అన్యాయేన తు యోద్ధారస్తిష్ఠంతి నరకే చిరమ్। ఏవం చ క్షత్రియా వృత్తిర్బ్రాహ్మణైరుపజీవ్యతే
అయితే అన్యాయంగా యుద్ధం చేసే వారు నరకంలో చాలా కాలం ఉంటారు; క్షత్రియుల వృత్తి బ్రాహ్మణుల వల్ల నిలబడుతుంది.
వైశ్యైః శూద్రైస్తథాన్యైశ్చ అంత్యజైర్మ్లేచ్ఛజాతిభిః। యే చ యోధాః ప్రయుధ్యంతే న్యాయయుద్ధేన సర్వదా
వైశ్యులు, శూద్రులు, ఇతరులు, అంత్యజులు, మ్లేచ్ఛ జాతులు కూడా; ఎల్లప్పుడూ న్యాయంగా యుద్ధం చేసే యోధులు కూడా.
తేపి యాంతి పరం స్థానం సర్వే వర్ణా ద్విజాతయః। న శూరో యో ద్విజో భీరురస్త్రశస్త్రవివర్జితః
వారు కూడా పరమ స్థానం పొందుతారు — అన్ని వర్ణాలవారు, ద్విజులు; కానీ ధైర్యం లేని, భయపడే, ఆయుధాలు, శస్త్రాలు దూరంగా పెట్టే ద్విజుడు కాదు.
విపత్తౌ వైశ్యవృతిం చ కారయేద్ద్విజసత్తమః। వైశ్యవృత్తిం వణిగ్భావం కృషిం చైవ తథాపరైః
అపదలో ఉత్తమ ద్విజుడు వైశ్యుని వృత్తిని చేపట్టాలి; వైశ్యుని వృత్తి అంటే వ్యాపారం, అలాగే ఇతరులు చేసే వ్యవసాయం కూడా.
కారయేత్కృషివాణిజ్యం విప్రకర్మ న చ త్యజేత్। వణిగ్భావాన్మృషాత్యుక్తౌ దుర్గతిం ప్రాప్నుయాద్ద్విజః। ఆర్ద్రద్రవ్యం పరిత్యజ్య బ్రాహ్మణో లభతే శివమ్। సముత్పాద్య తతో వృత్తిం దద్యాద్విప్రాయ సర్వశః
వ్యవసాయం, వ్యాపారం చేయవచ్చు కానీ బ్రాహ్మణునికి కర్తవ్యమైన పనులను వదలకూడదు. వ్యాపారి వేషంలో ఉన్న బ్రాహ్మణుడు అబద్ధం మాట్లాడితే దుర్గతిని పొందుతాడు. తడి వస్తువులను వదిలిపెట్టి బ్రాహ్మణుడు మేలు పొందుతాడు. సంపాదన చేసి, ఆ సంపదను పూర్తిగా బ్రాహ్మణునికి ఇవ్వాలి.
పితృయజ్ఞే తథా చాగ్నౌ జుహుయాద్విధివద్ద్విజః। తులేఽసత్యం న కర్త్తవ్యం తులాధర్మప్రతిష్ఠితా
పితృయజ్ఞంలోనూ, అగ్నిలోనూ బ్రాహ్మణుడు విధిగా హోమం చేయాలి. తూకంలో అబద్ధం చేయకూడదు, ఎందుకంటే తూకం ధర్మానికి నిలయంగా ఉంది.
ఛలభావం తులే కృత్వా నరకం ప్రతిపద్యతే। అతులం చాపి యద్ద్రవ్యం తత్ర మిథ్యా పరిత్యజేత్
తూకంలో మోసం చేస్తే నరకంలో పడతాడు. తూకం సరిగా లేని వస్తువులను అబద్ధంగా భావించి వదిలేయాలి.
ఏవం మిథ్యా న కర్త్తవ్యా మృషా పాపప్రసూతికా। నాస్తి సత్యాత్పరోధర్మో నానృతాత్పాతకం పరమ్
అలా అబద్ధంగా ప్రవర్తించకూడదు, ఎందుకంటే అబద్ధం పాపానికి మూలం. సత్యానికి మించిన ధర్మం లేదు, అబద్ధానికి మించిన పాపం లేదు.
అతః సర్వేషు కార్యేషు సత్యమేవ విశిష్యతే। అశ్వమేధసహస్రం తు సత్యం చ తులయా ధృతమ్
అందుకే అన్ని పనులలో సత్యమే ముఖ్యమైనది. తూకంలో నిలబడిన సత్యం, వెయ్యి అశ్వమేధ యాగాలకు సమానం.
