ద్విజాయ రత్నభూతైషా దత్తా కింవా కరోమ్యహమ్। ఇతి సంచింత్య తస్యాస్తు వర్తమానే చ యౌవనే
తర్వాత మాయవశంగా ఆమె అద్భుతమైన రూపాన్ని చూశాడు. మళ్లీ ఆలోచిస్తూ, గౌతముని ఆసనానికి దగ్గరగా వెళ్లాడు.
పునశ్చ మాయయా దృష్టం రూపం తస్యాస్సుశోభనమ్। పునశ్చిన్తయమానోఽసౌ గౌతమాధ్యాసనం గతః
మళ్లీ మాయతో ఆమె అందమైన రూపాన్ని చూశాడు. దానిని మనసులో ఉంచుకుని, గౌతముని ఆసనానికి చేరుకున్నాడు.
పశ్చాత్తు తస్య గమనాద్యద్వృత్తం తచ్ఛృణుష్వ మే। ఏకదా గౌతమః స్నాతుం గతోఽసౌ పుష్కరం ప్రతి
ఆయన వెళ్ళిన తర్వాత ఏం జరిగిందో ఇప్పుడు విను. ఒకసారి గౌతముడు స్నానం చేయడానికి పుష్కరానికి వెళ్లాడు.
సాధ్వీ చ గృహశౌచే చ గృహవస్తుని తత్పరా। ప్రవృత్తా దేవవాస్తూనాం బలికర్తుం చ తత్పరా
ఆయన భార్య మంచిదై, ఇంటి శుభ్రతలో, ఇంటి వస్తువుల సంరక్షణలో నిమగ్నమై, దేవతలకు బలి సమర్పించడంలో తలమునకగా ఉండింది.
ఇంధనం వహ్నికార్యం చ నిత్యకర్మానుసంచయమ్। ఏతస్మిన్నంతరే శక్రో మునేస్తస్య మహాత్మనః
ఆమె కట్టెలు తెచ్చి, అగ్నికార్యాలకు అవసరమైన పనులను చేస్తూ, నిత్యకర్మల్లో నిమగ్నమై ఉండగా, ఆ సమయంలో ఇంద్రుడు ఆ మహర్షిని లక్ష్యంగా చేసుకొని అక్కడికి వచ్చాడు.
రూపమాస్థాయ గాత్రేణ ప్రవివేశోటజం ముదా। పతివ్రతా పతిం దృష్ట్వా శ్రద్ధయా పరయా సతీ
ఇంద్రుడు ఆ మహర్షి రూపాన్ని ధరించి, ఆనందంగా ఆశ్రమంలోకి ప్రవేశించాడు. తన భర్తను చూసిన ఆ భార్య, పరమ భక్తితో నమస్కరించింది.
దేవస్థానే చ వస్తూనాం సంచయం కర్తుముద్యతా। తతస్తామబ్రవీదార్తో మునివేషధరో హరిః
ఆమె దేవస్థానంలో ఉపయోగించే వస్తువులు సిద్దం చేయడానికి సిద్ధపడుతుండగా, మునివేషధారి హరిః బాధతో ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
ప్రద్యుమ్నవశగో వామే దేహి మే చుంబనాదికమ్। ఏతస్మిన్నంతరే సా చ త్రపాయుక్తాఽబ్రవీద్వచః
"ప్రద్యుమ్నుడి ప్రభావంతో, ఓ సుందరి! నాకు ముద్దు మరియు మరిన్ని అనుగ్రహించు." అప్పుడు ఆమె సిగ్గుతో ఇలా చెప్పింది.
దేవకార్యాదికం త్యక్త్వా వక్తుం నార్హసి మే ప్రభో। సర్వం జానాసి ధర్మజ్ఞ పుణ్యానాం నిశ్చయం మునే
"ప్రభూ! దేవతల పనులను వదిలిపెట్టి ఇలాంటి మాటలు మీరు చెప్పకూడదు. మీరు ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవారు, మునీంద్రా! పుణ్యముల అసలు తత్వాన్ని కూడా మీరే తెలుసు."
అయమర్థో హి వేలాయామధునైవ న యుజ్యతే। తతస్తాం చారుసర్వాంగీం దృష్ట్వా మన్మథపీడితః
"ఇలాంటి విషయం ఈ సమయంలో సమంజసం కాదు." అని ఆమె చెప్పింది. కానీ ఆమె అందాన్ని చూసి, అతడు మన్మథబాధతో ఆకర్షితుడయ్యాడు.
