య ఇదం శృణుయాన్నిత్యం పుణ్యాఖ్యానమిదం శుభమ్। సర్వపాప ప్రపూతాత్మా విష్ణులోకే మహీయతే
ఈ పవిత్రమైన పుణ్యకథను ఎవరైనా ప్రతిరోజూ వినితే, అతని మనస్సు అన్ని పాపాల నుండి శుద్ధి చెంది, విష్ణు లోకంలో గౌరవాన్ని పొందుతాడు.
శ్రావయేత్సతతం లోకే వైష్ణవేషు విశేషతః। స యాతి విష్ణుసాయుజ్యమితి పౌరాణికా విదుః
ఈ కథను ఎవరైనా ప్రజల్లో, ముఖ్యంగా విష్ణుభక్తుల మధ్య ఎప్పుడూ వినిపిస్తే, అతడు విష్ణుతో ఏకత్వాన్ని పొందుతాడని పురాణపండితులు చెబుతారు.
స్కంద ఉవాచ- మహీరుహ ఫలం జ్ఞాతం ప్రపూతం ద్వివిధం ప్రభో। ఇదానీం శ్రోతుమిచ్ఛామి పత్రం పుష్పం సుమోక్షదమ్
స్కందుడు ఇలా అడిగాడు — ప్రభూ! ఆ మహావృక్ష ఫలితాన్ని రెండు విధాలుగా, పవిత్రంగా తెలుసుకున్నాను. ఇప్పుడు ఆ చెట్టు ఆకులు, పువ్వులు పరమ మోక్షాన్ని ఎలా ఇస్తాయో వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది.
ఈశ్వర ఉవాచ- సర్వేభ్యః పత్రపుష్పేభ్యః సత్తమా తులసీ శివా। సర్వకామప్రదా శుద్ధా వైష్ణవీ విష్ణుసుప్రియా
ఈశ్వరుడు ఇలా చెప్పాడు — అన్ని ఆకులూ, పువ్వుల్లో తులసి అత్యుత్తమం, శుభప్రదం, అన్ని కోరికలు నెరవేర్చేది, పవిత్రమైనది, విష్ణుభక్తురాలు, విష్ణువుకు ఎంతో ప్రియమైనది.
భుక్తిముక్తిప్రదా ముఖ్యా సర్వలోకపరా శుభా। యామాశ్రిత్య గతాః స్వర్గమక్షయం మునిసత్తమాః
భోగమూ, మోక్షమూ ప్రసాదించే తులసి ప్రధానమైనది, అన్ని లోకాలలో శ్రేష్ఠమైనది, శుభప్రదమైనది. యావత్తు మునులారా! ఆమెను ఆశ్రయించినవారు నశించని స్వర్గాన్ని పొందుతారు.
హితార్థం సర్వలోకానాం విష్ణునారోపితా పురా। తులసీపత్రపుష్పం చ సర్వధర్మప్రతిష్ఠితమ్
ప్రపంచాలందరికీ మేలు కోసం, విష్ణువు తులసి ఆకులు, పువ్వులను ఎప్పుడో స్థాపించాడు. అవే అన్ని ధర్మాలకు ఆధారం.
యథా విష్ణోః ప్రియాలక్ష్మీర్యథాహం ప్రియ ఏవ చ। తథేయం తులసీదేవీ చతుర్థో నోపపద్యతే
విష్ణువుకు లక్ష్మీ ఎంత ప్రియమో, నాకు ఎంత ప్రియమో, అంతే తులసిదేవి కూడా ప్రియమైనది. వీరిలో నాలుగవది లేరు.
తులసీపత్రమేకం తు శతహేమఫలప్రదమ్। నాన్యైః పుష్పైస్తథాపత్రైర్నాన్యైర్గంధానులేపనైః
ఒక తులసి ఆకుతో వంద బంగారు ఫలితాన్ని పొందవచ్చు. ఇతర పువ్వులు, ఆకులు, సుగంధ ద్రవ్యాలు అంత ఫలితం ఇవ్వవు.
తుష్యతే దైత్యహా విష్ణుస్తులస్యాశ్చ దలైర్వినా। అనేన పూజితో యేన హరిర్నిత్యం పరాశయా
తులసి ఆకులు లేకుండా రాక్షస సంహారుడు అయిన విష్ణువు సంతుష్టి చెందడు. ఎవరు ఈ ఆకులతో ప్రతిరోజూ హరిని పూజిస్తారో వారు పరమపదాన్ని పొందుతారు.
