తతో యాస్యసి దేవేశం కృత్వా మాతుః ప్రతిక్రియామ్। గృహీత్వా జనకస్యాజ్ఞాం లబ్ధ్వా విష్ణోర్వరం మహత్
అప్పుడూ నీవు దేవతల అధిపతిని దర్శించడానికి వెళ్ళిపోతావు. ముందు తల్లి కోరికను నెరవేర్చి, తండ్రి అనుమతి తీసుకుని, విష్ణువు నుంచి గొప్ప వరం పొందిన తరువాతే వెళ్ళిపోతావు.
అంబాపార్శ్వం గతో హృష్టస్తాం ప్రణమ్యాగ్రతః స్థితః। వినతోవాచ-। అభవద్భోజనం తేఽద్య పుత్ర దృష్టః పితాపి చ
ఆనందంగా తల్లి దగ్గరకు వెళ్లి, ఆమెకు నమస్కరించి ముందు నిలబడ్డాడు. వినతా ఇలా అంది: 'నీవు ఈ రోజు భోజనం చేశావు, కుమారా, నువ్వు నీ తండ్రిని కూడా చూశావు.'
కిమర్థం వా విలంబస్తే చింతయా వ్యథితా హ్యహమ్। స మాతుర్వచనం శ్రుత్వా గరుడః ప్రహసన్నివ
'ఎందుకు ఆలస్యమయ్యావు? నిన్ను గురించి ఆలోచిస్తూ నేను చాలా ఆందోళన పడ్డాను.' తల్లి మాటలు విని గరుత్మంతుడు చిరునవ్వుతో చూశాడు.
కథయామాస వృత్తాంతం సా శ్రుత్వా విస్మితాఽభవత్। కథం చ దుఃష్కరం కర్మ శిశుభావాత్త్వయా కృతమ్
అతను జరిగిన సంగతులన్నీ చెప్పాడు. వినతా విని ఆశ్చర్యపోయింది: 'నువ్వు ఇంకా చిన్నవాడివే, ఇంత కష్టమైన పని ఎలా సాధించావు?'
ధన్యాహం మే కులం ధన్యం యస్త్వం విష్ణుసఖోఽభవః। లబ్ధ్వా వరం మహాత్మానం దృష్ట్వా మే హృష్యతే మనః
'నన్ను చూసి నా మనసు ఆనందిస్తోంది. నీవు విష్ణువుతో స్నేహం చేసావు, గొప్పవాడి వరం పొందావు. నేను ధన్యురాలిని, మన వంశం కూడా ధన్యమైంది.'
పౌరుషేణ త్వయా వత్స ఉద్ధృతం మే కులద్వయమ్। సుపర్ణ ఉవాచ-। మాతః కిం తే కరిష్యామి ప్రియమేవ తదుచ్యతామ్
'నీకున్న ధైర్యంతో నా రెండు వంశాలకూ గౌరవం తీసుకొచ్చావు, బిడ్డా.' సుపర్ణుడు ఇలా అన్నాడు: 'తల్లి, నీకు నచ్చే పని ఏదైనా చెప్పు, నేను చేస్తాను.'
కార్యం కృత్వాథ యాస్యామి పార్శ్వం నారాయణస్య చ। ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు సా ప్రాహ గరుడం వినతా సతీ
'ముందుగా నీ కోరికను నెరవేర్చిన తర్వాత, నేను నారాయణుని వద్దకు కూడా వెళ్తాను.' వినతా ఇది విని గరుత్మంతుడితో ఇలా చెప్పింది.
మహద్దుఃఖం చ మే చాస్తి కురు తాత ప్రతిక్రియామ్। భగినీ మే సపత్నీ సా పణితహం తయా పురా
'నాకు ఒక పెద్ద బాధ ఉంది, బిడ్డా. దయచేసి దానికి పరిష్కారం చూపు. నా సహోదరి అయిన సహపత్నితో నేను ఒకప్పుడు ఒట్టు పెట్టుకున్నాను.'
తస్యా దాస్యమహం ప్రాప్తా కస్తారయతి మామితః। కృష్ణం కృత్వా విషైరశ్వం తస్యాః పుత్రైర్మహోరగైః
'ఆ ఒట్టు వల్ల నేను ఆమెకు దాసిగా మారిపోయాను. ఈ దాస్యబంధం నుంచి నన్ను ఎవరు విడిపిస్తారు? ఆమె కుమారులు, మహాబలశాలి పాములు, విష్ణువు గుర్రాన్ని విషంతో నల్లగా మార్చారు.'
