న తిష్ఠంతి క్షణం తత్ర యత్రేయం వర్తతే లిపిః
ఈ వ్రాతిక అక్కడ ఉన్నచోట, అవి ఒక్క క్షణం కూడా నిలవవు.
ఏకషష్టితమోఽధ్యాయః 1.61 ద్విజాఊచుః- తులసీపుష్పమాహాత్మ్యం శ్రుతం త్వత్తో హరేః శుభమ్। తస్యా స్తోత్రం కృతం పుణ్యం శ్రోతుమిచ్ఛామహే వయమ్
ద్విజులు ఇలా అన్నారు— హరి ప్రియమైన తులసీ పుష్ప మహిమను మీ వలన మేము వినాము. ఇప్పుడు మీరు రచించిన ఆ పవిత్రమైన తులసీ స్తోత్రాన్ని వినాలని మేము కోరుతున్నాము.
వ్యాస ఉవాచ- పురా స్కందపురాణే చ యన్మయా కీర్తితం ద్విజాః। కథయామి పురాణం చ పురతో మోక్షహేతవే
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు— ద్విజులారా! నేను స్కందపురాణంలో ఈ కథను ఎన్నాళ్లక్రితమే చెప్పాను. ఇప్పుడు ముక్తి కోసం మళ్లీ మీకు ఈ పురాతన కథను వివరంగా చెబుతాను.
శతానంద మునేః శిష్యాః సర్వే తే సంశితవ్రతాః। ప్రణిపత్య గురుం విప్రాః పప్రచ్ఛుః పుణ్యతో హితమ్
శతానంద మహర్షి శిష్యులందరూ, కఠినవ్రతాలు ఆచరించేవారు, గురువుకు నమస్కరించి, ఆయనను ధర్మమార్గంలో కలిసే మంచి విషయాలను అడిగారు.
పూర్వం బ్రహ్మముఖాన్నాథ యచ్ఛ్రుతం తులసీస్తవమ్। తద్వయం శ్రోతుమిచ్ఛామస్త్వత్తో బ్రహ్మవిదాంవర
బ్రహ్మవిద్యలో ప్రావీణ్యమున్నవాడా! బ్రహ్మదేవుని వాక్కు ద్వారా మునుపు వినబడిన తులసీ స్తోత్రాన్ని మేము మీ వలన వినాలని కోరుతున్నాము.
శతానంద ఉవాచ- నామోచ్చారే కృతే తస్యాః ప్రీణాత్యసురదర్పహా। పాపాని విలయం యాంతి పుణ్యం భవతి చాక్షయమ్
శతానందుడు ఇలా అన్నాడు— తులసీదేవి పేరు పలికిన వెంటనే, అసురుల గర్వాన్ని నాశనం చేసే ఆమె ప్రసన్నమవుతుంది. పాపాలు తొలగిపోతాయి, పుణ్యం ఎప్పటికీ తగ్గదు.
సా కథం తులసీ లోకైః పూజ్యతే వంద్యతే నహి। దర్శనాదేవ యస్యాస్తు దానం కోటిగవాం భవేత్
తులసీని ప్రజలు ఎంతగా పూజిస్తారో, గౌరవిస్తారో చెప్పగలమా? ఆమెను కేవలం దర్శించినదానికే కోటి గోవుల దానం చేసిన ఫలితం లభిస్తుంది.
ధన్యాస్తే మానవా లోకే యద్గృహే విద్యతే కలౌ। సాలగ్రామశిలార్థం తు తులసీ ప్రత్యహం క్షితౌ
ఈ కలియుగంలో ఎవరి ఇంట్లో తులసీ ఉంటుందో, వారు నిజంగా ధన్యులు. శాలగ్రామశిలకు పూజ కోసం తులసీని ప్రతిరోజూ భూమిపై ఉంచుతారు.
తులసీం యే విచిన్వంతి ధన్యాస్తే కరపల్లవాః। కేశవార్థం కలౌ యే చ రోపయంతీహ భూతలే
తులసీ కోసం వెతికే చేతులు ధన్యాలు. కలియుగంలో కేశవుని కోసం భూమిపై తులసీని నాటే వారు కూడా ధన్యులు.
