సత్యలోకం సమాసాద్య భుంక్ష్వ భోగ్యం మహేంద్రవత్। సంఖ్యా తేనాపి వర్తేత భోగ్యకాలస్య ధార్మిక
'సత్యలోకానికి చేరుకుని, ఇంద్రుడిలా సుఖాలు అనుభవించు. అయినా, నీ సుఖకాలం కూడా లెక్కపడి ఉంటుంది, ఓ ధార్మికుడా!' అని అన్నారు.
ఇత్యుక్తేషు చ దేవేషు శూద్రో వచనమబ్రవీత్। కథం నిర్గ్రంథకస్యాస్య జ్ఞానం చేష్టాస్య భాషణమ్
దేవతలు ఇలా అన్నాక, శూద్రుడు ఇలా అడిగాడు— 'ఈ దరిద్రుడికి ఇంత జ్ఞానం, మంచి ప్రవర్తన, మంచి మాటలు ఎలా వచ్చాయి?'
కిం వా హరిహరౌ బ్రహ్మా కిం వా శక్రో బృహస్పతిః। కిం వా మచ్ఛలనాదేవ సాక్షాద్ధర్మ ఇహాగతః
'ఇతడు హరి లేదా హరుడా, బ్రహ్మనా? లేక శక్రుడా, బృహస్పతియా? లేక నన్ను మోసం చేసి, ధర్మదేవుడు స్వయంగా వచ్చాడా?'
ఇత్యుక్తే క్షపణశ్చాసౌ స్మితో వచనమబ్రవీత్। విజ్ఞాతుం చైవ వో ధర్మమహం విష్ణురిహాగతః
అలా అడిగినప్పుడు, ఆ క్షపణకుడు నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు— 'మీ ధర్మాన్ని పరీక్షించడానికి నేనే విష్ణువు ఇక్కడికి వచ్చాను.'
విమానేన దివం గచ్ఛ సకుటుంబో మహామునే। మత్ప్రసాదాచ్చ యుష్మాకం సదైవ నవయౌవనమ్
ఓ మహామునీ, నీవు నీ కుటుంబంతో కలిసి నా అనుగ్రహంతో ఆకాశంలో ఉన్న విమానంలో స్వర్గానికి వెళ్ళు. మీ అందరికీ ఎప్పుడూ యవ్వనం నిలిచిపోతుంది.
భవిష్యతి మహాప్రాజ్ఞ భాగ్యానంత్యం ప్రలప్స్యథ। దివ్యాభరణసంయుక్తా దివ్యవస్త్రోపశోభితాః
ఓ మహాపండితా, నీకు అంతులేని అదృష్టం లభిస్తుంది. మీరు దివ్యమైన ఆభరణాలు ధరించి, దివ్య వస్త్రాలతో అందంగా మెరిసిపోతారు.
గతాస్తే సహసా నాకం సర్వైర్బంధుజనైర్వృతాః। ఏవం ద్విజవరశ్రేష్ఠ లోభత్యాగాద్యయుర్దివమ్
వారు తమ బంధువులందరితో కలిసి వెంటనే స్వర్గానికి చేరుకున్నారు. ఇలాగే, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, లోభాన్ని వదిలినవారు స్వర్గానికి చేరుతారు.
తులాధారస్తథాధీమాన్సత్యధర్మ ప్రతిష్ఠితః। యే న జానాతి తద్వృత్తం దేశాంతరసముద్భవమ్
తులాధారుడు సత్యధర్మంలో స్థిరంగా ఉన్నవాడు, మహాజ్ఞాని. అతని జీవితం దూర దేశాలలో పుట్టినవారికి తెలియదు.
తులాధారసమో నాస్తి సురలోకే ప్రతిష్ఠితః। తస్మాత్త్వమపి భూదేవ సమం గత్వా దివం వ్రజ
దేవతల లోకంలో తులాధారుడికి సమానుడు లేడు. అందువల్ల, ఓ భూదేవా, నువ్వు కూడా అతనితో పాటు స్వర్గానికి వెళ్ళు.
య ఇదం శృణుయాన్మర్త్యః సర్వధర్మప్రతిష్ఠితః। జన్మజన్మార్జితం పాపం తత్క్షణాత్తస్య నశ్యతి
ఈ కథను ఎవరు వినినా, వారు అన్ని ధర్మాలలో స్థిరంగా ఉంటే, జన్మజన్మలుగా చేసిన పాపాలు ఆ క్షణంలోనే నశించిపోతాయి.
