పిండాదూర్ధ్వం స్థితా యే చ పితరో మాతృగోత్రజాః। భవంతి సుఖినః సర్వే మర్త్యాశ్శతసహస్రశః
పిండం పైన ఉన్న పితృదేవతలు, తల్లి వంశానికి చెందినవారు — వీరందరూ వందల, వేల మంది భూమిలో సుఖంగా జీవిస్తారు.
స్వర్గే తస్య స్థితాః సత్వా అధఃస్థా మధ్యవాసినః। నిత్యం వాంఞ్ఛంతి సద్గంగాం గచ్ఛంతు సురనిమ్నగామ్
స్వర్గంలో ఉన్నవారు, క్రింద ఉన్నవారు, మధ్యలో ఉన్నవారు — వీరందరూ ఎప్పుడూ పవిత్రమైన గంగానదిని చేరాలని కోరుకుంటారు.
ఏకో గచ్ఛతి గంగాం యః పూయంతే తస్య పూరుషాః। ఏతదేవ మహాపుణ్యం తరతే తారయత్యపి
ఒకరు గంగానదిని చేరితే, అతని పితృదేవతలు పవిత్రులవుతారు; ఇదే గొప్ప పుణ్యం — అతడు తాను దాటి, ఇతరులను కూడా దాటించగలడు.
గంగా కృత్స్నగుణం వక్తుం న శక్తశ్చతురాననః। అతః కించిద్వదామ్యత్ర భాగీరథ్యా ద్విజా గుణమ్
గంగాదేవి మహిమను పూర్తిగా చెప్పడానికి బ్రహ్మదేవుడికైనా సాధ్యం కాదు; అందుకే, ద్విజులారా, భగీరథి గుణాలలో కొంతను నేను చెప్పుతున్నాను.
మునయః సిద్ధగంధర్వా యే చాన్యే సురసత్తమాః। గంగాతీరే తపస్తప్త్వా స్వర్గలోకేఽచ్యుతాభవన్
మహర్షులు, సిద్ధులు, గంధర్వులు, ఇతర ఉత్తమ దేవతలు — వీరు గంగాతీరంలో తపస్సు చేసి, స్వర్గంలో క్షీణించని స్థితిని పొందారు.
దివ్యేన వపుషా సర్వే కామగేన రథేన చ। అద్యాపి న నివర్తంతే రత్నపూర్ణక్షయేషు వై
వారు అందరూ దివ్యమైన శరీరాలతో, కావలసినదాన్ని ఇచ్చే రథాలతో, రత్నాలతో నిండిన ప్రాసాదాల్లో ఇప్పటికీ తిరిగి రారు.
ప్రాసాదా యత్ర సౌవర్ణాస్సర్వలోకోర్ధ్వగాశ్శివాః। ఇష్టద్రవ్యైః సుసంపూర్ణాః స్త్రియో యత్ర మనోరమాః
అక్కడ బంగారు ప్రాసాదాలు ఉన్నాయ్, అవి అన్ని లోకాల కంటే ఎత్తుగా, శుభంగా ఉంటాయి; కావలసిన ధనంతో నిండివుంటాయి, అక్కడి స్త్రీలు అందంగా ఉంటారు.
పారిజాతః సమాః పుష్పవృక్షాః కల్పద్రుమోపమాః। గంగాతీరే తపస్తప్త్వా తత్రైశ్వర్యం లభంతి హి
అక్కడ పుష్పవృక్షాలు పారిజాతాల్లా, కల్పవృక్షాల్లా ఉంటాయి; గంగాతీరంలో తపస్సు చేసినవారు అక్కడ రాజ్యాధికారం పొందుతారు.
తపోభిర్బహుభిర్యజ్ఞైర్వ్రతైర్నానావిధైస్తథా। పురుదానైర్గతిర్యా చ గంగాం సంసేవతాం చ సా
ఎన్ని తపస్సులు, యజ్ఞాలు, వ్రతాలు, ఎన్నో రకాల దానాలు చేసినా వచ్చే ఫలితం, గంగాను సేవించే వారికి కూడా అదే విధంగా లభిస్తుంది.
