నారద ఉవాచ-। తవ ప్రసాదతో జ్ఞాతో విప్రః పుణ్యతమశ్చ యః। యథా జానామి దేవేశ క్రియయా బ్రాహ్మణాధమమ్
నారదుడు ఇలా అన్నాడు — దేవదేవా! నీ కృపవల్ల ఎవరు ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడో తెలిసింది. ఇప్పుడు, ఎవరు క్రూరమైన బ్రాహ్మణుడో, ఆయనను ఎలా గుర్తించాలో చెప్పు.
బ్రూహి శీఘ్రం సురశ్రేష్ఠ యది ప్రీతిం మయీచ్ఛసి। బ్రహ్మోవాచ-। స్నానైర్దశవిధైర్ముక్తస్తథైవ తర్పణాదిభిః
దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా! నన్ను ప్రేమిస్తే త్వరగా చెప్పు. బ్రహ్మదేవుడు ఇలా అన్నాడు — పది విధాల స్నానాలతో, తర్పణాది కర్మలతో పాపాలు పోతాయి.
సంధ్యాసంయమహీనశ్చ స ఏవ బ్రాహ్మణాధమః। దేవపూజావ్రతైర్ముక్తో వేదవిద్యాదిభిస్తథా
సంధ్యావందనాన్ని నిర్లక్ష్యం చేసే వాడే నిజంగా క్రూరమైన బ్రాహ్మణుడు. దేవతారాధన, వ్రతాలు, వేదపఠనం చేసినా, ఆయనకు ముక్తి లేదు.
సత్యశౌచాదిభిశ్చైవ యోగజ్ఞానాగ్నితర్పణైః। పంచస్నానానాని విప్రాణాం కీర్తితాని మహర్షిభిః
సత్యం, శౌచం మొదలైనవాటితో, యోగజ్ఞానాగ్నికి హోమం చేయడం వంటివాటితో, మహర్షులు బ్రాహ్మణులకు ఐదు రకాల స్నానాలను వివరించారు.
ఆగ్నేయం వారుణం బ్రాహ్మం వాయవ్యం దివ్యమేవ చ। ఆగ్నేయం భస్మనా స్నానమద్భిర్వారుణముచ్యతే
అవి: అగ్నిస్నానం, వారుణస్నానం, బ్రాహ్మస్నానం, వాయవ్యస్నానం, దివ్యస్నానం. బస్మంతో స్నానమైతే అగ్నిస్నానం, నీటితో స్నానమైతే వారుణస్నానం అంటారు.
ఆపోహిష్ఠేతి వై బ్రాహ్మం వాయవ్యం గోరజః స్మృతమ్। అద్భిరాతపవర్షాభిర్దివ్యం స్నానముదాహృతమ్
'ఆపోహిష్ఠ' మంత్రాన్ని పలికితే బ్రాహ్మస్నానం, ఆవుపొడి వాడితే వాయవ్యస్నానం, సూర్యుడు లేదా వర్షపు నీటితో స్నానమైతే దివ్యస్నానం అంటారు.
ఏతైస్తు మంత్రతః స్నానాత్తీర్థానాం ఫలమాప్నుయాత్। తులసీపత్రసంలగ్నం సాలగ్రామశిలాంబు చ
ఈ స్నానాలను మంత్రాలతో చేస్తే తీర్థస్నాన ఫలం లభిస్తుంది. తులసి ఆకులు తగిలిన నీరు, శాలగ్రామశిల తాకిన నీరు కూడా పవిత్రంగా ఉంటుంది.
గవాం శృంగోదకం చైవ విప్రపాదోదకం చ యత్। గురూణామేవ ముఖ్యానాం పూతాత్పూతమితి స్మృతిః
ఆవుల కొమ్మల నీరు, బ్రాహ్మణుల పాదాల నీరు, ముఖ్యంగా గురువుల పాదోదకం — ఇవన్నీ అత్యంత పవిత్రమని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.
త్యాగ తీర్థాదిభిర్యజ్ఞైర్వ్రతహోమాదిభిస్తథా। యత్ఫలం లభతే ధీరః స్నానైరేతైస్తు తత్ఫలమ్
త్యాగం, తీర్థయాత్రలు, యజ్ఞాలు, వ్రతాలు, హోమాలు చేయడం ద్వారా వచ్చే ఫలం, ఈ స్నానాల వల్ల కూడా లభిస్తుంది.
తర్పణైశ్చ వినిర్ముక్తః పితౄణామేవ నిత్యశః। పితృహా నరకం యాతి సంధ్యాహీనస్తు విప్రహా
తర్పణాలతో పితృ ఋణం ఎప్పుడూ పోతుంది. పితృహంతకుడు నరకానికి పోతాడు. సంధ్యావందనాన్ని వదిలిన బ్రాహ్మణుడు బ్రాహ్మణహంతకుడవుతాడు.