అలం ప్రియేన వక్తవ్యం హృచ్ఛయో మే ప్రజాయతే। కర్తవ్యం చాప్యకర్తవ్యం పత్యుర్వచనసంమతమ్
"ఇంకా మాటలు అవసరం లేదు ప్రియమైనవాడా; నా మనసులో కోరిక కలుగుతోంది. చేయవలసినదీ, చేయకూడదీ భర్త చెప్పినదే నిర్ణయం."
కరోతి సతతం యా చ సా చ నారీ పతివ్రతా। లంఘయేద్యా చ తస్యాజ్ఞాం సురతే చ విశేషతః
"భర్త చెప్పినట్లు ఎల్లప్పుడూ నడుచుకునే మహిళే నిజమైన పతివ్రత. భర్త ఆజ్ఞను, ముఖ్యంగా సాంప్రదాయ విషయాల్లో, అతిక్రమిస్తే—"
పుణ్యం తస్యా భవేన్నష్టం దుర్గతిం చాధిగచ్ఛతి। సాబ్రవీద్దేవవస్తూని సంతి దేవార్థతో మునే
"—ఆమెకు పుణ్యం పోయి, దుర్గతి కలుగుతుంది." అప్పుడు ఆమె, "మునీంద్రా! దేవతలకు సమర్పించే వస్తువులు దేవకార్యానికే ఉన్నాయి," అని చెప్పింది.
నిత్యకర్మాణి చాన్యాని కిం వా తేషు విపర్యయః। స చోవాచ సతీం తత్ర దేహ్యాలిగాదికం మమ
"ఇంకా నిత్యకర్మలు ఉన్నాయి. వాటిని ఎందుకు మధ్యలో ఆపాలి?" అని అడిగాడు. ఆ సమయంలో అతడు ఆ సతీమణిని, "నాకు ఆలింగనం మరియు మరిన్ని ఇవ్వు," అని కోరాడు.
మనసా భయముత్సృజ్య మయా దత్తాని తాని చ। ఇత్యుక్త్వా తాం పరిష్వజ్య కృతస్తేన మనోరథః
"మనసులో భయం వదిలిపెట్టు; నేను నీకు ఇవన్నీ ఇచ్చాను." అని చెప్పి, ఆమెను ఆలింగనం చేసుకుని తన కోరికను తీర్చుకున్నాడు.
ఏతస్మిన్నంతరే విప్ర మునేర్హృద్యా సకల్మషమ్। తతో ధ్యానం సమారభ్యాజానాద్వృత్తం శచీపతేః
ఆ సమయంలో, హృదయపరిశుద్ధుడైన ఆ ముని, ఏదో తేడా జరిగిందని గ్రహించాడు. ధ్యానంలోకి వెళ్లి, శచీపతికి జరిగినదంతా తెలుసుకున్నాడు.
తూర్ణమేవ ద్వారదేశే గత్వా చ సముపస్థితః। శక్రో మునిం తు సంలక్ష్య చౌతుదేహం వివేశ హ
వేగంగా ద్వారానికి వెళ్లి అక్కడికి చేరుకున్నాడు. మునిని చూసిన ఇంద్రుడు, ఆశ్రమాన్ని విడిచి వెళ్లిపోయాడు.
గచ్ఛతః పృషదంశస్య పద్ధతౌ ప్రచచాల హ। మునిస్తత్రావదత్తం వై కస్త్వం మార్జారరూపధృత్
ఇంద్రుడు పిల్లి రూపంలో బయటికి వెళ్తుండగా, ముని గమనించి, "పిల్లి రూపం ధరించి నీవెవరు?" అని అడిగాడు.
భయాత్తస్య మునేరగ్రే శక్రః ప్రాంజలిరాశ్రితః। మఘవంతం పురో దృష్ట్వా చుకోప మునిపుంగవః
ఆ ముని ముందు భయంతో, ఇంద్రుడు చేతులు జోడించి నిలబడ్డాడు. మఘవంతుడిని ఎదురుగా చూసిన ఆ మహర్షి కోపంతో నిండిపోయాడు.
యత్త్వయా చేదృశం కర్మ భగార్థం ఛలసాహసమ్। కృతం తస్మాత్తవాంగేషు సహస్రభగముత్తమమ్
"నీవు స్వార్థం కోసం ఇలాంటి మోసంతో కూడిన చెడు పని చేసినందుకు, నీ శరీరంపై వెయ్యి యోనిచిహ్నాలు ఏర్పడతాయి."
