తయోర్న ఫలమాప్నోతి కీటవద్రమతే మహీమ్। కథయామి పురావృత్తం విప్రాః శృణుత యత్నతః
అలాంటి పనులకు ఫలం దక్కదు, పురుగు లా భూమిపై తిరుగుతాడు. బ్రాహ్మణులారా! నేను పూర్వకాలంలో జరిగిన ఒక కథను చెబుతున్నాను, శ్రద్ధగా వినండి.
యం శ్రుత్వా న పునర్మోహం ప్రయాస్యథ పునర్భువి। పురాసీచ్చ ద్విజః కశ్చిన్నరోత్తమ ఇతి స్మృతః
ఇది విని, మీరు మళ్ళీ జన్మల్లో మాయలో పడరు. పూర్వం ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు, అతడు మానవుల్లో ఉత్తముడిగా గుర్తించబడేవాడు.
స్వపితరావనాదృత్య గతోసౌ తీర్థసేవయా। తతః సర్వాణి తీర్థాని గచ్ఛతో బ్రాహ్మణస్య చ
ఆ బ్రాహ్మణుడు తల్లిదండ్రులను పట్టించుకోకుండా, తీర్థయాత్రలకు వెళ్లిపోయాడు. అన్ని పవిత్ర స్థలాలను సందర్శిస్తూ ఉండగా,
ఆకాశే స్నానచేలాని ప్రశుష్యంతి దినే దినే। అహంకారోఽవిశత్తస్య మానసే బ్రాహ్మణస్య చ
ఆయన స్నానం చేసిన వస్త్రాలు ప్రతిరోజూ ఆకాశంలో ఎండిపోతుండేవి. ఆ బ్రాహ్మణుని మనసులో అహంకారం పెరిగింది.
మత్సమో నాస్తి వై కశ్చిత్పుణ్యకర్మా మహాయశాః। ఇత్యుక్తే చాననే తస్య అహదచ్చ బకస్తదా
"నాకు సమానంగా పుణ్యకర్మలు చేసి, గొప్ప పేరుగాంచినవాడు ఎవరూ లేరు" అని అతడు చెప్పగా, ఒక కొంగ అతనితో మాట్లాడింది.
క్రోధాచ్చైవేరితస్తస్య స శశాప ద్విజో బకమ్। పపాత చ బకః పృథ్వ్యాం స భస్మీభూతవిగ్రహః
ఆ కొంగ మాటలకు కోపం వచ్చిన బ్రాహ్మణుడు దాన్ని శపించాడు. వెంటనే ఆ కొంగ భూమిపై పడిపోయి, బూడిదైపోయింది.
భీర్ద్విజేంద్రం మహామోహః ప్రావిశచ్చాంతకర్మణి। తతః పాపాచ్చ విప్రస్య చేలం ఖం చ న గచ్ఛతి
మరణ సమయానికి బ్రాహ్మణుడికి భయం, గొప్ప మాయ వచ్చాయి. తన పాపం వల్ల అతని వస్త్రం కూడా, అతడూ ఆకాశానికి ఎక్కలేకపోయారు.
విషాదమగమత్సద్యస్తతః ఖం తమువాచ హ। గచ్ఛ బాడవ చాండాలం మూకం పరమధార్మికమ్
వెంటనే అతడు నిరాశలో పడిపోయాడు. అప్పుడు ఆకాశం అతనితో ఇలా చెప్పింది: "బ్రాహ్మణా! నీవు ముకుడైన చండాలుని వద్దకు వెళ్లి, అతని మాటలు విను."
తత్ర ధర్మం చ జానీషే క్షేమం తే తద్వచో భవేత్। ఖాచ్చ తద్వచనం శ్రుత్వా గతోసౌ మూకమందిరమ్
"అక్కడ నీకు ధర్మం తెలుసుకొనవచ్చు; అతని మాటల వల్ల నీకు మేలు కలుగుతుంది." అని ఆకాశం చెప్పగా, బ్రాహ్మణుడు ముకుడైనవాడి ఇంటికి వెళ్లాడు.
శుశ్రూషంతం చ పితరౌ సర్వారంభాన్దదర్శ సః। దదతం శీతకాలే చ సమ్యగుష్ణం జలం తయోః
అతడు ముకుడు తన తల్లిదండ్రులకు ప్రతీ పనిలో సేవ చేస్తూ, చలికాలంలో వారికి బాగా వేడి నీళ్లు ఇస్తున్నాడని చూశాడు.