అశ్వమేధసహస్రాద్ధి సత్యమేవ విశిష్యతే। యో వదేత్సర్వకార్యేషు సత్యం మిథ్యా పరిత్యజేత్
నిజంగా, సత్యం వెయ్యి అశ్వమేధ యాగాలకు మించినది. ఎవరైతే అన్ని పనులలో సత్యం చెప్పి, అబద్ధాన్ని వదిలిపెడతారో,
స నిస్తరతి దుర్గాణి స్వర్గమక్షయమశ్నుతే। వాణిజ్యం కారయేద్విప్రో మిథ్యాఽవశ్యం పరిత్యజేత్౧౦౦ 1.48.
వారు అన్ని కష్టాలను దాటి, నశించని స్వర్గాన్ని పొందుతారు. బ్రాహ్మణుడు వ్యాపారం చేయవచ్చు, కానీ ఎప్పుడూ అబద్ధాన్ని వదిలిపెట్టాలి.
వృద్ధిం చ నిక్షిపేత్తీర్థే స్వయం శేషం తు భోజయేత్। దేహక్లేశాత్తత్సహస్రగుణం భవతి సర్వదా
లాభాన్ని తీర్థంలో ఉంచి, మిగతాదాన్ని తానే తినిపించాలి. శరీర శ్రమ వల్ల అది ఎప్పుడూ వెయ్యిరెట్లు ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
అర్థార్జనవిధౌ మర్త్యా విశంతి విషమే జలే। కాంతారమటవీం చైవ శ్వాపదైః సేవితాం తథా
ధనం సంపాదించేందుకు మనుషులు ప్రమాదకరమైన నీళ్లలోనూ, అడవుల్లోనూ, జంతువులతో నిండిన అరణ్యాల్లోనూ ప్రవేశిస్తారు.
గిరిం గిరిగుహాం దుర్గాం మ్లేచ్ఛానాం శస్త్రపాతినామ్। గృహం ప్రతిభయం స్థానం ధనలోభాత్సమంతతః
పర్వతాలను, గుహలను, ముష్కరులు, ఆయుధాలు పట్టినవారు ఉన్న ప్రమాదకరమైన ప్రదేశాలను, ధనలోభంతో భయంకరమైన ఇళ్లను చేరుకుంటారు.
సుతదారాన్పరిత్యజ్య దూరం గచ్ఛంతి లోభినః। స్కంధే భారం వహంత్యన్యే తర్యాం చక్రే నిపాతనైః
లోభంతో కొందరు కుమారులను, భార్యలను వదిలిపెట్టి దూరంగా వెళ్తారు. మరికొందరు భారం మోసుకుంటూ, కొంతమంది బండ్లలో, పడవల్లో పడిపోతారు.
క్షేపణీభిర్మహాదుఃఖైస్సదా ప్రాణవ్యయేన చ। అర్థస్య సంచయః పుత్ర ప్రాణాత్ప్రియతరో మహాన్
కష్టాలు, ప్రాణాపాయం మధ్యలోనూ, ధనాన్ని కూడబెట్టేందుకు శ్రమపడతారు. కుమారుడా, ఆ ధనం ప్రాణం కన్నా ప్రియమైనదిగా మారుతుంది.
ఏభిర్న్యాయార్జితం విత్తం వణిగ్భావేన యత్నతః। పితృదేవద్విజాతిభ్యో దత్తం చాక్షయమశ్నుతే
ఇలా న్యాయంగా సంపాదించిన ధనాన్ని, పితృదేవతలకు, దేవతలకు, బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చినప్పుడు అది నశించని ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
ఏతౌ దోషౌ మహాంతౌ చ వాణిజ్యే లాభకర్మణి। లోభానామపరిత్యాగో మృషా గ్రాహ్యశ్చ విక్రయః
వ్యాపారంలో లాభం కోసం ఈ రెండు పెద్ద దోషాలు ఉంటాయి: లోభాన్ని వదలకపోవడం, కొనుగోలు విక్రయాల్లో అబద్ధాన్ని అంగీకరించడం.
ఏతౌ దోషో పరిత్యజ్య కుర్యాదర్థార్జనం బుధః। అక్షయం లభతే దానాద్వణిగ్దోషైర్న లిప్యతే
ఈ రెండు దోషాలను వదిలిపెట్టి, జ్ఞాని ధనం సంపాదించాలి. దానం వల్ల నశించని ఫలితం లభిస్తుంది, వ్యాపార దోషాలు అంటవు.
