గామేవ పతితా ధీరా దివ్యాలంకారభూషితాః। ప్రదీప్తోభూద్ధరాదేశో వీరైర్నాగైర్హయై రథైః
దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడిన ధీరులు భూమిపై పడిపోయారు. భూమి ప్రాంతం వీరులు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో ప్రకాశించింది.
వివిధాభరణైర్నష్టైః పతాకాభిశ్చ కేతుభిః। తతో వసుంధరా సర్వా సశైలవనకాననా
వివిధ అలంకారాలు పోయి, జెండాలు, ధ్వజాలు పడిపోయిన తర్వాత, పర్వతాలు, అడవులు, వనాలతో కూడిన భూమంతా—
రుధిరౌఘప్లుతా తత్ర విబుధాసురయోర్యుధి। క్రవ్యాదైర్బహుభిస్తత్ర ఖాదితో ద్రవ్యసంచయః
అక్కడ దేవతలు, అసురులు యుద్ధం చేస్తున్నప్పుడు, భూమి అంతా రక్తపు ప్రవాహాలతో నిండిపోయింది. మాంసపు ముద్దలు అనేక మృగాలు, పిశాచాలు తినేయగా, అక్కడ దాని గుట్టలు మిగిలిపోలేదు.
లోహితం ప్రచురం పీతం రక్షోభిశ్చ వృకాదిభిః। అన్యైర్మహాగణైరేవ క్షతజం పవనాన్వితమ్
రాక్షసులు, నక్కలు, ఇతర క్రూర జంతువులు అక్కడ విస్తారంగా రక్తాన్ని తాగాయి. గాలిలో ఎగురుతున్న గాయాల రక్తాన్ని కూడా ఇతర పెద్ద గుంపులు పీల్చుకున్నాయి.
ఖాదితం ప్రీతిమద్భిశ్చ ఫేరుగృధ్రగణైర్ముదా। ఏతస్మిన్నంతరే సూరిః సురపూజ్యో బృహస్పతిః
పెద్ద ఆనందంతో నక్కలు, గద్దలు మాంసాన్ని తింటూ సంబరపడ్డాయి. ఆ సమయంలో సూర్యుడు, దేవతలందరి పూజకు పాత్రమైన బృహస్పతి అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యారు.
మృతసంజీవనీవిద్యాం సురాణాం సంజజాప హ। విశల్యకరణీం దివ్యాం బ్రహ్మవిద్యాం మహాబలాం
ఆయన దేవతల కోసం మృతులను తిరిగి బ్రతికించే విద్యను, గాయాలను మాయ చేసే దివ్యమైన, శక్తివంతమైన బ్రహ్మవిద్యను జపించారు.
తతో ధన్వంతరిర్విద్వాన్సురవైద్యో మనోజవః। ఔషధైస్తత్ప్రయోగైశ్చ రణే పర్యటతే ముదా
తర్వాత దేవతల వైద్యుడు, తెలివైన ధన్వంతరి, ఔషధాలతో, వాటి ప్రయోగాలతో యుద్ధరంగంలో ఆనందంగా సంచరించసాగాడు.
తత్ర దేవాశ్చ జీవంతి యే మృతాశ్చ మహాహవే। అవ్రణా బలసంపన్నాః ప్రయుధ్యంతి భృశం పునః
అక్కడ ఆ మహాయుద్ధంలో మరణించిన దేవతలు మళ్లీ బ్రతికారు. వారు గాయాల్లేకుండా, బలంగా మారి మళ్లీ ఉత్సాహంగా యుద్ధం చేశారు.
ఏవం శతసహస్రం తు గణం దైత్యస్య చోద్ధతమ్। పతితం పుణ్యయోగాచ్చ శరైర్నిర్భిన్నకంధరమ్
అలా పుణ్యబలం వల్ల, దైత్యుడి గర్విత గుంపులో లక్షలాది మంది, బాణాలతో మెడలు చీలిపోయి, నేలపై పడిపోయారు.
తతస్తు జయశబ్దేన నందంతి సిద్ధచారణాః। ఋషయః ఖేచరాశ్చాన్యే యే చైవాప్సరసాం గణాః
అప్పుడే విజయధ్వని వినిపించగా, సిద్ధులు, చారణులు, ఋషులు, ఆకాశంలో సంచరించే వారు, అప్సరసల గుంపులు—all అందరూ ఆనందంతో ఉత్సవం చేసుకున్నారు.
