తైలతాపనతాంబూలం తథా తూలవతీం పటీమ్। నిత్యాశనం చ మిష్టాన్నం దుగ్ధఖండం తథైవ చ
ఆ ముకుడు తల్లిదండ్రులకు నూనెతో మర్దనం, పాన్సు, మృదువైన పత్తి వస్త్రాలు, ప్రతిరోజూ తీపి అన్నం, పాలూ, బెల్లం కూడా ఇస్తూ ఉండేవాడు.
దాపయంతం వసంతే చ మధుమాలాం సుగంధికాం। అన్యాని యాని భోగ్యాని కృత్యాని వివిధాని చ
వసంతకాలంలో సువాసన గల పుష్పమాలలు, ఇంకా అనేక రకాల భోజ్యాలు, అవసరమైన వస్తువులు కూడా ఇచ్చేవాడు.
ఉష్ణే చావీజయత్సోపి నిత్యం చ పితరావపి। తతస్తయోః ప్రచర్యాం చ కృత్వా భుంక్తేథ సర్వదా
వేడి కాలంలో వారికి వడగట్టి, ఎప్పుడూ తల్లిదండ్రులకు సేవ చేసేవాడు. వారి సేవ చేసిన తరువాతే తాను భోజనం చేసేవాడు.
శ్రమస్య వారణం కుర్యాత్సంతాపస్య తథైవ చ। ఏభిః పుణ్యైః స్థితో విష్ణుస్తస్య గేహోదరే చిరమ్
వారి శ్రమను, బాధను తీరుస్తూ ఉండేవాడు. ఇలాంటి పుణ్యాల వల్ల విష్ణువు అతని ఇంట్లో చాలా కాలం నివసించేవాడు.
అంతరిక్షే చ క్రీడంతమాధారస్తంభవర్జితే। తస్యాపి భవనే నిత్యం స్థితం త్రిభువనేశ్వరం
ఆకాశంలో, ఎటువంటి స్తంభాలు లేకుండా ఆడుకుంటూ, అతని ఇంట్లో కూడా ఎప్పుడూ మూడు లోకాల అధిపతి నివసిస్తున్నాడు.
విప్రరూపధరం కాంతం నాన్యైర్భూతం చ సత్పరమ్। తేజోమయం మహాసత్వం శోభయంతం చ మందిరం
బ్రాహ్మణ రూపంలో, ఆకర్షణీయంగా, ఇతరులకు కనిపించకుండా, నిజంగా పరమమైనవాడిగా, ప్రకాశవంతంగా, గొప్ప శక్తితో, ఆలయాన్ని వెలిగిస్తూ ఉన్నాడు.
దృష్ట్వా విస్మయమాపన్నో విప్రః ప్రోవాచ మూకకమ్। విప్ర ఉవాచ-। ఆసన్నం చ మమాగచ్ఛ త్వయైవేచ్ఛామి శాశ్వతం
అది చూసి బ్రాహ్మణుడు ఆశ్చర్యపడి, ముకుడిని ఇలా అడిగాడు: నా దగ్గరకి రా, నేను నిన్ను చూసి శాశ్వతమైనదాన్ని కోరుతున్నాను.
హితం మే సర్వలోకానాం తత్వతో వక్తుమర్హసి। మూక ఉవాచ-। పిత్రోరర్చాం కరోమ్యద్య కథమాయామి తేంతికం
ప్రపంచాలందరికీ మేలు కోసం నిజమైన విషయాన్ని నాకి చెప్పాలి. ముకుడు ఇలా అన్నాడు: నేడు నేను నా తల్లిదండ్రులకు పూజ చేస్తున్నాను; ఇప్పుడు నీ దగ్గరకు ఎలా వస్తాను?
అర్చయిత్వా తు పితరౌ కృత్యం తే కరవాణి వై। తిష్ఠ మే ద్వారదేశే చ ఆతిథ్యం తే కరోమ్యహమ్
తల్లిదండ్రులకు పూజ చేసి, నీకవసరమైన పని నేను తప్పక చేస్తాను; నా ఇంటి ద్వారంలో వేచి ఉండు, నీకు ఆతిథ్యం ఇస్తాను.
ఇత్యుక్తే చైవ చాండాలే చుకోప బ్రాహ్మణస్తదా। బ్రాహ్మణం మాం పరిత్యజ్య కిం కార్యమధికం తవ
ఇలా చాండాలుడు చెప్పగానే, బ్రాహ్మణుడు కోపం తెచ్చుకున్నాడు: బ్రాహ్మణుడైన నన్ను వదిలిపెట్టి నీకు ఇంకా ఏ పని ముఖ్యమైంది?
