తోయైరన్నాదిపాకైశ్చ ప్రసన్నో మానవో భవేత్। ప్రాణానాం చ వినాన్నైశ్చ ధారణన్నైవ జాయతే
నీరు, అన్నం వంటలు మొదలైన వాటితో మనిషి సంతోషంగా ఉంటాడు. అన్నం లేకుండా ప్రాణులు బతకలేవు.
పితౄణాం తర్పణం శౌచం రూపం వై గంధ్యనాశనమ్। బీజం త్విహార్జితం సర్వం సర్వం తోయే ప్రతిష్ఠితమ్
పితృదేవతలకు తర్పణం, శౌచం, అందం, దుర్వాసన పోవడం — ఇవన్నీ, ఇక్కడ సంపాదించిన అన్ని విత్తనాలు, అన్నీ నీటిలోనే స్థిరంగా ఉంటాయి.
వస్త్రస్య ధావనం రుచ్యం భాజనానాం తథైవ చ। తేనైవ సర్వకార్యం చ పానీయం మేధ్యమేవ చ
బట్టలు కడగడం, పాత్రలు శుభ్రం చేయడం, అలాగే అన్ని పనులు — ఇవన్నీ నీటితోనే జరుగుతాయి. తాగునీరు కూడా పవిత్రమే.
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన వాపీకూపతటాకకమ్। కారయేచ్చ బలైః సర్వైస్తథా సర్వధనేన చ
అందువల్ల, అన్ని శక్తితో, అన్ని ధనంతో, వాపి, బావి, చెరువులు నిర్మించాలి.
తతో వినిర్జలే దేశో(దేశే?) యో దదాతి జలాశయమ్। వాసరే వాసరే తస్య కల్పం స్వర్గం వినిర్దిశేత్
నీరు లేని చోట ఎవరు జలాశయం ఏర్పాటు చేస్తారో, వారికి ప్రతి రోజు, యుగకాలం పాటు స్వర్గం లభిస్తుంది.
త్రివిష్టపాచ్చ్యుతో విప్రో వేదశాస్త్రార్థపారగః। లోకబంధుః స ధర్మాత్మా తపస్తప్త్వా దివం వ్రజేత్
స్వర్గం నుండి పడిపోయిన, వేదశాస్త్రార్థాలను తెలిసిన, అందరికీ మిత్రుడైన, ధర్మాత్ముడైన బ్రాహ్మణుడు తపస్సు చేసి మళ్లీ స్వర్గాన్ని పొందుతాడు.
ఏవం జన్మాష్టకం ప్రాప్య ఏకస్యాక్షయమిష్యతే। క్షత్త్రియాణాం కులే జాతః సార్వభౌమో భవేన్నృపః
ఇలా ఎనిమిది జన్మలు పొందినవాడు, ఎప్పటికీ నశించని వాడిగా భావించబడతాడు. క్షత్రియుల వంశంలో పుట్టి, సమస్త భూమిపై రాజుగా అవుతాడు.
విశోఽక్షయం ధనం విద్యాజ్జన్మజన్మసు యత్ప్రియమ్। శూద్రాదయోన్త్యజాశ్చాన్యే లభంతే స్వర్గతిం ముహుః
వైశ్యులకు ఎన్నో జన్మల్లో అక్షయమైన ధనం, ఇష్టమైనది లభిస్తుంది. శూద్రులు మరియు ఇతర తక్కువ వర్గాలవారు కూడా పునఃపునః స్వర్గాన్ని పొందుతారు.
చతుర్హస్తప్రమాణం తు కూపం ఖనతి యః పుమాన్। పరోపకారకం నిత్యం కల్పం స్వర్గం తు హాయనే
నాలుగు చేతుల పొడవు ఉన్న బావిని ఎవడు ఇతరుల కోసం తవ్విస్తాడో, అతడికి ప్రతి సంవత్సరం యుగకాలం పాటు స్వర్గఫలం లభిస్తుంది.
ద్విగుణే ద్విగుణం విద్యాచ్ఛతం చైవ చతుర్గుణే। వింశత్కిష్కుప్రమాణాం తు దద్యాత్పుష్కరిణీం తు యః
బావి రెండింతలు పెద్దదైతే ఫలం రెండింతలు, నాలుగు రెట్లు అయితే వంద రెట్లు. ఇరవై చేతుల కొలత ఉన్న పుష్కరిణిని ఎవడు నిర్మిస్తాడో—
విష్ణోర్ధామ లభేత్సోపి దివ్యభోగం తథైవ చ। అనంతరం నృపో జాతో ధనీ వాగీశ్వరో భవేత్
విష్ణువు లోకాన్ని పొందుతాడు, దివ్యమైన ఆనందాన్ని అనుభవిస్తాడు. తరువాత జన్మలో రాజు, ధనవంతుడు, వాగ్మి అవుతాడు.
