సర్వశత్రుగణం జిత్వా లోకో ధర్మేణ పాలితః। అకరోచ్చ మఖం శుద్ధం రాజసూయం సుదుర్లభమ్
అతడు అన్ని శత్రువులను జయించి, ధర్మంతో భూమిని పాలించాడు. అతడు శుద్ధమైన, అత్యంత కష్టమైన రాజసూయ యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాడు.
చతురశీతిసహస్రాణి బ్రాహ్మణానాం చ నిత్యశః। భోజయేద్రుక్మపాత్రేషు రాజోపకరణేషు చ
అతడు ప్రతిరోజూ ఎనభై నాలుగు వేల మంది బ్రాహ్మణులను బంగారు పాత్రల్లో, రాజసభలోని ఉపకరణాలతో భోజనం పెట్టేవాడు.
భోజయిత్వోపకరణాంస్తేభ్యో దత్వా విసర్జయేత్। యదభీష్టం ద్విజాతీనామతోన్యద్దాపయేద్ధనమ్
వారికి భోజనం పెట్టి, ఉపకరణాలు ఇచ్చి పంపించేవాడు. ద్విజులకు కావలసినదాన్ని, వారు కోరిన ద్రవ్యాన్ని కూడా దానం చేసేవాడు.
అదరిద్రం తతో జ్ఞాత్వా ద్విజవ్యూహం పరిత్యజేత్। తథైవ స్నాతకానాం తు సహస్రాణి తు షోడశ। నిత్యం సంభోజయేద్రాజా సత్యేనైవ విమత్సరః
ఆ బ్రాహ్మణుల సమూహం ఇక దరిద్రంగా లేనట్టు తెలుసుకొని పంపించేవాడు. అలాగే, పదహారు వేల మంది స్నాతకులను కూడా రాజు ఎల్లప్పుడూ సత్యంతో, అసూయ లేకుండా భోజనం పెట్టేవాడు.
అతిష్ఠంత గృహే పూర్వం చిరం తస్య జిగీషయా। జితం తేన జగత్సర్వం ప్రాణానుగ్రహకారణాత్
అతని ఇంట్లో వారు చాలా కాలం ఉండేవారు, జయించాలనే కోరికతో. అతడు ప్రాణులకు దయచూపినందువల్ల, మొత్తం లోకాన్ని జయించాడు.
సత్యేన చాసురో రాజా బలిరింద్రో భవిష్యతి। పాతాలస్థస్య తస్యైవ భూయస్తిష్ఠామి వేశ్మని
నిజం వల్లే అసురరాజు బలి ఇంద్రుడవుతాడు. అతడు పాతాళంలో ఉన్నప్పటికీ, నేను అతని ఇంట్లోనే ఉంటాను.
నిరంతరం చ తిష్ఠామి స్వాంతే పుణ్యైకకర్మణః। యద్వా పురా మయా బద్ధో దైత్యయోనేర్విమోక్షణాత్
పుణ్యమే ఒక్క కార్యంగా ఉన్నవాడి హృదయంలో నేను ఎల్లప్పుడూ ఉంటాను. లేకపోతే, ముందు అతన్ని బంధించి, దైత్య జన్మ నుండి విముక్తి కలిగించాను.
తలం చైవామరత్వం హి శక్రత్వం ప్రదదామ్యహమ్। హరిశ్చంద్రో నృపస్సత్యాత్సవాహనపరిచ్ఛదః
నేను పాతాళాన్ని, అమరత్వాన్ని, ఇంద్ర పదవిని కూడా ఇస్తాను. హరిశ్చంద్రుడు సత్యం వల్ల తన వాహనాలతో, సేవకులతో కూడిన సత్యలోకాన్ని పొందాడు.
స్వశరీరేణ శుద్ధేన సత్యలోకే ప్రతిష్ఠితః। రాజానో బహవశ్చాన్యే యే చ సిద్ధా మహర్షయః
తన శుద్ధమైన శరీరంతో అతడు సత్యలోకంలో స్థిరపడ్డాడు. ఇంకా అనేక రాజులు, సిద్ధులైన మహర్షులు కూడా అలాగే.
జ్ఞానినో యతయశ్చైవ సర్వే సత్యేఽచ్యుతాఽభవన్। తస్మాత్సత్యరతో లోకే సంసారోద్ధరణక్షమః
అన్ని జ్ఞానులు, యతులు నిజం వల్ల అక్షయులయ్యారు. అందుకే, ఈ లోకంలో సత్యాన్ని ఆచరించే వాడు సంసార బంధాన్ని తొలగించగలడు.