మూక ఉవాచ-। కిం కుప్యసి వృథా విప్ర న బకోహం తవాధునా। కోపస్సిద్ధ్యతి తే తావద్బకేనాన్యత్ర కించన
ముకుడు ఇలా అన్నాడు: బ్రాహ్మణా, వృథాగా ఎందుకు కోపపడుతున్నావు? నేను ఇక నీ బకుడిని కాదు. నీ కోపం బకుడు ఎక్కడైనా సాధించగలిగినంత మాత్రమే ఫలిస్తుంది.
గగనే స్నానశాటీ తే న శుష్యతి న తిష్ఠతి। వచనం ఖాత్తతః శ్రుత్వా మద్గృహం చాగతో భవాన్
ఆకాశంలో నీ స్నానం వస్త్రం ఎండదు, అలాగే ఉండదు కూడా; ఈ మాటలు విని నీవు నా ఇంటికి వచ్చావు.
తిష్ఠ తిష్ఠ వదిష్యామి నోచేద్గచ్ఛ పతివ్రతాం। తాం చ దృష్ట్వా ద్విజశ్రేష్ఠ దయితం తే ఫలిష్యతి
వేచి ఉండు, నేను చెబుతాను; లేకపోతే, ఆ పతివ్రత దగ్గరకు వెళ్ళు. ఆమెను చూసిన తర్వాత, బ్రాహ్మణోత్తమా, నీ కోరిక నెరవేరుతుంది.
తతస్తస్యగృహాద్విష్ణుర్ద్విజరూపధరో విభుః। వినిస్సృత్య ద్విజం ప్రాహ గేహం తస్యాః ప్రయామ్యహం
అప్పుడు అతని ఇంటి నుండి విష్ణువు బ్రాహ్మణ రూపంలో బయటికి వచ్చి, ఆ బ్రాహ్మణుడితో ఇలా అన్నాడు: నేను ఆమె ఇంటికి వెళ్తున్నాను.
స విమృశ్య ద్విజశ్రేష్ఠస్తేన సార్ధం చచాల హ। గచ్ఛంతం తమువాచేదం హరిం విప్రేతి విస్మితః
ఆ బ్రాహ్మణోత్తముడు ఆలోచించి, అతనితో కలిసి వెళ్లాడు. వెళ్తూ, ఆశ్చర్యంతో హరిదేవునితో ఇలా అన్నాడు:
కిర్థం చ త్వయా విప్ర చాండాలస్య గృహోదరే। సదా సంస్థీయతే తాత యోషాజనవృతే ముదా
బ్రాహ్మణా, నీవు ఎప్పుడూ చాండాలుని ఇంట్లో, స్త్రీలతో ఆనందంగా ఉండటం ఎందుకు?
హరిరువాచ-। ఇదానీం మానసం శుద్ధం న భూతం భవతో ధ్రువమ్। పతివ్రతాదికం దృష్ట్వా పశ్చాజ్జ్ఞాస్యసి మాం కిల
హరి ఇలా అన్నాడు: ఇప్పుడు నీ మనసు నిర్మలంగా లేదు; ఆ పతివ్రతను మరియు ఇతరులను చూసిన తర్వాత నీవు నన్ను నిజంగా తెలుసుకుంటావు.
విప్ర ఉవాచ-। పతివ్రతా చ కా తాత కిం వా తస్యాశ్శ్రుతం మహత్। యేనాహం తత్ర గచ్ఛామి కారణం వద మే ద్విజ
బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ పతివ్రత ఎవరు? ఆమె గురించి నేను ఏ గొప్ప విషయం వినలేదు? అక్కడికి నేను ఎందుకు వెళ్తున్నాను? కారణం చెప్పు బ్రాహ్మణా.
హరిరువాచ-। నదీనాం జాహ్నవీ శ్రేష్ఠా ప్రమదానాం పతివ్రతా। మనుష్యాణాం ప్రజాపాలో దేవానాం చ జనార్దనః
హరి ఇలా అన్నాడు: నదులలో గంగా ఉత్తమం, స్త్రీలలో పతివ్రత, మనుషులలో సృష్టికర్త, దేవతలలో జనార్దనుడు శ్రేష్ఠుడు.
పతివ్రతా చ యా నారి పత్యుర్నిత్యం హితే రతా। కులద్వయస్య పురుషానుద్ధరేత్సా శతం శతం౫౦ 1.50.
పతివ్రత అనగా తన భర్త మేలుకోసం ఎప్పుడూ తపనపడే స్త్రీ. ఆమె రెండు కుటుంబాల్లోని వందలాది మంది పురుషులను పైకి లేపగలదు.
