తథా మిత్రాద్రోహకస్య త్వం చ వైష్ణవమందిరే। అనుగ్రహాచ్చ మే విప్ర తత్త్వతో వక్తుమర్హసి
అలాగే, స్నేహితులను మోసం చేయని వారి ఇంట్లోను, వైష్ణవుని ఆలయంలోను, నీ అనుగ్రహంతో నీవు నాకు నిజాన్ని చెప్పగలవు బ్రాహ్మణా.
శ్రీభగవానువాచ-। పిత్రోర్భక్తః సదా మూకః పతివ్రతా శుభా చ సా। సత్యవాదీ తులాధారః సమః సర్వజనేషు చ
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — మౌనుడు ఎప్పుడూ తల్లిదండ్రులకు భక్తుడవాడు; ఆ భార్య పతివ్రత; తులాధారుడు సత్యవాది, అందరిపట్ల సమంగా ఉంటాడు.
లోభకామజిదద్రోహో మద్భక్తో వైష్ణవః స్మృతః। సంప్రీతోహం గుణైరేషాం తిష్ఠామ్యావసథే ముదా
లోభం, కామం, ద్రోహం లేని, నాకు భక్తుడైనవాడే వైష్ణవుడు అని అంటారు. ఈ గుణాల వల్ల నేను ఆనందంగా వారి ఇంట్లో ఉంటాను.
భారతీకమలాభ్యాం చ సహితో ద్విజసత్తమ। విప్ర ఉవాచ-। మహాపాతకిసంసర్గాన్నరాశ్చైవాతిపాతకాః
భారతి, కమలతో కలిసి, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణా — బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు — మహాపాతకులతో కలిసినవారు, మరింత పాపులవుతారు.
ఇతి జల్పంతి ధర్మజ్ఞాః స్మృతిశాస్త్రేషు సర్వదా। పురాణాగమవేదేషు కథం త్వం తిష్ఠసే గృహే
ధర్మాన్ని తెలిసినవారు ఎప్పుడూ ధర్మశాస్త్రాల్లో, పురాణాల్లో, ఆగమాల్లో, వేదాల్లో ఇలా చెబుతారు. నీవు ఇంట్లో ఎలా ఉంటావు?
శ్రీభగవానువాచ-। కల్యాణానాం చ సర్వేషాం కర్త్తా మూకో జగత్త్రయే। వృత్తస్థో యోపి చాణ్డాలస్తం దేవా బ్రాహ్మణం విదుః
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — అందరు సద్గుణులలో మౌనుడే మూడూ లోకాలలో కార్యసాధకుడు. మంచి ఆచరణతో ఉన్న చండాలుడిని దేవతలు బ్రాహ్మణుడిగా గుర్తిస్తారు.
మూకస్య సదృశో నాస్తి లోకేషు పుణ్యకర్మతః। పిత్రోర్భక్తిపరే నిత్యం జితం తేన జగత్త్రయమ్
మౌనుడి పుణ్యకర్మలకు సమానుడు లోకాల్లో ఎవరూ లేరు. తల్లిదండ్రులకు ఎప్పుడూ భక్తిగా ఉండి, అతడు మూడూ లోకాల్ని జయించాడు.
తయోర్భక్త్యా త్వహం తుష్టః సర్వదేవగణైః సహ। తిష్ఠామి ద్విజరూపేణ తస్య గేహోదరే చ ఖే
వారి భక్తితో నేను దేవతలందరితో కలిసి సంతోషంగా ఉంటాను. బ్రాహ్మణుడి రూపంలో అతని ఇంటి లోపల నేను నివసిస్తాను.
తథా పతివ్రతా గేహే తులాధారస్య మందిరే। అద్రోహకస్య భవనే వైష్ణవస్య చ వేశ్మని
అలాగే, పతివ్రతా స్త్రీ ఇంట్లోను, తులాధారుడి గృహంలోను, ద్రోహం లేని వాడి ఇంట్లోను, వైష్ణవుని నివాసంలోను నేను ఉంటాను.
సదా తిష్ఠామి ధర్మజ్ఞ ముహూర్తం న త్యజామ్యహమ్। తేన పశ్యంతి మాం నిత్యం యే త్వన్యే పాపకృజ్జనాః
ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా, నేను ఎప్పుడూ అక్కడే ఉంటాను, క్షణమంత కూడా వదలను. అందువల్ల, పాపకార్యాలు చేయని వారు నన్ను ఎప్పుడూ చూస్తారు.