గీతిం గాయంతి గంధర్వాః శశంసుః పరమర్షయః। అథ క్రుద్ధో మహాతేజా దైత్యముఖ్యో మహాబలః
గంధర్వులు పాటలు పాడారు, మహర్షులు స్తుతించారు. అప్పుడు దైత్యుల నాయకుడు, మహాబలశాలి, మహాతేజస్వి కోపంతో ఉప్పొంగాడు.
కాలకేయ ఇతి ఖ్యాతః సేనానీర్దైత్యపస్య చ। స్యన్దనస్థో మహావీర్యో ధనురాదాయ తత్ర చ
కాలకేయుడు అని ప్రసిద్ధి చెందిన దైత్య సేనాధిపతి, తన రథంపై నిలబడి, గొప్ప బలంతో ధనుస్సును పట్టుకున్నాడు.
జఘాన సురసంఘాంస్తాన్నర్తయామాస భూతలే। నిరంతరశరౌఘేణ చ్ఛాదితం గగనం తదా౧౦౦ 1.65.
అతడు దేవతల గుంపులను నేలపై పడేసి, వారిని నాట్యమాడించినట్టు చేశాడు. ఆ సమయంలో అతని నిరంతర బాణవర్షంతో ఆకాశం మొత్తం కమ్మబడింది.
నిపతంతి శరాః సైన్యే కోటికోటి సహస్రశః। నిపతంతి తతో దేవాః సంయుగేష్వనివర్తినః
అనేక కోట్ల బాణాలు సైన్యంలో వర్షంలా పడిపోయాయి. ఆ తరువాత యుద్ధంలో వెనక్కి తగ్గని దేవతలు కూడా నేలపై పడిపోయారు.
రుధిరోద్గారిణస్సర్వే సిద్ధగంధర్వకిన్నరాః। విశిఖైః పీడితా దేవా నిపేతుర్ధరణీతలే
అన్ని సిద్ధులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు రక్తం ఉమ్ముతూ, బాణాల దెబ్బలకు బాధపడి, దేవతలు భూమిపై పడిపోయారు.
కేచిచ్ఛరశతైర్భిన్నాస్సహస్రైరయుతైస్తథా। పేతురుర్వ్యాం మహావీర్యా యే రణే సురపుంగవాః
యుద్ధంలో ముందుండే కొంతమంది దేవతలు, వందల, వేల, లక్షల బాణాలతో గాయపడి, భూమిపై కూలిపోయారు.
వ్యథితాశ్చాభవన్సర్వే స్యందనస్థా దివౌకసః। శరైః ప్రవ్యథితాస్తే తు స్థాతుం శక్తా న సంముఖే
రథాలపై ఉన్న దేవతలందరూ బాధతో వణికిపోయారు. బాణాల దెబ్బలకు వారు అతని ఎదుట నిలబడలేకపోయారు.
తేనావగాహితం సైన్యం గజేనేవ సరోవనమ్। శరైస్తస్యార్దితా దేవా వజ్రానలసమప్రభైః
ఒక ఏనుగు సరస్సులోకి ప్రవేశించినట్టు, అతడు ఆ సైన్యంలోకి చొచ్చుకుపోయాడు. అతని వజ్రం, అగ్నిలా మెరిసే బాణాల దెబ్బలకు దేవతలు తీవ్రంగా బాధపడ్డారు.
న శేకుః సమరే స్థాతుం మఘవంతం యయుస్తదా। చిత్రరథ ఇతి ఖ్యాతో దేవశ్శస్త్రభృతాం వరః
అప్పుడు వారు యుద్ధంలో నిలబడలేక, మఘవంతుని దగ్గరకు వెళ్లారు. ఆ సమయంలో దేవతల్లో ప్రసిద్ధి చెందిన, శస్త్రధారులలో శ్రేష్ఠుడు అయిన చిత్రరథుడు అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
యయౌ స్యందనమారుహ్య యుద్ధం ప్రతి ధనుర్ధరః। అబ్రవీద్వచనం సోపి సేనాన్యం తు మహాసురమ్
చిత్రరథుడు తన రథంపై ఎక్కి, యుద్ధానికి సిద్ధమై, ధనుస్సుతో ముందుకు వెళ్లాడు. అప్పుడు అతడు దైత్య సేనాధిపతిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
యథా హంసి మహాశూర సురసేనాం ముదాన్వితః। స త్వం ప్రశంసనీయశ్చ శూరోసి సురసంమతః
ఎలా నీవు, పరాక్రమశాలి, ఆనందంతో దేవతల సైన్యాన్ని సంహరించావో, అలా నీవు ప్రశంసకు పాత్రవాడవు, దేవతలందరికీ గౌరవించబడే వీరుడవు.
