పతంతి పితరస్తస్య కుంభీపాకేథ తాపనే। అవీచికాలసూత్రే చ మహారౌరవరౌరవే
ఆ మనిషివల్ల అతని పితృదేవతలు కుంభీపాకం, తాపనము, అవీచి, కాలసూత్రం, మహారౌరవం, రౌరవం వంటి నరకాల్లో పడిపోతారు.
కదాచిదపి వా తేషాం నిష్కృతిం నానుమేనిరే। ప్రాణం హత్వా ద్విజాతీనాం స్వయం యాత్యపునర్భవమ్
వారికోసం ఎప్పుడూ ప్రాయశ్చిత్తాన్ని అనుమతించరు; ద్విజుల ప్రాణాలు తీసినవాడు తానే మళ్లీ జన్మించడు.
పతంతి పురుషాస్తస్య రౌరవే చ సహస్రశః। నారద ఉవాచ-। సర్వేషామేవ విప్రాణాం వధే చ పాతకం సమమ్
ఆయన వల్ల వేలాది మంది రౌరవ నరకంలో పడతారు. నారదుడు ఇలా అన్నాడు: అందరు బ్రాహ్మణులను హత్య చేయడంలో పాపం సమానమే.
విషమం వా కుతస్తిష్ఠేత్తత్త్వతో వక్తుమర్హసి। బ్రహ్మోవాచ-। హత్వా విప్రం ధ్రువం పుత్ర పాతకం యదుదాహృతమ్
ఏదైనా తేడా ఉంటుందా? నిజాన్ని చెప్పాలి. బ్రహ్మ ఇలా అన్నాడు: బ్రాహ్మణుడిని హత్య చేసినవాడికి చెప్పిన పాపం ఖచ్చితంగా కలుగుతుంది.
లభతే బ్రహ్మహా ఘోరం వక్తవ్యం చాపరం శృణు। లక్షకోటిసహస్రాణాం బ్రాహ్మణానాం వధం భజేత్
బ్రాహ్మణ హంతకుడు భయంకరమైన దుస్థితిని పొందుతాడు; ఇంకొకటి విను: లక్ష కోట్ల మంది బ్రాహ్మణులను హత్య చేసినట్టు పాపం కలుగుతుంది.
వేదశాస్త్రయుతం హత్వా శ్రోత్రియం విజితేంద్రియమ్। విప్రం చ వైష్ణవం హత్వా తస్మాద్దశగుణోత్తరమ్
వేదశాస్త్రాలు తెలిసిన, ఇంద్రియాలను నియంత్రించుకున్న బ్రాహ్మణుడిని లేదా వైష్ణవ బ్రాహ్మణుడిని హత్య చేస్తే, ఆ పాపం పది రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుంది.
స్వవంశాన్పాతయిత్వా తు పునర్జన్మ న విందతే। త్రివేదం స్నాతకం హత్వా వధస్యాంతం న విన్దతే
తన వంశాన్ని నాశనం చేసినవాడు మళ్లీ జన్మించడు; త్రివేదాన్ని అభ్యసించిన బ్రాహ్మణుడిని హత్య చేస్తే, ఆ హత్యకు అంతం ఉండదు.
శ్రోత్రియం చ సదాచారం తీర్థమంత్రప్రపూతకమ్। ఈదృశం బ్రాహ్మణం హన్తుః పాపస్యాంతో న విద్యతే
వేదాలు తెలిసిన, మంచి ఆచారంతో ఉన్న, తీర్థయాత్రలు చేసి, మంత్రాలతో పవిత్రమైన బ్రాహ్మణుడిని హత్య చేసినవాడికి పాపానికి అంతం ఉండదు.
అపకారం సముద్దిశ్య ద్విజః ప్రాణాన్పరిత్యజేత్। దృశ్యతే యేన చాన్యేన బ్రహ్మహా స భవేన్నరః
బ్రాహ్మణుడు అపకారం వల్ల ప్రాణాలు విడిచిపెడితే, దాన్ని చూసిన వాడే బ్రాహ్మణ హంతకుడవుతాడు.
వచోభిః పరుషైర్వృత్తైః పీడితస్తాడితో ద్విజః। యముద్దిశ్య త్యజేత్ప్రాణాంస్తమాహుర్బ్రహ్మఘాతినమ్
కఠినమైన మాటలు, చేష్టలతో బాధపడి, కొట్టబడి, బ్రాహ్మణుడు ఎవరో వల్ల ప్రాణాలు విడిచిపెడితే, అతడిని బ్రహ్మహంత అని అంటారు.