కిం కరిష్యతి సంరుష్టో యమోపి సహ కింకరైః। తులసీదలేన దేవేశః పూజితో యేన దుఃఖహా
తులసీదళంతో దేవేశుడిని పూజించినవారిని, యముడు తన సేవకులతో కలసి ఏమి చేయగలడు? ఎందుకంటే ఆ పూజ దుఃఖాన్ని తొలగిస్తుంది.
తీర్థయాత్రాదిగమనైః ఫలైః సిధ్యతి కిన్నరః। స్నానే దానే తథా ధ్యానే ప్రాశనే కేశవార్చనే
తీర్థయాత్రలు, ఇతర ప్రయాణాల ఫలితాలు, స్నానం, దానం, ధ్యానం, భోజనం, కేశవుని పూజ ద్వారా పొందగలమా?
తులసీ దహతే పాపం కీర్తనే రోపణే కలౌ। తులస్యమృతజన్మాసి సదా త్వం కేశవప్రియే
కలియుగంలో తులసీని స్తుతించడం, నాటడం ద్వారా పాపాలు దహించబడతాయి. తులసీ! నీవు అమృతంలో జన్మించినవాడివి, ఎప్పుడూ కేశవునికి ప్రియమైనవివి.
కేశవార్థం చినోమి త్వాం వరదా భవ శోభనే। త్వదంగసంభవైర్నిత్యం పూజయామి యథాహరిమ్
కేశవుని కోసం నిన్ను సమర్పిస్తున్నాను, వరాలిచ్చే అందమైనవాడివి. నీ భాగాలతో ప్రతిరోజూ హరిని పూజిస్తున్నాను.
తథా కురు పవిత్రాంగి కలౌ మలవినాశిని। మంత్రేణానేన యః కుర్యాద్విచిత్య తులసీదలమ్
పవిత్రమైన అవయవాలుగల తులసీ! కలియుగంలో మలినాన్ని తొలగించేవాడివి. ఈ మంత్రంతో తులసీదళాలను సేకరించి ఎవరు పూజిస్తారో, వారికి శుభం కలుగుతుంది.
పూజనం వాసుదేవస్య లక్షకోటిగుణం భవేత్। ప్రభావం తవ దేవేశి గాయంతి సురసత్తమాః
వాసుదేవుని పూజ చేస్తే లక్షలాది రెట్లు ఫలితం లభిస్తుంది. దేవతలలో శ్రేష్ఠురాలైన అమ్మా, నీ మహిమను దేవతలు స్తుతిస్తున్నారు.
మునయః సిద్ధగంధర్వాః పాతాలే నాగరాట్స్వయమ్। న తే ప్రభావం జానంతి దేవతాః కేశవాదృతే
మహర్షులు, సిద్ధులు, గంధర్వులు, పాతాళంలో ఉన్న నాగరాజులు — వీరందరికీ నీ శక్తి తెలియదు, కేశవుడిని తప్ప మరెవ్వరూ తెలుసుకోలేరు.
గుణానాం పరిమాణం తు కల్పకోటిశతైరపి। కృష్ణానందాత్సముద్భూతా క్షీరోదమథనోద్యమే
కృష్ణుని ఆనందంతో క్షీరసాగర మథనంలో పుట్టిన నీ గుణాలను కోట్లాది యుగాలు గడిచినా ఎవరూ పూర్తిగా చెప్పలేరు.
ఉత్తమాంగే పురా యేన తులసీ విష్ణునా ధృతా। ప్రాప్యైతాని త్వయా దేవి విష్ణోరంగాని సర్వశః
పూర్వకాలంలో విష్ణువు తన శిరస్సుపై తులసిని ధరించాడు. అమ్మా, నీవు విష్ణువు శరీరంలోని అన్ని భాగాలను పొందావు.
పవిత్రతా త్వయా ప్రాప్తా తులసీం త్వాం నమామ్యహమ్। త్వదంగసంభవైః పత్రైః పూజయామి యథా హరిమ్
నీ వల్ల పవిత్రతను పొందాను. తులసీ, నేను నీకు నమస్కరిస్తున్నాను. నీ దేహంలో పుట్టిన ఆకులతో హరిని యథావిధిగా పూజిస్తున్నాను.