తులాధారో మహాత్మా వై సత్యవాక్యే ప్రతిష్ఠితః। లోకే తత్సదృశో నాస్తి సత్యవాక్యస్య కారణాత్
తులాధారుడు మహాత్ముడు, ఎప్పుడూ నిజాయితీగా మాటలాడే వాడు. అతని వంటి వాడు లోకంలో మరొకడు లేడు, ఎందుకంటే అతడు ఎప్పుడూ సత్యాన్ని మాత్రమే మాట్లాడతాడు.
అశ్వమేధసహస్రేణ సత్యం తు తులయా ధృతమ్। అశ్వమేధసహస్రాద్ధి సత్యమేవ విశిష్యతే
వెయ్యి అశ్వమేధ యాగాలతో సత్యాన్ని తూకం వేసినా, సత్యమే ఎక్కువగా నిలుస్తుంది. అశ్వమేధ యాగాలకన్నా సత్యమే గొప్పది.
సర్వం సత్యాద్భవేత్సాధ్యం సత్యో హి దురతిక్రమః। సత్యవాక్యేన సా ధేనుర్బహులా స్వర్గగామినీ
ప్రపంచంలో ఏదైనా సత్యంతోనే సాధ్యమవుతుంది. సత్యాన్ని ఎవరూ మించలేరు. సత్యవాక్యంతోనే బహులా అనే ఆవు స్వర్గానికి వెళ్లింది.
సర్వం రాష్ట్రం సమాధాయ పునరావృత్తిదుర్లభా। తథాయం సర్వదా సాక్షీ మృషా నాస్తి కదాచన
ఒక రాజ్యం మొత్తాన్ని న్యాయంగా తీర్చిన తర్వాత తిరిగి రావడం చాలా కష్టం. అందుకే అతడు ఎప్పుడూ సాక్షిగా ఉంటాడు, ఎప్పుడూ అబద్ధం చెప్పడు.
బహ్వర్ఘమల్పమర్ఘం చ క్రయవిక్రయణే సుధీః। సత్యవాక్యం ప్రశస్తం చ విశేషాత్సాక్షిణో భవేత్
కొనుగోలు, అమ్మకాల్లో ధర ఎక్కువైనా తక్కువైనా, తెలివైనవారు ముఖ్యంగా నిజాయితీగా మాట్లాడే వారిని సాక్షులుగా పెట్టాలి.
సాక్షిణః సత్యముక్త్వా చ అక్షయం స్వర్గమాయయుః। వావదూకః సభాం ప్రాప్య సత్యం వదతి వాక్పతిః
సత్యం చెప్పిన సాక్షులు ఎప్పటికీ నశించని స్వర్గాన్ని పొందుతారు. సభలోకి వచ్చిన వాగ్మి, వాక్పతిగా సత్యాన్ని మాత్రమే మాట్లాడతాడు.
స యాతి బ్రహ్మణో గేహం యజ్ఞైరన్యైశ్చ దుర్లభమ్। సభాయాం యో వదేత్సత్యమశ్వమేధఫలం లభేత్
సభలో సత్యం చెప్పే వాడు, ఇతర యాగాలతో అందుకోలేని బ్రహ్మ దేవుని లోకాన్ని చేరుతాడు. అశ్వమేధ యాగ ఫలం కూడా పొందుతాడు.
లోభాద్ద్వేషాన్మృషోక్త్వా చ రౌరవం నరకం వ్రజేత్। సర్వసాక్షీ తులాధారో జనానాం శూర ఏవ చ
లోభం లేదా ద్వేషం వల్ల అబద్ధం చెప్పినవాడు రౌరవ నరకానికి వెళ్తాడు. తులాధారుడు అందరికీ సాక్షి, ప్రజల్లో నిజమైన వీరుడు.
విశేషాల్లోభసంత్యాగాన్నాకే నిర్జరతాం వ్రజేత్। కశ్చిచ్ఛూద్రో మహాభాగో న లోభే వర్తతే క్వచిత్
ప్రత్యేకంగా లోభాన్ని వదిలితే, వాడు స్వర్గంలో అమరుల స్థితిని పొందుతాడు. ఒక గొప్ప భాగ్యశాలి శూద్రుడు ఎప్పుడూ లోభానికి లోనవడు.