స్వర్గం భునక్తి తావచ్చ యావదాభూతసంప్లవం। స్వర్గాద్భ్రష్టో భవేద్వాస్యాః సార్వభౌమో నృపః పతిః
ప్రపంచం అంతా నశించేవరకు ఆమె స్వర్గంలో సుఖంగా ఉంటుంది; ఆమె భర్త రాజాధిరాజు అయినా, స్వర్గం నుండి పడిపోతే, మళ్లీ ఆమె భర్తగానే ఉంటాడు.
అస్యైవ మహిషీ భూత్వా సుఖం విందేదనంతరం। పునః పునః స్వర్గరాజ్యం తస్య తస్యా న సంశయః
ఆమె అతని మహిషిగా మారి, అనంతరం సుఖాన్ని అనుభవిస్తుంది; మళ్లీ మళ్లీ స్వర్గ రాజ్యాన్ని పొందుతుంది — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ఏవం జన్మశతం ప్రాప్య అంతే మోక్షో భవేద్ధ్రువమ్। విప్ర ఉవాచ-। పతివ్రతా భవేత్కావా తస్యాః కిం వా చ లక్షణం
ఇలా వంద జన్మలు గడిపిన తరువాత, చివరికి తప్పకుండా మోక్షం లభిస్తుంది. బ్రాహ్మణుడు అడిగాడు — పతివ్రత ఎవరు? ఆమె లక్షణాలు ఏమిటి?
బ్రూహి మే ద్విజశార్దూల యథా జానామి తత్త్వతః। హరిరువాచ-। పుత్రాచ్ఛతగుణం స్నేహాద్రాజానం చ భయాదథ
నిజంగా తెలుసుకోవాలంటే చెప్పండి, మహా బ్రాహ్మణా! హరి ఇలా అన్నాడు — ఆమె తన కుమారుడిపై వంద రెట్లు ఎక్కువ ప్రేమ చూపుతుంది, రాజును భయంతో గౌరవిస్తుంది.
ఆరాధయేత్పతిం శౌరిం యా పశ్యేత్సా పతివ్రతా। కార్యే దాసీ రతౌ వేశ్యా భోజనే జననీసమా
తన భర్తను దేవుడిగా భావించి, ఆయనను అర్చించే మహిళే నిజమైన పతివ్రత. పనిలో దాసిలా, ఆనందంలో వేశ్యలా, భోజనంలో తల్లి లా ఉంటుంది.
విపత్సు మంత్రిణీ భర్తుః సా చ భార్యా పతివ్రతా। భర్తురాజ్ఞాం న లంఘేద్యా మనో వాక్కాయకర్మభిః
కష్టకాలంలో భర్తకు మంచి సలహాదారిగా ఉంటుంది; అలాంటి భార్యే పతివ్రత. భర్త ఆజ్ఞను మనసుతో, మాటతో, చేతలతో ఎప్పుడూ అతిక్రమించదు.
భుక్తే పత్యౌ సదా చాత్తి సా చ భార్యా పతివ్రతా। యస్యాం యస్యాంతు శయ్యాయాం పతిః స్వపితి యత్నతః
భర్త తిన్న తరువాతే తాను భోజనం చేస్తుంది; అలాంటి భార్యే పతివ్రత. భర్త ఎక్కడ పడుకున్నా, అక్కడే శ్రద్ధగా ఆయనకు సేవ చేస్తుంది.
తత్ర తత్ర చ సాభర్తురర్చాం కరోతి నిత్యశః। నైవ మత్సరమాయాతి న కార్పణ్యం న మానినీ
ప్రతి చోట భర్తతో కలిసి నిత్యం పూజ చేస్తుంది. ఆమెకు అసూయ ఉండదు, కంజత్వం ఉండదు, గర్వం ఉండదు.
మానేఽమానే సమానం చ యా పశ్యేత్సా పతివ్రతా। సువేషం యా నరం దృష్ట్వా భ్రాతరం పితరం సుతం
గౌరవం, అవమానం రెండింటినీ సమానంగా చూసే మహిళే పతివ్రత. అందంగా అలంకరించుకున్న అన్న, తండ్రి, కుమారుడిని చూసినా —
మన్యతే చ పరం సాధ్వీ సా చ భార్యా పతివ్రతా। తాం గచ్ఛ ద్విజశార్దూల వదకామం యథా తవ
వారు పరాయివాళ్లే అని భావిస్తుంది, ఓ సద్గుణశీలుడా! అలాంటి భార్యే పతివ్రత. ఆమె దగ్గరకు వెళ్లి, నీవు కోరినది అడుగు, బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా!