చతుర్థప్రహరే స్నానే రాత్రౌ వా తర్పయేత్పితౄన్। తత్తోయం రక్షసామేవ గ్రహణేన వినా స్మృతమ్
నాలుగవ పహరులో, స్నానం చేసే సమయంలో లేదా రాత్రిపూట పితృదేవతలకు నీరు సమర్పించాలి. అప్పుడు ఆ నీరు రాక్షసులను తొలగించే క్రియ లేకుండానే పవిత్రంగా పరిగణించబడుతుంది.
పానీయం సర్వసిర్ద్ధ్య్థం పురైవ నిర్మితం మయా। రక్షార్థం తస్య తోయస్య యక్షాశ్చైవ ధురంధరాః
పవిత్ర కార్యాలన్నిటికీ అవసరమైన నీటిని నేను ముందే సిద్ధం చేశాను. ఆ నీటిని కాపాడేందుకు యక్షులు రక్షకులుగా నియమించబడ్డారు.
న ప్రాప్నువంతి పితరో యే చ లోకాంతరం గతాః। దుష్ప్రాప్యం సలిలం తేషామృతే స్వాన్మర్త్యవాసినః
ఇతర లోకాలకి వెళ్లిన పితృదేవతలకు ఈ నీరు అందుబాటులో ఉండదు. భూమిపై నివసించే వారి సంతానము ద్వారా తప్ప, వారికి ఈ నీరు సులభంగా లభించదు.
తస్మాచ్ఛిష్యైశ్చ పుత్రైశ్చ పౌత్రదౌహిత్రకాదిభిః। బంధువర్గైస్తథా చాన్యైస్తర్పణీయం పితృవ్రతైః
అందువల్ల, శిష్యులు, కుమారులు, మనవులు, పరమానవులు, బంధువులు మరియు ఇతరులు పితృకర్మలను పాటిస్తూ పితృదేవతలకు తర్పణం చేయాలి.
నారద ఉవాచ-। జలస్య దైవతం బ్రూహి తర్పణస్య విధిం మయి। యథా జానామి దేవేశ తత్వతో వక్తుమర్హసి
నారదుడు ఇలా అడిగాడు: నీటికి అధిదేవత ఎవరో, తర్పణ విధానం ఏమిటో నాకు చెప్పండి దేవేశ్వరా. నిజంగా తెలుసుకోవడానికి మీరు వివరంగా చెప్పాలి.
బ్రహ్మోవాచ-। జలస్య దేవతా విష్ణుఃస ర్వలోకేషు గీయతే। జలపూతో భవేద్యస్తు విష్ణుస్తచ్ఛంకరో భవేత్
బ్రహ్మ ఇలా చెప్పాడు: నీటికి అధిదేవతగా విష్ణువు అన్ని లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందాడు. నీటితో పవిత్రుడైనవాడు విష్ణువుతో సమానమవుతాడు, అందువల్ల శుభమూర్తిగా మారతాడు.
జలం గండూషమాత్రం తు పీత్వా పూతో భవేన్నరః। విశేషాత్కుశసంసర్గాత్పీయూషాదధికం జలమ్
ఒకడు కనీసం ఒక ముద్ద నీరు తాగినా పవిత్రుడవుతాడు. ముఖ్యంగా కుశ త్రినితో కలిసినప్పుడు, ఆ నీరు అమృతాన్ని మించిపోతుంది.
సర్వదేవాలయో దర్భో మయాయం నిర్మితః పురా। [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php కుశమూలే] భవేద్బ్రహ్మా కుశమధ్యే తు కేశవః
దర్భను నేను దేవతలందరికీ ఆలయంగా సృష్టించాను. కుశ మూలంలో బ్రహ్మ ఉంటాడు, మధ్యలో కేశవుడు ఉంటాడు.
కుశాగ్రే శంకరం విద్ధి కుశ ఏతే ప్రతిష్ఠితాః। కుశహస్తః సదా మేధ్యః స్తోత్రం మంత్రం పఠేద్యది
కుశ త్రినికి అంచులో శంకరుడు ఉన్నాడని తెలుసుకో. ఈ కుశలు ఇలానే ప్రతిష్ఠించబడ్డాయి. కుశను చేతిలో ఉంచి స్తోత్రాలు లేదా మంత్రాలు పఠించినవాడు ఎప్పుడూ పవిత్రుడవుతాడు.
సర్వం శతగుణం ప్రోక్తం తీర్థే సాహస్రముచ్యతే। కుశాః కాశాస్తథా దూర్వా యవపత్రాణి వ్రీహయః
తీర్థంలో చేసే కార్యానికి నూరు రెట్లు, వెయ్యి రెట్లు ఫలితం కలుగుతుంది. కుశ, కాశ, దర్భ, యవపత్రాలు, బియ్యం — ఇవన్నీ పవిత్రమైనవి.