ఋషయో మునయో దేవాః సర్వే బ్రహ్మవిదస్తథా। దేశానాం పార్థివానాం చ స చ వధ్యో భవేదిహ
అన్ని ఋషులు, మునులు, దేవతలు, బ్రహ్మజ్ఞానులు, భూమిపైని రాజులు కూడా అతడిని హత్య చేయదగినవాడిగా ప్రకటిస్తారు.
అతో బ్రహ్మవధం ప్రాప్య పితృభిః సహ పచ్యతే। ప్రాయోపవేశకం విప్రం బుధః సంమానయేద్ధ్రువమ్౫౦ 1.48.
కాబట్టి బ్రాహ్మణ హత్య చేసినవాడు తన పితృదేవతలతో కలిసి నరకంలో ఉడికించబడతాడు; ప్రాయోపవేశం చేసే బ్రాహ్మణుడిని జ్ఞాని తప్పక గౌరవించాలి.
దోషైశ్చాపి వినిర్ముక్తముద్దిశ్య ప్రాణముత్సృజేత్। స ప్రలిప్తో వధైర్ఘోరైర్న తు యం పరికీర్తయేత్
దోషాలు లేని వాడు మరొకరి కోసం ప్రాణాలు విడిచినా, భయంకరమైన హత్యల పాపం అతనికి అంటుకుంటుంది, కానీ దాని కోసం చేసిన వాడికి కాదు.
ఆత్మఘాతం ద్రుమారోహం కోటరై రూపజీవినం। యః కుర్యాదాత్మనోఘాతం స్వవంశే బ్రహ్మహా భవేత్
తానే తాను హత్య చేసుకోవడం, చెట్లెక్కడం, గుహల్లో నివసించడం, జంతువుల రూపంలో జీవించడం—ఇలా చేసుకున్నవాడు తన వంశంలో బ్రాహ్మణ హంతకుడవుతాడు.
భ్రూణం చ ఘాతయేద్యస్తు శిశుం వా ఆతురం గురుమ్। బ్రహ్మహా స్వయమేవ స్యాన్న తు యం పరికీర్తయేత్
గర్భంలోని శిశువును, చిన్నపిల్లను, అనారోగ్యంతో ఉన్నవాడిని, గురువును హత్య చేసినవాడు తానే బ్రాహ్మణ హంతకుడవుతాడు, కానీ దాని కోసం చేసినవాడికి కాదు.
మారయేచ్చ సగోత్రం వా బ్రాహ్మణం బ్రాహ్మణాధమః। తస్యైవ తద్భవేత్పాపం న తు యం పరికీర్త్తయేత్
తక్కువ స్థాయి బ్రాహ్మణుడు తన వంశానికి చెందిన మరొక బ్రాహ్మణుడిని హత్య చేస్తే, ఆ పాపం అతనికే వస్తుంది, దాని కోసం చేసినవాడికి కాదు.
పీడయిత్వా ద్విజం శూద్రః స్వకార్యం చాపి సాధయేత్। తత్రాపాపే చ శూద్రస్య పాతకం నాన్యథా భవేత్
ఒక శూద్రుడు బ్రాహ్మణుడిని బాధపెట్టి తన పని సాధించుకుంటే, ఆ పాపం శూద్రునికే వస్తుంది, వేరే విధంగా కాదు.
తాత్కాలిక వధం హత్వా హంతారమాతతాయినం। న చ హంతా చ తత్పాపైర్లిప్యతే ద్విజసత్తమ
ఆ సమయంలో హంతకుడిని హత్య చేసినా, హత్య చేసినవాడికీ, హతుడికీ ఆ పాపాలు అంటవు, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణా.
ఆతతాయినమాయాంతమపి వేదాంతగం రణే। జిఘాంసంతం జిఘాంసేచ్చ న తేన బ్రహ్మహా భవేత్
యుద్ధంలో ప్రాణహానికై వచ్చిన, వేదాలు నేర్చుకున్న బ్రాహ్మణుడిని చంపినా, అతన్ని చంపినవాడికి బ్రాహ్మణహత్య పాపం కలగదు.
అగ్నిదో గరదశ్చైవ ధనహారీ చ సుప్తఘః। క్షేత్రదారాపహారీ చ షడేతే హ్యాతతాయినః
ఇల్లు కాల్చేవాడు, విషం పెట్టేవాడు, ధనం దొంగిలించేవాడు, నిద్రలో ఉన్నవారిని చంపేవాడు, భూమి లేదా భార్యను అపహరించేవాడు—ఈ ఆరుగురు దుష్టులు ప్రాణహానికై వస్తారు.