తేన దత్తం హుతం జ్ఞాతం కృతం యజ్ఞవ్రతాదికమ్। జన్మజన్మని భాసిత్వం సుఖం భాగ్యం యశః శ్రియం
తులసి ద్వారా ఎవరు దానం చేస్తారో, హోమం చేస్తారో, యజ్ఞవ్రతాదులు నిర్వహిస్తారో, ప్రతి జన్మలో వారికి తేజస్సు, సుఖం, అదృష్టం, కీర్తి, ఐశ్వర్యం లభిస్తాయి.
కులం శీలం కలత్రం చ పుత్రం దుహితరం తథా। ధనం రాజ్యమరోగత్వం జ్ఞానం విజ్ఞానమేవ చ
కుటుంబం, మంచి స్వభావం, భార్య, కుమారుడు, కుమార్తె, ధనం, రాజ్యం, ఆరోగ్యం, జ్ఞానం, వివేకం — ఇవన్నీ లభిస్తాయి.
వేదవేదాంగశాస్త్రం చ పురాణాగమసంహితాః। సర్వం కరగతం మన్యే తులస్యాభ్యర్చనే హరేః
వేదాలు, వేదాంగాలు, శాస్త్రాలు, పురాణాలు, ఆగమాలు, సంహితలు — ఇవన్నీ తులసితో హరిని పూజించినప్పుడు చేతిలో ఉన్నట్టే అని నేను భావిస్తున్నాను.
యథా గంగా పవిత్రాంగీ సురలోకే విమోక్షదా। యథా భాగీరథీ పుణ్యా తథైవం తులసీ శివా
దేవతల లోకంలో గంగా ఎంత పవిత్రంగా, మోక్షాన్ని ప్రసాదించేదో, భగీరథి ఎంత పుణ్యదాయినియో, అంతే తులసి కూడా శుభప్రదమైనది.
కిం చ గంగాజలే నైవ కించ పుష్కరసేవయా। తులసీదలమిశ్రేణ జలేనైవ ప్రమోద్యతే
గంగా జలం అయినా, పుష్కర సేవ అయినా, తులసి ఆకులు కలిపిన నీటితో కలిగే ఆనందం అంతగా ఇవ్వవు.
మాధవః సంముఖో యస్య జన్మజన్మసుధీమతః। తస్య శ్రద్ధా భవేఛ్రుత్వా తులస్యా హరిమర్చితుమ్
ఎవరి బుద్ధి జన్మజన్మలూ శుద్ధంగా ఉంటుందో, వారికి మాధవుడు ప్రత్యక్షమవుతాడు. ఇది విని తులసితో హరిని పూజించాలనే భక్తి కలుగుతుంది.
యో మంజరీదలైరేవ తులస్యా విష్ణుమర్చయేత్। తస్య పుణ్యఫలం స్కన్ద కథితుం నైవ శక్యతే
ఎవరు తులసి మంజరి, ఆకులతో విష్ణువును పూజిస్తారో, స్కందా! వారి పుణ్యఫలం వర్ణించలేము.
తత్ర కేశవసాన్నిధ్యం యత్రాస్తి తులసీవనమ్। తత్ర బ్రహ్మా చ కమలా సర్వదేవగణైః సహ
ఎక్కడ తులసి వనం, కేశవుని సన్నిధానం ఉంటుందో, అక్కడ బ్రహ్మ, లక్ష్మీ, అన్ని దేవతలూ నివసిస్తారు.
తస్మాత్తాం సంనికృష్టే తు సదా దేవీం ప్రపూజయేత్। స్తోత్రమంత్రాదికం యద్వా సర్వమానంత్యమశ్నుతే
కాబట్టి ఆ తులసిదేవిని ఎప్పుడూ దగ్గరగా పూజించాలి. ఏ స్తోత్రం, మంత్రం, ఇతర కార్యాలైనా చేయబడితే, వాటికి పరమ ఫలం లభిస్తుంది.
యే చ ప్రేతాశ్చ కూశ్మాండాః పిశాచా బ్రహ్మరాక్షసాః। భూతదైత్యాదయస్తత్ర పలాయంతే సదైవ హి
అక్కడ ఉన్న ప్రేతాలు, కూష్మాండాలు, పిశాచాలు, బ్రహ్మరాక్షసులు, భూతాలు, దైత్యాలు మొదలైనవన్నీ ఎప్పుడూ అక్కడి నుండి పారిపోతాయి.
