లోకానాం కుశ్రుతిర్వార్తా తేన పుణ్యబలాచ్ఛ్రుతా। జనాపవాదమోక్షార్థం బుద్ధిస్తస్యాభవచ్ఛుభా
ప్రజల మాటలు మంచి అయినా, చెడు అయినా, అతని పుణ్యబలం వల్ల వినబడింది. ఆమెపై అపవాదు తొలగించేందుకు అతని మనసు శుభంగా మారింది.
దారూణి స్వయమాహృత్యాజిజ్వలత్స మహానలమ్। ఏతస్మిన్నంతరే తాత రాజపుత్రః ప్రతాపవాన్
అతడే చెట్లు తెచ్చి, గొప్ప అగ్ని రాజేసాడు. ఇదే సమయంలో, ప్రియమైనవాడా, ధైర్యవంతుడైన రాజ కుమారుడు—
ఆగమత్తద్గృహం సద్యః సోపశ్యత్తం చ యోషితమ్। ప్రోత్ఫుల్లవదనాం నారీం ప్రవిషాదగతం నరం
అతడు వెంటనే ఆ ఇంటికి వచ్చి, ఆ స్త్రీని చూశాడు. ఆమె ముఖం పుష్పంలా వికసించి, లోపలికి వచ్చిన మనిషిని చూసింది.
అనయోర్మానసం జ్ఞాత్వా రాజపుత్రోవదద్వచః। కిం న సంభాషసే మాం చ మిత్రకం చిరమాగతమ్
వారిద్దరి మనసు తెలుసుకుని, రాజ కుమారుడు ఇలా అన్నాడు: "నేను చాలా రోజుల తర్వాత వచ్చిన నీ మిత్రుడిని, నన్ను ఎందుకు పలకరించటం లేదు?"
అబ్రవీత్సోపి ధర్మాత్మా రాజపుత్రమనష్టధీః। యత్కృతం దుష్కరం కర్మ మయా త్వద్ధితకారణాత్
ఆ ధర్మాత్ముడు, మనస్సు స్థిరంగా ఉంచుకుని, రాజకుమారునితో ఇలా అన్నాడు: 'నేను చేసిన ఆ కష్టమైన పని నీకోసమే చేశాను.'
సర్వం వ్యర్థమహం మన్యే జనానాం చ ప్రవాదతః। అద్య వహ్నిమహం యాస్యే ప్రపశ్యంతు నరాస్సురాః
ప్రజలు మాట్లాడే మాటలన్నీ వృథా అని నేను భావిస్తున్నాను; ఈ రోజు నేను అగ్నిలోకి వెళ్తాను — మనుష్యులు, దేవతలు అందరూ దీన్ని చూశారు.
ఇత్యుక్త్వా స మహాభాగః ప్రవివేశ హుతాశనమ్। విశతస్తస్య వహ్నౌ న కుసుమం చికురాలయే
అలా చెప్పి, ఆ మహాత్ముడు అగ్నిలో ప్రవేశించాడు; అతడు అగ్నిలోకి వెళ్ళినప్పుడు, అతని తలపై ఒక్క వెంట్రుక కూడా కాలిపోలేదు.
నాంగమస్యానలోధాక్షీన్న చ వస్త్రం న కుంతలమ్। ఖే చ దేవా ముదా సర్వేసాధుసాధ్వితి చాబ్రువన్
అతని శరీరం, వస్త్రాలు, వెంట్రుకలు ఏదీ అగ్నిలో కాలిపోలేదు; ఆకాశంలో ఉన్న దేవతలు ఆనందంతో 'బాగుంది! బాగుంది!' అని పలికారు.
అపతన్పుష్పవర్షాణి తస్య మూర్ధ్ని సమంతతః। యైర్యైశ్చ దుష్కృతం వాక్యం గదితం తావుభౌ ప్రతి
అతని తలపై చుట్టూ పుష్పవర్షం కురిసింది; ఆ ఇద్దరిని గురించి చెడుగా మాట్లాడినవారికి,
తేషాం ముఖే ప్రజాయంతే కుష్ఠాని వివిధాని చ। తత్రాగత్య చ దేవాశ్చ వహ్నేరాకృష్యతం ముదా
వారికి ముఖంపై色色 రకాల కుష్ఠురోగాలు పుట్టాయి; అక్కడికి వచ్చిన దేవతలు ఆనందంతో అగ్నిని చేరారు.