ఖలో రాజవధోద్యోగీ పితౄణాం చ వధే రతః। అనుయాయీ నృపో రాజ్ఞశ్చత్వారశ్చాతతాయినః
రాజును చంపాలని ప్రయత్నించే దుర్మార్గుడు, తల్లిదండ్రులను చంపడంలో ఆనందపడేవాడు, మరొక రాజును అనుసరించే రాజు—ఈ నలుగురు కూడా ప్రాణహానికై వచ్చే వారే.
తత్క్షణాన్న మృతం విప్రం పునర్హంతుం న యుజ్యతే। పుర్నహత్వా వధం ఘోరం జ్ఞానాత్ప్రాప్నోతి నిశ్చితం
అలాంటి సందర్భంలో బ్రాహ్మణుడు చనిపోతే, మళ్లీ అతన్ని చంపడం తగదు; కానీ తెలిసి చంపితే, భయంకరమైన పాపం తప్పదు.
లోకే విప్రసమో నాస్తి పూజనీయో జగద్గురుః। హత్వా తం యద్భవేత్పాపం తత్పరం చ న విద్యతే
ఈ లోకంలో బ్రాహ్మణుడికి సమానం ఎవ్వరూ లేరు; అతడు జగత్తుకు గురువు, పూజించదగినవాడు. అతన్ని చంపితే కలిగే పాపానికి మించినది లేదు.
దేవవత్పూజనీయోసౌ దేవాసురగణైర్నరైః। బ్రాహ్మణస్య సమో నాస్తి త్రిషు లోకేషు నిశ్చితం
దేవతలు, రాక్షసులు, మనుష్యులు అందరూ దేవుడిలా బ్రాహ్మణుడిని పూజించాలి; మూడు లోకాలలో బ్రాహ్మణుడికి సమానం ఎవరూ లేరు.
నారద ఉవాచ-। కాం వృత్తిం సముపాశ్రిత్య జీవితవ్యం ద్విజేన హి। అపానేన సురశ్రేష్ఠ తత్వతో వక్తుమర్హసి
నారదుడు ఇలా అడిగాడు—ద్విజుడు ఏ జీవనోపాయాన్ని ఆశ్రయించి జీవించాలి? ఓ దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, నిజంగా వివరంగా చెప్పు.
బ్రహ్మోవాచ-। అయాచితా చ యా భిక్షా ప్రశస్తా సా ప్రకీర్తితా। ఉఞ్ఛవృత్తిస్తతో భద్రా సుభద్రా సర్వవృత్తిషు
బ్రహ్మదేవుడు ఇలా అన్నాడు—తానే అడగకుండా వచ్చిన భిక్షే శ్రేష్ఠమైనదిగా చెప్పబడింది; అందులోను ఉంచవృత్తి అన్నది అన్ని జీవనోపాయాల్లో ఉత్తమమైనది.
యామాశ్రిత్య మునిశ్రేష్ఠా గచ్ఛంతి బ్రహ్మణః పదమ్। దక్షిణా యజ్ఞశేషాణాం గ్రాహ్యా యజ్ఞగతేన హి
దీనిని అనుసరించి మునిశ్రేష్ఠులు బ్రహ్మపదాన్ని పొందుతారు; యజ్ఞంలో పాల్గొన్నవారు మాత్రమే యజ్ఞంలో మిగిలిన దక్షిణను స్వీకరించాలి.
పాఠనం యాజనం కృత్వా గ్రహీతవ్యం ధనం ద్విజైః। పాఠయిత్వా పఠిత్వా చ కృత్వా స్వస్త్యయనం శుభం
పఠనం చేయించి, యజ్ఞంలో సహాయపడిన తర్వాత ద్విజులు ధనం స్వీకరించవచ్చు; పఠింపజేసి, తామూ చదివి, శుభకార్యాలు చేసి స్వీకరించాలి.
బ్రాహ్మణానామిదం జీవ్యం శిష్టా వృత్తిః ప్రతిగ్రహః। శాస్త్రోపజీవినో ధన్యా ధన్యా వృక్షోపజీవినః
బ్రాహ్మణులకు ఇదే జీవనోపాయం; శిష్టులు స్వీకరించేది దానం. శాస్త్రాధ్యయనంతో జీవించేవారు ధన్యులు, వృక్షాలపై ఆధారపడేవారూ ధన్యులే.
ధన్యా వృక్షలతాజీవ్యా వాటీసస్యోపజీవినః। అన్న జంతు వధే పాపం తస్య దోషోపశాంతయే
వృక్షాలు, లతలపై ఆధారపడి, తోటల ఫలితాలపై జీవించేవారు ధన్యులు; ప్రాణులను హత్య చేసి ఆహారం తినడం వల్ల కలిగే పాపానికి ఇది నివారణ.