తథా కురుష్వ మేఽవిఘ్నం యతో యామి పరాం గతిమ్। రోపితా గోమతీతీరే స్వయం కృష్ణేన పాలితా
అలాగే నాకు ఎలాంటి అడ్డంకులు లేకుండా పరమగతి పొందేలా దయచేయు. నీవు గోమతీ తీరంలో నాటబడి, కృష్ణుడు స్వయంగా పరిరక్షించాడు.
జగద్ధితాయ తులసీ గోపీనాం హితహేతవే। వృందావనే విచరతా సేవితా విష్ణునా స్వయమ్
తులసీ, లోకహితానికి, గోపికల మేలుకోసం, వృందావనంలో విహరిస్తూ విష్ణువు స్వయంగా నిన్ను సేవించాడు.
గోకులస్య వివృద్ధ్యర్థం కంసస్య నిధనాయ చ। వసిష్ఠవచనాత్పూర్వం రామేణ సరయూతటే
గోకులానికి అభివృద్ధి కలిగించేందుకు, కంసుని నాశనం చేయడానికి, వశిష్ఠుని ఆజ్ఞతో రాముడు సరయూ తీరంలో నిన్ను నాటాడు.
రాక్షసానాం వధార్థాయ రోపితా త్వం జగత్ప్రియే। రోపితా తపసో వృద్ధ్యై తులసీం త్వాం నమామ్యహమ్
లోకానికి ప్రియమైన తులసీ, రాక్షసులను సంహరించేందుకు నిన్ను నాటారు. తపస్సు వృద్ధి కోసం నిన్ను నాటిన తులసీకి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
వియోగే వాసుదేవస్య ధ్యాత్వా త్వాం జనకాత్మజా। అశోకవనమధ్యే తు ప్రియేణ సహ సంగతా
వాసుదేవుడి నుండి వేరుపడినప్పుడు జనకుని కుమార్తె నిన్ను ధ్యానించింది. అశోకవనంలో తన ప్రియుడితో మళ్లీ కలిసింది.
శఙ్కరార్థం పురా దేవి పార్వత్యా త్వం హిమాలయే। రోపితా తపసో వృద్ధ్యై తులసీం త్వాం నమామ్యహమ్
పూర్వకాలంలో శంకరుని కోసం పార్వతీ దేవి హిమాలయాల్లో నిన్ను నాటింది. తపస్సు వృద్ధి కోసం నాటిన తులసీకి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
సర్వాభిర్దేవపత్నీభిః కిన్నరైశ్చాపి నందనే। దుఃస్వప్ననాశనార్థాయ సేవితా త్వం నమోస్తు తే
అన్ని దేవతల భార్యలు, కిన్నరులు కూడా నందనవనంలో నిన్ను సేవించారు. చెడు కలలు పోవాలని నిన్ను పూజించారు. నీకు నమస్కారం.
ధర్మారణ్యే గయాయాం చ సేవితా పితృభిః స్వయమ్। సేవితా తులసీ పుణ్యా ఆత్మనో హితమిచ్ఛతా
ధర్మారణ్యంలో, గయలో పితృదేవతలు స్వయంగా నిన్ను సేవించారు. తమ మేలుకోసం కోరేవారు పవిత్రమైన తులసిని సేవిస్తారు.
రోపితా రామచంద్రేణ సేవితా లక్ష్మణేన చ। పాలితా సీతయా భక్త్యా తులసీ దండకే వనే
రామచంద్రుడు నిన్ను నాటాడు, లక్ష్మణుడు సేవించాడు. సీత భక్తితో నిన్ను దండకారణ్యంలో పరిరక్షించింది, తులసీ.
త్రైలోక్యవ్యాపినీ గంగా యథా శాస్త్రేషు గీయతే। తథైవ తులసీ దేవీ దృశ్యతే సచరాచరే
మూడు లోకాల్లో వ్యాపించిన గంగను శాస్త్రాలలో ఎలా ప్రశంసిస్తారో, అలాగే తులసీ దేవిని సచరాచర జగత్తులో అందరూ చూస్తారు.
ఋశ్యమూకే చ వసతా కపిరాజేన సేవితా। తులసీ వాలినాశాయ తారాసంగమ హేతవే
ఋశ్యమూక పర్వతంపై నివసిస్తూ వానరరాజు వాలి నాశనం కోసం, తారతో కలవడానికి తులసిని సేవించాడు.