ఆధారతాం న గచ్ఛంతి నగాశ్చ మందరాదయః। తతో యోజనలక్షే ద్వే గత్వా మారుతరంహసా
మందరాదులాంటి గొప్ప పర్వతాలు కూడా అతని బరువును భరించలేకపోయాయి. అప్పుడు వాయువేగంతో రెండు లక్షల యోజనాలు ప్రయాణించాడు.
మహత్యాం జంబుశాఖాయాం నిపపాత మహాబలః। భగ్నా సా సహసా శాఖా తాం పతంతీం ఖగేశ్వరః
ఒక పెద్ద జంబూ చెట్టు కొమ్మపై ఆ మహాబలుడు దిగాడు. ఆ కొమ్మ అకస్మాత్తుగా విరిగి, పడిపోతుండగా, పక్షిరాజు
గోబ్రాహ్మణవధాద్భీతో దధార తరసా బలీ। ధృత్వా తాం రుచిరం వేగాద్ద్రవంతం ఖే మహాబలమ్
ఆవు, బ్రాహ్మణ హత్య పాపం భయంతో, ఆ మహాబలుడు వేగంగా ఆ కొమ్మను పట్టుకుని, ఆకాశంలో అందంగా పడిపోతున్న దాన్ని నిలబెట్టాడు.
గత్వా విష్ణురువాచేదం నరరూపధరో హరిః। కస్త్వం భ్రమసి చాకాశే కిమర్థం పతగేశ్వర
అక్కడికి వెళ్లి, నరరూపంలో ఉన్న విష్ణువు ఇలా అడిగాడు: 'పక్షిరాజా, నువ్వెవరు? ఆకాశంలో ఎందుకు తిరుగుతున్నావు? నీ ప్రయోజనం ఏమిటి?'
విధృత్య మహతీం శాఖాం మహాంతౌ గజకచ్ఛపౌ। తమువాచ ద్విజస్తస్మిన్నరరూపధరం హరిమ్
ఒక పెద్ద చెట్టు కొమ్మను, గొప్ప ఏనుగు, తాబేలు ఇద్దరినీ పట్టుకొని, ఆ బ్రాహ్మణుడు అక్కడ మనిషి రూపంలో ఉన్న హరిని ఇలా అడిగాడు.
గరుడోహం మహాబాహో ఖగరూపః స్వకర్మణా। కశ్యపస్య మునేస్సూనుర్వినతాగర్భసంభవః
బలమైన భుజాలు కలిగినవాడా, నేను గరుడుని. పక్షి రూపంలో ఉన్నాను, నా స్వభావం వల్లే. కశ్యప మహర్షికి పుట్టినవాడిని, వినతా గర్భంలో జన్మించాను.
పశ్యైతౌ చ మహాసత్వౌ భక్షణార్థం మయా ధృతౌ। న ధరా చ మమాధారో న వృక్షా న చ పర్వతాః
ఈ ఇద్దరు గొప్ప ప్రాణులను నేను భోజనం కోసం పట్టుకున్నాను చూడు. నాకు భూమి, చెట్లు, పర్వతాలు ఎవరూ ఆధారంగా ఉండలేవు.
అనేకయోజనాన్యూర్ధ్వం దృష్ట్వా జంబూమహీరుహమ్। అపతంతస్య శాఖాయాం సహేమౌ పరిభక్షితుం
ఎన్నో యోజనాల ఎత్తుకు పెరిగిన గొప్ప జంబూ చెట్టును చూసి, ఆ కొమ్మపైకి దిగి, ఈ ఇద్దరిని తినడానికి వచ్చాను.
భగ్నా సా సహసా శాఖా తాం చ ధృత్వా భ్రమామ్యహమ్। కోటికోటిసహస్రాణాం బ్రాహ్మణానాం గవాం వధాత్
ఆ కొమ్మ అకస్మాత్తుగా విరిగిపోయింది. దాన్ని పట్టుకొని తిరుగుతున్నాను. కోట్ల కోట్ల బ్రాహ్మణులు, ఆవులు నశించిపోతాయేమోనని భయపడుతున్నాను.
భయం తత్ర విషాదో మే సహసా ప్రావిశద్బుధ। కిం కరోమి కథం యామి కో మే వేగం సహిష్యతి
అక్కడ నాకు భయం, నిరాశ ఒక్కసారిగా వచ్చాయి. నేను ఏం చేయాలి? ఎలా వెళ్లాలి? నా వేగాన్ని ఎవరు తట్టుకుంటారు?