తైలతాపనతాంబూలం తథా తూలవతీం పటీమ్। నిత్యాశనం చ మిష్టాన్నం దుగ్ధఖండం తథైవ చ
ఆ ముకుడు తల్లిదండ్రులకు నూనెతో మర్దనం, పాన్సు, మృదువైన పత్తి వస్త్రాలు, ప్రతిరోజూ తీపి అన్నం, పాలూ, బెల్లం కూడా ఇస్తూ ఉండేవాడు.
దాపయంతం వసంతే చ మధుమాలాం సుగంధికాం। అన్యాని యాని భోగ్యాని కృత్యాని వివిధాని చ
వసంతకాలంలో సువాసన గల పుష్పమాలలు, ఇంకా అనేక రకాల భోజ్యాలు, అవసరమైన వస్తువులు కూడా ఇచ్చేవాడు.
ఉష్ణే చావీజయత్సోపి నిత్యం చ పితరావపి। తతస్తయోః ప్రచర్యాం చ కృత్వా భుంక్తేథ సర్వదా
వేడి కాలంలో వారికి వడగట్టి, ఎప్పుడూ తల్లిదండ్రులకు సేవ చేసేవాడు. వారి సేవ చేసిన తరువాతే తాను భోజనం చేసేవాడు.
శ్రమస్య వారణం కుర్యాత్సంతాపస్య తథైవ చ। ఏభిః పుణ్యైః స్థితో విష్ణుస్తస్య గేహోదరే చిరమ్
వారి శ్రమను, బాధను తీరుస్తూ ఉండేవాడు. ఇలాంటి పుణ్యాల వల్ల విష్ణువు అతని ఇంట్లో చాలా కాలం నివసించేవాడు.
అంతరిక్షే చ క్రీడంతమాధారస్తంభవర్జితే। తస్యాపి భవనే నిత్యం స్థితం త్రిభువనేశ్వరం
ఆకాశంలో, ఎటువంటి స్తంభాలు లేకుండా ఆడుకుంటూ, అతని ఇంట్లో కూడా ఎప్పుడూ మూడు లోకాల అధిపతి నివసిస్తున్నాడు.
విప్రరూపధరం కాంతం నాన్యైర్భూతం చ సత్పరమ్। తేజోమయం మహాసత్వం శోభయంతం చ మందిరం
బ్రాహ్మణ రూపంలో, ఆకర్షణీయంగా, ఇతరులకు కనిపించకుండా, నిజంగా పరమమైనవాడిగా, ప్రకాశవంతంగా, గొప్ప శక్తితో, ఆలయాన్ని వెలిగిస్తూ ఉన్నాడు.
దృష్ట్వా విస్మయమాపన్నో విప్రః ప్రోవాచ మూకకమ్। విప్ర ఉవాచ-। ఆసన్నం చ మమాగచ్ఛ త్వయైవేచ్ఛామి శాశ్వతం
అది చూసి బ్రాహ్మణుడు ఆశ్చర్యపడి, ముకుడిని ఇలా అడిగాడు: నా దగ్గరకి రా, నేను నిన్ను చూసి శాశ్వతమైనదాన్ని కోరుతున్నాను.
హితం మే సర్వలోకానాం తత్వతో వక్తుమర్హసి। మూక ఉవాచ-। పిత్రోరర్చాం కరోమ్యద్య కథమాయామి తేంతికం
ప్రపంచాలందరికీ మేలు కోసం నిజమైన విషయాన్ని నాకి చెప్పాలి. ముకుడు ఇలా అన్నాడు: నేడు నేను నా తల్లిదండ్రులకు పూజ చేస్తున్నాను; ఇప్పుడు నీ దగ్గరకు ఎలా వస్తాను?
అర్చయిత్వా తు పితరౌ కృత్యం తే కరవాణి వై। తిష్ఠ మే ద్వారదేశే చ ఆతిథ్యం తే కరోమ్యహమ్
తల్లిదండ్రులకు పూజ చేసి, నీకవసరమైన పని నేను తప్పక చేస్తాను; నా ఇంటి ద్వారంలో వేచి ఉండు, నీకు ఆతిథ్యం ఇస్తాను.
ఇత్యుక్తే చైవ చాండాలే చుకోప బ్రాహ్మణస్తదా। బ్రాహ్మణం మాం పరిత్యజ్య కిం కార్యమధికం తవ
ఇలా చాండాలుడు చెప్పగానే, బ్రాహ్మణుడు కోపం తెచ్చుకున్నాడు: బ్రాహ్మణుడైన నన్ను వదిలిపెట్టి నీకు ఇంకా ఏ పని ముఖ్యమైంది?