వృత్తిశ్శాకేన దుఃఖేన తథా శిలోంఛతో భృశమ్। జర్జరం వస్త్రయుగ్మం చ కరౌ పాత్రే చ సర్వదా
ఆయన ఆకలితో ఆకులు తెచ్చుకొని, ధాన్యాన్ని ఏరుకొని జీవనం సాగిస్తాడు. ఆయన వేసుకునే బట్టలు పాడైపోయినవి, చేతులే ఎప్పుడూ పాత్రగా వాడతాడు.
సదాపి లాభవిరహో న పరస్వం గృహీతవాన్। తస్య జిజ్ఞాసయైవాహం గృహీత్వా వస్త్రయుగ్మకమ్
ఎప్పుడూ లాభం లేకున్నా, ఆయన ఎప్పుడూ పరాయి దానిని తీసుకోడు. ఆయన గురించి తెలుసుకోవాలని నేను ఆయన బట్టల జతను తీసుకున్నాను.
అవకోటే నదీతీరే స్థితస్సంస్థాప్య సాదరమ్। స దృష్ట్వా వస్త్రయుగ్మం తన్న లోభే కురతే మనః
నదికట్ట వద్ద ఒంటరిగా నిలబడి, ఆ బట్టల జతను గౌరవంగా పెట్టాను. వాటిని చూసినా ఆయన మనసు లోభానికి లోనవలేదు.
ఇతరస్య పరిజ్ఞాయ తత్క్షాంత్యా స్వగృహం యయౌ। తతో విచింతయిత్వా తు హృదా స్వల్పమితి ద్విజ
అవి పరాయి వాటని గ్రహించి, సహనంతో తన ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు. తర్వాత తన మనసులో ఇది చిన్న విషయం అని ఆలోచించాడు, ఓ ద్విజుడా.
ఉదుంబరం హేమగర్భం మయా తత్రైవ పాతితమ్। కింకరే చ నదీతీరే వికోణే జనవర్జితే
ఆ తరువాత నేను బంగారం నిండిన ఊడుమర కాయను అక్కడే నదికట్ట వద్ద, ఎవ్వరూ లేని చోట పెట్టాను.
తస్య యాతస్య దేశే తు దృష్టం తేన తదద్భుతమ్। అలం విధానమేతత్తు కృత్రిమం చోపలక్ష్యతే
ఆయన ఆ చోటుకు వెళ్లినప్పుడు, ఆ అద్భుతాన్ని చూశాడు. ఇది తగినంత ఏర్పాటుగా, కృత్రిమంగా కనిపించింది.
గ్రహణే వాధునా చాస్య అలోభం నష్టమేవ మే। అస్యైవ రక్షణే కష్టమహంకారపదం త్విదమ్
ఇప్పుడు దాన్ని తీసుకున్న తర్వాత, ఆయనలోని లోభరాహిత్యం నాకు కనిపించలేదు. దాన్ని కాపాడడంలో అహంకారం పెరుగుతుంది.
యతో లోభస్తతో లాభో లాభాల్లోభః ప్రవర్తతే। లోభగ్రస్తస్య పుంసశ్చ శాశ్వతో నిరయో భవేత్
ఎక్కడ లోభముంటే అక్కడ లాభం ఉంటుంది, లాభం వల్ల మళ్లీ లోభం పెరుగుతుంది. లోభంలో మునిగిపోయినవాడికి శాశ్వత నరకమే ఫలం.
యది నో విగుణం విత్తం యదా వేశ్మని తిష్ఠతి। తదా మే దారపుత్రాణామున్మాదో హ్యుపపద్యతే
ధర్మం లేని ధనం నా ఇంట్లో ఉంటే, నా భార్యా పిల్లలకు పిచ్చి వస్తుంది.
ఉన్మాదాత్కామసంజాత వికారాన్మతివిభ్రమః। భ్రమాన్మోహోప్యహంకారః క్రోధలోభావతః పరం
వికారం వల్ల మనసు మత్తు చెంది, ఆ మత్తు వల్ల మోహం కలిగి, ఆ మోహం వల్ల అహంకారం పుట్టి, ఆ అహంకారం వల్ల కోపం, లోభం మరింత పెరుగుతాయి.
ఏషాం ప్రచురభావాచ్చ తపః క్షయం గమిష్యతి। క్షీణే తపసి వర్తంతే పంకాశ్చిత్తప్రమోహకాః
ఇవి ఎక్కువగా పెరిగితే తపస్సు తగ్గిపోతుంది. తపస్సు తగ్గినప్పుడు మనస్సు మాయలో మునిగిపోతుంది.