ఉషఃకాలేఽవదత్సా చ అశ్వోయం కృష్ణతాం వ్రజేత్। తతోహమవదం తత్ర సదా చాయం రుచాసితః
'ఉషోదయానికి ఆమె ఇలా అంది: ‘‘ఈ గుర్రం నల్లగా మారుతుంది.’’ నేను అక్కడే సమాధానం ఇచ్చాను: ‘‘ఈ గుర్రం ఎప్పుడూ ప్రకాశవంతంగా, నలుపుగా కనిపిస్తుంది.’’'
మిథ్యా తే వచనం మాతః ప్రతిజ్ఞాం సాఽకరోత్తదా। తతోహమబ్రువం కద్రూం శపథం నాగమాతరమ్
'తల్లి, నీ మాటలు తప్పు అని ఆమె చెప్పింది. అప్పుడే ఆమె ఒక ప్రతిజ్ఞ చేసుకుంది. అప్పుడు నేను నాగమాత కద్రూవుతో ప్రమాణం చేశాను.'
యదీమం కృష్ణతాభ్యేతి హరేరశ్వమహం తదా। కృతా భవామి తే దాసీత్యహమేతత్తదాఽవదమ్
'ఈ హరిదేవుని గుర్రం నిజంగా నల్లగా మారితే, నేను నీ దాసిగా మారిపోతాను అని నేను అక్కడే చెప్పాను.'
తతస్తస్మిన్హరేరశ్వే కృతే కృష్ణే చ కృత్రిమైః। తస్యాః పుత్రైశ్చ ధూర్తైశ్చ దాసీత్వమగమం తదా
'తర్వాత, ఆమె కుమారులు మాయచేసి ఆ హరిదేవుని గుర్రాన్ని నల్లగా మార్చారు. అప్పుడు నేను ఆమె దాసిగా మారిపోయాను.'
యస్మిన్కాలే హ్యభీష్టఞ్చ తస్యా ద్రవ్యం దదామ్యహమ్। తస్మిన్కాలే హ్యదాసీత్వం యాస్యామి కులనందన
'ఎప్పుడు నేను ఆమెకు కావలసిన ధనాన్ని ఇస్తానో, ఆ సమయంలోనే నేను ఈ దాస్యబంధం నుంచి విముక్తి పొందుతాను, వంశానికి ఆనందాన్ని తెచ్చే వాడా.'
గరుడ ఉవాచ। పృచ్ఛ శీఘ్రం చ మాతస్తాం కరిష్యామి ప్రతిక్రియామ్। భక్షయిష్యామి తాన్నాగాన్ప్రతిజ్ఞామే యథార్థతః
గరుత్మంతుడు ఇలా అన్నాడు: 'తల్లి, వెంటనే ఆమెను అడుగు. నేను నీ బాధకు పరిష్కారం చూపుతాను. ఆ పాములను తినేస్తాను, నా ప్రతిజ్ఞను నిజం చేస్తాను.'
తతః కద్రూమువాచేదం వినతా దుఃఖితా సతీ। అభీష్టం వద కల్యాణి యేన ముచ్యేయ కృచ్ఛ్రతః
తర్వాత వినతా, బాధతో కద్రూవుతో ఇలా అంది: 'నీవు కోరుకున్నది చెప్పు, మంచి భాగ్యశాలినీ. దానిని ఇస్తే నేను ఈ కష్టాల నుంచి విముక్తి పొందగలను.'
అబ్రవీత్సా దురాచారా పీయూషం దీయతామితి। ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు వచనమభవత్సా చ నిష్ప్రభా
దుర్మార్గురాలు అయిన ఆమె ఇలా అంది: 'అమృతాన్ని ఇవ్వాలి.' ఈ మాటలు విని వినతా మిగుల నిరాశతో నిండిపోయింది.
తతః శనైరుపాగమ్య తనయం ప్రాహ దుఃఖితా। అమృతం ప్రార్థయత్పాపా తాత కిం వా కరిష్యసి
తర్వాత వినతా మెల్లగా తన కుమారుడి దగ్గరకు వెళ్లి, బాధతో ఇలా అంది: 'పాపురాలు అమృతాన్ని అడిగింది, బిడ్డా. ఇప్పుడు నువ్వు ఏం చేస్తావు?'
శ్రుత్వా వాక్యం గరుత్మాంశ్చ మహాక్రోధసమన్వితః। అమృతం చానయిష్యామి మాతర్మా విముఖీ భవ
ఈ మాటలు విని, గరుత్మంతుడు గొప్ప కోపంతో, "తల్లి! నేను అమృతాన్ని తీసుకొస్తాను, నన్ను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు" అని అన్నాడు.