పుణ్యత్వాచ్చ త్వయా దృష్టో మమానుగ్రహకారణాత్। పిత్రోర్భక్తిపరః శుద్ధశ్చాండాలో దేవతాం గతః
నీ పుణ్యంతో, నా అనుగ్రహం వల్ల నువ్వు నన్ను చూశావు. తల్లిదండ్రులకు భక్తుడైన, పవిత్రమైన చండాలుడు దేవత స్థితిని పొందాడు.
తస్మాత్తేన సహ ప్రీత్యా తిష్ఠామి తస్య మందిరే। పునః పునః కథాలాపం కరోమి ద్విజనందన
అందుకే, ప్రేమతో అతని ఇంట్లో నేను అతనితో కలిసి ఉంటాను. మళ్లీ మళ్లీ అతనితో సంభాషణ చేస్తాను, ఓ బ్రాహ్మణకుల ఆనందకర!
తస్య వై మానసే నిత్యం వర్తేఽహతభావనః। స తజ్జానాతి త్వద్వృత్తం తథా పతివ్రతాదయః
అతని మనసులో నేను ఎప్పుడూ హానికరమైన ఆలోచన లేకుండా ఉంటాను. అతడు నీ ఆచరణాన్ని, అలాగే పతివ్రతా స్త్రీ మొదలైనవారు కూడా తెలుసుకుంటారు.
తేషాం వృత్తం వదిష్యామి శృణు త్వం చానుపూర్వశః। యచ్ఛ్రుత్వా సర్వథా మర్త్యో ముచ్యతే జన్మబంధనాత్
వారి ఆచరణాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను, నువ్వు క్రమంగా విను. ఇది విన్నవాడు జనన బంధనాల నుంచి పూర్తిగా విముక్తి పొందుతాడు.
పితుర్మాతుః పరం తీర్థం దేవదేవేషు నైవ హి। పిత్రోరర్చా కృతా యేన స ఏవ పురుషోత్తమః
దేవతలలో తల్లిదండ్రులకంటే గొప్ప తీర్థం లేదు. తల్లిదండ్రులను ఆరాధించే వాడే నిజమైన ఉత్తమ పురుషుడు.
పిత్రోరాజ్ఞా చ దేవస్య గురోరాజ్ఞా సమం ఫలం। ఆరాధనాద్దివో రాజ్యం బాధయా రౌరవం వ్రజేత్
తల్లిదండ్రుల ఆజ్ఞ, గురువు ఆజ్ఞ రెండింటికీ సమాన ఫలం. ఆరాధన వల్ల స్వర్గ రాజ్యం లభిస్తుంది, నిర్లక్ష్యం వల్ల రౌరవ నరకానికి వెళ్ళాలి.
స చాస్మాకం హృదిస్థోఽపి తస్యాహం హృదయే స్థితః। ఆవయోరంతరం నాస్తి పరత్రేహ చ మత్సమః
అతడు మన హృదయంలో ఉన్నా, నేనూ అతని హృదయంలోనే ఉంటాను. మనిద్దరిమధ్య ఎలాంటి దూరం లేదు, ఈ లోకంలోనైనా, పరలోకంలోనైనా. నాకు సమానుడు ఎవరూ లేరు.
మదగ్రే మత్పురే రమ్యే సర్వైశ్చ బాంధవైః సహ। సభుంజీతాక్షయం భోగమంతే మయి చ లీయతే
నా ఎదుట, నా అందమైన నగరంలో, తన బంధువులతో కలిసి, అతడు ఎండనివ్వని ఆనందాలను అనుభవిస్తాడు. చివరికి, అతడు నాలో కలిసిపోతాడు.
అతఏవ హి మూకోసౌ వార్త్తాం త్రైలోక్యసంభవామ్। జానాతి నరశార్దూల ఏష తే విస్మయః కుతః
కాబట్టి, అతడు మౌనంగా ఉన్నా, మూడు లోకాలలో జరిగే సంగతులన్నీ తెలుసుకుంటాడు. ఓ పురుషశార్దూలా! నీకు ఆశ్చర్యం ఎందుకు?
ద్విజ ఉవాచ-। మోహాదజ్ఞానతో వాపి న కృత్వా పితురర్చనం। జ్ఞాత్వా వా కిం చ కర్తవ్యం సదసజ్జగదీశ్వర౨౦౦ 1.50.
ద్విజుడు ఇలా అన్నాడు — మాయ వల్ల కానీ, అజ్ఞానం వల్ల కానీ, తండ్రిని పూజించకపోవచ్చు. ఇది తెలిసిన తర్వాత, ఓ జగదీశ్వరా! మంచి చెడు విషయాల్లో ఏమి చేయాలి?