మంత్రవ్రతవిహీనశ్చ వేదవిద్యాగుణైరపి। యజ్ఞదానాదిభిర్ముక్తో బ్రాహ్మణశ్చాధమాధమః
మంత్రాలు, వ్రతాలు లేని వాడు, వేదజ్ఞానం, మంచి లక్షణాలు ఉన్నా, యజ్ఞాలు, దానాలు చేసినా, అతడు బ్రాహ్మణుల్లో క్రూరుడు.
యజ్ఞార్థకా దేవలకా నాక్షత్రా గ్రామయాజకాః। పరదారరతా నిత్యం పంచైతే బ్రాహ్మణాధమాః
యజ్ఞాన్ని ధనార్జన కోసం చేసే వారు, దేవతల కోసమో, నక్షత్రాల కోసమో, గ్రామాల కోసమో చేసే వారు, పరస్త్రీలో మక్కువ కలిగిన వారు — వీరు ఐదుగురు క్రూరమైన బ్రాహ్మణులు.
మంత్రసంస్కారహీనాశ్చ శుచిసంయమవర్జితాః। మోఘాశినో దురాత్మానో బ్రాహ్మణాశ్చాధమాధమాః
మంత్రశుద్ధి లేకుండా, శుద్ధి, నియమం లేని బ్రాహ్మణులు, వృథాగా తినేవారు, చెడ్డ మనసు కలవారు—ఇవాళ్లంతా బ్రాహ్మణులలో అతి నీచులు.
అపి స్తేయరతా మూఢాః సర్వధర్మవివర్జితాః। ఉన్మార్గగామినో నిత్యం బ్రాహ్మణాశ్చాధమాధమాః
దొంగతనంలో ఆసక్తి ఉన్న, మూర్ఖులు, ధర్మం లేని, ఎప్పుడూ తప్పు మార్గంలో నడిచేవారు—ఇలాంటి బ్రాహ్మణులు కూడా అతి నీచులు.
శ్రాద్ధాదికర్మరహితా గురుసేవావివర్జితాః। అమంత్రా భిన్నమర్యాదా ఏతే సర్వాధమాధమాః
శ్రాద్ధాది కర్మలు చేయని, గురువుకు సేవ చేయని, మంత్రాలు లేని, నియమాలు దాటి పోయే వారు—ఇవాళ్లంతా అందరిలో అతి నీచులు.
అసంభాష్యా ఇమే దుష్టాస్సర్వే నిరయగామినః। అమేధ్యాస్తే దురాచారా అపూజ్యాశ్చ సమంతతః
ఇలాంటి చెడ్డవారితో మాట్లాడకూడదు; వీళ్ళందరూ నరకానికి పోతారు. వీరు అపవిత్రులు, చెడ్డ ప్రవర్తన కలవారు, ఎక్కడా పూజించదగినవారు కారు.
ఖడ్గోపజీవికాః ప్రేష్యా గోవాహనరతా ద్విజాః। కారువృత్యుపజీవాశ్చ గణవార్ద్ధషికాశ్చ యే
ఖడ్గంతో జీవనం సాగించే వారు, పనివారు, ఎద్దులపై ప్రయాణించడంలో ఆనందించే వారు, వృత్తుల ద్వారా జీవించే వారు, సంఘాల్లో ఉండేవారు—
బాలాపణ్యాభిచారాశ్చ అంత్యజాశ్రయమాశ్రితాః। కృతఘ్నాశ్చ గురుఘ్నాశ్చ ఏతే సర్వాధమాః స్మృతాః
పిల్లలను అమ్మేందుకు మాయచర్యలు చేసే వారు, అట్టడుగు జాతులలో నివసించే వారు, కృతఘ్నులు, గురువును హత్య చేసే వారు—ఇవాళ్లంతా అతి నీచులు.
యే చైవాన్యే హతాచారాః పాషండా ధర్మనిందకాః। దూషకాదేవ భేదానామేతే బ్రహ్మద్విషో ద్విజాః
మరియు, చెడ్డ ప్రవర్తన కలిగినవారు, అవిశ్వాసులు, ధర్మాన్ని నిందించే వారు, కలహాలు కలిగించే వారు—ఇలాంటి ద్విజులు బ్రహ్మద్వేషులు.
తథాపి బ్రాహ్మణశ్చైవ న హంతవ్యః కదాచన। ఏనం హత్వా ద్విజశ్రేష్ఠ బ్రహ్మహా పురుషో భవేత్
అయినా, బ్రాహ్మణుడిని ఎప్పుడూ చంపకూడదు; అతన్ని చంపితే, ఓ ఉత్తమ ద్విజా, బ్రహ్మహత్య పాపం కలుగుతుంది.
