ఆహారార్థీ పురా వత్స గరుడో వినతాసుతః। పతంగోపి బహిః సాక్షాదండాన్నిస్సృత్య శావకః
"ఒకప్పుడు, బిడ్డా, ఆహారం కోసం వినతా కుమారుడు గరుడుడు బయటకు వెళ్లాడు. అదే సమయంలో, ఒక చిన్న పక్షి గుడ్డును విడిచి బయటకు వచ్చింది."
క్షుధార్థీ మాతరం ప్రాహ భక్ష్యం మే దీయతామితి। తతః పర్వతసంకాశం గరుడం చ మహాబలమ్
"ఆ చిన్న పక్షి ఆకలితో తన తల్లిని, 'నాకు తినడానికి ఏదైనా ఇవ్వండి' అని అడిగింది. అప్పుడు, పర్వతం లాంటి మహాబలుడు గరుడుణ్ణి చూసింది."
దృష్ట్వా మాతా మహాభాగా తనయం హృష్టమానసా। క్షుధాం తే బాధితుం పుత్ర న శక్నోమి సమంతతః
ఆ మహాభాగ్యవంతురాలు తల్లి, తన కుమారుడిని ఆనందంగా చూస్తూ, "బిడ్డా, నీ ఆకలిని నేను పూర్తిగా తీర్చలేను" అని చెప్పింది.
తవ తాతస్తపస్తేపే లౌహిత్యస్యోత్తరే తటే। కశ్యపో నామ ధర్మాత్మా సాక్షాల్లోకపితామహః
"బిడ్డా, నీ తండ్రి కశ్యపుడు ధర్మాత్ముడిగా, సాక్షాత్తు లోకపితామహుడిగా, లౌహిత్య నదికి ఉత్తర తీరంలో తపస్సు చేశాడు."
తత్ర గచ్ఛస్వ పితరం పృచ్ఛ కామం యథా తవ। అస్యోపదేశతస్తాత క్షుధా తే శమమేష్యతి
"నువ్వు అక్కడికి వెళ్లి, నీ తండ్రిని కావలసినది అడుగు. ఆయన చెప్పినట్లు చేస్తే, నీ ఆకలి తీరుతుంది బిడ్డా."
తతో మాతుర్వచః శ్రుత్వా వైనతేయో మహాబలః। అగమత్పితురభ్యాశం సముహూర్తాన్మనోజవః
తల్లిచెప్పిన మాటలు విని, వినతా కుమారుడు గరుడుడు, తన తండ్రి దగ్గరకు మనస్సు వేగంతో క్షణంలోనే వెళ్లిపోయాడు.
దృష్ట్వా తాతం మునిశ్రేష్ఠం జ్వలంతమివ పావకమ్। ప్రణమ్య శిరసా వాక్యమువాచ పితరం ఖగః
తన తండ్రిని, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ ఉన్న మహర్షిని చూసి, ఆ పక్షి తల వంచి నమస్కరించి, ఈ మాటలు అన్నాడు.
భక్షార్థీ సమనుప్రాప్తః సుతోహం తే మహాత్మనః। క్షుధయా పీడితో నాథ భక్ష్యం మే దీయతాం ప్రభో
"ప్రభో, నేను మీ కుమారుడిని. తినడానికి ఏదైనా కావాలని వచ్చాను. ఆకలితో బాధపడుతున్నాను. దయచేసి నాకు తినడానికి ఏదైనా ఇవ్వండి."
తతో ధ్యానం సమాలభ్య జ్ఞాత్వా తం వినతాసుతం। పుత్రస్నేహాద్వచశ్చేదం ప్రోవాచ మునిసత్తమః
తర్వాత ధ్యానం చేసి, వినతా కుమారుడని తెలుసుకుని, ఆ గొప్ప ముని తన కుమారుడిపై ఉన్న ప్రేమతో ఇలా అన్నాడు.
అనేకశతసాహస్రా నిషాదాః సరితాంపతేః। తీరే తిష్ఠంతి పాపిష్ఠాస్తాన్సంభక్ష్య సుఖీ భవ1.47.
నదీ తీరంలో అనేక వేల దుష్ట నిషాదులు ఉన్నారు. వారిని తినేసి సంతోషంగా ఉండు.
