అపృచ్ఛత్కస్య కర్మాణి శోభనాని చ చత్వరే। మయా నోక్తేప్యుషః కాలే కస్య మత్ప్రియకారణాత్
చౌరస్తాలో ఎవరి మంచి పనులు, గుణాలు గురించి అడిగారు? నేను ఉదయం ఏమీ చెప్పకపోయినా, నాకు ప్రియమైనవారి కోసం అది జరిగింది.
రుచ్యకర్మణి దీప్యంతే రథ్యా చత్త్వర వీథికాః। పరస్పరేణ సంచింత్య వారముఖ్యాం చ తేఽబ్రువన్
ఆ వీధులు, చౌరస్తాలు, మార్గాలు అందమైన పనులతో ప్రకాశిస్తున్నాయి. అవన్నీ కలిసి ఆ రోజు ముఖ్యమైన విషయాన్ని మాట్లాడుకున్నాయి.
అస్మాభిర్న కృతం భద్రే కర్మ చైతత్ప్రమార్జనమ్। అథ సా విస్మయం గత్వా సంచింత్య రజనీక్షయే
మనమేమీ చేయలేదు సఖీ, ఈ శుభ్రత కూడా మనం చేయలేదు. అప్పుడు ఆమె ఆశ్చర్యపడి, రాత్రి ముగియబోతున్నప్పుడు ఆలోచించింది.
తయా చ దృశ్యతే సా చ తథైవ పునరాగతా। దృష్ట్వా తాం మహతీం సాధ్వీం బ్రాహ్మణీం చ పతివ్రతామ్
ఆమెను చూసారు, ఆమె మళ్లీ మునుపటిలాగే తిరిగి వచ్చింది. ఆ గొప్ప, సతీ, బ్రాహ్మణ మహిళను చూసింది.
దధార చరణే తస్యా హా క్షమస్వేతి భాషిణీ। ఆయుర్దేహం చ సంపత్తిర్యశోర్థః కీర్తిరేవ చ
ఆమె కాళ్ల దగ్గర పడుతూ, 'అమ్మా, క్షమించు' అని చెప్పింది. ప్రాణం, శరీరం, సంపద, పేరు, కీర్తి అన్నీ నీ వల్ల పోతున్నాయేమో.
ఏతాసాం మే వినాశాయ స్ఫురసీవ పతివ్రతే। యద్యత్ప్రార్థయసే సాధ్వి నిత్యం దాస్యామి తద్దృఢమ్
పతివ్రతా! నీవల్ల ఇవన్నీ నాకు పోతున్నట్టు అనిపిస్తోంది. నీవు ఏది కోరినా, అది నేను ఎప్పుడూ నిశ్చయంగా ఇస్తాను.
సువర్ణం మణిరత్నం వా చేలం వా యన్మనోరథం। తామువాచ తతః సాధ్వీ న మే చార్థే ప్రయోజనమ్
బంగారం, రత్నాలు, ముత్యాలు, వస్త్రాలు — నీవు ఏది కోరినా. అప్పుడు ఆ సతీ, 'నాకు ధనానికి అవసరం లేదు' అని చెప్పింది.
అస్తి కార్యం చ తే కిఞ్చిద్వదామి కురుషే యది। తదా మే హృది సంతోషః కృతం సర్వం త్వయాఽధునా
నీకేమైనా పని ఉంటే చెప్పు, నీవు చేస్తే నాకు హృదయం సంతృప్తిగా ఉంటుంది. నువ్వు ఇప్పుడే అన్నీ చేశావు.
గణికోవాచ- సత్యం సత్యం కరిష్యామి ద్రుతం వద పతివ్రతే। కురు మే రక్షణం మాతర్ద్రుతం కృత్యం చ మే వద
వేశ్యా ఇలా చెప్పింది — 'నిజమే, నిజమే, నేను త్వరగా చేస్తాను. చెప్పు పతివ్రతా! అమ్మా, నన్ను రక్షించు, నాకు చేయాల్సిన పని త్వరగా చెప్పు.'
త్రపయా నికృతం వాచ్యం తస్యాముక్తం వరం ప్రియమ్। క్షణం విమృశ్య సా వేశ్యా కృత్వా క్షాంతిమువాచ చ
సంకోచంతో చెప్పాల్సిన మాటను ఆపుకుంది, తన కోరికను చెప్పలేదు. క్షణం ఆలోచించి, ఆ వేశ్య నిర్ణయమై చెప్పింది.
