గురుం విప్రం దేవతీర్థం తస్మాత్సేవయ షణ్ముఖ। శిఖాయాం తులసీం కృత్వా యస్తు ప్రాణాన్పరిత్యజేత్
కాబట్టి, గురువును, బ్రాహ్మణుడిని, దేవతలను, తీర్థాలను సేవించు, ఓ షణ్ముఖా; తలపై తులసిని పెట్టుకొని ప్రాణాలు విడిచినవాడు—
దుష్కృతౌఘాద్వినిర్ముక్తః స్వర్గమేతి నిరామయమ్। రాజసూయాదిభిర్యజ్ఞైర్వ్రతైశ్చ వివిధైర్యమైః
అతడు పాపాల నుండి విముక్తుడై, రోగరహితంగా స్వర్గానికి చేరుతాడు; రాజసూయాది యజ్ఞాలు, వ్రతాలు, నియమాలు కన్నా ఎక్కువ ఫలితం పొందుతాడు.
యా గతిః ప్రాప్యతే ధీరైః తులసీసేవినాం భవేత్। తులసీదలేన చైకేన పూజయిత్వా హరిం నరః
ధైర్యంగా తులసిని సేవించినవారికి లభించే స్థితి, హరిని ఒక్క తులసి ఆకుతో పూజించినవారికీ లభిస్తుంది.
వైష్ణవత్వమవాప్నోతి కిమన్యైః శాస్త్రవిస్తరైః। న పిబేత్స పయో మాతుస్తులస్యాః కోటిసంఖ్యకైః
విష్ణువు భక్తుడిగా మారుతాడు—ఇంకా ఇతర గ్రంథాల విశదీకరణ అవసరమా? తులసి తల్లి పాలను కోట్ల సంఖ్యలోనైనా త్రాగరాదు.
అర్చితః కేశవో యేన శాఖామృదులపల్లవైః। భావయేత్పురుషాన్మర్త్యః శతశోథ సహస్రశః
యవ్వనపు కొమ్మలు, మృదువైన ఆకులతో కేశవుని పూజించినవాడు, వందలాది, వేలాది మానవుల కంటే గొప్పవాడిగా భావించాలి.
పూజయిత్వా హరిం నిత్యం కోమలైస్తులసీదలైః। ప్రధానతో గుణాస్తాత తులస్యా గదితా మయా
ప్రతి రోజు మృదువైన తులసి ఆకులతో హరిని పూజించే వాడికి—ప్రియమైనవాడా, తులసి యొక్క ముఖ్యమైన గుణాలు నీకు వివరించాను.
నిఖిలం పురుకాలేన గుణం వక్తుం న శక్నుమః। యస్త్విదం శృణుయాన్నిత్యమాఖ్యానం పుణ్యసంచయమ్
ఎన్ని సంవత్సరాలు చెప్పినా, ఈ కథలోని మహిమ అంతా పూర్తిగా వివరించలేము. కానీ, ఎవరు ఈ పుణ్యకథను ప్రతిరోజూ శ్రద్ధగా వినుతారో, వారు అపారమైన పుణ్యాన్ని సంపాదిస్తారు.
పూర్వజన్మకృతాత్పాపాన్ముచ్యతే జన్మబంధనాత్। సకృత్పఠనమాత్రేణ వహ్నిష్టోమఫలం లభేత్
అటువంటి వారు గత జన్మలలో చేసిన పాపాలనుండి, జననబంధనాలనుండి విముక్తి పొందుతారు. ఒక్కసారి ఈ కథను పారాయణం చేసినా, వారు వహ్నిష్టోమ యాగఫలాన్ని పొందుతారు.
న తస్య వ్యాధయః పుత్ర మూర్ఖత్వం న కదాచన। సర్వదా జయమాప్నోతి న గచ్ఛేత్స పరాజయం
అటువంటి వారికి ఎప్పుడూ వ్యాధులు కలగవు, వారి పిల్లలు ఎప్పుడూ మూర్ఖులు కారు. వారు ఎల్లప్పుడూ విజయాన్ని పొందుతారు, ఓటమి ఎప్పుడూ ఎదురుకాదు.
లేఖస్తిష్ఠేద్గృహే యస్య తస్య లక్ష్మీః ప్రవర్తతే। న చాధయో న చ ప్రేతా న శోకో నావమాననా
ఈ గ్రంథం ఎవరి ఇంట్లో ఉంటుందో, ఆ ఇంట్లో ఐశ్వర్యం పెరుగుతుంది. అక్కడ వ్యాధి ఉండదు, భూతాలు ఉండవు, దుఃఖం ఉండదు, అవమానం కలగదు.