హిరణ్యాక్షప్రియం కర్మ కృతం యుద్ధే త్వయాధునా। ఇదానీం మమ బాణైశ్చ గచ్ఛస్వ యమమందిరమ్
హిరణ్యాక్షుడు సంతోషించే పని నీవు యుద్ధంలో చేసావు. ఇప్పుడు నా బాణాలతో యముని లోకానికి వెళ్ళిపో.
తతశ్చ కాలకేయస్తు స్మితో వచనమబ్రవీత్। పురైవ విజితో దేవ గణః సర్వః ప్రలీలయా
అప్పుడు కాలకేయుడు చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు: 'ఇప్పటికే నేను దేవతల గణాన్ని పూర్తిగా ఓడించాను, వారు అంతా నాశనం అయ్యారు.'
ఇదానీం తు స్థితం యుద్ధే బలం సర్వం తు హేలయా। యది తే నిధనే ప్రీతిరస్తీహ సురపుంగవ
ఇప్పుడు యుద్ధంలో ఉన్న నా బలం అంతా నిర్లక్ష్యంగా నిలిచింది. ఓ దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, నీవు నా మరణాన్ని కోరుకుంటే అలా జరగనీ.
ఏభిస్త్వాం నిశితైర్బాణైర్నయామి యమమందిరమ్। ఇత్యుక్త్వా పరమక్రుద్ధో బాణమంతకసన్నిభమ్
ఈ పదునైన బాణాలతో నిన్ను యముని లోకానికి పంపిస్తాను అని చెప్పి, అతడు అత్యంత కోపంతో యముని పోలిన బాణాన్ని ఎత్తుకున్నాడు.
జఘాన సమరే వీరస్త్రిభిశ్చిచ్ఛేద సోంబరే। పునర్బాణాంశ్చ సమరే యోజయిత్వా ద్రుతం రుషా
యుద్ధంలో ఆ వీరుడు ముగ్గురిని కొట్టి నేలకూల్చాడు. వెంటనే కోపంతో మరిన్ని బాణాలను వేగంగా అమర్చి యుద్ధాన్ని కొనసాగించాడు.
జఘాన ప్రచురాన్దైత్యాంస్తాంశ్చకర్త్త స లాఘవాత్। తతోన్యోన్యం శరైస్తీక్ష్ణైః కాలానలసమప్రభైః
అతడు అనేక దైత్యులను సంహరించి, చాకచక్యంగా వారిని కోసాడు. ఆ తర్వాత, కాలాగ్నిలా ప్రకాశించే పదునైన బాణాలతో వారు ఒకరినొకరు గాయపరిచారు.
యుద్ధే ధనుష్మతాం శ్రేష్ఠశ్చిచ్ఛేద భువి వేగతః। తద్యుద్ధమభవద్దేవదైత్యయోర్ధర్మతో భృశమ్
యుద్ధంలో విలువంతా శ్రేష్ఠుడు వేగంగా భూమిపై శత్రువులను కోసాడు. ఆ దేవతలు, దైత్యుల మధ్య జరిగిన యుద్ధం ఎంతో ధర్మబద్ధంగా సాగింది.
ద్రష్టుకామాగతాః పార్శ్వమృషి దేవాః సురోరగాః। ఏవం శతసహస్రాణి బాణానాం విధృతాని చ
ఆ యుద్ధాన్ని చూడాలని ఋషులు, దేవతలు, నాగులు అక్కడికి వచ్చారు. అలా లక్షలాది బాణాలు వదిలిపడినాయి.
అన్యోన్యం సమరే వీరౌ విజయాయ విరేజతుః। అథ క్రుద్ధో మహాతేజా గంధర్వాణాం పతిస్తదా
ఆ ఇద్దరు వీరులు విజయం కోసం యుద్ధంలో పరస్పరం పోటీపడ్డారు. అప్పుడు మహాతేజస్సుతో ఉన్న గంధర్వాధిపతి కోపంతో—