ఇత్యుక్తే పతగశ్రేష్ఠం ప్రోవాచేదం హరిస్తదా। అస్మద్బాహుం సమారుహ్య భక్షేమౌ గజకచ్ఛపౌ
ఇలా చెప్పినప్పుడు, హరి ఆ పక్షిరాజును ఇలా అన్నాడు: 'నా భుజంపైకి ఎక్కి, మనం ఇద్దరం ఈ ఏనుగు, తాబేలు తిందాం.'
గరుడ ఉవాచ-। మమాధారం న గచ్ఛంతి సాగరాశ్చ నగోత్తమాః। అథ చైవం మహాసత్వం కథం త్వం ధారయిష్యసి
గరుడుడు అన్నాడు: 'సముద్రాలు, గొప్ప పర్వతాలు కూడా నాకు ఆధారంగా ఉండలేవు. మరి నీవు నన్ను ఎలా మోయగలవు, ఓ గొప్పవాడా?'
ఋతే నారాయణాదన్యః కో మాం ధారయితుం క్షమః। త్రైలోక్యే కః పుమాంస్తిష్ఠేద్యో వేగం మే సహిష్యతి
'నారాయణుడిని తప్ప మరెవ్వరూ నన్ను మోయలేరు. ఈ మూడు లోకాలలో నా వేగాన్ని ఎవరు తట్టుకోగలరు?'
హరిరువాచ-। స్వకార్యముద్ధరేత్ప్రాజ్ఞః స్వకార్యం కురు సాంప్రతమ్। కృత్వా కార్యం ఖగశ్రేష్ఠ విజానీషే చ మాం ధ్రువమ్
హరి అన్నాడు: 'బుద్ధిమంతుడు తన పని తానే చేసుకోవాలి. ఇప్పుడు నీవు నీ పని చేయు. పని పూర్తయ్యాక, ఓ పక్షిరాజా, నన్ను నీవు తప్పక తెలుసుకుంటావు.'
మహాసత్వం చ తం దృష్ట్వా విమృశ్య మనసా ఖగః। ఏవమస్త్వితి చోక్త్వా స పపాత హ మహాభుజే
ఆ గొప్పవాడిని చూసి, ఆ పక్షి మనసులో ఆలోచించి, 'అలా జరుగనీ' అని చెప్పి, ఆ మహాబుజంపైకి దిగి పోయాడు.
న చచాల భుజస్తస్య సన్నిపాతే ఖగేశితుః। తత్ర స్థిత్వా స తాం శాఖాం ముమోచ పర్వతాలయే
ఆ పక్షి దిగి వచ్చినా, ఆ భుజం కదలలేదు. అక్కడ నిలబడి, ఆ కొమ్మను పర్వతంపై వదిలేశాడు.
శాఖాపతనమాత్రేణ సచరాచరకాననా। చచాల వసుధా చైవ సాగరాః ప్రచకంపిరే
ఆ కొమ్మ కింద పడిన క్షణంలోనే, భూమి మీద ఉన్న చెట్లు, అడవులు, సముద్రాలు అన్నీ కంపించాయి.
తతశ్చ ఖాదితౌ సత్త్వౌ సహసా గజకచ్ఛపౌ। తృప్తిం న ప్రాప్తవాన్సోపి క్షుధా తస్య న శామ్యతి
తర్వాత, ఆ ఏనుగు, తాబేలు ఇద్దరినీ ఒక్కసారిగా తినేశాడు. అయినా అతనికి తృప్తి రాలేదు. అతని ఆకలి తీరలేదు.
ఏతజ్జ్ఞాత్వా తు గోవిందస్తమువాచ ఖగేశ్వరమ్। భుజస్య మమ మాంసం తు భక్షయిత్వా సుఖీ భవ
ఇది గమనించిన గోవిందుడు ఆ పక్షిరాజును ఇలా అన్నాడు: 'నా భుజంలోని మాంసాన్ని తినిపో, సంతోషంగా ఉండు.'
ఇత్యుక్తే ప్రచురం మాంసం భుజస్య తస్య తేన హి। ఖాదితం క్షుధయా పుత్ర వ్రణం తస్య న విద్యతే1.47.
అలా అన్న తర్వాత, అతడు ఆకలితో ఆ భుజం మీద మాంసాన్ని ఎక్కువగా తిన్నాడు. అయినా, ఆ భుజానికి గాయం ఏమాత్రం రాలేదు.
తమువాచ మహాప్రాజ్ఞశ్చరాచరగురుం హరిమ్। కస్త్వం కిం వా ప్రియం తేద్య కరిష్యామి చ సాంప్రతమ్
అప్పుడు ఆ మహాపండితుడు, జంతువులకు గురువైన హరిని ఇలా అడిగాడు: 'నువ్వెవరు? నీకు ఇష్టమైనది ఏమిటి? ఇప్పుడు నేను నీకేమి చేయాలి?'