న తిష్ఠంతి క్షణం తత్ర యత్రేయం వర్తతే లిపిః
ఈ వ్రాతిక అక్కడ ఉన్నచోట, అవి ఒక్క క్షణం కూడా నిలవవు.
ఏకషష్టితమోఽధ్యాయః 1.61 ద్విజాఊచుః- తులసీపుష్పమాహాత్మ్యం శ్రుతం త్వత్తో హరేః శుభమ్। తస్యా స్తోత్రం కృతం పుణ్యం శ్రోతుమిచ్ఛామహే వయమ్
ద్విజులు ఇలా అన్నారు— హరి ప్రియమైన తులసీ పుష్ప మహిమను మీ వలన మేము వినాము. ఇప్పుడు మీరు రచించిన ఆ పవిత్రమైన తులసీ స్తోత్రాన్ని వినాలని మేము కోరుతున్నాము.
వ్యాస ఉవాచ- పురా స్కందపురాణే చ యన్మయా కీర్తితం ద్విజాః। కథయామి పురాణం చ పురతో మోక్షహేతవే
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు— ద్విజులారా! నేను స్కందపురాణంలో ఈ కథను ఎన్నాళ్లక్రితమే చెప్పాను. ఇప్పుడు ముక్తి కోసం మళ్లీ మీకు ఈ పురాతన కథను వివరంగా చెబుతాను.
శతానంద మునేః శిష్యాః సర్వే తే సంశితవ్రతాః। ప్రణిపత్య గురుం విప్రాః పప్రచ్ఛుః పుణ్యతో హితమ్
శతానంద మహర్షి శిష్యులందరూ, కఠినవ్రతాలు ఆచరించేవారు, గురువుకు నమస్కరించి, ఆయనను ధర్మమార్గంలో కలిసే మంచి విషయాలను అడిగారు.
పూర్వం బ్రహ్మముఖాన్నాథ యచ్ఛ్రుతం తులసీస్తవమ్। తద్వయం శ్రోతుమిచ్ఛామస్త్వత్తో బ్రహ్మవిదాంవర
బ్రహ్మవిద్యలో ప్రావీణ్యమున్నవాడా! బ్రహ్మదేవుని వాక్కు ద్వారా మునుపు వినబడిన తులసీ స్తోత్రాన్ని మేము మీ వలన వినాలని కోరుతున్నాము.
శతానంద ఉవాచ- నామోచ్చారే కృతే తస్యాః ప్రీణాత్యసురదర్పహా। పాపాని విలయం యాంతి పుణ్యం భవతి చాక్షయమ్
శతానందుడు ఇలా అన్నాడు— తులసీదేవి పేరు పలికిన వెంటనే, అసురుల గర్వాన్ని నాశనం చేసే ఆమె ప్రసన్నమవుతుంది. పాపాలు తొలగిపోతాయి, పుణ్యం ఎప్పటికీ తగ్గదు.
సా కథం తులసీ లోకైః పూజ్యతే వంద్యతే నహి। దర్శనాదేవ యస్యాస్తు దానం కోటిగవాం భవేత్
తులసీని ప్రజలు ఎంతగా పూజిస్తారో, గౌరవిస్తారో చెప్పగలమా? ఆమెను కేవలం దర్శించినదానికే కోటి గోవుల దానం చేసిన ఫలితం లభిస్తుంది.
ధన్యాస్తే మానవా లోకే యద్గృహే విద్యతే కలౌ। సాలగ్రామశిలార్థం తు తులసీ ప్రత్యహం క్షితౌ
ఈ కలియుగంలో ఎవరి ఇంట్లో తులసీ ఉంటుందో, వారు నిజంగా ధన్యులు. శాలగ్రామశిలకు పూజ కోసం తులసీని ప్రతిరోజూ భూమిపై ఉంచుతారు.
తులసీం యే విచిన్వంతి ధన్యాస్తే కరపల్లవాః। కేశవార్థం కలౌ యే చ రోపయంతీహ భూతలే
తులసీ కోసం వెతికే చేతులు ధన్యాలు. కలియుగంలో కేశవుని కోసం భూమిపై తులసీని నాటే వారు కూడా ధన్యులు.