జారజం పతితం దుష్టమంత్యజం గురుఘాతినమ్। సర్వద్రోహేణ సంయుక్తం సర్వపాతకసంయుతమ్
పరస్త్రీతో సంభోగం వల్ల పుట్టినవాడు, పతితుడు, దుష్టుడు, అశుద్ధుడు, గురువును హత్య చేసినవాడు, అన్ని రకాల ద్రోహాలతో కూడినవాడు, అన్నిరకాల పాపాలతో కలిసినవాడు —
త్యజంతి పితరం పుత్రాః ప్రియం పత్న్యః సుహృద్గణాః। అన్యే చ బాంధవాః సర్వే గంగా తు న పరిత్యజేత్
కొడుకులు తండ్రిని వదిలిపెడతారు, భార్యలు ప్రియ భర్తను వదిలిపెడతారు, స్నేహితులు, ఇతర బంధువులు కూడా వదిలిపోతారు. కానీ గంగా ఎప్పుడూ ఎవ్వరిని వదిలిపెట్టదు.
యథా మాతా స్వయం జన్మమలశౌచం చ కారయేత్। క్రోడీకృత్య తథా తేషాం గంగా ప్రక్షాలయేన్మలమ్
తల్లి తన బిడ్డను ఒడిలో వేసుకుని, పుట్టిన మలినాన్ని ఎలా శుభ్రం చేస్తుందో, అలాగే గంగా కూడా వారి పాపాలను శుభ్రం చేస్తుంది.
భవంతి తే సువిఖ్యాతా భోగ్యాలంకారపూజితాః। దర్శనే క్రియతే గంగా సకృద్భక్త్యా నరైస్తు యైః
ఎవరైనా ఒక్కసారి గంగాను భక్తితో దర్శించి పూజిస్తే, వారు లోకంలో ప్రసిద్ధి చెందుతారు, సుఖాలు, అలంకారాలతో గౌరవించబడతారు.
తేషాం కులానాం లక్షం తు భవాత్తారయతే శివా। స్మృతార్తి హర్త్రీ యైర్ధ్యాతా సంస్తుతా సాధుమోదితా
ఎవరు గంగాను స్మరిస్తారో, ధ్యానిస్తారో, స్తుతిస్తారో, ఆనందిస్తారో, వారి వంశాల్లో లక్ష కుటుంబాలను గంగా రక్షిస్తుంది.
గంగా తారయతే నౄణాముభౌ వంశౌ భవార్ణవాత్। సంక్రాంతిషు వ్యతీపాతే గ్రహణే చంద్రసూర్యయోః
గంగా, మనుషుల రెండు వంశాలను కూడా సంసార సముద్రం నుండి రక్షిస్తుంది; సంక్రాంతి, చంద్రసూర్య గ్రహణాల సమయంలో కూడా.
పుణ్యే స్నాత్వా తు గంగాయాం కులకోటిం సముద్ధరేత్। శుక్లపక్షే దివామర్త్యా గంగాయాముత్తరాయణే
పుణ్యకాలంలో గంగానదిలో స్నానం చేస్తే, ఒక వంశంలో కోటి మంది పితృదేవతలను ఉద్ధరించవచ్చు; శుక్లపక్షంలో, పగలు, ఉత్తరాయణ సమయంలో గంగానదిలో స్నానం చేస్తే మరింత ఫలితం లభిస్తుంది.
ధన్యా దేహం విముంచంతి హృదిస్థే చ జనార్దనే। అనేన విధినా యస్తు భాగీరథ్యా జలే శుభే
హృదయంలో జనార్దనుడు ఉండగా, భగీరథి గంగలో పవిత్ర జలాల్లో ఈ విధంగా శరీరం విడిచేవారు ధన్యులు.
ప్రాణాంస్త్యక్త్వా వ్రజేత్స్వర్గం పునరావృత్తివర్జితమ్। యో గంగానుగతో నిత్యం సర్వదేవానుగో హి సః
ప్రాణాలు విడిచినవారు తిరిగి జన్మించకుండా స్వర్గాన్ని పొందుతారు; ఎవరైనా ఎప్పుడూ గంగానదిని అనుసరిస్తే, వారు అన్ని దేవతలను అనుసరించినట్లే.
సర్వదేవమయో విష్ణుర్గంగా విష్ణుమయీ యతః। గంగాయాం పిండదానేన పితౄణాం వై తిలోదకైః
విష్ణువు అన్నిదేవతల సమాహారం, గంగా విష్ణుమయమైనది. గంగానదిలో పితృదేవతలకు పిండప్రదానం, తిలోదకాలు సమర్పిస్తే —
నరకస్థా దివం యాంతి స్వర్గస్థా మోక్షమాప్నుయుః। పరదారపరద్రవ్య బాధా ద్రోహపరస్య చ
నరకంలో ఉన్నవారు స్వర్గానికి చేరుతారు, స్వర్గంలో ఉన్నవారు మోక్షం పొందుతారు; పరస్త్రీ, పరద్రవ్య హానిచేసేవారికైనా, ఇతరులకు ద్రోహం చేసేవారికైనా కూడా.