కుష్ఠినః పూతిగంధస్య సంపర్కే దుఃఖితా భృశమ్। దినైకం చ కరిష్యామి యద్యాగచ్ఛతి మద్గృహమ్
కుష్టురోగి దుర్గంధంతో కలిసినప్పుడు నాకు చాలా బాధగా ఉంటుంది. ఒక రోజు అతను నా ఇంటికి వస్తే, నేను సహిస్తాను.
పతివ్రతోవాచ- ఆగమిష్యామి తే గేహమద్య రాత్రౌ చ సుందరి। భుక్తభోగ్యం పతిం హృష్టం పునర్నేష్యామి మద్గృహమ్
పతివ్రతా ఇలా చెప్పింది — 'సుందరీ! ఈ రాత్రి నీ ఇంటికి వస్తాను. నా భర్త తినిపించి, సంతోషపడి, మళ్లీ నా ఇంటికి తీసుకెళ్తాను.'
గణికోవాచ- గచ్ఛ శీఘ్రం మహాభాగే స్వగృహం చ పతివ్రతే। పతిస్తే చార్ద్ధరాత్రే స ఆగచ్ఛతు చ మద్గృహమ్
వేశ్యా ఇలా చెప్పింది — 'మహాభాగే! పతివ్రతా! త్వరగా నీ ఇంటికి వెళ్ళు. అర్ధరాత్రి నీ భర్త నా ఇంటికి రాను.'
బహవో మే ప్రియాస్సంతి రాజానస్తత్సమాశ్చ యే। ఏకైకో మద్గృహే నిత్యం తిష్ఠతీహ నిరంతరమ్
నాకు అనేకమంది ప్రియులు ఉన్నారు, రాజులు, వారికీ సమానమైనవారు. ప్రతి ఒక్కరూ నా ఇంట్లో ఎప్పుడూ ఉంటారు.
అద్యాహం మే గృహం శూన్యం కరిష్యామి చ త్వద్భయాత్। స చాగచ్ఛతు తే భర్త్తా స చాస్మాన్ప్రాప్య గచ్ఛతు
ఈ రోజు నీ భయంతో నా ఇంటిని ఖాళీ చేస్తాను. నీ భర్త వచ్చి, మమ్మల్ని కలిసిన తర్వాత వెళ్ళిపోవచ్చు.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు సా సాధ్వీ గతాసౌ స్వగృహే తథా। పత్యౌ నివేదయామాస కృత్యం తే ఫలితం ప్రభో
ఇవి విని ఆ సతీ తన ఇంటికి వెళ్లింది. భర్తకు, 'ప్రభూ! నీ పని పూర్తైంది' అని తెలియజేసింది.
అద్య రాత్రౌ చ తద్గేహం గంతుం ఖ్యాతిం కరోతి సా। ప్రభూతాః పతయస్తస్యాస్తవ కాలో న విద్యతే
ఈ రాత్రి ఆమె ఆ ఇంటికి వెళ్ళనుంది, అందరికీ తెలియజేస్తోంది. ఆమెకు అనేక మంది భర్తలు ఉన్నారు, నీకు అక్కడ సమయం లేదు.
విప్ర ఉవాచ- కథం యాస్యామి తద్గేహం మయా గంతుం న శక్యతే। ఏతజ్జ్ఞాత్వా కుతః క్షాంతిః కృతం కార్యం కథం భవేత్
బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు — 'నేను ఆ ఇంటికి ఎలా వెళ్తాను? నాకు వెళ్లడం సాధ్యపడదు. ఇది తెలిసి, ఎలా ఓర్పు చూపాలి, పని ఎలా పూర్తవుతుంది?'
పతివ్రతోవాచ- స్వపృష్ఠస్థమహం కృత్వా నేష్యామి తద్గృహం ప్రతి। సిద్ధే హ్యర్థే నయిష్యామి పునస్తే నైవ వర్త్మనా
ఆ భార్య భర్తను తన వెనుక కూర్చోబెట్టి, అతని ఇంటికి తీసుకెళ్తానని చెప్పింది. నా పని పూర్తయిన తర్వాత, నేను మళ్లీ అదే మార్గంలో తిరిగి రాను.
ద్విజ ఉవాచ- కల్యాణి త్వత్కృతేనైవ సర్వం మే కృత్యమేష్యతి। ఇదానీం యత్కృతం కర్మ స్త్రీజనైరపి దుఃసహమ్
ఆ బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు: శుభలక్షణాలే, నువ్వు చేసిన సహాయంతో నా అన్ని పనులు పూర్తవుతాయి. నువ్వు చేసిన పని ఇప్పుడు స్త్రీలకు కూడా భరించలేనంత కష్టం.