అలక్ష్మీర్నాశినీ ఘూర్ణా యా డాకిన్యాది మాతరః। సర్వాః సంకోచితాం యాంతి దృష్ట్వా తు తులసీదలం
అలక్ష్మి, వ్యాధి, తల తిరుగుడు, అలాగే డాకినీ మొదలైన మాతృశక్తులు—all—తులసి ఆకును చూసినప్పుడు వెంటనే తగ్గిపోతాయి.
బ్రహ్మహత్యాదయః పాపవ్యాధయః పాపసంభవాః। కుమంత్రిణా కృతా యే చ సర్వే నశ్యంతి తత్ర వై
బ్రాహ్మణ హత్య వంటి పాపాలు, పాపం వల్ల వచ్చే వ్యాధులు, దుష్ట మంత్రాల వల్ల కలిగిన కష్టాలు—all—అక్కడ నశించిపోతాయి.
భూతలే వాపి తం యేన హర్యర్థం తులసీవనమ్। కృతం క్రతుశతం తేన విధివత్ప్రియదక్షిణమ్
హరి కోసం భూమిపై ఎవరు తులసి తోటను పెంచితే, వారు శాస్త్రోక్తంగా వంద యజ్ఞాలు చేసినట్లే ఫలితం పొందుతారు.
హరిలింగేషు చాన్యేషు సాలగ్రామశిలాసు చ। తులసీగ్రహణం కృత్వా విష్ణోః సాయుజ్యమావ్రజేత్
హరి లింగాలలో లేదా శాలగ్రామ శిలలపై తులసి ఆకులు సమర్పించినవారు విష్ణువు తో ఏకత్వాన్ని పొందుతారు.
నందంతి పురుషాస్తస్య మాధవార్థే క్షితౌ తు యః। తులసీం రోపయేద్ధీరః స యాతి మాధవాలయమ్
మాధవుని కోసం భూమిపై తులసిని నాటినవారు ఆనందిస్తారు; అలాంటి ధైర్యవంతుడు మాధవుని నివాసానికి చేరుతాడు.
పూజయిత్వా హరిం దేవం నిర్మాల్యం తులసీదలమ్। ధారయేద్యః స్వశీర్షే తు పాపాత్పూతో దివం వ్రజేత్
హరి దేవుని పూజించి, నైవేద్యంగా సమర్పించిన తులసి ఆకును తన తలపై పెట్టినవాడు పాపాల నుండి పవిత్రుడై స్వర్గానికి వెళ్తాడు.
పూజనే కీర్త్తనే ధ్యానే రోపణే ధారణే కలౌ। తులసీ దహతే పాపం ర్స్వర్గం మోక్షం దదాతి చ
కలియుగంలో పూజలో, కీర్తనలో, ధ్యానంలో, నాటడంలో, ధరించడంలో తులసి పాపాన్ని కాల్చి, స్వర్గాన్ని, మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
ఉపదేశం దిశేదస్యాః స్వయమాచరతే పునః
తులసి మహిమను ఇతరులకు చెప్పి, తానే ఆచరించే వాడు—
స యాతి పరమం స్థానం మాధవస్య నికేతనమ్। హరేః ప్రియకరం యచ్చ తన్మే ప్రియతరం భవేత్
అతడు మాధవుని పరమ స్థలాన్ని, నివాసాన్ని పొందుతాడు. హరిని ఏది సంతోషపరిస్తుందో, అది నాకు అత్యంత ప్రియంగా ఉండాలి.
సర్వేషామపి దేవానాం దేవీనాం చ సమంతతః। శ్రాద్ధేషు యజ్ఞకార్యేషు పర్ణమేకం షడానన
అన్ని దేవతలకు, దేవీ దేవతలకు, అన్ని దిక్కులలో, శ్రాద్ధాల్లో, యజ్ఞాల్లో, ఓ షణ్ముఖా, ఒక్క తులసి ఆకే—
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన తులసీసేవనం కురు। తులసీ సేవితా యేన తేన సర్వం తు సేవితమ్
కాబట్టి, అన్ని విధాలా తులసిని సేవించు; తులసిని సేవించినవాడు అన్నీ సేవించినట్లే.