గతిర్మనుష్యమాత్రస్య గంగైవ పరమా గతిః। వేదశాస్త్రవిహీనస్య గురునిందాపరస్య చ
ప్రతి మనిషికి గంగానే పరమ గమ్యం; వేదశాస్త్రాలు తెలియని వారికి, గురువును నిందించే వారికి కూడా.
సమయాచారహీనస్య నాస్తి గంగాసమా గతిః। కిం యజ్ఞైర్బహువిత్తాఢ్యైః కిం తపోభిః సుదుష్కరైః
సమయాచారం లేని వారికి గంగతో సమానమైన గమ్యం లేదు; ఎంత ధనంతో ఎన్నో యజ్ఞాలు చేసినా, ఎంత కఠినమైన తపస్సు చేసినా ఏమి లాభం?
స్వర్గమోక్షప్రదా గంగా సుఖసౌభాగ్యపూజితా। నియమైః పరమైర్నిత్యం కిం యోగైశ్చిత్తరోధకైః
గంగా స్వర్గమూ మోక్షమూ ప్రసాదిస్తుంది, సుఖసౌభాగ్యాలకు పూజించబడుతుంది; అత్యున్నత నియమాలు, మనస్సును నియంత్రించే యోగాలు అవసరం లేదు.
భుక్తిముక్తిప్రదా గంగా సుఖమోక్షాగ్రతః స్థితా। అనేకజన్మసంఘాత పాపం పుంసాం వినశ్యతి
గంగా భోగమూ మోక్షమూ ఇస్తుంది, సుఖమూ విముక్తి ముందుగా నిలుస్తుంది; ఎన్నో జన్మల పాపాలు కూడా నశించిపోతాయి.
స్నానమాత్రేణ గంగాయాం సద్యః స్యాత్పుణ్యభాఙ్నరః। ప్రభాసే గోసహస్రస్య రాహుగ్రస్తే దివాకరే
గంగానదిలో కేవలం స్నానం చేసినంత మాత్రాన మనిషి వెంటనే పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు; ప్రభాసక్షేత్రంలో, రాహువు సూర్యుని గ్రహించినప్పుడు, వెయ్యి గోవులను దానం చేసిన ఫలితం లభిస్తుంది.
లభతే యత్ఫలం దానే గంగాస్నానాద్దినేదినే। దృష్ట్వా తు హరతే పాపం స్పృష్ట్వా తు లభతే దివమ్
దానం ద్వారా వచ్చే ఫలితం, గంగానదిలో ప్రతిరోజూ స్నానం చేస్తే లభిస్తుంది; గంగను చూసినా పాపం పోతుంది, తాకినా స్వర్గం లభిస్తుంది.
ప్రసంగాదపి సా గంగా మోక్షదా త్వవగాహితా। సర్వేన్ద్రియాణాం చాపల్యం వాసనాశక్తిసంభవమ్
ఒకవేళ గంగా నదిలోకి ప్రవేశించి తాకినా కూడా, అది మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. మన ఇంద్రియాలన్నింటి చంచలత్వం మనలో ఉన్న వాసనల శక్తి వల్ల కలుగుతుంది.
నిర్ఘృణత్వం తతో గంగా దర్శనాత్ప్రవినశ్యతి। పరద్రవ్యాభికాంక్షిత్వం పరదారాభిలాషితా
గంగా దర్శనం వల్ల మన హృదయంలోని క్రూరత్వం నశిస్తుంది. ఇతరుల సంపదపై ఆశ, ఇతరుల భార్యలపై ఆకాంక్ష కూడా పోతాయి.
పరధర్మే రుచిశ్చైవ దర్శనాదేవ నశ్యతి। యదృచ్ఛాలాభ సంతోషస్స్వధర్మేషు ప్రవర్తతే
ఇతరుల ధర్మంలో ఆసక్తి కూడా గంగా దర్శనంతో పోతుంది. యథేచ్ఛగా వచ్చిన దానితో సంతృప్తి, తన ధర్మంలోనే కలుగుతుంది.
సర్వభూతసమత్వం చ గఙ్గాయాం మజ్జనాద్భవేత్। యస్తు గంగాం సమాశ్రిత్య సుఖం తిష్ఠతి మానవః
గంగా స్నానం వల్ల అన్ని జీవుల పట్ల సమభావం కలుగుతుంది. గంగా దగ్గర నివసించే మనిషి సుఖంగా జీవిస్తాడు.