సామాన్యఫలసంసర్గాచ్ఛ్రాద్ధం శతగుణం భవేత్। అమాయాం చ యుగాద్యాయాం గ్రహణే సూర్యచంద్రయోః
సాధారణ ఫలితాల కలయిక వల్ల శ్రాద్ధానికి వంద రెట్లు ఫలం లభిస్తుంది. యుగాది, సూర్య చంద్ర గ్రహణ సమయంలో కూడా అలాగే.
పార్వణం కురుతే యస్తు సోక్షయం లోకమశ్నుతే। పితరస్తస్య తుష్యంతి సర్వే సమాయుతం ప్రతి
ఎవరు పర్వణ శ్రాద్ధం చేస్తారో వారు ఎండనివ్వని లోకాన్ని పొందుతారు. వారి పితృదేవతలు అందరూ, ఒక్కొక్కరికి లక్షలుగా సంతృప్తి చెందుతారు.
ఆశిషం దయితం దత్వా భోగ్యం చానంతమాత్మజే। తతః పర్వణి పుత్రైశ్చ కర్త్తవ్యం పార్వణం ముదా
తన కుమారుడికి ప్రీతిగా ఆశీర్వాదాలు, అపారమైన భోగాలు ఇచ్చిన తర్వాత, పర్వదినాన కుమారులు ఆనందంగా పర్వణ శ్రాద్ధం చేయాలి.
పిత్రోర్యజ్ఞమిమం కృత్వా ముచ్యతే జన్మబంధనాత్। అహన్యహని యచ్ఛ్రాద్ధం నిత్యశ్రాద్ధమితి స్మృతమ్
తల్లిదండ్రుల కోసం ఈ యజ్ఞం నిర్వహిస్తే జన్మబంధనాల నుంచి విముక్తి లభిస్తుంది. ప్రతిరోజూ చేసే శ్రాద్ధమే నిత్యశ్రాద్ధంగా గుర్తించబడింది.
శ్రద్ధయా కారయేద్యస్తు సోఽక్షయం లోకమశ్నుతే। తథైవాపరపక్షే చ కామ్యశ్రాద్ధం విధానతః
ఎవరైనా విశ్వాసంతో ఈ కార్యాన్ని చేస్తే, వారు అక్షయమైన లోకాన్ని పొందుతారు. అలాగే, మరొక పక్షంలో కూడా, నిబంధనల ప్రకారం కామ్య శ్రాద్ధం చేయాలి.
కృత్వా కామం స చాప్నోతి యద్వా మనసి వర్తతే। ఆషాఢీమవధిం కృత్వా యస్తు పక్షస్తు పంచమః
ఇష్టమైన విధంగా ఆచరించినవాడు, మనసులో ఏది కోరుకుంటే అది పొందుతాడు. ఆషాఢి వరకు ఐదవ పక్షాన్ని పరిమితిగా నిర్ణయించాలి.
తత్ర శ్రాద్ధం ప్రకుర్వీత కన్యాం గచ్ఛతు వా న వా। కన్యాం గతే సవితరి యాన్యహాని తు షోడశ
అక్కడ శ్రాద్ధం చేయాలి, ఆ యువతి వెళ్ళినా, వెళ్ళకపోయినా. ఆ యువతి సవితృవైపు వెళ్ళిన తర్వాత, ఆపైన పదహారు రోజులు—
క్రతుభిస్తాని తుల్యాని సమాప్త వరదక్షిణైః। కామ్యశ్రాద్ధం మహాపుణ్యమిదం తస్యాగతం శివమ్
—పూర్తిగా వరదక్షిణలతో చేసిన యజ్ఞాలకు సమానం. ఈ కామ్య శ్రాద్ధం మహా పుణ్యదాయకం, దాన్ని చేసినవారికి మంగళాన్ని ఇస్తుంది.
అభావాత్కృష్ణపక్షాదౌ తులాయాం కర్తుమర్హతి। అమావృశ్చికమాయాతి నైరాశ్యం పితరో గతాః
కృష్ణపక్షం ప్రారంభంలో లేకపోతే, తులా రాశిలో చేయాలి. అమావాస్య వృశ్చికంలో వచ్చినప్పుడు, పితృదేవతలు ఆశ కోల్పోయి—
పునఃస్వభవనం యాంతి శాపం దత్వా సుదారుణమ్। పితృశాపేన పుత్రస్య నష్టం సర్వమితి స్మృతమ్
—తిరిగి తమ లోకానికి వెళ్ళిపోతారు, భయంకరమైన శాపాన్ని ఇచ్చి. పితృదేవతల శాపంతో, కుమారుని సర్వస్వం నశించిపోతుందని గుర్తుంచుకోవాలి.