సకృత్పఠనమాత్రేణ సర్వయజ్ఞఫలం లభేత్। లోకానాం పురతో విప్ర దేవానామర్చ్యతాం వ్రజేత్
ఒక్కసారి ఈ కథను చదివినా, అన్ని యజ్ఞాల ఫలితం లభిస్తుంది. ఓ బ్రాహ్మణా, లోకాలందరి ముందు దేవతల గౌరవాన్ని పొందుతారు.
శ్రీభగవానువాచ। అద్రోహకస్య చాఖ్యాతో మహిమా లోకదుఃసహః। ఏకతల్పగతాం వామాం క్షాంత్వా సర్వజితోఽభవత్
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: హింస చేయని వాడి మహిమ ప్రపంచానికి కూడా భరించలేనిది. పరస్త్రీపై ఆసక్తి లేకుండా ఉండి, అతడు అన్నింటినీ జయించాడు.
జ్ఞానినామపిదుఃసాధ్యం మునీనాం బ్రహ్మచారిణాం। సురాసురమనుష్యాణాం విషమం తత్సమం గతః
జ్ఞానులు, మునులు, బ్రహ్మచారులు, దేవతలు, అసురులు, మనుష్యులకు కూడా ఇది సాధ్యం కాదు. కానీ అతడు అందరికన్నా గొప్ప స్థాయికి చేరాడు.
స్వభావాద్విషమం కామం జేతుం కః పురుషః క్షమః। అద్రోహకమృతే విప్ర స ఏవ భవజిత్పుమాన్
స్వభావంగా కామాన్ని జయించగలవాడు ఎవరు? ఓ బ్రాహ్మణా, హింస చేయని వాడిని తప్ప మరెవ్వరూ భువిని జయించలేరు.
అహల్యాహరణాదేవ సురేశస్య భగాంకతా। పునర్దేవ్యాః ప్రసాదాచ్చ సహస్రాక్షేతి విశ్రుతః
అహల్యను అపహరించినందుకు దేవేంద్రుడు అపవాదానికి లోనయ్యాడు. కానీ దేవీ అనుగ్రహంతో అతడు మళ్లీ సహస్రాక్షుడిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.
విదితం సర్వలోకే చ త్రైలోక్యే సచరాచరే। ద్విజ ఉవాచ- కథం చ దేవదేవస్య అహల్యాహరణం ప్రభో
ఇది మూడు లోకాలలో, చరాచర జగత్తులో అందరికీ తెలిసిన విషయమే. ద్విజుడు ఇలా అడిగాడు: ప్రభూ, దేవదేవుడైనవారు అహల్యను ఎలా అపహరించారో చెప్పండి.
భగాంకత్వం చ సంప్రాప సహస్రాక్షః సురాధిపః। న గాం కోపి భగాంకత్వం సంప్రాప్తస్సురరాట్కథమ్
సహస్రాక్షుడైన దేవేంద్రుడు ఎలా అపవాదానికి గురయ్యాడు? మరే దేవుడికీ అలాంటి అపవాదం రాలేదు. సురరాజు ఎలా దాన్ని పొందాడు?
దుఃశ్రుతం సురవైకల్యం శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్వతః। శ్రీభగవానువాచ- పురా స్వాంతోద్భవాం కన్యాం లోకేశశ్చ మహామనాః
దేవతలలో ఈ దుర్వార్తను నిజంగా వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది. శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: ఒకప్పుడు లోకేశుడు తన స్వంత కుమార్తెను ఆనందంతో గౌతమునికి ఇచ్చాడు.
గౌతమాయ దదౌ ధాతా లోకపాలాగ్రతో ముదా। తతస్తు లోకపాలానాం మన్మథావిష్టచేతసామ్
ఆ సమయంలో లోకపాలులందరూ మన్మథుడి ప్రభావానికి లోనయ్యారు. ఆ సమయంలో శచీపతి హృదయంలో ముల్లుగా బాధపడ్డాడు.
శచీపతేస్తు సంమోహో హృది శల్య ఇవ స్థితః। లోకపాలానతిక్రమ్య సువేషా వరవర్ణినీ
ఇతర లోకపాలులను మించి, అందంగా అలంకరించబడిన ఆ సుందరిని బ్రాహ్మణునికి రత్నంగా ఇచ్చారు. నేను ఇంకేమి చేయగలను? అని ఆలోచిస్తూ, ఆమె యవ్వనంలో ఉన్నప్పుడు—
ద్విజాయ రత్నభూతైషా దత్తా కింవా కరోమ్యహమ్। ఇతి సంచింత్య తస్యాస్తు వర్తమానే చ యౌవనే
తర్వాత మాయవశంగా ఆమె అద్భుతమైన రూపాన్ని చూశాడు. మళ్లీ ఆలోచిస్తూ, గౌతముని ఆసనానికి దగ్గరగా వెళ్లాడు.