పుణ్యకర్మరతో విప్రః కృషిం హి పరికారయేత్। వాహయేద్దివసస్యార్ధం బలీవర్దచతుష్టయమ్
పుణ్యకార్యాలలో నిమగ్నమైన బ్రాహ్మణుడు వ్యవసాయం చేయాలి. ఒక రోజు సగం నాలుగు ఎద్దులను పని చేయించాలి.
అభావాత్త్రితయం చైవ అవిశ్రామం న కారయేత్। చారయేచ్చ తృణేఽచ్ఛిన్నై చోరవ్యాఘ్రవివర్జితే
అవసరమైతే మూడు ఎద్దులు ఉపయోగించవచ్చు, కానీ విరామం లేకుండా పని చేయించకూడదు. ఎద్దులను కోసిన గడ్డి లేని ప్రదేశంలో, దొంగలు, పులులు లేని చోట మేపాలి.
దద్యాద్ఘాసం యథేష్టం చ నిత్యమాతర్పయేత్స్వయమ్। గోష్ఠం చ కారయేత్తస్య కించిద్విఘ్నవివర్జితమ్
ఎద్దులకు కావలసినంత మేత ప్రతిరోజూ ఇవ్వాలి, తానే తృప్తిపర్చాలి. వాటికి ఎలాంటి ఆటంకం లేని గొశాల నిర్మించాలి.
సదా గోమయమూత్రాభ్యాం విఘసైశ్చ వివర్జితమ్। న మలం నిక్షిపేద్గోష్ఠే సర్వదేవనికేతనే
ఎప్పుడూ ఆవు పేడ, ఆవు మూత్రం, మిగిలిన తినుబండారాలు వదిలిపెట్టకుండా, ఆవుల గోశాలలో లేదా దేవతల నివాసాల్లో మలాన్ని వేయకూడదు.
ఆత్మనః శయనీయస్య సదృశం కారయేద్బుధః। సమం నిర్వాపయేద్యత్నాచ్ఛీతవాతరజస్తథా
మనిషి తనకు తగినట్టు మంచాన్ని సరిగా ఏర్పాటుచేసుకోవాలి. అది సరిగా ఉండేలా, చలి, గాలి, ధూళి లేకుండా జాగ్రత్త పడాలి.
ప్రాణస్య సదృశం పశ్యేద్గాం చ సామాన్యవిగ్రహమ్। అస్య దేహే సుఖందుఃఖం తథా తస్యైవ కల్పతే
తన ప్రాణానికి సమానంగా ఆవును భావించాలి. ఆవు శరీరంలో కలిగే సుఖం, దుఃఖం మనదైనట్టే అనుభవించాలి.
అనేన విధినా యస్తు కృషికర్మాణి కారయేత్। స చ గోవాహనైర్దోషైర్న లిప్యేత ధనీ భవేత్
ఈ విధంగా వ్యవసాయ పనులు చేసేవాడు ఆవులను పనికిచేసే లోపాల వల్ల పాపం పొందడు, ధనవంతుడవుతాడు.
దుర్బలం పీడయేద్యస్తు తథైవ గదసంయుతమ్। అతిబాలాతివృద్ధం చ స గోహత్యాం సమాలభేత్
బలహీనమైన, జబ్బుతో ఉన్న, చాలా చిన్నది లేదా చాలా వృద్ధమైన ఆవును బాధించేవాడు ఆవు హత్య పాపాన్ని పొందుతాడు.
విషమం వాహయేద్యస్తు దుర్బలం సబలం తథా। స గోహత్యాసమం పాపం ప్రాప్నోతీహ న సంశయః
బలహీనమైన లేదా బలమైన ఆవును అసమానంగా లాగించేవాడు కూడా ఆవు హత్యతో సమానమైన పాపాన్ని పొందుతాడు, దీనిలో సందేహం లేదు.
యో వాహయేద్వినా సస్యం ఖాదంతం గాం నివారయేత్। మోహాత్తృణం జలం వాపి స గోహత్యాసమం లభేత్
పంట లేకుండా ఆవును లాగించేవాడు, లేదా మోహంతో ఆవు గడ్డి తినకుండా, నీరు తాగకుండా అడ్డుకునేవాడు కూడా ఆవు హత్యతో సమానమైన పాపాన్ని పొందుతాడు.
సంక్రాంత్యాం పౌర్ణమాస్యాం చామావాస్యాయాం తథైవ చ। హలస్య వాహనాత్పాపం గవామయుతహత్యయా
సంక్రాంతి, పౌర్ణమి, అమావాస్య రోజుల్లో ఆవును లాగించితే, పది వేల ఆవులను హత్య చేసినంత పాపం కలుగుతుంది.