అపూజయన్సుపుష్పైశ్చ మునయో విస్మయం గతాః। సర్వైర్మునివరైరేవం మనుష్యైర్వివిధైస్తదా
మహర్షులు ఆశ్చర్యంతో అందమైన పువ్వులతో అతన్ని పూజించారు; అప్పుడు మహర్షులు, ఇతర మనుష్యులందరూ కూడా అలాగే పూజించారు.
అర్చ్యతే తు మహాతేజాః స చ సర్వానపూజయత్। సజ్జనాద్రోహకం నామ కృతం దేవాసురైర్నృభిః
ఆ మహాత్ముడిని అందరూ పూజించారు, అతడూ అందరిని గౌరవించాడు; 'సజ్జనులపై ద్రోహం' అనే పని దేవతలు, అసురులు, మనుష్యులచేత జరిగింది.
తస్య పాదరజః పూతా సస్యపూర్ణా ధరాభవత్। సురాశ్చాహుశ్చ తం తత్ర భార్యా తే సంప్రగృహ్యతామ్
అతని పాదధూళితో భూమి పవిత్రమై, ధాన్యాలతో నిండిపోయింది; అక్కడ దేవతలు, 'నీ భార్యను తిరిగి పొందు' అని అన్నారు.
ఏతస్య సదృశో లోకే న భూతో న భవిష్యతి। నాస్తీతి సాంప్రతం పృథ్వ్యాం కామలోభాజితః పుమాన్
ఇలాంటి వాడు లోకంలో ఎప్పుడూ లేడు, ఇకపై ఉండడు కూడా; ఇప్పుడు భూమిపై కామం, లోభానికి లోనైన మనిషి లేడు.
దేవాసురమనుష్యాణాం రక్షసాం మృగపక్షిణామ్। కీటాదీనాం చ సర్వేషాం కామ ఏష సుదుర్జయః
దేవతలు, అసురులు, మనుషులు, రాక్షసులు, జంతువులు, పక్షులు, క్రిమికీటకాదులందరిలోను ఈ కామాన్ని జయించడం చాలా కష్టం.
కామాల్లోభాత్తథాక్రోధాన్నిత్యం సత్త్వేషు జాయతే। సంసారబంధకః కామో హ్యకామో న క్వచిద్భవేత్
కామం వల్లే లోభం, కోపం ఎల్లప్పుడూ ప్రాణుల్లో పుడతాయి; ఈ కామమే సంసార బంధానికి కారణం — కామం లేకపోతే ఎక్కడా బంధం ఉండదు.
అనేనైవ జితం సర్వం భువనాని చతుర్దశ। అముష్య హృదయే నిత్యం వాసుదేవో ముదాస్థితః
దీనివల్లే పద్నాలుగు లోకాలు జయించబడ్డాయి; అతని హృదయంలో వాసుదేవుడు ఎల్లప్పుడూ ఆనందంగా నివసిస్తున్నాడు.
ఏవం స్పృష్ట్వాథ దృష్ట్వా తం మనుష్యాః సర్వకల్మషాత్। పూయంతే హ్యనఘాశ్చైవ లభంతే చాక్షయాం దివమ్
అతన్ని తాకినవారు, చూసినవారు అన్ని పాపాలనుండి పవిత్రులవుతారు; వారు నిర్దోషులై, శాశ్వత స్వర్గాన్ని పొందుతారు.
ఏవముక్త్వా గతా దేవా విమానైశ్చ దివం ముదా। మనుష్యాః ప్రయయుస్తుష్టా దంపతీ స్వగృహం తథా
అలా చెప్పి, దేవతలు ఆనందంగా విమానాలలో స్వర్గానికి వెళ్లిపోయారు; ప్రజలు సంతోషంగా ఆ దంపతులతో కలిసి తమ ఇళ్లకు వెళ్లారు.
దివ్యం చక్షుస్తదా తస్య చాసీద్దేవాన్స పశ్యతి। త్రైలోక్యస్య చ వార్త్తాం చ జానాతి లీలయా భృశమ్
ఆ సమయంలో అతనికి దివ్యదృష్టి కలిగింది, దేవతలను చూశాడు; మూడు లోకాల విషయాలన్నీ అతడు సులభంగా తెలుసుకోగలిగాడు.
తతస్తస్య చ వీథ్యాం చ దృష్టస్తేన సహైవ సః। స పప్రచ్ఛ ముదా తం చ ధర్మోద్దేశం హితం వద
తర్వాత వీధిలో అతడిని చూసి, ఆనందంగా అడిగాడు: 'ధర్మం గురించి మేలు చెప్పే ఉపదేశాన్ని నాకు చెప్పు.'
సజ్జనాద్రోహ ఉవాచ-। గచ్ఛ బాడవ ధర్మజ్ఞ వైష్ణవం పురుషోత్తమమ్। తం చ దృష్ట్వా త్వభీష్టం తే సాంప్రతం చ ఫలిష్యతి
సజ్జనద్రోహుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ భడవా, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా, వైష్ణవులలో శ్రేష్ఠుడైన వాడిని కలవు; అతడిని చూసిన వెంటనే నీ కోరిక నెరవేరుతుంది.'
బకస్య నిధనం యద్వా వస్త్రస్యాశోషణం తథా। జానీషే చాపరో యశ్చ కామస్తేఽస్తి హృదిస్థితః
బకపక్షి మరణం, లేక వస్త్రం ఎండిపోవడం ఎలా నీకు తెలుసో, అలాగే నీ హృదయంలో ఉన్న మరో కోరిక కూడా నీకు తెలుసు.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు వచనమాగతో వైష్ణవం ప్రతి। విష్ణురూపద్విజేనైవ సార్ద్ధం తేన ముదా యయౌ
ఈ మాటలు విష్ణుభక్తునికి చెప్పినవని విని, విష్ణురూపంలో ఉన్న ఆ ద్విజునితో కలిసి, ఆనందంగా బయలుదేరాడు.
అపశ్యత్పురుషం శుద్ధం జ్వలంతం చ పురఃస్థితమ్। సర్వలక్షణసంపూర్ణం దీప్యమానం స్వతేజసా
తన ముందుగా, స్వయంగా ప్రకాశించే, అన్ని శుభలక్షణాలతో కూడిన, పవిత్రమైన ఒక పురుషుడిని చూశాడు.
అబ్రవీత్స చ ధర్మాత్మా ధ్యానస్థం చ హరేః ప్రియమ్। వదనో యద్యద్వృత్తం వై దూరాత్త్వాం చాగతో హ్యహమ్
ఆ ధర్మాత్ముడు, హరిదేవుని ధ్యానంలో ఉన్న భక్తుని చూచి ఇలా అన్నాడు: 'ఏం జరిగింది చెప్పు, ఎందుకంటే నేను చాలా దూరం నుండి వచ్చాను.'
వైష్ణవ ఉవాచ-। ప్రసన్నస్తే సురశ్రేష్ఠో దానవారీశ్వరః సదా। దృష్ట్వా త్వాం చ మనోఽస్మాకం హృష్యతీవాధునా ద్విజ
వైష్ణవుడు ఇలా అన్నాడు: 'దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన, దానవ శత్రువుల అధిపతి ఎప్పుడూ నీపై అనుగ్రహంతో ఉంటాడు; నిన్ను చూసి మా మనస్సులు ఇప్పుడు ఎంతో ఆనందంగా ఉన్నాయి, ద్విజుడా.'
కల్యాణం చాతులం తేద్య ఫలిష్యతి మనోరథః। సురవర్త్మని తే నిత్యం చేలం శుష్యతి నాన్యథా
ఈ రోజు నీ అద్వితీయమైన శుభం ఫలించబోతుంది; దేవతల మార్గంలో నీ వస్త్రం ఎప్పుడూ ఎండిపోతుంది, వేరేలా కాదు.
దృష్ట్వా దేవం సురశ్రేష్ఠం మమ గేహే హరిం స్థితమ్। ఇత్యుక్తే వైష్ణవేనాథ స తు తం పునబ్రవీత్
దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన హరిని నా ఇంట్లో నిలబడి ఉన్నాడని వైష్ణవుడు చెప్పిన తరువాత, అతడు మళ్లీ అతనితో మాట్లాడాడు.
క్వాసౌ విష్ణుః స్థితో నిత్యం దర్శయాద్య ప్రసాదతః। వైష్ణవ ఉవాచ-। అస్మిన్దేవగృహే రమ్యే ప్రవిశ్య పరమేశ్వరమ్౧౫౦ 1.50.
'ఆ శాశ్వతమైన విష్ణువు ఎక్కడ ఉన్నాడు? నీవు దయచేసి నేడు ఆయనను చూపించు.' వైష్ణవుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఈ అందమైన దేవాలయంలోకి ప్రవేశించి పరమేశ్వరుడిని దర్శించు.'