తీర్థముత్సాదయంతి స్మ తీర్థకాకా దురాసదాః। వినా విప్రం నిషాదేషు భక్షయ త్వమలక్షితం
తీర్థ స్థలంలో ఉండే కాకులు ఆ పవిత్రతను చెడగొడుతున్నారు. బ్రాహ్మణుడిని మినహాయించి, నిషాదులను ఎవరికీ తెలియకుండా తినివేయు.
ఇత్యుక్తః ప్రయయౌ పక్షీ భక్షయామాస తాంస్తతః। అలక్ష్యభావో విప్రోపి గిలితస్తేన పక్షిణా
ముని చెప్పినట్టు ఆ పక్షి వెళ్లి వారిని తినడం ప్రారంభించింది. ఎవరికీ తెలియకుండా బ్రాహ్మణుడిని కూడా ఆ పక్షి మింగేసింది.
స తస్య గలకే గాఢం లాలగీతి ద్విజస్తదా। వమితుం గిలితుం చాపి న శశాక ద్విజోత్తమః
ఆ బ్రాహ్మణుడు పక్షి గొంతులో గట్టిగా ఇరుక్కుపోయాడు. అతడు తన్ను వాంతి చేయలేక, మింగలేక, ఏమీ చేయలేక ఉండిపోయాడు.
గత్వాథ పితరం ప్రాహ కిమేతదితి మే పితః। లగ్నం మే గలకే సత్వం ప్రతికర్తుం న శక్నుయాం
తర్వాత తన తండ్రి వద్దకు వెళ్లి, 'నాన్నా, ఇది ఏమిటి? నా గొంతులో ఏదో ఇరుక్కుపోయింది, బయటకు తీయలేకపోతున్నాను,' అన్నాడు.
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా కశ్యపస్తమువాచ హ। మయోక్తం తే పురా వత్స బ్రాహ్మణోయం న బుధ్యసే
ఆ మాటలు విని కశ్యపుడు ఇలా అన్నాడు: 'నాన్నా, ఇది బ్రాహ్మణుడు అని నేను ముందే చెప్పాను, కానీ నీవు అర్థం చేసుకోలేదు.'
ఇత్యుక్త్వా చ మునిర్ధీమాన్ద్విజం ప్రాహ స ధార్మికః। ఆగచ్ఛ త్వం మమాసన్నం హితం తే ప్రవదామ్యహం
అలా చెప్పి, ఆ జ్ఞానవంతుడు, ధర్మశీలి ముని, బ్రాహ్మణుడిని పిలిచి, 'నాకు దగ్గర రా, నీకు మేలు జరిగే మాట చెబుతాను,' అన్నాడు.
తమువాచ తదా విప్రః కశ్యపం మునిపుంగవమ్। మమైతే సుహృదో నిత్యం సర్వే సంబంధినః ప్రియాః
అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణుడు కశ్యప మహర్షిని ఉద్దేశించి, 'ఇవ్వాళ్లందరూ నా స్నేహితులు, బంధువులు, నాకు ఎంతో ప్రియమైనవారు,' అన్నాడు.
శ్వశురాః స్యాలకాశ్చాప్తాస్సబాలాశ్చ తథాపరే। ఏతైః సహ ప్రయాస్యామి నిరయం చాపి వా శివమ్
వారు నా మామలు, మేనమామలు, స్నేహితులు, పిల్లలు, ఇంకా ఇతరులు కూడా. వీరందరితో కలిసి నేను నరకానికైనా, మంగళానికి అయినా వెళ్తాను.
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా విస్మితః కశ్యపోఽబ్రవీత్। ద్విజానాం చ కులే జాతశ్చాండాలైః పతితో భవాన్
ఆ మాటలు విని కశ్యపుడు ఆశ్చర్యపడి ఇలా అన్నాడు: 'నీవు బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో పుట్టినా, చండాలులతో కలిసిపోయావు.'
పురుషాస్తే ప్రతిష్ఠంతే ఘోరే చ నిరయే ధ్రువమ్। చిరాయ నిష్కృతిస్తేషాం నైవాస్తీహ కథంచన
వారు భయంకరమైన నరకంలోనే ఉంటారు. వారికి చాలా కాలం వరకు ఎలాంటి పరిహారం ఉండదు.
సర్వాంశ్చైవ దురాచారాంశ్చాండాలాన్పాపకారిణః। దోషాంస్త్యక్త్వా నరః పశ్చాత్సుఖీ భవతి నాన్యథా
అన్ని చెడు పనులు, పాపకార్యాలు, చండాలులను వదిలిపెట్టినవాడే తరువాత సుఖంగా ఉంటాడు; లేనిపక్షంలో కాదు.
