స చోవాచ ముదా విప్రం దృష్ట్వా తం తాం సతీం చ సః। దేశాంతరే చ యద్వృత్తం తయా చ కథితం కిల
ఆ virtuous స్త్రీని, ఆ బ్రాహ్మణుడిని ఆనందంగా చూసిన వాడు, ఆమె చెప్పినట్టు దూరదేశంలో జరిగిన సంగతులన్నీ తెలుసుకున్నాడు.
కథం జానాతి మద్వృత్తం చాండాలోపి పతివ్రతా। అతో మే విస్మయస్తాత కిమాశ్చర్యం పరం మహత్
ఈ చాండాల స్త్రీ, భర్తకు నిష్టగా ఉండి, నా విషయాలు ఎలా తెలుసుకుంది? అందుకే నాన్నా, నాకు చాలా ఆశ్చర్యంగా ఉంది—ఇది ఎంత గొప్ప విషయం!
హరిఉవాచ-। జ్ఞాయతే కారణం తాత సర్వేషాం భూతభావనైః। అతిపుణ్యాత్సదాచారాద్యతస్త్వం విస్మయం గతః
హరి ఇలా అన్నాడు: అన్ని విషయాల కారణాన్ని భూతాలను సృష్టించే వారు తెలుసుకుంటారు. నీకు ఆశ్చర్యం కలిగింది, ఎందుకంటే అతడికి గొప్ప పుణ్యం, మంచి నడవడి ఉన్నాయి.
కిముక్తశ్చ తయా త్వం చ వద తత్సాంప్రతం మునే। విప్ర ఉవాచ-। ప్రష్టుం ధర్మతులాధారం సా చ మాం సముపాదిశత్
కానీ ఆమె నీతో ఏమన్నది? అది ఇప్పుడే చెప్పు మునీంద్రా. బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు: ఆమె నన్ను ధర్మాన్ని పట్టుకుని ఉండే వాడిని అడగమని చెప్పింది.
హరిరువాచ-। ఆగచ్ఛ మునిశార్దూల అహం గచ్ఛామి తం ప్రతి। గచ్ఛంతం చ హరిం ప్రాహ తులాధారః క్వ తిష్ఠతి
హరి ఇలా అన్నాడు: రా మునిశార్దూలా, నేను అతని దగ్గరకు వెళ్తాను. హరి వెళ్తున్నప్పుడు, తులాధారుడు అడిగాడు—'అతడు ఎక్కడ ఉంటాడు?'
హరిరువాచ-। జనానాం నికరో యత్ర బహుద్రవ్యసువిక్రయే। విక్రీణాతి చ క్రీణాతి తులాధారస్తతస్తతః
హరి ఇలా అన్నాడు: జనాలు ఎక్కువగా ఉండే చోట, ఎన్నో వస్తువులు కొనుగోలు, అమ్మకాలు జరిగే చోట, అక్కడ తులాధారుడు వస్తువులు అమ్ముతూ, కొనుగోలు చేస్తూ ఉంటాడు.
జనో యవాన్రసం స్నేహం కూటమన్నస్య సంచయం। సర్వం తస్య ముఖాదేవ గృహ్ణాతి చ దదాత్యపి
జనాలు ఎంత రుచి, ప్రేమ, లేదా కలిసిన అన్నం తీసుకొచ్చినా, అతడు వాటిని వారి నోటినుండే తీసుకుని, ఇచ్చిపుచ్చుకుంటాడు.
సత్యం త్యక్త్వానృతం కించిత్ప్రాణాంతే సముపస్థితే। నోక్తం నరవరశ్రేష్ఠస్తేనధర్మతులాధరః
ప్రాణాలు పోయే సమయం వచ్చినా, ఆ ధర్మాన్ని పాటించే తులాధారుడు ఎప్పుడూ అబద్ధం చెప్పలేదు, సత్యాన్ని వదలలేదు.
ఇత్యుక్తే తు తమద్రాక్షీద్విక్రీణంతం రసాన్బహూన్। మలపంకధరం మర్త్యం దంతకుడ్మలపంకిలమ్
ఇలా అన్న తర్వాత, అతడిని ఎన్నో రకాల రసాలు అమ్ముతూ, మట్టి, మలంతో ముద్దయిన శరీరంతో, పళ్లూ మూసుకుని మురికిగా ఉన్న మానవుడిని చూశారు.
తత్ర వస్తుధనోత్థాం చ భాషంతం వివిధాం గిరమ్। వృతం బహువిధైర్మర్త్యైః స్త్రీభిః పుంభిశ్చ సర్వతః
అక్కడ, చుట్టూ ఎన్నో పురుషులు, స్త్రీలు ఉండగా, అతడు అమ్మకానికి వస్తువులు, ధనం గురించి色色 మాటలు మాట్లాడుతున్నాడు.