అంత్యజాతిషు మ్లేచ్ఛేషు తథా చాండాలజాతిషు। పతితో వాన్నయోనిభ్యాం న హంతవ్యః కథంచన
అట్టడుగు జాతుల్లో, విదేశీయుల్లో, చండాల జాతిలో, ఇద్దరు తల్లిదండ్రుల నుండీ పడిపోయినవారిలో—even అటువంటి వారినీ ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ చంపకూడదు.
సర్వజాతిస్త్రియం గత్వా సర్వాభక్ష్యస్య భక్షణాత్। ద్విజత్వం న వినశ్యేత పుణ్యాద్విప్రో భవేత్పునః
అన్ని జాతుల మహిళల దగ్గరకు వెళ్లినా, అన్ని నిషిద్ధమైన ఆహారాలు తిన్నా, ద్విజత్వం పోదు; పుణ్యంతో మళ్లీ బ్రాహ్మణుడవుతాడు.
నారద ఉవాచ-। ఈదృశం దుష్కృతం కృత్వా పశ్చాత్పుణ్యం సమాచరేత్। కాం గతిం యాత్యసౌ విప్రః సర్వలోకపితామహ
నారదుడు ఇలా అడిగాడు: ఇలాంటి పాపాలు చేసిన తర్వాత, పుణ్యకార్యాలు చేస్తే, ఓ లోకాల పితామహా, ఆ బ్రాహ్మణుడు ఏ స్థితికి చేరుతాడు?
బ్రహ్మోవాచ-। కృత్వా సర్వాణి పాపాని పశ్చాద్యస్తు జితేంద్రియః। ముచ్యతే సర్వపాపేభ్యః పునర్బ్రహ్మత్వమర్హతి
బ్రహ్మా ఇలా చెప్పాడు: అన్ని పాపాలు చేసినా, తరువాత ఇంద్రియాలను నియంత్రిస్తే, అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి పొంది, మళ్లీ బ్రాహ్మణునిగా అవతరిస్తాడు.
శృణు పుత్ర కథాం రమ్యాం విచిత్రాం చ పురాతనీమ్। కస్యచిద్బ్రాహ్మణస్యాపి యౌవనాఢ్యః సుతోఽభవత్
విను నా కుమారా, ఒక అందమైన, విచిత్రమైన పురాతన కథను. ఒక బ్రాహ్మణుడికి యవ్వనంతో కూడిన కుమారుడు ఉండేవాడు.
తతో యౌవనసంపత్తేర్మోహాచ్చ పూర్వకర్మణః। చాండాలీమగమత్సద్యస్తస్యాః ప్రియతరోఽభవత్
ఆ యవ్వనంతో, మోహంతో, పూర్వజన్మ ఫలితంతో, వెంటనే ఒక చండాలీ దగ్గరకు వెళ్లి, ఆమెకు ఎంతో ఇష్టమైనవాడయ్యాడు.
తస్యాముత్పాదితాస్తేన పుత్రా దుహితరస్తథా। స్వకుటుంబం పరిత్యజ్య గృహే తస్యాశ్చిరం స్థితః
ఆమెతో కుమారులు, కుమార్తెలు పుట్టించాడు. తన కుటుంబాన్ని వదిలేసి, ఆమె ఇంట్లో చాలా కాలం ఉండిపోయాడు.
అన్యా భక్ష్యం న చాశ్నాతి ఘృణయా చ సురాం త్యజేత్। తమువాచ సదా సా చ భక్షయాన్యతరాం సురామ్
ఇతడు ఇతర ఆహారం తినేవాడు కాదు, అసహ్యంతో మద్యం తాగేవాడు కాదు. కానీ ఆమె ఎప్పుడూ ఇతనికి ఇతర ఆహారం తినమని, మద్యం తాగమని చెప్పేది.
తామువాచ తదా శౌచం గదితుం నార్హసి ప్రియే। ఉత్కారో జాయతే తస్యాః శ్రవణాత్సతతం మమ
అప్పుడు అతడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు: 'ప్రియమైనవాడా, నీవు శుద్ధి గురించి మాట్లాడవద్దు. ఆమె నోట వినగానే నాకు ఎప్పుడూ అసహ్యం కలుగుతుంది.'
ఏకదా స మృగాన్వేషాత్శ్రాంతః సుప్తో గృహే దివా। గృహీత్వా సా సురాం తస్య హసిత్వా చ ముఖే దదౌ
ఒక రోజు వేటకు వెళ్లి అలసిపోయి, ఇంట్లో పగటిపూట నిద్రపోయాడు. ఆమె నవ్వుతూ మద్యం తీసుకుని అతని నోట్లో పోసింది.