నారాయణ ఉవాచ-। విద్ధి నారాయణం మాం హి త్వత్ప్రియార్థం సమాగతమ్। రూపం స్వం దర్శయామాస ప్రత్యయార్థం చ తస్య వై
నారాయణుడు అన్నాడు: 'నన్ను నారాయణుడిగా తెలుసుకో. నీకోసం నేనే వచ్చాను.' అని తన నిజమైన రూపాన్ని అతనికి చూపించాడు, అతనికి నమ్మకం కలిగించేందుకు.
పీతవస్త్రం ఘనశ్యామం చతుర్భుజమనోహరమ్। శంఖచక్రగదాపద్మధరం సర్వసురేశ్వరమ్
పసుపు వస్త్రాలు ధరించినవాడు, మేఘం లాంటి నీలవర్ణంతో, నాలుగు చేతులతో అందంగా కనిపిస్తూ, శంఖం, చక్రం, గద, పద్మాన్ని పట్టుకుని, సమస్త దేవతలకు అధిపతిగా వెలిగిపోతున్నాడు.
తం చ దృష్ట్వా గరుత్మాంశ్చ ప్రణమ్య శిరసా హరిమ్। ప్రియం కిం తే కరిష్యామి వద నః పురుషోత్తమ
ఆయనను చూసిన గరుత్మంతుడు తల వంచి హరిని నమస్కరించి, "ఓ పురుషోత్తమా! నీకు ఇష్టమైనది ఏది చేయాలనుకుంటావో చెప్పు" అని అడిగాడు.
తమబ్రవీన్మహాతేజా దేవదేవేశ్వరో హరిః। భవ మే వాహనం శూర సఖే త్వం సార్వకాలికమ్
అప్పుడు మహాతేజస్సుతో కూడిన దేవతల అధిపతి హరి ఇలా అన్నాడు: "ఓ వీరా! నా స్నేహితా! నువ్వు ఎప్పుడూ నా వాహనమవు."
తమువాచ ఖగశ్రేష్ఠో ధన్యోహం విబుధేశ్వర। సఫలం జన్మ మే నాథ త్వాం చ దృష్ట్వాద్య మే ప్రభో
అందుకు పక్షులలో శ్రేష్ఠుడైనవాడు ఇలా చెప్పాడు: "ఓ దేవతల అధిపతీ! నేను ధన్యుడను. ప్రభూ! నిన్ను ఈ రోజు దర్శించడం వల్ల నా జన్మ ఫలించిందని భావిస్తున్నాను."
ప్రార్థయిత్వా చ పితరావాగమిష్యామి తేఽన్తికమ్। ప్రీతో విష్ణురువాచేదం భవ త్వమజరామరః
"మొదట నా తల్లిదండ్రులను కలిసి వస్తాను" అని ప్రార్థించి, "నేను త్వరలో నీ వద్దకు వస్తాను" అన్నాడు. విష్ణువు సంతోషంతో, "నీవు ఎప్పటికీ వృద్ధాప్యమూ మరణమూ లేకుండా ఉండు" అని వరమిచ్చాడు.
అవధ్యః సర్వభూతేభ్యః కర్మ తేజశ్చ మత్సమమ్। సర్వత్ర తే గతిశ్చాస్తు నిఖిలం తు సుఖం ధ్రువమ్
నీవు అన్ని జీవులకూ అప్రాప్యుడవు. నీ కార్యమూ, తేజస్సూ నా సమానంగా ఉంటాయి. నీవు ఎక్కడైనా స్వేచ్ఛగా తిరగగలవు. అన్ని విషయాల్లో నీవు శాశ్వతమైన సుఖాన్ని పొందుతావు.
సంమిలతు ద్రుతం సర్వం యత్తే మనసి వర్తతే। యథేష్టం ప్రీతిమాహారమకష్టేన ప్రలప్స్యసే
నీ మనసులో ఉన్నది అన్నీ త్వరగా నెరవేరాలని కలుగజేయబడును. నీవు కోరినది ఏదైనా కష్టపడకుండా సులభంగా పొందుతావు, ఆనందాన్ని అనుభవిస్తావు.
వ్యసనాన్మాతరం సద్యో మోచయిష్యసి నాన్యథా। ఏవముక్త్వా హరిః సద్యస్తత్రైవాంతరధీయత
నీవు వెంటనే నీ తల్లిని బాధల నుండి విముక్తి చేయగలవు; వేరే మార్గం లేదు. ఇలా చెప్పి హరి అక్కడే వెంటనే అంతర్ధానమయ్యాడు.