నిర్లక్ష్యంగా నిలిచింది. ఓ దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, నీవు నా మరణాన్ని కోరుకుంటే అలా జరగనీ.
ఏభిస్త్వాం నిశితైర్బాణైర్నయామి యమమందిరమ్। ఇత్యుక్త్వా పరమక్రుద్ధో బాణమంతకసన్నిభమ్
ఈ పదునైన బాణాలతో నిన్ను యముని లోకానికి పంపిస్తాను అని చెప్పి, అతడు అత్యంత కోపంతో యముని పోలిన బాణాన్ని ఎత్తుకున్నాడు.
జఘాన సమరే వీరస్త్రిభిశ్చిచ్ఛేద సోంబరే। పునర్బాణాంశ్చ సమరే యోజయిత్వా ద్రుతం రుషా
యుద్ధంలో ఆ వీరుడు ముగ్గురిని కొట్టి నేలకూల్చాడు. వెంటనే కోపంతో మరిన్ని బాణాలను వేగంగా అమర్చి యుద్ధాన్ని కొనసాగించాడు.
జఘాన ప్రచురాన్దైత్యాంస్తాంశ్చకర్త్త స లాఘవాత్। తతోన్యోన్యం శరైస్తీక్ష్ణైః కాలానలసమప్రభైః
అతడు అనేక దైత్యులను సంహరించి, చాకచక్యంగా వారిని కోసాడు. ఆ తర్వాత, కాలాగ్నిలా ప్రకాశించే పదునైన బాణాలతో వారు ఒకరినొకరు గాయపరిచారు.
యుద్ధే ధనుష్మతాం శ్రేష్ఠశ్చిచ్ఛేద భువి వేగతః। తద్యుద్ధమభవద్దేవదైత్యయోర్ధర్మతో భృశమ్
యుద్ధంలో విలువంతా శ్రేష్ఠుడు వేగంగా భూమిపై శత్రువులను కోసాడు. ఆ దేవతలు, దైత్యుల మధ్య జరిగిన యుద్ధం ఎంతో ధర్మబద్ధంగా సాగింది.
ద్రష్టుకామాగతాః పార్శ్వమృషి దేవాః సురోరగాః। ఏవం శతసహస్రాణి బాణానాం విధృతాని చ
ఆ యుద్ధాన్ని చూడాలని ఋషులు, దేవతలు, నాగులు అక్కడికి వచ్చారు. అలా లక్షలాది బాణాలు వదిలిపడినాయి.
అన్యోన్యం సమరే వీరౌ విజయాయ విరేజతుః। అథ క్రుద్ధో మహాతేజా గంధర్వాణాం పతిస్తదా
ఆ ఇద్దరు వీరులు విజయం కోసం యుద్ధంలో పరస్పరం పోటీపడ్డారు. అప్పుడు మహాతేజస్సుతో ఉన్న గంధర్వాధిపతి కోపంతో—
త్రిభిర్బిభేద బాణైశ్చ లలాటే హృది పంచభిః। సప్తభిర్జఠరే నాభౌ బస్తౌ తస్య స పంచభిః
అతడు మూడు బాణాలతో నుదిటిపై, ఐదు బాణాలతో హృదయంలో, ఏడు బాణాలతో పొట్టలో, ఐదు బాణాలతో నాభి, మూత్రాశయాల్లో గాయపరిచాడు.
శరైః సంపాతితో దైత్యో ముగ్ధః కశ్మలతాం గతః। శిథిలీకృతచాపశ్చ లేభే సంజ్ఞాం చిరాద్బలీ
ఆ బాణాల దెబ్బలకు దైత్యుడు కూలిపోయి, మూర్చచెందాడు. అతని విల్లు చేతిలో నడుము వదిలిపోగా, చాలా సేపటికి అతడు మళ్లీ చైతన్యం పొందాడు.
మధుసంజ్ఞం త్రిభిర్బాణైస్స బిభేద సురోత్తమమ్। చకర్త్త ధనురస్త్రైశ్చ దైత్యరాజస్య పశ్యతః
మధుసంజ్ఞుడైన ఉత్తమ దేవుడిని మూడు బాణాలతో గాయపరిచాడు. దైత్యరాజు చూస్తుండగానే ఆయుధాలతో అతని విల్లు కోసాడు.
తతో బాణసహస్రైస్తు కాలాంతకసమప్రభైః। బిభేద దైత్యసింహం తు సురాణాముత్తమో బలీ
తర్వాత, కాలాంతకుడి వంటి ప్రకాశంతో వేలాది బాణాలతో, ఆ బలవంతుడు దేవతలలో శ్రేష్ఠుడు, దైత్యసింహుడిని గాయపరిచాడు.
హతచేతాః స దైత్యేంద్రో బహుశోణితసంస్రవః। విహ్వలో బహుబాణార్తః శూలం జగ్రాహ దానవః
చేతనారహితుడై, రక్తం పొర్లుతున్న దైత్యేంద్రుడు, అనేక బాణాల బాధతో అలసిపోయి, ఒక గొప్ప భుజబలం కలిగిన దానవుడు కటారాన్ని పట్టుకున్నాడు.
శూలహస్తస్య తస్యైవ చతుర్భిస్తురగాన్శరైః। హత్వా చ పాతయామాస త్రిభిర్యంతారమేవ చ
ఆ కటారాన్ని పట్టుకున్నవాడి గుర్రాలను నాలుగు బాణాలతో చంపి పడగొట్టాడు. మరో మూడు బాణాలతో రథసారథిని కూడా నేలకూల్చాడు.
జఘాన శూలముర్వీష్ఠస్తతో గంధర్వసత్తమమ్। విచకర్త్త త్రిభిర్బాణైః శూలం చిత్రరథో బలీ
తర్వాత భూమిపై నిలబడి, ఆ గొప్ప గంధర్వుని మీద కటారంతో దాడి చేశాడు. కానీ బలవంతుడైన చిత్రరథుడు మూడు బాణాలతో ఆ కటారాన్ని కోసేశాడు.
శూలం చ నష్టకం దృష్ట్వా హతభోగమివోరగమ్। గృహీత్వా ముద్గరం ఘోరం ప్రదుద్రావ సురం బలీ
కటారం నాశనం అయినదని చూసి, పాము పాముపు తల కోల్పోయినట్లుగా అయిపోయింది. వెంటనే భయంకరమైన గదను పట్టుకుని, బలవంతుడైన వాడు దేవుని మీద దూకాడు.
స ముద్గరం సమాయాతం దైత్యసేనాధిపం తదా। విచకర్త్త శిరో దేహాదర్ధచంద్రేణ సంభ్రమాత్
ఆ సమయంలో ఆ దైత్యసేనాధిపతిని అరచంద్రాకారమైన గొడ్డలితో గట్టిగా కొట్టి, అతని తలని శరీరం నుండి వేరు చేశాడు.
స పపాత మహీపృష్ఠే సంచచాల వసుంధరా। తతో దైత్యగణాః సర్వే విముఖా విప్రదుద్రువుః
అతడు భూమిపై పడిపోవడంతో భూమి కంపించింది. వెంటనే అందరు దైత్యులు భయంతో తిరిగి పారిపోయారు.