ఏవం ద్విస్త్రిశ్చతుర్వాపి గుణతో భోగ్యమిష్యతే। విస్తీర్ణే ప్రచురం విద్ధి సహస్రేణాచ్యుతో దివః
ఇలా రెండు, మూడు, నాలుగు రెట్లు పెరిగితే, ఫలితం కూడా అంతే పెరుగుతుంది. వెయ్యి చేతుల కొలతతో నిర్మిస్తే, పరమ స్వర్గాన్ని పొందుతాడు.
సహస్రాద్ద్విగుణేనైవ సురపూజ్యో భవేన్నరః। జంతవస్తత్ర యే సంతి యావంతో జీవనం యయుః
వెయ్యి రెట్లు రెండింతలు చేస్తే, దేవతలు కూడా ఆ మనిషిని పూజిస్తారు. అక్కడ ఉన్న అన్ని జీవులు, ఎంతకాలం బతికినా—
తత్సంఖ్యాకా జనాస్తస్య కింకరాః పృష్టలగ్నకాః। భవంతి సతతం గేహే పురే జనపదేషు చ
అంత మంది జనులు అతనికి సేవకులై, ఎప్పుడూ అతనితో ఉండి, ఇంట్లో, పట్టణంలో, దేశంలో అతనికి తోడుగా ఉంటారు.
విహాయ పితరం భోగ్యా ధనే క్షీణే యథా వనమ్। పక్షిణస్సూకరశ్చైవ మహిషీ కరిణీ తథా
ధనం తరిగిపోయినప్పుడు, పక్షులు, పందులు, ఎద్దుల ఆడపిల్లలు, ఏనుగు ఆడపిల్లలు — ఇవన్నీ తమను పోషించినవారిని వదిలేసి అడవికి వెళ్ళిపోతాయి.
ఉపదేష్టా చ కర్త్తా చ షడేతే స్వర్గగామినః। దివ్యం చ పక్షిణాం చైవ శతం స్వర్గం వినిర్దిశేత్
ఉపదేశం చెప్పేవాడు, పనిని చేసేవాడు — వీరిలో ఆరు మంది స్వర్గానికి దారి చూపుతారు. అలాగే, వంద మంది దివ్య పక్షులు కూడా స్వర్గాన్ని పొందుతారని చెప్పబడింది.
క్రోడో వర్షసహస్రం తు మహిష్యయుతహాయనమ్। దేవరూపం సమాస్థాయ కరిణ్యా లక్షముచ్యతే
ఒక కందిరీగ వెయ్యేళ్లు, ఒక ఎద్దు ఆడపిల్ల పది వేల సంవత్సరాలు, దేవతల రూపంలో, ఒక ఏనుగు ఆడపిల్ల లక్ష సంవత్సరాలు అని చెప్పబడింది.
కోట్యేకముపదేష్టుశ్చ కర్తురక్షయమేవ చ। పురా ధనిసుతేనైవ కృతః ఖ్యాతో జలాశయః
ప్రతి కోటి మందికి, ఉపదేశకుడికీ, పనిచేసినవాడికీ, ఎప్పటికీ తరుగని పుణ్యం లభిస్తుంది. పుర్వం ధనుని కుమారుడు ఒక ప్రసిద్ధమైన చెరువు నిర్మించాడు.
అయుతధనవ్యయేనైవ ప్రాణేనైవ బలేన చ। సర్వసత్వోపకారాయ శివశ్రద్ధాయుతేన చ
పది వేల నాణేలు ఖర్చు పెట్టి, తన ప్రాణంతో, బలంతో, అన్ని జీవుల మేలు కోసం, శివునిపై పది వేల రెట్లు భక్తితో ఆ చెరువును నిర్మించాడు.
కాలేన కియతా చాపి క్షీణవిత్తోఽభవత్కిల। కశ్చిదర్థీ ధనీ తస్య మూల్యదానాయ చోద్యతః
కొంతకాలానికి అతని ధనం తరిగిపోయింది. అప్పుడొక ధనవంతుడు ఆ చెరువు మీద ఆశపడి, దానికి ధర చెల్లించేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.