కథం కథమితి ప్రాహ స తం మధురయా గిరా। ధర్మస్య మే సముద్దేశం వద ప్రాప్తోంఽతికం హి తే
అతడు తులాధారుణ్ని మధురంగా అడిగాడు: 'నీవు ధర్మసారం చెప్పు, ఎందుకంటే నీవు పరమ స్థాయిని చేరుకున్నావు.'
తులాధార ఉవాచ-। యావజ్జనాః ప్రతిష్ఠంతి మమైవ సన్నిధౌ ద్విజ। తావన్మే స్వస్థతా నాస్తి యావచ్చ రాత్రియామకః
తులాధారుడు ఇలా అన్నాడు: బ్రాహ్మణా, జనాలు నా దగ్గర నిలబడేంతవరకు నాకు ప్రశాంతత ఉండదు; రాత్రి పూర్తయ్యేదాకా అదే స్థితి.
తచ్చోపదేశమాదాయ గచ్ఛ ధర్మాకరం ప్రతి। బకస్య మరణే దోషం ఖే చ వస్త్రావిశోషణమ్
ఈ ఉపదేశాన్ని తీసుకుని ధర్మసాగరుని దగ్గరకు వెళ్ళు; బకపక్షిని చంపడంలో ఉన్న దోషాన్ని, ఆకాశంలో బట్టలు ఎండబెట్టడాన్ని గుర్తు పెట్టుకో.
సర్వం తత్ర చ జానీషే సజ్జనాద్రోహకం వ్రజ। తత్ర తస్యోపదేశేన తవ కామః ఫలిష్యతి
అక్కడ నీవు అన్నీ తెలుసుకుంటావు, మంచి మనుషులను మోసం చేయడాన్ని కూడా. అతని ఉపదేశంతో నీ కోరిక నెరవేరుతుంది.
ఇత్యుక్త్వా తులాధారః కరోతి క్రయవిక్రయౌ। తథా తాత గమిష్యామి సజ్జనాద్రోహకం ప్రతి
ఇలా చెప్పి తులాధారుడు మళ్లీ కొనుగోలు, అమ్మకాల్లో నిమగ్నమయ్యాడు. నాన్నా, అలాగే నేను కూడా మంచి మనుషులను మోసగాడి దగ్గరకు వెళ్తాను.
తులాధారసముద్దేశాన్న జానామి తదాలయమ్। హరిరువాచ-। ఏహ్యాగచ్ఛ గమిష్యామి త్వయా సార్ద్ధం చ తద్గృహమ్
తులాధారుడు చెప్పినవాడి ఇల్లు నాకు తెలియదు. హరి ఇలా అన్నాడు: రా, నేను నీతో కలిసి అతని ఇంటికి వెళ్తాను.
అథ వర్త్మని గచ్ఛంతమువాచ బ్రాహ్మణో హరిం। విప్ర ఉవాచ-। తులాధారే చ న స్నానం న దేవపితృతర్పణమ్
అప్పుడు మార్గంలో వెళ్తుండగా, బ్రాహ్మణుడు హరిని ఇలా అడిగాడు: తులాధారుడు స్నానం చేయడు, దేవతలకు లేదా పితృదేవతలకు తర్పణం చేయడు.
మలదిగ్ధం చ గాత్రం తు సర్వం చేలమలక్షణమ్। కథం జానాతి మద్వృత్తం దేశాంతరసముద్భవమ్
అతని శరీరం మురికి పూసుకుని ఉంది, బట్టలు అన్నీ మురికిగా ఉన్నాయి; అయినా, దూరదేశంలో జరిగిన నా విషయాలు అతడు ఎలా తెలుసుకున్నాడు?
అతో మే విస్మయస్తాత సర్వం త్వం వద కారణమ్। హరిరువాచ-। సత్యేన సమభావేన జితం తేన జగత్త్రయమ్
అందుకే నాకు ఆశ్చర్యంగా ఉంది. ఈ సంగతికి కారణం నీవు చెప్పు. హరి ఇలా అన్నాడు— నిజాయితీతో, సమభావంతో, అతను మూడు లోకాలను జయించాడు.
తేనాతృప్యంత పితరో దేవా మునిగణైః సహ। భూతభవ్య ప్రవృత్తం చ తేన జానాతి ధార్మికః
దీనివల్ల పితృదేవతలు, దేవతలు, మునులు సంతృప్తి చెందలేదు. ధర్మపరుడు గతంలో జరిగినదీ, భవిష్యత్తులో జరిగేదీ దీనివల్ల తెలుసుకుంటాడు.