ఏవముక్త్వా తు తరసా స గతః పితురంతికమ్। అమృతం చానయిష్యామి మాతురర్థేఽధునాఽనఘ
అలా చెప్పి, అతడు వేగంగా తన తండ్రి వద్దకు వెళ్లి, "తండ్రి! ఇప్పుడు నేను తల్లికోసం అమృతాన్ని తీసుకొస్తాను" అని అన్నాడు.
స తస్య వచనం శ్రుత్వా మునిః ప్రాహ ఖగేశ్వరమ్। సత్యలోకస్య వై చోర్ధ్వే విశ్వకర్మవినిర్మితా
అతని మాట విని, ఆ ముని పక్షిరాజుని చూచి ఇలా అన్నాడు: "సత్యలోకానికి పైగా, విశ్వకర్మ నిర్మించిన ఒక నగరం ఉంది."
పురీ చాస్తి సభా రమ్యా దేవానాం హిత హేతవే। వహ్నిప్రాకారదుర్లభ్యా దుర్ధర్షా చాసురైః సురైః
ఆ నగరంలో దేవతల మేలుకోసం నిర్మించిన ఒక అందమైన సభ ఉంది. అగ్ని ప్రాకారాలతో చుట్టుముట్టబడి, దేవతలకైనా, రాక్షసులకైనా చేరలేని స్థలం అది.
రక్షార్థం నిర్మితో దేవః సురైస్తత్ర మహాబలః। యం యం పశ్యతి వీరః స స ఏవ భస్మతాం వ్రజేత్
ఆ నగరాన్ని కాపాడేందుకు దేవతలు ఒక మహాబలశాలి దేవునిని సృష్టించారు. ఆ వీరుడు ఎవరిని చూసినా వెంటనే బూడిదగా మారిపోతాడు.
ఏమముక్త్వా గరుత్మాన్స ఉద్ధృత్య సాగరాజ్జలమ్। జగామాకాశమావిశ్య ఖగశ్చోర్ధ్వం మనోజవః
ఇలా చెప్పి, గరుత్మంతుడు సముద్రం నుంచి నీళ్లు తీసుకొని, ఆకాశంలోకి ప్రవేశించి, మనస్సు వేగంతో పైకి ఎగిరిపోయాడు.
పక్షవాతేన తస్యైవ రజః సముద్గతం బహు। తస్యాంతికం న చ త్యక్తమగమత్తస్య తచ్చ యః
అతని రెక్కల గాలితో చాలా దుమ్ము లేచింది. అతని దగ్గరికి ఎవరూ చేరలేకపోయారు.
గత్వా చంచూజలేనాపి వహ్నిం నిర్వాపయద్బలీ। రజోభిః పరిపూర్ణాక్షో న సురస్తం చ పశ్యతి
అక్కడికి చేరి, గరుత్మంతుడు తన ముక్కుతో తీసుకొచ్చిన నీటితో అగ్నిని ఆర్పేశాడు. అతని కళ్లలో దుమ్ము నిండిపోవడంతో దేవతలు అతన్ని చూడలేకపోయారు.
జఘాన రక్షివర్గాంస్తానమృతం చాహరద్బలీ। ఆనయంతం చ పీయూషం ఖగం గత్వా శతక్రతుః
అతడు అక్కడి రక్షకులను సంహరించి, అమృతాన్ని పట్టుకున్నాడు. అమృతాన్ని తీసుకెళ్తుండగా, ఇంద్రుడు ఆ పక్షిని ఎదుర్కొన్నాడు.
ఐరావతం సమారూఢో వాక్యమేతదువాచ హ। ఖగరూపధరః కస్త్వం పీయూషం హరసే బలాత్
ఎరావతంపై కూర్చున్న ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: "పక్షిరూపంలో నీవెవరు? బలవంతంగా అమృతాన్ని తీసుకెళ్తున్నావు?"
అప్రియం సర్వదేవానాం కృత్వా జీవే రతిః కథమ్। విశిఖైరగ్నిసంకాశైర్నయామి యమమందిరమ్1.47.
అన్ని దేవతలకు నచ్చని పని చేసి, నీకు జీవితం మీద ఎలా ఆనందం కలుగుతుంది? అగ్నిలా మండే బాణాలతో నిన్ను యమలోకానికి పంపిస్తాను.
శ్రుత్వా వాక్యం హరేః కోపాదువాచ స మహాబలః। నయామి తవ పీయూషం దర్శయస్వ పరాక్రమమ్
హరిదేవుని మాట విని, గరుత్మంతుడు కోపంతో, "నేను నీ అమృతాన్ని తీసుకెళ్తున్నాను; నీ శక్తిని చూపించు" అని అన్నాడు.