విమృశ్య ధనినా చోక్తం వ్యాహారం శృణుతాధునా। దీనారస్యాయుతం వా తే దాస్యామ్యస్యాశ్చ కారణాత్
ఆ ధనవంతుడు ఆలోచించి ఇలా అన్నాడు — వినండి: 'నీకు పది వేల దినారులు ఇస్తాను, దీనికోసం.'
లబ్ధం తే పుష్కరిణ్యాశ్చ పుణ్యం లాభాత్ప్రమన్యసే। శక్త్యా దత్వాథ మూల్యం తాం స్వీయాం కర్తుం వ్యవస్థితః
'ఈ చెరువును సంపాదించుకొని పుణ్యం పొందానని నువ్వు భావిస్తున్నావు. నీ శక్తికి తగినంత ధర చెల్లించి, దాన్ని నీదిగా చేసుకోవాలని నిశ్చయించుకున్నావు.'
ఏవముక్తే స తం ప్రాహ వాసరేప్యయుతం పునః। ఫలం భవతి వై నిత్యం పుణ్యం పుణ్యవిదో విదుః
ఇలా అన్నాక, అతను సమాధానం ఇచ్చాడు: 'ఒకే రోజు పది వేల నాణేలు మళ్లీ ఇచ్చినా, ఫలం ఎప్పుడూ లభిస్తుంది; పుణ్యాన్ని తెలిసినవారు దీన్ని తెలుసు.'
ఏతస్మిన్నిర్జలే దేశే శివం ఖాతం కృతం చ మే। స్నానపానాదికం కర్మ సర్వే కుర్వంత్యభీష్టతః
'ఈ నీరు లేని ప్రదేశంలో నేను చెరువు తవ్వి నిర్మించాను. ఇక్కడ అందరూ స్నానం, త్రాగుట, ఇతర పనులు కావాలంటే చేసుకుంటున్నారు.'
తస్మాన్మేప్యయుతార్థస్య నైత్యకం ఫలమిష్యతే। తతస్తస్యాభవద్ధాస్యం తథైవ చ సభాసదామ్
'కాబట్టి నా పది వేల నాణేలకూ శాశ్వతమైన ఫలం కావాలని కోరుతున్నాను.' అప్పుడు అతనికి, సభలో ఉన్నవారికీ నవ్వు వచ్చింది.
హ్రియా చ పీడితః సోపి వాక్యమేతదువాచ హ। సత్యమేతద్వచోస్మాకం పరీక్షాం కురు ధర్మతః
అపహాస్యం వల్ల బాధపడి, అతనూ ఇలా అన్నాడు: 'మా మాట నిజమే — ధర్మపరంగా పరీక్షించు.'
మత్సరాత్స తు తం ప్రాహ శృణు మే వచనం పితః। దీనారాయుత మే తత్తే దత్వా చానీయ ప్రస్తరమ్
అసూయతో అతను ఇలా అన్నాడు: 'నాన్నా, నా మాట విను: పది వేల దినారులు ఇచ్చి ఒక రాయి తీసుకురా.'
పాతయిష్యామి తే ఖాతే యథాయోగం ప్రమజ్జతు। ఉన్మజ్జతి చ యత్కాలే ప్రస్తరః సంతరత్యపి
'ఆ రాయిని చెరువులో వేస్తాను; అది తగినట్లు మునిగిపోవాలి. ఎప్పుడు పైకి వస్తుందో, అప్పుడు అది దాటి వస్తుంది.'
క్షయం యాస్యతి నో విత్తం నోచేన్మే ధర్మతో హి సా। బాఢముక్త్వాయుతం తస్య గృహీత్వా స్వగృహం గతః
'నా ధనం తరుగదు, ధర్మానికి తగినట్లైతే తప్ప.' అంగీకరించి, అతను పది వేల నాణేలు తీసుకుని తన ఇంటికి వెళ్ళిపోయాడు.
సాక్షిణామగ్రతస్తేన ప్రస్తరః పాతితస్తథా। పుష్కరిణ్యాం మహత్యాం చ దృష్టం నరసురాసురైః
సాక్షుల సమక్షంలో ఆ రాయిని అలాగే చెరువులో వేసారు. ఆ గొప్ప చెరువులో మనుషులు, దేవతలు, రాక్షసులు చూశారు.