తస్మింశ్చ నగరే రమ్యే నిత్యం చ ధనినో గృహే। పౌరేశ్చ ప్రచురం విత్తం హృతం రాజ్ఞా శ్రుతం తదా
ఆ అందమైన నగరంలో, ఒక ధనికుని ఇంట్లో, పట్టణ ప్రజల సంపదను రాజు దోచుకున్నాడు. ఆ విషయం అప్పట్లో అందరికీ తెలిసింది.
శ్రుత్వా సర్వాన్నిశాచారానాహూయ నృపతీ రుషా। జీవితుం యది వో వాంఛా చోరం మామద్య దాస్యథ
అది విని, రాజు కోపంతో రాత్రిపూట సంచరించే రక్షకులను పిలిచి ఇలా అన్నాడు: మీకు ప్రాణాలు కావాలంటే, ఈరోజే దొంగను నాకు పట్టుకొచ్చి ఇవ్వాలి.
గృహీత్వా తు నృపస్యాజ్ఞాం యత్తైర్జిఘృక్షయాకులైః। చారైశ్చోరో గృహీతస్తైర్బలాచ్చైవ నృపాజ్ఞయా౫౦ 1.51.
రాజు ఆజ్ఞ తీసుకొని, ఆ ఉత్సాహంతో ఉన్న వారు, గూఢచారులతో కలిసి, రాజు చెప్పినట్లు దొంగను బలవంతంగా పట్టుకున్నారు.
నగరోపాంతదేశే చ వృక్షమూలే ఘనే వనే। సమాధిస్థోమహాతేజామాండవ్యోమునిపుంగవః
నగరానికి అంచున, దట్టమైన అడవిలో, ఒక చెట్టు కింద, మహా తేజస్సుతో ఉన్న మాండవ్య మహర్షి ధ్యానంలో లీనమై ఉన్నాడు.
వ్యాతిష్ఠద్వహ్నిసంకాశో యోగినాం ప్రవరో మునిః। అంతర్నాడీగతో వాయుః కించిన్న ప్రతిభాతి చ
ఆ యోగులలో శ్రేష్ఠుడైన ముని, అగ్ని లాంటి ప్రకాశంతో నిలబడి ఉన్నాడు. అతని లోపల ప్రాణవాయువు నడుస్తూ, బయట జరిగేదేమీ అతనికి తెలియదు.
తం బ్రహ్మతుల్యం తిష్ఠన్తం దృష్ట్వా దుష్టా మహామునిమ్। చోరోయమద్భుతాకారో ధూర్తస్తిష్ఠతి కాననే
బ్రహ్మను పోలినట్లు అక్కడ నిలబడి ఉన్న ఆ మహర్షిని చూసి, ఆ దుష్టులు ఇలా అనుకున్నారు: ఈ అడవిలో నిలబడి ఉన్న ఈ విచిత్రమైన రూపం ఉన్నవాడు దొంగ.
ఏవముక్త్వా తు తం పాపా బబన్ధుర్మునిసత్తమమ్। నోక్తాశ్చ నేక్షితాస్తేన పురుషా అతిదారుణాః
అలా అనీ, ఆ పాపులు ఆ గొప్ప మునిని కట్టేశారు. అతను ఆ క్రూరమైన మనుష్యులను చూసినా, మాట్లాడినా లేదు.
తతో రాజా ఉవాచేదం సంప్రాప్తస్తస్కరో మయా। ఉపాంతే చ పథిద్వారే కురుధ్వం ఘోరదణ్డనమ్
అంతట రాజు ఇలా అన్నాడు: దొంగను నేను పట్టుకున్నాను. నగరానికి అంచున, ద్వారంలో, భయంకరమైన శిక్ష వేయండి.
మాండవ్యశ్చ మునిస్తత్ర పథిశూలే చ కీలితః। పాయుదేశే చ తైర్దత్తం శూలం యావచ్చ మస్తకమ్
అక్కడ మాండవ్య మహర్షిని పట్టి, నగర ద్వారంలో శూలంపై కూర్చోబెట్టారు. ఆ శూలం పాయువు నుంచి తల వరకు అతని శరీరంలో పోయింది.
వ్యథాం స చ న జానాతి శూలే విద్ధతనుర్యమాత్। అన్యైరపి కృతో దణ్డః కృతస్తైస్తు మనోహితః
శరీరం శూలంతో చీలిపోయినా, అతనికి బాధ అనిపించలేదు. ఇంకొంత మందికి కూడా శిక్ష వేసినా, ఆయన మాత్రం వారి చర్యను మనసులో బాధపడలేదు.