పునశ్చ మాయయా దృష్టం రూపం తస్యాస్సుశోభనమ్। పునశ్చిన్తయమానోఽసౌ గౌతమాధ్యాసనం గతః
మళ్లీ మాయతో ఆమె అందమైన రూపాన్ని చూశాడు. దానిని మనసులో ఉంచుకుని, గౌతముని ఆసనానికి చేరుకున్నాడు.
పశ్చాత్తు తస్య గమనాద్యద్వృత్తం తచ్ఛృణుష్వ మే। ఏకదా గౌతమః స్నాతుం గతోఽసౌ పుష్కరం ప్రతి
ఆయన వెళ్ళిన తర్వాత ఏం జరిగిందో ఇప్పుడు విను. ఒకసారి గౌతముడు స్నానం చేయడానికి పుష్కరానికి వెళ్లాడు.
సాధ్వీ చ గృహశౌచే చ గృహవస్తుని తత్పరా। ప్రవృత్తా దేవవాస్తూనాం బలికర్తుం చ తత్పరా
ఆయన భార్య మంచిదై, ఇంటి శుభ్రతలో, ఇంటి వస్తువుల సంరక్షణలో నిమగ్నమై, దేవతలకు బలి సమర్పించడంలో తలమునకగా ఉండింది.
ఇంధనం వహ్నికార్యం చ నిత్యకర్మానుసంచయమ్। ఏతస్మిన్నంతరే శక్రో మునేస్తస్య మహాత్మనః
ఆమె కట్టెలు తెచ్చి, అగ్నికార్యాలకు అవసరమైన పనులను చేస్తూ, నిత్యకర్మల్లో నిమగ్నమై ఉండగా, ఆ సమయంలో ఇంద్రుడు ఆ మహర్షిని లక్ష్యంగా చేసుకొని అక్కడికి వచ్చాడు.
రూపమాస్థాయ గాత్రేణ ప్రవివేశోటజం ముదా। పతివ్రతా పతిం దృష్ట్వా శ్రద్ధయా పరయా సతీ
ఇంద్రుడు ఆ మహర్షి రూపాన్ని ధరించి, ఆనందంగా ఆశ్రమంలోకి ప్రవేశించాడు. తన భర్తను చూసిన ఆ భార్య, పరమ భక్తితో నమస్కరించింది.
దేవస్థానే చ వస్తూనాం సంచయం కర్తుముద్యతా। తతస్తామబ్రవీదార్తో మునివేషధరో హరిః
ఆమె దేవస్థానంలో ఉపయోగించే వస్తువులు సిద్దం చేయడానికి సిద్ధపడుతుండగా, మునివేషధారి హరిః బాధతో ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
ప్రద్యుమ్నవశగో వామే దేహి మే చుంబనాదికమ్। ఏతస్మిన్నంతరే సా చ త్రపాయుక్తాఽబ్రవీద్వచః
"ప్రద్యుమ్నుడి ప్రభావంతో, ఓ సుందరి! నాకు ముద్దు మరియు మరిన్ని అనుగ్రహించు." అప్పుడు ఆమె సిగ్గుతో ఇలా చెప్పింది.
దేవకార్యాదికం త్యక్త్వా వక్తుం నార్హసి మే ప్రభో। సర్వం జానాసి ధర్మజ్ఞ పుణ్యానాం నిశ్చయం మునే
"ప్రభూ! దేవతల పనులను వదిలిపెట్టి ఇలాంటి మాటలు మీరు చెప్పకూడదు. మీరు ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవారు, మునీంద్రా! పుణ్యముల అసలు తత్వాన్ని కూడా మీరే తెలుసు."
అయమర్థో హి వేలాయామధునైవ న యుజ్యతే। తతస్తాం చారుసర్వాంగీం దృష్ట్వా మన్మథపీడితః
"ఇలాంటి విషయం ఈ సమయంలో సమంజసం కాదు." అని ఆమె చెప్పింది. కానీ ఆమె అందాన్ని చూసి, అతడు మన్మథబాధతో ఆకర్షితుడయ్యాడు.