కిం కరిష్యతి సంరుష్టో యమోపి సహ కింకరైః। తులసీదలేన దేవేశః పూజితో యేన దుఃఖహా
తులసీదళంతో దేవేశుడిని పూజించినవారిని, యముడు తన సేవకులతో కలసి ఏమి చేయగలడు? ఎందుకంటే ఆ పూజ దుఃఖాన్ని తొలగిస్తుంది.
తీర్థయాత్రాదిగమనైః ఫలైః సిధ్యతి కిన్నరః। స్నానే దానే తథా ధ్యానే ప్రాశనే కేశవార్చనే
తీర్థయాత్రలు, ఇతర ప్రయాణాల ఫలితాలు, స్నానం, దానం, ధ్యానం, భోజనం, కేశవుని పూజ ద్వారా పొందగలమా?
తులసీ దహతే పాపం కీర్తనే రోపణే కలౌ। తులస్యమృతజన్మాసి సదా త్వం కేశవప్రియే
కలియుగంలో తులసీని స్తుతించడం, నాటడం ద్వారా పాపాలు దహించబడతాయి. తులసీ! నీవు అమృతంలో జన్మించినవాడివి, ఎప్పుడూ కేశవునికి ప్రియమైనవివి.
కేశవార్థం చినోమి త్వాం వరదా భవ శోభనే। త్వదంగసంభవైర్నిత్యం పూజయామి యథాహరిమ్
కేశవుని కోసం నిన్ను సమర్పిస్తున్నాను, వరాలిచ్చే అందమైనవాడివి. నీ భాగాలతో ప్రతిరోజూ హరిని పూజిస్తున్నాను.
తథా కురు పవిత్రాంగి కలౌ మలవినాశిని। మంత్రేణానేన యః కుర్యాద్విచిత్య తులసీదలమ్
పవిత్రమైన అవయవాలుగల తులసీ! కలియుగంలో మలినాన్ని తొలగించేవాడివి. ఈ మంత్రంతో తులసీదళాలను సేకరించి ఎవరు పూజిస్తారో, వారికి శుభం కలుగుతుంది.
పూజనం వాసుదేవస్య లక్షకోటిగుణం భవేత్। ప్రభావం తవ దేవేశి గాయంతి సురసత్తమాః
వాసుదేవుని పూజ చేస్తే లక్షలాది రెట్లు ఫలితం లభిస్తుంది. దేవతలలో శ్రేష్ఠురాలైన అమ్మా, నీ మహిమను దేవతలు స్తుతిస్తున్నారు.
మునయః సిద్ధగంధర్వాః పాతాలే నాగరాట్స్వయమ్। న తే ప్రభావం జానంతి దేవతాః కేశవాదృతే
మహర్షులు, సిద్ధులు, గంధర్వులు, పాతాళంలో ఉన్న నాగరాజులు — వీరందరికీ నీ శక్తి తెలియదు, కేశవుడిని తప్ప మరెవ్వరూ తెలుసుకోలేరు.
గుణానాం పరిమాణం తు కల్పకోటిశతైరపి। కృష్ణానందాత్సముద్భూతా క్షీరోదమథనోద్యమే
కృష్ణుని ఆనందంతో క్షీరసాగర మథనంలో పుట్టిన నీ గుణాలను కోట్లాది యుగాలు గడిచినా ఎవరూ పూర్తిగా చెప్పలేరు.
ఉత్తమాంగే పురా యేన తులసీ విష్ణునా ధృతా। ప్రాప్యైతాని త్వయా దేవి విష్ణోరంగాని సర్వశః
పూర్వకాలంలో విష్ణువు తన శిరస్సుపై తులసిని ధరించాడు. అమ్మా, నీవు విష్ణువు శరీరంలోని అన్ని భాగాలను పొందావు.
పవిత్రతా త్వయా ప్రాప్తా తులసీం త్వాం నమామ్యహమ్। త్వదంగసంభవైః పత్రైః పూజయామి యథా హరిమ్
నీ వల్ల పవిత్రతను పొందాను. తులసీ, నేను నీకు నమస్కరిస్తున్నాను. నీ దేహంలో పుట్టిన ఆకులతో హరిని యథావిధిగా పూజిస్తున్నాను.
తథా కురుష్వ మేఽవిఘ్నం యతో యామి పరాం గతిమ్। రోపితా గోమతీతీరే స్వయం కృష్ణేన పాలితా
అలాగే నాకు ఎలాంటి అడ్డంకులు లేకుండా పరమగతి పొందేలా దయచేయు. నీవు గోమతీ తీరంలో నాటబడి, కృష్ణుడు స్వయంగా పరిరక్షించాడు.