బల్వజాః పుండరీకాశ్చ కుశాస్సప్త ప్రకీర్తితాః। ఆనుపూర్వ్యేణ మేధ్యాః స్యుః కుశా లోకే ప్రతిష్ఠితాః
బల్వజ, కమలము కూడా ఏడు రకాల కుశల్లో చెప్పబడ్డాయి. వాటిలో ప్రతి ఒక్కటి క్రమంగా పవిత్రంగా ఉంటాయి. కుశ త్రినులు లోకంలో ప్రతిష్ఠించబడ్డాయి.
వినా మంత్రేణ యత్స్నానం సర్వం తన్నిష్ఫలం భవేత్। అమృతాత్స్వాదుతామేతి సంస్పర్శాచ్చ తిలస్య చ
మంత్రం లేకుండా చేసే స్నానం ఫలితం ఇవ్వదు. నువ్వులతో కలిసిన నీరు అమృతాన్ని మించిన రుచిని పొందుతుంది.
తస్మాచ్చ తర్పయేన్నిత్యం పితౄంస్తిలజలైర్బుధః। దశభిశ్చ తిలైస్తావత్పితౄణాం ప్రీతిరుత్తమా
అందువల్ల, జ్ఞానులు ఎప్పుడూ నువ్వులతో కలిపిన నీటితో పితృదేవతలకు తర్పణం చేయాలి. పది నువ్వులతో తర్పణం చేస్తే పితృదేవతలు అత్యంత సంతోషిస్తారు.
అగ్నిస్తంభభయాద్దేవా న చేచ్ఛన్త్యతివిస్తరమ్। స్నాత్వా యస్తర్పయేన్నిత్యం తిలమిశ్రోదకైః పితౄన్
అగ్నిస్థంభ భయంతో దేవతలు అధికమైన తర్పణాన్ని కోరరు. నిత్యం స్నానం చేసి, నువ్వు కలిపిన నీటితో పితృదేవతలకు తర్పణం చేసే వాడు —
నీలపండవిమోక్షేణ త్వమావాస్యా తిలోదకైః। వర్షాసు దీపదానేన పితౄణామనృణో భవేత్
నీలము, పాండురంగు వదిలి, అమావాస్యనాడు నువ్వు కలిపిన నీటితో తర్పణం చేసి, వర్షాకాలంలో దీపదానం చేస్తే, పితృదేవతలకు అప్పు తీరిపోతుంది.
వత్సరైకమమాయాం తు తర్పయేద్యస్తిలైః పితృన్। వినాయకత్వమాప్నోతి సర్వదేవైః ప్రపూజ్యతే
ఒకరు ఏడాది పాటు ప్రతి అమావాస్యనాడు నువ్వులతో పితృదేవతలకు తర్పణం చేస్తే, వినాయకత్వాన్ని పొందుతాడు, అన్ని దేవతలు అతన్ని గౌరవిస్తారు.
యుగాద్యాసు చ సర్వాసు యస్తిలైస్తర్పయేత్పితౄన్। ఉక్తం యద్వాప్యమాయాం తు తస్మాచ్ఛతగుణాధికమ్
ప్రతి యుగాది సమయంలో, లేదా అమావాస్యనాడు నువ్వులతో తర్పణం చేసినవాడు, వంద రెట్లు ఎక్కువ ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
అయనే విషువే చైవ రాకామాయాం తథైవ చ। తర్పయిత్వా పితృవ్యూహం స్వర్గలోకే మహీయతే
అయనసంధి, విషువత్సమయాలు, అమావాస్య పౌర్ణమి నాడు తర్పణం చేసి, పితృదేవతలకు నివేదించాక, స్వర్గలోకంలో మహిమాన్వితుడవుతాడు.
తథా మన్వంతరాఖ్యాయామన్యస్యాం పుణ్యసంస్థితౌ। గ్రహణే చంద్రసూర్యస్య పుణ్యతీర్థే గయాదిషు
అలాగే, మన్వంతరమనే కాలంలో, ఇతర పవిత్రమైన సందర్భాల్లో, చంద్రుడు లేదా సూర్యుడు గ్రహణం వచ్చినప్పుడు, గయా వంటి పవిత్ర క్షేత్రాల్లో కూడా,
తర్పయిత్వా పితౄన్యాతి మాధవస్య నికేతనమ్। తస్మాత్పుణ్యాహకం ప్రాప్య తర్పయేత్పితృసంచయమ్
పితృదేవతలను తృప్తిపరిచిన తరువాత, మాధవుని నివాసానికి వెళ్ళుతారు. అందువల్ల, శుభదినాన్ని అందుకున్నప్పుడు, పితృదేవతల సమూహాన్ని తృప్తిపరచాలి.