మూక ఉవాచ-। కిం కుప్యసి వృథా విప్ర న బకోహం తవాధునా। కోపస్సిద్ధ్యతి తే తావద్బకేనాన్యత్ర కించన
ముకుడు ఇలా అన్నాడు: బ్రాహ్మణా, వృథాగా ఎందుకు కోపపడుతున్నావు? నేను ఇక నీ బకుడిని కాదు. నీ కోపం బకుడు ఎక్కడైనా సాధించగలిగినంత మాత్రమే ఫలిస్తుంది.
గగనే స్నానశాటీ తే న శుష్యతి న తిష్ఠతి। వచనం ఖాత్తతః శ్రుత్వా మద్గృహం చాగతో భవాన్
ఆకాశంలో నీ స్నానం వస్త్రం ఎండదు, అలాగే ఉండదు కూడా; ఈ మాటలు విని నీవు నా ఇంటికి వచ్చావు.
తిష్ఠ తిష్ఠ వదిష్యామి నోచేద్గచ్ఛ పతివ్రతాం। తాం చ దృష్ట్వా ద్విజశ్రేష్ఠ దయితం తే ఫలిష్యతి
వేచి ఉండు, నేను చెబుతాను; లేకపోతే, ఆ పతివ్రత దగ్గరకు వెళ్ళు. ఆమెను చూసిన తర్వాత, బ్రాహ్మణోత్తమా, నీ కోరిక నెరవేరుతుంది.
తతస్తస్యగృహాద్విష్ణుర్ద్విజరూపధరో విభుః। వినిస్సృత్య ద్విజం ప్రాహ గేహం తస్యాః ప్రయామ్యహం
అప్పుడు అతని ఇంటి నుండి విష్ణువు బ్రాహ్మణ రూపంలో బయటికి వచ్చి, ఆ బ్రాహ్మణుడితో ఇలా అన్నాడు: నేను ఆమె ఇంటికి వెళ్తున్నాను.
స విమృశ్య ద్విజశ్రేష్ఠస్తేన సార్ధం చచాల హ। గచ్ఛంతం తమువాచేదం హరిం విప్రేతి విస్మితః
ఆ బ్రాహ్మణోత్తముడు ఆలోచించి, అతనితో కలిసి వెళ్లాడు. వెళ్తూ, ఆశ్చర్యంతో హరిదేవునితో ఇలా అన్నాడు:
కిర్థం చ త్వయా విప్ర చాండాలస్య గృహోదరే। సదా సంస్థీయతే తాత యోషాజనవృతే ముదా
బ్రాహ్మణా, నీవు ఎప్పుడూ చాండాలుని ఇంట్లో, స్త్రీలతో ఆనందంగా ఉండటం ఎందుకు?
హరిరువాచ-। ఇదానీం మానసం శుద్ధం న భూతం భవతో ధ్రువమ్। పతివ్రతాదికం దృష్ట్వా పశ్చాజ్జ్ఞాస్యసి మాం కిల
హరి ఇలా అన్నాడు: ఇప్పుడు నీ మనసు నిర్మలంగా లేదు; ఆ పతివ్రతను మరియు ఇతరులను చూసిన తర్వాత నీవు నన్ను నిజంగా తెలుసుకుంటావు.
విప్ర ఉవాచ-। పతివ్రతా చ కా తాత కిం వా తస్యాశ్శ్రుతం మహత్। యేనాహం తత్ర గచ్ఛామి కారణం వద మే ద్విజ
బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ పతివ్రత ఎవరు? ఆమె గురించి నేను ఏ గొప్ప విషయం వినలేదు? అక్కడికి నేను ఎందుకు వెళ్తున్నాను? కారణం చెప్పు బ్రాహ్మణా.
హరిరువాచ-। నదీనాం జాహ్నవీ శ్రేష్ఠా ప్రమదానాం పతివ్రతా। మనుష్యాణాం ప్రజాపాలో దేవానాం చ జనార్దనః
హరి ఇలా అన్నాడు: నదులలో గంగా ఉత్తమం, స్త్రీలలో పతివ్రత, మనుషులలో సృష్టికర్త, దేవతలలో జనార్దనుడు శ్రేష్ఠుడు.
పతివ్రతా చ యా నారి పత్యుర్నిత్యం హితే రతా। కులద్వయస్య పురుషానుద్ధరేత్సా శతం శతం౫౦ 1.50.
పతివ్రత అనగా తన భర్త మేలుకోసం ఎప్పుడూ తపనపడే స్త్రీ. ఆమె రెండు కుటుంబాల్లోని వందలాది మంది పురుషులను పైకి లేపగలదు.