ధనం పుత్రా యశః కామ్యమభీష్టమాయురేవ చ। సర్వాణ్యేతాని లభ్యంతే జన్మజన్మసు మానవైః
ధనం, కుమారులు, కీర్తి, కావలసిన వస్తువులు, దీర్ఘాయువు—ఇవి అన్నీ మనుషులకు జన్మజన్మాంతరాలలో లభిస్తాయి.
పితౄణాం చ వరేణైవ తస్మాన్మైనం పరిత్యజేత్। వివాహవ్రతయజ్ఞాదౌ కృత్వా నాందీముఖం ద్విజః
పితృదేవతల వరంతోనే ఇవన్నీ లభిస్తాయి. అందువల్ల, దీన్ని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. వివాహం, వ్రతం, యజ్ఞం మొదలైన వాటి ప్రారంభంలో ద్విజుడు నాందీ ముఖ శ్రాద్ధం చేయాలి.
అక్షయం లభతే పుణ్యం గోత్రం తస్య ప్రవర్ద్ధతే। ఏతద్విపర్యయో యస్య స యాతి నరకం నరః
అక్షయమైన పుణ్యాన్ని పొందుతాడు, అతని వంశం అభివృద్ధి చెందుతుంది. దీనికి విరుద్ధంగా చేసే వాడు నరకానికి వెళ్తాడు.
కులక్షయో భవేత్తస్య స జీవో దుఃఖితో భవేత్। తతస్తు పూజయేదగ్రే గణేశం శంభునందనమ్
అతని వంశం నాశనం అవుతుంది, ఆ జీవుడు దుఃఖంలో మునిగిపోతాడు. అందుకే ముందుగా శంభునందనుడైన గణేశుని పూజించాలి.
పరం షోడశమాతౄశ్చ తత్పశ్చాత్పితృసంచయమ్। నాందీముఖేషు సర్వేషు ప్రపితామహపూర్వకమ్
తర్వాత, పదహారు మాతృదేవతలను, ఆ తరువాత పితృదేవతల సమూహాన్ని పూజించాలి. అన్ని నాందీ ముఖ శ్రాద్ధాలలో ప్రపితామహుడి నుండి మొదలుపెట్టాలి.
నాందీముఖే ద్విజాన్సర్వాన్స్థాపయేత్ప్రాఙ్ముఖాన్సుధీః। ఉచ్చారయేన్నమోవాక్యం స్వధా చాన్యత్ర యోజయేత్
నాందీ ముఖంలో, జ్ఞానులు అన్ని ద్విజులను తూర్పు దిశగా కూర్చోబెట్టాలి. నమోవాక్యాన్ని ఉచ్చరించాలి, ఇతరత్రా 'స్వధా' అనే పదాన్ని కలిపి చెప్పాలి.
గ్రహణే చంద్రసూర్యస్య దత్వా పిండోదకం నరః। అక్షయం లభతే స్వర్గం పితౄణాం పుష్టివర్ద్ధనమ్
చంద్రుడు లేదా సూర్యుడు గ్రహణంలో ఉన్నప్పుడు, పిండప్రదానం చేసి నీళ్లు ఇస్తే, అక్షయమైన స్వర్గాన్ని పొందుతాడు, పితృదేవతలకు పోషణ పెరుగుతుంది.
తత్ర స్నానం న కుర్యాద్యః శక్త్యా పిండోదకం నరః। న దదాతి పితౄణాం తు చాండాలత్వం స గచ్ఛతి
అక్కడ స్నానం చేయకపోతే, లేదా శక్తి ఉన్నప్పటికీ పిండప్రదానం, నీళ్లు ఇవ్వకపోతే, అతడు చాండాలుడి స్థితికి చేరతాడు.
సర్వం భూమిసమం దానం సర్వే వ్యాససమా ద్విజాః। సర్వం గంగాసమం తోయం రాహుగ్రస్తే నిశాకరే
భూమి దానం అన్నీ సమానం, అన్ని ద్విజులు వ్యాసుడితో సమానం. చంద్రుడు రాహువుతో గ్రహించబడినప్పుడు, అన్ని నీళ్లు గంగా జలంతో సమానం.
ఇందోర్లక్షగుణం ప్రోక్తం దశలక్షం తు భాస్కరే। గంగాతోయే తు సంప్రాప్త ఇందోః కోటీ రవేర్దశ
చంద్రునికి లక్షపాటు ఫలం, సూర్యునికి పదిలక్షల ఫలం అని చెప్పబడింది. ఆ సమయంలో గంగా జలం లభిస్తే, సూర్యునికి పదికోట్ల ఫలం, చంద్రునికి కోటి ఫలం లభిస్తుంది.