శ్రీభగవానువాచ-। దినైకం మాసపక్షౌ వా పక్షార్ధం వాథ వత్సరం। పిత్రోర్భక్తిః కృతా యేన స చ గచ్ఛేన్మమాలయం
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — ఎవరు తల్లిదండ్రులకు ఒక రోజు, ఒక నెల, పది పది రోజులు, అరపక్షం లేదా సంవత్సరం భక్తితో సేవచేస్తారో వారు నా పవిత్ర స్థలాన్ని పొందుతారు.
కారయిత్వా మనః కష్టమవశ్యం నరకం వ్రజేత్। న కృతా వాకృతా వా స్యాత్పిత్రోరర్చా పరం పురా
ఎవరైనా మనసుకు బాధ కలిగిస్తే తప్పక నరకానికి వెళ్తారు. తల్లిదండ్రుల పూజ చేయబడిందా, చేయబడలేదా, అది ఎప్పటికీ శ్రేష్ఠమైనదే.
వృషోత్సర్గం నరః కృత్వా పితృభక్తి ఫలం లభేత్। అన్నం వస్త్రం తథా గవ్యం సామిషం చ నిరామిషమ్
వృషభాన్ని విడిపిస్తే, మనిషికి తల్లిదండ్రుల భక్తి ఫలం లభిస్తుంది. అన్నం, వస్త్రం, పాలు, మాంసాహారం, అమాంసాహారం అన్నీ ఇందులో ఉంటాయి.
సర్వం లక్షగుణం ప్రోక్తం జ్ఞాతిభ్యో యత్ప్రదీయతే। సర్వస్వేన కృతం శ్రాద్ధం యేన పుత్రేణ ధీమతా
బంధువులకు ఇచ్చిన దానం లక్ష రెట్లు ఫలితాన్నిస్తుంది. తెలివైన కుమారుడు తన సర్వస్వంతో చేసిన శ్రాద్ధం కూడా అంతే ఫలిస్తుంది.
జాతిస్మరత్వం ప్రాప్నోతి పితృభక్తిఫలం లభేత్। శ్రాద్ధాత్పరో మహాయజ్ఞస్త్రైలోక్యే తు న విద్యతే
తల్లిదండ్రుల భక్తి ఫలితంగా జన్మస్మరణ శక్తి లభిస్తుంది. తర్పణాల్లో శ్రాద్ధమే మిగతా అన్నింటికంటే గొప్పది; మూడు లోకాలలో దానికంటే మించినది లేదు.
అత్ర యద్దీయతే కించిత్సర్వం చాక్షయమశ్నుతే। అన్యస్మింశ్చాయుతం విద్ధి జ్ఞాతిభ్యో లక్షముచ్యతే
ఇక్కడ ఎంత చిన్నదైనా దానం చేసినా అది ఎప్పటికీ తరుగదు. ఇతరత్రా బంధువులకు ఇచ్చిన దానికి పది వేల రెట్లు, లక్ష రెట్లు ఫలం లభిస్తుంది.
పిణ్డే కోటిగుణం ప్రోక్తం ద్విజాయానన్తముచ్యతే। గంగాజలే గయాయాం చ ప్రయాగే పుష్కరే తథా
పిండప్రదానానికి కోటి రెట్లు ఫలం ఉంటుంది. ద్విజులకు అది అనంతమైనదిగా చెప్పబడింది. గంగానదిలో, గయలో, ప్రయాగలో, పుష్కరంలో కూడా అలాగే.
వారాణస్యాం సిద్ధకుండే గంగాసాగర సంగమే। అన్నపిండం ప్రదద్యాద్యస్తస్య ముక్తిర్భవేద్ధ్రువమ్
వారాణసిలో, సిద్ధకుండంలో, గంగా సముద్ర సంగమంలో ఎవరు అన్నపిండం ఇస్తారో వారికి నిశ్చయంగా మోక్షం లభిస్తుంది.
పితరశ్చాక్షయం స్వర్గం లభంతే జన్మనః ఫలమ్। భాగీరథ్యాం విశేషేణ యస్తు దద్యాత్తిలోదకమ్
పితృదేవతలకు ఎప్పటికీ తరుగని స్వర్గం, జన్మ ఫలం లభిస్తుంది. ముఖ్యంగా భాగీరథిలో తిలోదకాన్ని ఇచ్చేవారికి.
ముక్తిమార్గం స చాప్నోతి పిండదానే తు కిం పునః। నదీతీరేషు సాహస్రం నదే త్వయుతమిష్యతే
అతడు మోక్ష మార్గాన్ని పొందుతాడు. మరి పిండప్రదానం చేస్తే ఎంత ఫలం లభించునో! నదీ తీరాల్లో వెయ్యి రెట్లు, నదిలో పది వేల రెట్లు ఫలం లభిస్తుంది.