భవత్విహ తు పాపిష్ఠ లింగం తే నిపతిష్యతి। గచ్ఛ మే పురతో మూఢ సురస్థానం దివౌకసః
ఇక్కడ నీ పాపపు గుర్తు పడిపోతుంది. ఓ మూర్ఖా, నీవు నన్ను ముందుగా దేవతల లోకానికి వెళ్ళిపో.
పశ్యంతి మునిశార్దూలా నరాః సిద్ధాస్సహోరగాః। ఏవముక్త్వా మునిశ్రేష్ఠో రుదంతీం తాం పతివ్రతామ్
మహర్షులారా, మనుషులు, సిద్ధులు, నాగులు అందరూ చూస్తారు. ఇలా చెప్పి ఆ గొప్ప ముని, ఏడుస్తున్న తన భర్తకు అంకితమైన ఆమెను అడిగాడు.
పప్రచ్ఛ కిమిదానీం తే కర్మ దారుణమాగతమ్। ఇత్యుక్తా వేపమానా సా భీతా పతిమువాచ హ
ఇప్పుడు నీకు ఈ భయంకరమైన పరిస్థితేంటి అని అడిగాడు. అలా అడిగినప్పుడు, ఆమె భయంతో వణికుతూ తన భర్తతో ఇలా చెప్పింది.
అజ్ఞానాద్యత్కృతం కర్మ క్షంతుమర్హసి వై ప్రభో। మునిరువాచ- పరేణాభిగతాసి త్వమమేధ్యా పాపచారిణీ
అజ్ఞానంతో నేను చేసిన తప్పును క్షమించాలి ప్రభూ అని ఆమె చెప్పింది. ముని ఇలా అన్నాడు — నీవు మరొకరితో కలిసావు, అపవిత్రురాలివి, పాపమార్గంలో నడిచావు.
అస్థిచర్మసమావిష్టా నిర్మాంసా నఖవర్జితా। చిరం స్థాస్యసి చైకాపి త్వాం పశ్యంతు జనాః స్త్రియః
నీవు ఎముకలు, చర్మంతో మాత్రమే ఉండి, మాంసం లేకుండా, గోరు లేకుండా, ఒంటరిగా చాలా కాలం ఉండాలి. ఇతర స్త్రీలు నిన్ను చూసేలా అవుతుంది.
దుఃఖితా తమువాచేదం శాపస్యాంతో విధీయతామ్। ఇత్యుక్తే కరుణావిష్టో మన్యునాపి పరిప్లుతః
ఆమె బాధతో, 'ఈ శాపానికి ముగింపు కలగనివ్వండి' అని అడిగింది. అలా చెప్పినప్పుడు, ముని దయతో కూడి, కోపంతో కూడి ఇలా అన్నాడు.
జగాద గౌతమో వాక్యం రామో దాశరథిర్యదా। వనమభ్యాగతో విష్ణుః సీతాలక్ష్మణసంయుతః
గౌతముడు ఇలా అన్నాడు — దశరథుని కుమారుడు రాముడు, సీతా లక్ష్మణులతో కలిసి అరణ్యంలోకి వచ్చినప్పుడు,
దృష్ట్వా త్వాం దుఃఖితాం శుష్కాం నిర్దేహాం పథిసంస్థితాం। గదిష్యతి చ వై రామో వసిష్ఠస్యాగ్రతో హసన్
రాముడు నిన్ను దురదృష్టవశాత్తూ, ఎండిపోయి, శరీరం లేకుండా, మార్గం పక్కన నిలబడి ఉన్నదిగా చూసి, వశిష్ఠుని ముందు నవ్వుతూ మాట్లాడతాడు.
కిమియం శుష్కరూపా చ ప్రతిమాస్థిమయీ శవా। న దృష్టం మే పురా బ్రహ్మన్రూపం లోకవిపర్యయమ్
'ఇది ఏమిటి ఇలా ఎండిపోయిన రూపంలో, ఎముకలతో కూడిన శవంలా ఉంది? బ్రాహ్మణా, ఇలాంటి విచిత్రమైన దృష్టాంతం నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు.' అని అంటాడు.
తతో రామం మహాభాగం విష్ణుం మానుషవిగ్రహమ్। యద్వృత్తమాసీత్పూర్వం తద్వసిష్ఠః కథయిష్యతి
అప్పుడూ వశిష్ఠుడు, మహాత్ముడైన రాముడికి, మానవ రూపంలో ఉన్న విష్ణువుకు, గతంలో ఏం జరిగిందో వివరంగా చెబుతాడు.