గవాం శతసహస్రస్య సమ్యగ్దత్తస్య యత్ఫలమ్। తత్ఫలం జాహ్నవీస్నానే రాహుగ్రస్తే నిశాకరే
పూర్తిగా వంద వేల గోవులను దానం చేసిన ఫలం ఎంత ఉంటుందో, అదే ఫలం రాహువు చంద్రుని గ్రహించినప్పుడు గంగలో స్నానం చేస్తే లభిస్తుంది.
చంద్రసూర్యగ్రహే చైవ అవగాహతి జాహ్నవీం। స స్నాతస్సర్వతీర్థేషు కిమర్థమటతే మహీమ్
చంద్రుడు లేదా సూర్యుడు గ్రహణ సమయంలో, గంగలో స్నానం చేసినవాడు, అన్ని తీర్థాలలో స్నానం చేసినవాడవుతాడు. మరి భూమిపై తిరగడానికి ఏమి అవసరం?
సూర్యగ్రహః సూర్యవారే సోమే సోమగ్రహస్తథా। చూడామణిరితి ఖ్యాతస్తత్రానంతఫలం స్మృతమ్
ఆదివారంలో సూర్యగ్రహణం లేదా సోమవారం చంద్రగ్రహణం జరిగితే, దానిని 'చూడామణి' అని పిలుస్తారు. ఇది అనంతమైన ఫలితాన్ని ఇస్తుందని భావించబడింది.
సముపోష్య తయోః పూర్వే పుణ్యతీర్థే తు యః పుమాన్। దత్వా పిండోదకం దానం సత్యలోకే ప్రతిష్ఠితః
ఆ రోజుల్లో ఉపవాసం చేసి, పవిత్రతీర్థంలో పిండం, నీరు, దానం చేసినవాడు సత్యలోకంలో స్థిరంగా ఉంటాడు.
ద్విజ ఉవాచ-। పితురేవ మహాయజ్ఞః శ్రాద్ధం చ భవతేరితం। తాతా పశ్చిమకాలాదౌ కిం కర్త్తవ్యం సుతేన హి
ద్విజుడు ఇలా అడిగాడు: మీరు చెప్పిన మహాయజ్ఞం, శ్రాద్ధం అన్నీ తండ్రికోసమే. తండ్రి చివరి కాలంలో కుమారుడు ఏం చేయాలి?
కిం కృత్వా చ పరం శ్రేయో జన్మజన్మసు లభ్యతే। పుత్రేణ ధీమతా దేవ యత్నతో వక్తుమర్హసి
కుమారుడు ఏం చేస్తే పునర్జన్మల్లో పరమశ్రేయస్సు పొందగలడు? దేవా, దీనిని మీరు యత్నపూర్వకంగా చెప్పాలి.
శ్రీభగవానువాచ-। పూర్వే వయసి సంప్రాప్తే పితా పుత్ర ఇతి స్మృతః। ఉత్తరే చ సుతస్తాతః పాలనాన్న తు పూజనాత్
శ్రీభగవంతుడు ఇలా చెప్పాడు: చిన్నవయసులో ఒకరు కుమారుడు, మరొకరు తండ్రిగా పిలవబడతారు. తరువాత కాలంలో కుమారుడు తండ్రిని పోషించేవాడవుతాడు, కేవలం పూజించేవాడిగా కాదు.
దేవవత్పూజయేత్తాతం స్నేహం కుర్యాచ్చ పుత్రవత్। న లంఘయేద్వచస్తస్య మనసాపి కదాచన
తండ్రిని దేవుడిలా గౌరవించాలి, కుమారునిలా ప్రేమ చూపాలి. ఆయన మాటలను ఎప్పుడూ, మనసులో కూడా అతిక్రమించకూడదు.
ఆతురస్య పితుః పుత్రో యస్తు కుర్యాత్ప్రతిక్రియాం। సోక్షయం లభతే స్వర్గం సదా దేవైః ప్రపూజ్యతే
తండ్రి అనారోగ్యంతో ఉన్నప్పుడు కుమారుడు సేవచేస్తే, అతడు స్వర్గాన్ని పొందుతాడు; దేవతలు ఎప్పుడూ అతన్ని గౌరవిస్తారు.
ముమూర్షోరపితా తస్య పశ్యతో మృత్యులక్షణమ్। కృత్వా చ యజనం పుత్రో దేవానాం తుల్యతాం వ్రజేత్
తండ్రి మరణ సూచనలు కనిపిస్తే, కుమారుడు యాజ్ఞిక కర్మలు చేస్తే, అతడు దేవతలతో సమానత్వాన్ని పొందుతాడు.