అజ్ఞానాద్యది వా మోహాత్కృత్వా పాపం సుదారుణం। తతో ధర్మం చరేద్యస్తు స గచ్ఛేత్పరమాం గతిం
అజ్ఞానంతోనో, మోహంతోనో ఎవరైనా ఘోరమైన పాపం చేసినా, ఆ తరువాత ధర్మాన్ని ఆచరిస్తే, అతడు పరమ గతి పొందుతాడు.
పాపకృన్న చరేద్ధర్మం పాపే కుర్యాన్మతిం పునః। శిలానావం యథారూఢః సాగరే సంనిమజ్జతి
పాపి ధర్మాన్ని పాటించకుండా, మళ్లీ పాపంలోనే మనసు పెట్టితే, రాయి మీద కూర్చొని సముద్రంలో మునిగిపోవడంలా అతడు నశిస్తాడు.
కృత్వా సర్వాణి పాపాని తథా దుర్గతిసంచయం। ఉపశాంతో భవేత్పశ్చాత్తం దోషం శమయిష్యతి
ఎన్ని పాపాలు చేసి, దుర్గతి కూడబెట్టినా, తరువాత మనసు శాంతించిపోతే, ఆ దోషం తగ్గిపోతుంది.
తమువాచ మహాప్రాజ్ఞం ద్విజం మునివరోత్తమమ్। యదిమాం న జహాతీహ ఖగః సర్వాంశ్చ బాంధవాన్
ఆ మహాపండితుడు, మునుల్లో శ్రేష్ఠుడైన బ్రాహ్మణుడిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: 'ఓ పక్షీ! నీవు నన్ను, నా బంధువులందరినీ ఇక్కడ వదిలిపెట్టకపోతే—'
తతః ప్రాణం చ త్యక్ష్యామి ఖగే మర్మావఘాతిని। నోచేత్త్యజతు మే బంధూన్ప్రతిజ్ఞా మే దృఢాత్మనః
అప్పుడు, 'ఓ పక్షీ! నీవు నా ప్రాణాన్ని తీసేస్తావు. లేకపోతే, నా బంధువులను వదిలిపెడతాను. నా సంకల్పం దృఢంగా ఉంది,' అన్నాడు.
తతస్తార్క్ష్యమువాచేదం ముని ర్బ్రహ్మవధే భయాత్। ఉద్వమైతాన్సవిప్రాంశ్చ మ్లేఛానేతాన్సమంతతః
బ్రాహ్మణ హత్య పాపం భయంతో ఆ ముని గరుడుని ఇలా అన్నాడు: 'ఈ బ్రాహ్మణులను, మ్లేచ్ఛులను అందరినీ కలిసి బయటకు పంపు.'
వనేషు పర్వతాన్తేషు దిక్షు తాన్పతగేశ్వర। ఉద్వవామ తతః శీఘ్రం దోషజ్ఞః పితురాజ్ఞయా
పక్షిరాజా, తన తండ్రి ఆజ్ఞతో, పాపం ఏది, పుణ్యం ఏది తెలుసుకున్న వాడు, వాళ్లను అడవుల్లోకి, కొండల చివరలకు, దిక్కుల దిశలకు త్వరగా పంపాడు.
తతః సర్వేఽభవన్వ్యక్తా అకేశాః శ్మశ్రువర్జితాః। యవనా భోజనప్రీతాః కించిచ్ఛ్మశ్రుయుతాశ్చ యే
అప్పుడంతా స్పష్టంగా కనిపించసాగారు — కొంతమంది తలపై జుట్టు లేకుండా, కొంతమందికి గడ్డం లేకుండా, యవనులు భోజనంలో ఆనందించేవారు, మరికొంతమందికి కొద్దిగా మాత్రమే గడ్డం ఉండేది.
అగ్నౌ చ నగ్నకాః పాపా దక్షిణస్యామవాచకాః। ఘోరాః ప్రాణివధే ప్రీతా దురాత్మానో గవాశినః
దక్షిణ దిశలో నగ్నంగా తిరిగే పాపులు, మౌనంగా ఉండేవారు, భయంకరంగా ప్రాణులను చంపడంలో ఆనందించే దుష్టులు, ఆవును తినేవారు ఉన్నారు.