నాస్తి సత్యాత్పరో ధర్మో నానృతాత్పాతకం పరమ్। విశేషే సమభావస్య పురుషస్యానఘస్య చ
నిజం కన్నా గొప్ప ధర్మం లేదు. అబద్ధం కన్నా పెద్ద పాపం లేదు. ముఖ్యంగా నిష్కల్మషుడైన మనిషిలో సమభావం ఎంతో గొప్పది.
అరౌ మిత్రేప్యుదాసీనే మనో యస్య సమం వ్రజేత్। సర్వపాపక్షయస్తస్య విష్ణుసాయుజ్యతాం వ్రజేత్
శత్రువు, మిత్రుడు, అన్యుడు— వీరందరిపట్ల ఎవరి మనసు ఒకేలా ఉంటుందో, అతని పాపాలన్నీ నశిస్తాయి. అతడు విష్ణువు సాయుజ్యాన్ని పొందుతాడు.
ఏవం యో వర్తతే నిత్యం కులకోటిం సముద్ధరేత్। సత్యం దమః శమశ్చైవ ధైర్యం స్థైర్యమలోభతా
ఇలా ఎవరైనా ఎప్పుడూ ప్రవర్తిస్తే, అతడు తన వంశాన్ని కోటివేళ్ళు పైకి తీసుకెళ్తాడు. నిజాయితీ, ఆత్మనిగ్రహం, మనశ్శాంతి, ధైర్యం, స్థిరత, లోభం లేకపోవడం—
అనాశ్చర్యమనాలస్యం తస్మిన్సర్వం ప్రతిష్ఠితమ్। తేన వై దేవలోకస్య నరలోకస్య సర్వశః
ఆశ్చర్యపడకపోవడం, అలసత్వం లేకపోవడం— ఇవన్నీ అతనిలో స్థిరంగా ఉంటాయి. అతని వల్లే దేవతల లోకం, మానవ లోకం అన్నీ నిలబడతాయి.
వృత్తం జానాతి ధర్మజ్ఞస్తస్యదేహే స్థితో హరిః। లోకే తస్య సమో నాస్తి సమః సత్యార్జవేషు చ
ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు ప్రవర్తనను తెలుసుకుంటాడు. హరి అతని శరీరంలో నివసిస్తాడు. లోకంలో నిజాయితీ, నేరుగా ఉండడంలో అతనికి సమానుడు ఎవరూ లేరు.
స చ ధర్మమయః సాక్షాత్తేనైవ ధారితం జగత్। ద్విజ ఉవాచ-। జ్ఞాతం మే త్వత్ప్రసాదాచ్చ తులాధారస్య కారణమ్
అతడు సాక్షాత్తుగా ధర్మమే. అతని వల్లే జగత్తు నిలబడుతోంది. ద్విజుడు ఇలా అన్నాడు— నీ కృప వల్ల తులాధారునికి కారణం నాకు తెలిసింది.
అద్రోహకస్య యద్వృత్తం తద్బ్రూహి త్వం యదీచ్ఛసి। హరిరువాచ-। పురైవ రాజపుత్రస్య కులస్త్రీనవయౌవనా
హానిచేయని వాడి ప్రవర్తనను నీవు చెప్పగలవా? హరి ఇలా అన్నాడు— పూర్వం రాజకుమారుని భార్య యవ్వనోత్సాహంతో ఉండేది.
పత్నీవ కామదేవస్య శచీవ వాసవస్య చ। తస్య ప్రాణసమా భార్యా సున్దరీ నామ సున్దరీ
ఆమె కామదేవుని భార్యలాగే, వాసవుని భార్య శచిలాగే అందంగా ఉండేది. ఆమె పేరు సుందరి. ఆమె అతనికి ప్రాణాల్లా ప్రియమైనది.
అకస్మాత్పార్థివస్యైవ కార్యే గన్తుం సముద్యతః। మనసాలోచితం తేన ప్రాణేభ్యోపి గరీయసీమ్
ఒక రోజు రాజు అకస్మాత్తుగా ఏదో పనిమీద వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. తన ప్రాణాలకన్నా గొప్పదేమిటో మనసులో ఆలోచించాడు.
కస్మిన్స్థానే స్థాపయామి యతో రక్షా భవేద్ధ్రువమ్। ఇత్యాలోచ్యైవ సహసా త్వాగతోస్య గృహం ప్రతి ౧౦౦ 1.50.
ఎక్కడ ఉంచితే ఆమెకు ఖచ్చితంగా రక్షణ కలుగుతుందో అని ఆలోచించి, వెంటనే నీ ఇంటికి వచ్చాడు.