తర్పణం దేవతానాం చ పూర్వం కృత్వా సమాహితః। అధికారీ భవేత్పశ్చాత్పితౄణాం తర్పణే బుధః
ముందుగా, ఏకాగ్రంగా దేవతలకు తర్పణం చేయాలి. ఆ తరువాతే, జ్ఞానులు పితృదేవతలకు తర్పణం చేయడానికి అర్హులు అవుతారు.
శ్రాద్ధే భోజనకాలే చ పాణినైకేన దాపయేత్। ఉభాభ్యాం తర్పణే దద్యాద్విధిరేష సనాతనః
శ్రాద్ధ భోజన సమయంలో ఒక చేతితో ఇవ్వాలి. తర్పణం చేయడంలో మాత్రం రెండు చేతులతో ఇవ్వాలి — ఇదే శాశ్వత నియమం.
దక్షిణాభిముఖో భూత్వా శుచిస్తు తర్పయేత్పితౄన్। తృప్యతామితి వాక్యేన నామగోత్రేణ వై పునః
దక్షిణదిశను చూస్తూ, పవిత్రంగా ఉండి, 'వారు తృప్తిపొందాలి' అని పలుకుతూ, వారి పేరు, గోత్రంతో కూడి పితృదేవతలను తృప్తిపరచాలి.
అకృష్ణైర్యత్తిలైర్మోహాత్తర్పయేత్పితృసంచయమ్। భూమ్యాం దదాతి యదపో దాతా చైవ జలే స్థితః
నలుపు కాకుండా తెల్లటి, పగలకుండా ఉన్న నువ్వులతోనే పితృదేవతలను తృప్తిపరచాలి. భూమిపై ఇచ్చేది నీరు, దాత మాత్రం నీటిలో నిలబడి ఉండాలి.
వృథా తద్దీయతే దానం నోపతిష్ఠతి కస్యచిత్। స్థలే స్థిత్వా జలే యస్తు ప్రయచ్ఛేదుదకం నరః
అలాంటి దానం వృధాగా పోతుంది, అది ఎవరికీ చేరదు. భూమిపై నిలబడి, నీటిలో నీరు ఇస్తే,
నోపతిష్ఠేత్పితౄణాం తు సలిలం తన్నిరర్థకమ్। ఆర్ద్రవాసా జలే యస్తు కుర్యాదుదకతర్పణమ్ ౫౦ 1.49.
ఆ నీరు పితృదేవతలకు చేరదు, అది ఫలితం ఇవ్వదు. కానీ తడిపోసిన వస్త్రం ధరించి, నీటిలో తర్పణం చేస్తే,
పితరస్తస్య తృప్యంతి సహదేవైస్సదానఘ। రజకైః క్షాలితం వస్త్రమశుద్ధం కవయో విదుః
అతని పితృదేవతలు దేవతలతో కలిసి ఎప్పుడూ తృప్తిపొందుతారు. కానీ రజకులు కడిగిన వస్త్రాన్ని పండితులు అపవిత్రంగా భావిస్తారు.
హస్తప్రక్షాలనే చైవ పునర్వస్త్రం తు శుధ్యతి। శుష్కవాసాః శుచౌ దేశే స్థానే యత్తర్పయేత్పితౄన్
చేతులు కడిగిన తరువాత వస్త్రం మళ్లీ పవిత్రమవుతుంది. పొడివస్త్రం ధరించి, శుభ్రమైన స్థలంలో పితృదేవతలను తృప్తిపరచాలి.
తతో దశగుణేనైవ తుష్యంతి పితరో ధ్రువమ్। స్నానం సంధ్యాం చ పాషాణే ఖడ్గే వా తామ్రభాజనే
అప్పుడు పితృదేవతలు పది రెట్లు ఎక్కువగా తృప్తిపొందుతారు. స్నానం చేయడం, సంధ్యావందనం చేయడం రాయి మీదా, ఖడ్గం మీదా, రాగిపాత్రలోనైనా చేస్తే,
తర్పణం కురుతే యస్తు ప్రత్యేకం చ శతాధికమ్। రౌప్యాంగులీయం తర్జన్యాం ధృత్వా యత్తర్పయేత్పితౄన్
ప్రతి ఒక్కదానిలో తర్పణం చేస్తే, వంద రెట్లు ఎక్కువ ఫలం లభిస్తుంది. చూపుడువేలు మీద వెండి ఉంగరం ధరించి పితృదేవతలను తృప్తిపరిస్తే,